장음표시 사용
61쪽
tum linguam , excusarem, si meum esset exemplum. Sie scripsit Catullus , sic Marsus , sic Pardo, sic Getulicus, sic quicumque pellegitur. t ta
Inmmos censu potes permittere Iusu. Lasciva est nobis ruina , vita proba est. Nec ita multo post. Lex hac carminibvi data est iocosii, 'spim , nisi pruniant , invare. Idem excusat in Apologia Apuleius , cum eonseriptis obsecenis carminibus, argueretur. Similκer Catullus scri sens ad Aureliam & Furium: Ham castum esse decet pium Ulaietam i Ipsum ἔ versiculos nihil nec est . is et tAm aenique haberi silmae leporem.' . Si hunt molliculi Erpartim pudicii ' - . Et quod 'tiriat, iacitare possint di , Non dico pueris, sed iis pili ' . ,
Qus duros nequeunt mouere lumbos.
Eodem tegmine suas carminis petulantias excusabat Nati et . de Trist. dicens
Nec liber indietam est animi, sed hone ra voluntas. Id quod pluribus exeqititur. Et addit exemplum anteriorum, refugientium in spiditatem Poeseos. 'Sic sua lasciuo cantata est sise Catulli .
Foemina, cumsum Lesbia nomen erati ' Nec contentus ea, multos vulgahit amore
In quibus ipse suum , fassus adulterium est. Par fuit exigui, ii que licentia Cattit: ' ' . Detexit variis qui suas ta modis. Guianferam Ticida , quίd Mem-i crimen ' Apud quos Nil en ad se rebuι , nominibi Asse pudor. 'cinna quoque his comes est Cinnaque procacior Anseri
Et letie Cornifici, parque Catonis opm. Eι quorum libris, modo dissimulata per illos , ' Nomine nunc legitur dicta Metelli tuo. B quoque Thasiacas A gon qui d. xit in das, t Non potuit Mereris farta tacere suae. Nec minus Hortens, nec sunt min is improbas i ., ε diis dubitet nomina tanta sew8 . 'Dubitabit senE , ii ad refugiet qiuuis honestus S probus. Sapienter enim Valerianum monebat Eliel eritis in Paraenes, com diceret. f Obsecro te, deliinim alic num semper vi 0pprobrium espice, nunquam ut exemplum. J Opprubrium fuit tantorum , t 'ilicet,) notitinum , quod scriptiones suas insipidas duxerint , nisi obscoenitatibus pruritum eientibus re Ilergerentiar. Hoc nem ' pro vis assimet in exei liim. Nec subiectam materiam id serie verum est, cum
62쪽
ent magis sapiet, imo solum sapiet, quod pudieum erit, nec illicitum ciebit pruritum. Et ita statuendum esse liquet ex pgulo ante disputatis. Quod auteae de vita proba scribentis , licet impudica, allegabatur, iam supra euersum est. , κ
duersus excusantes ob scaeni operis eruditionem.
Eruditio in sis do opere eromerealis, quod secundum erat impuritatis per- 82.
fugium , in idonea excusatio est ad illius lectionem , vel asseruationem. iii imo indignissii uim est , eruditum , velut suem , circulum aureum naribus praeferentem , doctrinam immergere in volutabrum illud, ut optime philosophatur Cassianus col l . cap. 16. Possumusque cum eodem ibidem aliam quam fis i nominis mentiam I. Timoth. 6. dicitur, his immundis vasis contineri ; f Numo enim , t inquit idem cap. i A. in in vas foetidum atque corru- - :xim , unguentum aliquod nobile , aut mel optimum , aut pretiosi quidquamiquoris iii fundit. Facilius enim quamuis odoratissimum myrum semel horrendis imbuta foetoribus te ita contamindit, quam ut aliquid ex eo suavitatis , aut gratiae, ipsa concipiat: quia multo citi is munda corrumpuntur, quam corrupta
mundantur. JSit vero aliquid eruditionis ni his libris. Non deerunt puri sontes, de illimes , c quibus hauriatur latex doctrinae absque ulla coenositatα Et ut deessent alii, quod nunquam dabimus , in praestaret aliquid ignorare , potiusqn im n exitium aeternum ruere. Bene , homo caeteroqui sanctitatis nequa-3uam exquisitae , Laurentius Valla, laudem idcirco a Viue lib. 3. de tradendis assecutus est, quod in verbum quoddam obscoenum cum incidi iasit, cuius explicatio expectanda videretur in opere Grammatico verborum explicationi addicto, dixerit tamen, ignorari malo , quim me docente sciti. Nee minlis congruit , Christianum Jectorem profiteri, ignorare se malle aliqua , qui in discere. Et consonat illud Chryse stomi hom. s. de prouid. f Melius est aliquid ignorare quam turPiter scire. J Poteritque is qui ita animo coni- patratus erit, securus cum Iodo dicere , ct si ignoraui, mccum erit ignis. intia mea , id est, interprete S. Gregorio I . mor. cap. q. proderit mihi, qudd aliis qua ignoraui, aliis verδ e contrario oberit, sciuisse , quae ignorare praestitis.set. Hoc planc veri stimum agnoscitur in iis , qui turpia sciunt, vel quorum- cognitio nisi adiunctis faecibus turpitudinum exquiri non potest. Γ Mellux est aliquid ii et cire secure, quim eum periculo discete , J ait Hieron. epis. ad Eustoch. de cumae virginit. de agit de castitatis , ac Pudicitiae periculo. Contacinit item D. Augustinus cap. 27. Enchir. dicens. Γ Sunt quaedam, quae nescire, quini scire, sit melius. JHaec ad eos maxime pertinent, qui vitrd gemmas legunt e stercore. Quan- 83qdam in illis quoque disciplinis,'ad quarum ambitum pertinet tractatio aliquo ruria obscoenitati assinium , ea νarcitate captatur , vel proditur eruditio , , tuo destis tractatoribtis, ut non necessariis omnino recisis, ea ipsa, q'lae propo- ncre necessitas adigi , ver unde, & adhibitis verborum circuna locutionibuς exprimant. Quamuis enim Tertullianus lib.de anima cap. 29. duri ingeni j homo,
63쪽
dicat, non erubescendam ; ideoque plerumque licentius in ea describenda ει Iatur , quae non nisi insinuari, vel etiam premi conuenientius suisset, id quod ab Abulensi per simplicitatem malitiae nesciam , variis locis p ilitum , obseruare saepe memini. Tamen , in illis quoque disciplinis, quas dixi necessario in eas taces styluin immergete , pudicus lector Lactanti j consilium probabit , monentis lib. de opis Deti, cap. t f ut indumento verecundiae , quae sunt pudenda velentur. J Scripturae veluti verecundiam , ut cum Tertulliano loquar, lib. de ieiunio cap 6. id est, in exponendis turpibus honestatem , exhi-bG Genebrardus in Psal.so. adversi. de Pineda cap 3 i. tibi,ad vers. IO. Adeundus etiam Orig. in Imb non protari in tota Scriptura voculam , quae turpem quampiam , & obscoenam actionem designet . asserit late MendoSa in cap. l. Reg. in exposit. litera ad vers. I9. num.6. & linguam Hebraeam idcircis dici liquiis sanctam, quod desint illi voces , quibus vel Reda
opera , Vel membra quae pudor celare docet , denominentur, notauit Rabanus lib. 34. et 'molog. adductus . S. Bonau. lib. cui titulus , Principium sacra Scriptura, ubi 'de munditia Scripturae in turpibus exponendis , pluscula. Pudentiores Ethnicos , idipsum seruasse , monstraui Lb. 6. de virtvta
Nunc illud unum ex D. Augustino addam, i . Gait. eap. 13. Vbi cum adiageretur exponere , unde sit impotentia mentis, ac cestrum , quo agitantur
qui dant ii ris operam ; dixissetque , in Paradiso , nisi Adami ci pa beatum illum statum temerasset, nihil inhonestatis, aut in uerecundiae in eo opere iusque idiunctis omnibus , fuisse cernendum , exhibens plane luculemum P*x digma modi quo sunt haec argumenta tractanda, cum tractanda fiunt. coque adisit iusta necessitas, vel non dimittenda utilitas, subdit: fmodis de hac re nobis volentibus diligentius disputare , verecundia retistit,& compellit veniam honore praefato a pudicis auribus poscere, cur id fieret nulla causa esset; sed in omnia , quae de huiusmodi membris sensum cogi lan- is attingerent , sine ullo timore obscoenitatis, liber sermo ferretur , nec ipsa Verba essent , quae vocarentur obstos sed quidquid inde diceretur , honestum esset, quim de aliis, cum loquimur, corporis partibus. Quisquis ad has literas impudicus accedit, culpam refugiat, non naturam : facta denotet suae turpitudinis, non verba nostrae neceritatis , in quibus mihi facillime I 0dicus,& religiosus lector, vel auditor ignostet, donec infidelitatem re ellam , non de fide rerum inexpertarum, sed de sensu expertarum argumen tantem ; leget enim hoe sine ossensione , qui non exhorret Apostolum horrenda foeminarum flagitia reprehendentem , quae immutauerunt naxula em sum, in eum Vsem, qui est contra naturam : praecipuε , quia non damnabit mebse nitatem nunc, sicut ille , commemoramus, atque comprehendimus, beain explicandis quantum possumus humanae generationia affectibus, verba ta
meo , ficut ille ubscoena deuiremus. l
64쪽
Excursio opportuna in quosdam fori rabulas, operis Thomae Saneli
de Masrimonio, aratratores Volo per hanc occasionem non flere , qu m inique ac maligne , grauissimus scriptor , & in morali Theologia aruo suo sacile Princeps , Thomas S ches , laceratus siit a quibusdam fori rabulis, quorum vitae spurcitias, & fidem heteroclitam, alij iam pridem prodiderunt. Sed & haeretici , de quorum impudicitia & spurcitiis alibi plene , nee parce Iosephus Stephanus lib. devmca Religione ca8. II. & Gret serus aduers cap. 7. magno hic Zelo concitantur,
quod reccias admodum petulanter fecit Lud imagister Bernensis Christόpho-ius Luthardus, ad parallelum Caluini cum priscis haereticis Simonianis: spurciloquia sua in Sanchem , mendaciter assingens Acadciniae Parisiensi. Scripsit ergo Thomas Sanches de Sacramento Matrimoni j insigne volumen , Clementi VIII. Pontifici Iurisconsultissimo , sub cuius Pontificatu est editum, summe probatum , eoque exornatum elogio, quod ab oculo non liuente, de iudicio non anteoccupato, consertissima eruditio , tra standi methodus accurata , perspicuitas insignis , & plane singularis diligentia, decora denique omnia exim ij scriptoris, extorserant. Eius operis libro uno , quo de coniugali debito agitur, nonnulla proponuntur, & enodantur dubia de foedis achi Dus, qualia pasum apud Summitas, de alios matrimoni j tractatores, leguntur impune. Hinc mollieuli quidam , Curios simulantes, Sc Bacchanalia viventes, in Thomam Sanchem concitantur: sueruntque qui de illo talia chartis illiuerent,
Sed Sai; chem, hominem sanctissimae vitae, & perpetuo virginitatis candore nitentem , ut graues scriptores prodiderunt, pangunt ei luculentum elogium Ioannes Bourghesius libro cui titulus est, Societas Ieru , Deiparae Sacra cff.2o.& Crombetius tib. 2. de studis persedi. cap. r. Sanchem , inquam, possumus iisdem verbis se purgantem inducere , quibus in sua cause usus est Petrus Ble- sensis tract. de talis 1. Sacravet. βb mediam , cum huiusmodi cloacinam aliquandiu versasset, ut eam expurgaret. Turpe , ait,ὶ reputas , de tam turpi mate teria loqui; sed turpior est Infernus. Si foedus est sermo, foedius est putrescere in peccato. Num quid audebis facere. & ego illud dicere non audebo λ Testis in coelis Deus, etiam conscius in excelsis, quod zelo , de sitio salutem animae tuae, 5c tora haec exhortatio mea procedit ex medullis animae, & adipe charit lis. J Pro exim time, substituo disi lationem , quae ex eo sine edita , non potest videri probrosa autori, nisi si est Medico indecorum , vel probrosiim , quod ad aegri curationem , spurcitias sceles unas , α olidissima eiectamenta
Patres starca parce, o prudenIer , Sanches,
Ratiocinatio est S. Chrysostomi his. 3 . in 1. ad Gn is sine, clim spurcitiis libidinantium refellendis institisset,e6sque vi reprehenderet descripsisset. ΓHas, i inquit, si dicta sunt apertius. latin pu sit,nemo me reprehendat λ neso enimicendi grauitate ornare orationem, red graues honestos sacere auditoras. G 3 propter a
65쪽
Propterea Prophetae q. oque, nulli liuiusmodi verbo pariunt,volentes Inclarorum exlcindere libidinem, Sc ita te in petantia: sci eos q io lae tangunt apemus,qu, rinos nunc, propzer a quae diximus. Medicus enura volens cxlcindere putred ιnem, non eo spectat. VI mundas consitu et inmus, sed ut illum liberet i putredine :& is , qui humilem vult excelsum reddere, ipse prius fit humilis ,& qui studium ponit, ut occidat insidiatorem , se quoque cum allo cruentat , & hoc eum facit clariorem. J H ec de alia ex eodem sancto Doctore signare in hanc rem memini in Opere cali mnia si T. 2. serae 3. cap. Is . ex hon, ιι .F. in I. ad 'Thessalon. ct ex lib. . advers. Vtuperi utra mon. st . Nec aliter alij Patres. S. Epiphanius ber. x6. Spurcitias Gnosticortina exorsus eloqui, primum abrumpit coeptum serruonem . f ut ne audeam quidem, inquit, in totum eloqui, nisi sine cogerer propter excellentem animi mei dolotem per ea , quae vane ab ipsis fiunt, stii pote perci: lsus. Ad qualem magnitudinem , ac profunditatem malorum hol is hominum Diabolus, ducit ipsi credentes , ut polluant & mentem , se cor, de manus, S Ora . de corpora, & animas eorum, qui ab iplo inta tua coccitate eruditi sint Timeo autem ne forte magnum hoc venenum, totum Ieis elem , vcsti cuius lini Baslisti serpentis faciem ad perniciem magis legentium , qnain ad correctionem : polluit enim leuera aures inagnae huius audaciae Iasphema collectio , & haec turpitudinis coaceruatio , & enarratio, ac fraudulentae huius turpis operationis coenosa malevolentia, s. c. 'Attamen, quia neque praeterire possu in in totum , cogor omnio effari. Nam de S. Moses Spiritu Iancho plenus scribir ; si quis videris eciem, es non manifessaverit, 'mel dictu fuerit talis. Qita propter n oia possim magnam limc caedem , & magnam illam lethalem operationem silentio praeterire,.& non declarate fortassis enim ubi declarauero prudentibus hunc lapsum , velut buteum interitus, timorem ac horrorem inducam, ad hoc ut non sollim vitetit, sed etiam lapidibus impetant obliquum illum serpentem , ac Basilii cum in profluido barathro latitantem , ut ne appropinquare quidem alicui audeat. J Et mox , enarratis ex parte Gnosti coriam turpitudinibus . t Reuera, 'inquit, in erubesco dicere turpia. quae apud ipsos fiunt , iuxta Apostoli illius sancit d:ctum , nempe ;ipses fiunt, turpe est etiam dicere. Attamen non erubescam dicere, quae ipsi facere non erubescunt, ut omnibus modis horrorem incutiam audientibus turpia quae ab ipsis perpetrantur facinora. J Rursus sesta. Et oportebat quidem
haec neque dicere , neque digna putare, quae in literas reserantur: verum talsellii velut mortuum quendam foeditidum, te pestilentem graveolentiam exii antem, ut ne etiam per aures laederet liominem. Et si quidem praeteriisset talis haeresis, & non esset amplius in muno, bonum ei hanc sepelire , & neque omni nil, de ipsa dicere. iniandoquidem verδ , 5e perasitur, & vos hortati estis nos, ut de omnibus dicamus, partes ipsius coactus recensui, ut veritatem non silentio praeteream, sed exponain ad auertendos quidem auditores, ad confusionem verb eorum qui faciunt. J Tandem jub sincra post longam huiusmodi obscoenitatum eongeriem. f Quid verδ aliud dix crim, aut quomod excussero luissem hunc laborem Cum velim quidem dicere , & non velimvsed cogar, ut ne videar quid de rebus his occultare , & timeam ne horrenda ipsorum delicta reuelando, aut polluam , aut offendam, aut eos, qui volupi
tibiit, aut cupiditatibus ducuntur, ad curiosi ui de hoc inuestigandum impei
66쪽
lam. Attamen ego quidem innocens saerjm, & Viuersa S. Ecclesiae soboles,& omnes qui hunc librum legerint, & hac subteminatione, & maligna Diaboli improbitate. J Breuilis id ipsum , in rc b, gestis S. Gregorij Narianaeni, dixit Gregorius Presbyter allegato Ethnico quodam , qui etiam foeda, utiliter interdum scribi , ac legi dixit. ἡ Retulerat coram omni plebe Christiana , Cyrillus Hierbsol. 'catech. 6. sibsnem , Manichaeorum foeditates , longe liuorribiliores, quam quales Thomas Sanches operi solis eruditis seruituro, commiserat , nec crimini sibi vertendam censuit S. Cyrillus, eam alienorum probrorum commemorationem . illa duntaxat excusatione utens. Annunciat haec Ecclesia, & docet, attingitque sordes illas, ut tu non polluaris: dicit vulnera, ut tu non vulnereris. J Et paulo post. l Propter vestram securitatem,etiam perditioncm curiose scrutabamus ; sed Dominus liberabit nos ab huiusimodi errore JHinc marus Remensis, Antistes magni suo aevo nona iiDs , opisc. de diuor tio Loibisri' , ct Telbergae , coactus est stylum demittere in spurcitias longe μα- tidiores , quam uspiam apud Sanchem legantur , haec praefatus , quae Salaches suis allatratoribus iure possit reponere. Nemo nos execret impudicos, de huiusmodi impudicitiis , quas verecundae aures erubescendo refugiunt, sermocinantes; quia timore Christi, quem in se locutum fuisse , veraciter dixit Paulus, inter alia de talibur disputauit. Illa quae ex interrogaris sentire putesimus, nequaquam tacere audebimus , tenente nos eo , atque dicen e me erubuerit , oe meos sermones , hune Filiiu hominis erubesct ycum pamaiestate sua , ct Pruris, ct fines oram AZgelorum. Nemo etiam debet exacerbari , audiens turpitudines infirmitatum , quas venenata Diabolicae malignitatis calliditas, luimanae infligit fragilitati sciens se secundu n Apostolinn , ci cum datum et Ib infirmitate , & considerans sieiptara , ne forte & ipse tentetur . Neque debet metuere, s Beato dicente Gregorio , in requia passorali,) ut dum aliena tentamenta condescendendo cognoucit, eisdem tentationibus, etiam ipse pulsetur, quia & haec eadem, per quam populi multitudo in lutere , iubente Domino per Moysem facto , diluitur, aqua proculdubio inquinat tr. Nam dum sordes diluentium suscipit, quas suae munditiae uerenitatem perdit. Sed haec nequaquam Pastori timenda sunt, quia Deo subtiliter cuncta pensante, tanto facilius I sea eripitur , quanto misericordius ex aliena tentatione fati gatur. Et tanto alienarum infirmitatum impuritates , de patienter audire , &infirmis medicinali consilio, pia ut cuique expedire viderit, debet modis Omnibus subuenire . quanto Deiam , s ut ipse per Prophetam dicit, ) sustinendo laborare in nostris iniquitatibus , & occulti dedecora nostra , ω ipsarum etiam cogitationum immunditias conspicere, Sc misericorditer portare diuinae pectatione, ignorare non potest. J Ioannes Sares beriensis .epist. χ' I. haud
Haec pro se sanches, ad illos quos dixi 'tircos, gelum castitatis, & sancti-
moniae ementientes , iure reponat. Apud prudentes autem , & conscios temperat: Onis qua Sanches in eo argumento est usus, purgationem nullam desi
derat, praesertim si liuor oculis non fascinet. Unius & grauissimi & doctissimi
e recentioribus testimonium ex eius distur. 3. selecta de Sacram. ni. m. 6. di-
Pum videtur quod hic non praetereatur. ἱ Thomae Sancto, inquit,) cedant
67쪽
omnes scriptores rerum moralium. Semper namque quoties huiss tanti Doctoris curam in perquirendis autoribus tam Theologis , quam Iuris peritis ini tueor , & rerum examinatarum copiam , in admirationem raptor , & contineri non eo lsum quin cupiam omma ossa mea in linguas verti peritas , quibus exacte, sit pollem, in laudes dignas tanto viro , inanifestas umuerso orbi traderem. Mirabilem Deum esse in sanctis suis regius Propheta Psal. 6 . est testatus. Mirabilem quoque fieri in doctis suis, nullus dubitauit. Mira ergo Dei largitas, lucem & sapientiam communicantis huic Doctori, ostenditur modo dilectio exeedens erga sacratam Societatis I E s v Religionem elucet, cum
tot tantosque filios sapientia & literis praeditos, ei praestiterit. & inter illos hune Thomam Sanches gigantem exhibere fuerit dignatus. Maxime dilecta Deo Religio , intende pro ipere, procede,& regna , J Audiat blatero Sancij dehonestator, Sc quidem non Religiosum , vel Monachum , qui notari possit adulationis ; sed secularem Theologum . eruditioni , accurationi, circum- .ectioni Sancij , in versandis saedis caeteroqui materiis, testimonium perhi
Quid verδ per Thoma Sanehe in hac Parte purgando laboramus,cum eidemerliniaationi, diuina Seriptura, eiusque siue Autor Spiritus sanctus, siue Amanuenses Canonici scriptores, patere possint 3 Notauit hoc Radulphus Flauia-cesss agens de plerisque sparcitiis in Leuitico expressis. Γ Multi, inquit, eg piaripturis calia reperiunt, abominantur, auertunt auditum, & penesi auaerent, legem diuinam, quod in ea talia scripta sint, reprehendere niterentur. Sed meminit se debemus , quia aliud est de vitiis cositare , aut loqui sub ratione peccandi, aliud ea intentione discutere , ut subtili is agnita, faei-lius evitentur. Nobis poti sis imputari deberet, qui audire talia digni sumus, qu m leges diuinam in aliquo reprehendere praesumere. J Addit quod in hane, rem attentissimε expensum velim. Nos temeraria praesumptione arguimus lumen , quod nos ipsos nobis ostendit; arguimus verbum Dei, quod sine suo vitio , nostra vitia reprehendit. id agis humana superbia 3 Tantae sunt sordes tu : in has iaces deuoluta es ; & sermo Dei qui curam tui suscepit, non aliter subiienire tibi pollat,nisi in stercora tua quodammodo manus mitte . rei ; & ut tibi sordes detrahat, si dici fas est ,ὶ ipse contraheret. Sicut tamen radius Solis incontaminatus cloacas penetrat , sic stylus spiritus sancti, propter suam munditiam ubique attingit , 5c nihil inquinatum in illum ineuirit. Quod autem sordescere visus est , tibi adscribe ; tui enim eausa factum est.. JHaec pro Canonico scriptore , ipsoque Spiritu se iusto Radulpho disputata, aeque pr Thoma Sanche faciunt, & pro quocunque sobrio scriptore , quem
ploximi iuuandi necessitas stylum in taces scelerum demittere adegerit, cum ea temperatione ad metrum necessitatis admensa , quae tales limites non traiiDgrcdiatur. Haec modestia , & paretras , ae cireumspectio scriptionis, merito exigitur , captantibus uecessariam eruditionem , siue Medicis, siue Theologis; de a prudentibns ae pudentibus Doctoribus cum in eam necessitatem adducuntur, ominni studio retinetur. Qua in parte imitantur scripturam , quae adacta res per se turpes memorare , obducit eas nitentibus vocibus, potiusque adhibet Antia
phrasis. Audi Chrysostonrum deputiemis tibi, ad illud, 7 non in farin
68쪽
bιηedixerit libi. f id est , sinquit, in maledixeriρ ι nam Scriptura benedictis ma
ledicta velavit.' Et quare haec scripta sunt a Vt tu fide is discas, cum alieni mali turpia narraueris, eadem verborum honestate velare: neque honesteris turpibus operam praebens, sed turpium locutionem fugiens. Propterea, inquit Apostolus, JOmne verbum turpe non exeat de ore venta. J '
' Contra excusanus nitorem sermonis in tabro obscaeno.
AEque reprehensioni patet obtendiculum tertium impuritatis, nempe cupiditas combibendae elegantiae. haec quanta sit deceptio, doceo verbis S. Augustini r .co, .ls. 6. O flumen Tartareum t iactantur in te filij hominum, cum merce ibus, ut discant, de magna res agitur, ei imagitur hoc public ia foro , in conspectu legum , super mercedem salaria decernentium, & saxa tua percutis, sonas , dicens , hinc verba discuntur , hinc acquiritur eloquentia rebus persuadendis, sententiisque explicandis maxime necessaria ; ita vero non cognosceremus vetba liaec, imbrem aureum , dc gremium, & sucum ad tem pia coeli, dc alia verba, quae in eo loco scripta runt, nisi Terentius induceret nequam adolescentem , proponentem sibi Iouem ad exemplum stupri , dum spectat tabulam quandam pictam in pariete , ubi inerat pictura haec; Iouem quo pacto Dinae inisisse aiunt in gremium quondam imbrem aureum, fucum factum mulieri. Et vide quemadmodum se concitat ad libidinem , quasi cae .lesti m aegistetis, At quem Deum, inquit λ) qui templa caeli summo tonitru concutit. Ego homuncio id non facerem λ Ego vero illud sponte Dei, ac libens. Non omnino per hanc turpitudinem verba ista commodius discuntur. sed per haee turpitudo ista confidentius perpetratur. Non accuse verba quasi vasa electa atque pretibia , sed vinum erroris quod m oes nobis propinabatur
ab ebriis Doctori biis; &nisi biberemus, cidebamur,nec appellare ad aliquem iudicem sobrium, licebat. J . Nolo inficias ire,quod de pulchris torpiter loquentibus dixit Laertius lib. 6
eos ex eburnea vagina plumbeum gladium educere, aliis quoque conuelaire ν &scriptoribus praesertim, eloquentia qua pollent i, δε elegantia abutentibus ad escam foedae voluptatis. Fateor , inquam , scrip ores nonnullos per insignem ingratitudinem in Numen , beneficiis eius splendidissimis , eloquentia, & se monis venustate, atque concinnitate inventorum. abuti in Dei ipsius inhonorationem I posse que de hac indignissima per eos rei tam pretiosae inquinatione, dici quod de Symmacho eloquentia ad impietateuxabatente,scriptum est a Prudentio in ipsa prope meta prioris libri aduersus eum. O lingvirm mira verborum fonte fluentem, . Romam decvi eloquij, cui cedat ct ipse . Tullius , has fudit dines facundis gemma . . AOs Aignum i Hreo tinctum quod fulgeat aura, Diis e Deum , cui sordida monR
69쪽
Spte rvirem dentis nitidi, scrobi inquinat atra, Et pretios acies .sqvalenti sordet in hara. Hoc in plerosque obscoenos scriptores aeque cadere , eorumque pretiosa in aciem squale tui in hara sordere, Catullus, Martialis, Petronius, ali ἱque perspicite comprobant. Sicut tamen non sapiat, qui vultus nitorem eo pharmaco aut malagmate captet, a quo virae impendeat certum exitium , ira mo sapiens unquam deliget inquinari sordibus longe teterrimis, ut nescio quam venustatem nullius pret ij, tanto cum damno alle quatur: satiusque fuerit, librum simpliciter ac invenuste conscriptum , sed solidum aeriu' terere o quam impurum' verbis
nitentissimis splendentem. Perbole S. Cyrillus lib. se in Laianam. Numquid si quis aureo cochleari heseborum infundat, & alteri non aureo. sis ex vilissi-Ina materia, apiun laborem, Mic est, mel imponat, di sorbere iubeat quod placuerit, nunquid materias inspiciens, palmam dabit deterioribus a vel recte iudicans utile nocivo praeferat, etiamsi in vilissimo proponatur vasculo ὶ J Re
Oe item de se Blesens s. f Sexularis lex, gloriosa supellectili verborum , lepidaque orationis urbanitate lasciuiens, inebriaverat mentem meam. Sed abhorret Propheta aureum calicem Babylonis, ubi designatus est lepor eloquentiae, dificans ad gehennam. J Ita ille spist. 26. Prouidendum itaque cuique, ex
gum vitia colligat ,& in eo quod loquendi notitiam assequitur , uiuendi se imperitia transfigat , dcc. nedum improvide dictorum flos legitur incaute legentis manus, rum spina laceretur. J Idem egregie admonet S. Basl. orat. de leg. lib. Gentil. omnem hic animi eustodiam deta se fiamin etiam aegre adducetur pectus vere Christianum, ut nitorem, aut concinnitatem dictionis arbitrEtur, quae eum rati , fel subiectae foeditate, coniunctx est. Namulictio nihil esse videtur, praeter thecam, aut vaginam sensorum
inllis abditorum. Spurcitiem porre, sordium intra thecam , aut vaginam coir-dItariun, refundi in haec inuolucra & tegmina, nemo non videt. Hoc spectarunt, qui soloecismum in Christiano esse dixerunt , peccatiim quo chumque, etiamsi nitentibus ac luculentis verbis expressum. Apud Christianos , ait S. Hieronymus lib. I. contra in soloecisimus est magnus,turpe quid vel narrare, vel facere. J Nec dissimiliter loquitur Petrus Damiani sermone do S. Aethimo, insue. Quia si , iuxta Sidonium , quidam barbari sinus est morum , sermo iucundus animus afflictus, s plane accommodate I nam iuxta Flauium Caprum , Pristum Grammaticum de Ortographia, Farba idem est quod vitiosivi ; & barbarismus idem quod mitium sine dubio incongruentior & foedior est barbari simus, feci ci ineundus ob elegantiam, aut sales,& animus eo sermone amictus, imo con issus, imo vita gratiae & sanctitate priuatus, Scortum denique, Demopyobu, adducatur , ut amari abs se velit, tam ei si mundo immundo , supra honestam matromim niteat; hoc ipsum est in Iibro obscoeno, dictionis cistantia, quod in scorto venustas, Si externus ad prolectandos improvidos ap aratus. Melli venenum tegenti, eloquentiam elegantiamque sermonis foedaeonu sti piem, componit Lactantius tib s. cap. I. Sed plane egi egie S. Basilius erat. de
70쪽
dens illud ex eap. s. Hieram. Calix aureus Bablon; exponit eum calicem aureum. nitorem sermonis, quo obscoena & nefaria, obtecta propinantur. Sic verδ scribie praeter caetera. Nabuchodonosor volens decipere homines per calicem
Babylonis dolo uin , non initauit in vase fictili, quod parabat potari; sed neque in paulo meliore ,& aereo vase, vel stanneo ,& quod ista praecellit, argenteo : verum eligens vas au Ieum , in eo poculum temperauit, ut qui viderit decolem adri, dum radiantis metalli pulchritudine delectatur , & totus oculis haeret iii specie, non consideret quid intrinsecus la tet, de accipiens calicem bibat, ne iciens calicem Nabuchodonosor. Intelligens autem calicem aureum in praesemi nominatum med animaduertas pessimorum dogmatum verba moriati sera qaalem habeant compositionem, qualem decorem eloquentiae , qualem rerum diuitionem 1, cognosces quomodo unusquisque Poctarum , qui putantur
an id vos disertissimi, calicem aureum temperauit, & in calicem aureum venenum iniecerit idololatri. e , venenum impiloqui j, venenum eorum, quae animam hominis interimunt dogmatum,venenum nisi nominis scientiae: sed meus Iesus contra secit, sciens aureum callaem Zabuli, 3c praecauens ne aliquis ad fidem tuam veniens, suspicaretur etiam Christi talem elle calicem , qualem esse requirat, & per si iiiilitudinem materiae . formidaret errorem : ideo curauit, ut liaberems the Aurum istum in vasis fictilibus. Saepe vidi aureum calicem in pulchro sermonis ornatu ; Sc dogmatum venena considerans, deprehendi calicem Babylon; JNon dissimiliter S. Hiero . in cap. 3. circa illud , peruenit verbum ad Regem Nimue, multa prolocutus de iis, qui inter homines habentur Reges, hoe est, de excultis doctrina viris, qui nouissimi audiunt verbum , & depolito sulgore eloquentiae, seto se simplicitati, ac rusticitati tradunt ; calicem aureum Bab lonis, ex quo inebriatur omnis terra , interpretatur eloquentiam secularem , quae ita verborum nitorem quaerit, ut sordes sensuum negligat. Id quod ii axime de obscoenis scriptoribus , cum nitide de diserte scribunt, usuroatur. Cauendum igitur est , ne ex ' illo aureo poculo hauriatur venenum. exitiale bibenti.
Non est proinde serenda petulcitas Angeli Politiani, qui Prologum in Plauti
Menaechmos, in gratiam cuiusdam Pauli Comparini conscriptum, his dehon stauit versibus, aduersus Praedicatotes obstrepentes , contendens ob summum in Plauto nitorem dictionis, & elegantiam, ob quam iam olim dictum est, Latinε vellent etiam si Musae loqui nullis usura ,nisi Plautinis vocibus,probandum maxime elle Plauti viain adolescentibus; tametsi & rebus , & perlonis spurci Comici. Sic igitur ille epi R. 7. Sed qcii nos damnant, histrionci sunt maximi, Nam Curios simulant, vivunt Bacchanalia Hi sunt praecipue quidam clamos leuci', Cucustari , lignipedo cinctioni , .
Superciliosum, incirruiser ricum pecus.
i quod ab alii, ct habitu, 2 cultu disse tinni,
Trictesque utiliu vendunt sinis Iunonia , Censuram sibi quandari tyrannidem oceupant,' Pauli is rite plebem tenritant minacin.