장음표시 사용
121쪽
thoracem, lumbos, versus anteriora flectentes, corripἰ: sicque em prostho tonum facere: quandoque musculi, qui caput, cervicem, dorsum, retr flectunt, simili modo affecti, producunt opisthotonum, quo nil vitu magis horrendum est , dum totus truncus corporis retrorsum incurvatur , ita ut ei put nates sere tangat, tota facie turgida lividaque, oculis prominenti. bus & sanguine suffusis . Verum quandoque spasmus, tetanus &e. , adsunt, licet sensus externi 3e interni maneant illi hali; tu neque lub definitionem epilepsiae exquisitae non eadunt haec mala. Videte Aretaeum f . qui tam bene horrenda haec mala descripsit: dicit, dolores atroces esse , vocem flebilem e unde merito eonis cluditur, sensibus non semper ea rere aegros, ubi eum tantis malis luctanis tur. Puella , tetano correpta, cujus morbi historiam. ad g. 7ia. descripsi . semper habuit sensus omnes illibatos . Adeoqueun his morbis nimia quidem est encephali actio in nervos motorios, sed tamen manet actio sensuum , quae in persecta Epilepsia silet, uti ad s. to 36. pluribus dictum fuit. Si e& laepius observatur , hystericas validis convulsionibus assici . licet omisnium sensitum maneant illibatae actiones .' Si autem considerentur illa , quae de origine & natura epilepsiae dicta fuerunt g. to 4.; uti etiam quae ad s. ror . de effectibus hujus morbi ha. bentur; patebit satis, omnia haec etiam spasmo singulari. opisthotonoem prosthotono . tetano universali, posse applicari ; simulque apparebit .
eandem curationis normam his morbis convenire ἔ cum tantum ab epi.
lepsa disserant in eo quod semuum actiones illibatae maneant , vel saltem
122쪽
S. io 89. Ad Elancholia vocatur Medicis ille morbus, in quo 1V1 aeger delitat diu, & pertinaciter, sine febre, eudem sere & uni cogitationi semper tabcus.
Nominis ratio sponte patet: - - με ἰννs ab atra bile , si e v Katur ille morbus , quia ortum ducit ab illa sanguinis & humorum intem. perie, quam Ueteres atram bilem dixerunt, uti dicetur sequenti paragrapho: vel etiam, quia hoc morbo laborantes quandoque atram bilem sursum Vel deorsum evacuant, ut Aureliantis g) monuit. Deloibuntur autem hae paragrapho signa , ex quibus cognosci potest praesens melaneholia, & ab aliis morbis distingui. Adest delirium . dum Adearum ortus non respondent causis externis, sed ab interna celebri dispois stione mutata pendent, nata praeter voluntatis imperium ; de qua re via .eantur illa , quae ad s. 7oo. habentur, ubi de delirio sedirili agebatur, mquo loco susius de hae re dictum suit. Verum Μelancholicorum insania .Phrenitide & Delirio librili differt, quod sine febre fiat; praeterea diu dc
pertinaciter manet per plures menses, imo Sc annos delirium autem cum febre citius terminatur vel insanitatem vel mortem. A mania autem distinis
suitur, quod nondum adsit saevus ille suror, qui in Maniacis observatur ranterim tamen melancholia increscens in maniam degenerat ; uti postea ad , xii 8. dicetur. Praeterea & illud signum diagnosticum melanctoliae est, quod uni & eidem eositationi pertinacissime inhaereant tales aegri, & sere circa hane illam ve opinionem delirent tantum; in reliquis omnibus sanam ostendane mentem , & 1 aepe aeutissimum ingenium. In deliri is autem quae Lbrim comitem habenti varia magis & frequenter mutabilis insaniae sp cies est plerumque, raro autem pertinaciter circa eandem rem delirant; & ibi hoest, pessimi ominis est in his morbis; eum notet, causam, sens
rium commune turbantem, manere fixam in eodem locor tales aegros viis
ψetur Hippocrates ιγ vocasse ἐξις--, quia licet phrenitici forent, tamen circa idem objectum delirabant perpetuo; & malam prognosin inde deduxit: non autem videtur H Derates hie egisse de delirio atraobilario. eum & in praecedentibus, & in sequentibus textibus, loquatur de phreniti eis & delirantibus cum sebre. Unde sa)-L Cap. v r. pag. 3U. sh Coae. Praenot. N. n. m. Charier. Tora. Xu1. pag. 317. .
123쪽
.ε. MELANCHOLIA. I. Io8st. Iom. Unde merito sequentem definitionem melancholiae Aretaeus si I dedit rEs autem animi langor in una cogitatione de us atque iαhaere absque febre . Simul paulo post addidit, quod tristitia & animi moeror me. lancholiam comitentur. Quin imo videntur veteres medici pro communi omnibus melancholicis symptomate statuisse metum eum moestitia κ . Quod lieet ut plurimum Observetur, &moestitia inter signa incipientis me.
lancholiae numeretur Icty ., tamen videtur non semper & absolute verum esse: nam ille, de quo Horatius sit narrat , laetabatur , dum in vaeuo laetus sedens heatro miros se audire tragoedos credebat; & in hoc solo delirabat; nam reliqua vitae munia recto more servabat: melancholicum. autem illum fuisse, morbi remedium & exitus docuerunt, etenim ne tibi cognatorum opibus curisque refectus Expulit elleboim morbum bilemque meraco, Et rediis ad se. Pol me occissis, amici , i Non servasis, ait; cui sic extorta voluptas , . Et demtus per vim mentis grati mus err- .
Quam cis autem , uni sere semper eositationi assisi melancholici , e rea hanc solam delirent; tamen in singulis aegris mira delirii varietas depre. henditur. Μulierem vidit Trallianus m , quae medium manus digitum erectum tenebat semper, credens totum i e sustinere orbem hoe digito, de metuens ne omnia eorruerent, si d itus inflecteretur . Plures alias deli xiorum melancholi eorum varietates ibi recenset : longe numerosiores ex
historia medita eolligi possent, di quidem satis mirabiles; quod monuisse hie loci sufficiet.
s. iopo. T Me morbus oritur ex illa sanguinis & humoruma I malignitate, quam bilem atram dixere Veteres ;& rursum idem morbus a mente initium ducens brevi in corpore
bene sano ipsam hilem atram facit. . . Homo, mi in Physiologicis n doeetur , eonstat binis distinctis inter
se unitis, mente nimirum & corpore'; quae licet natura disserant , t a. men liquet per certa observata , mentem & eorpus ita se habere inter se, ut emi rationes mentis singulares determinatis corporis conditionibus semper iungantur; 8e eontra eaedem cogitatisnes in mente natae , absque praegressa mutatione eo oris, si diu maneant imprimist, producant in eo pore simi lem eonditionem, ae fuerat illa, quae praeexistens in eorpore exiseitaverat in mente easdem cogitationes. Et licet ex illis, quae de mente
124쪽
& eorρore intelligimus, nulla pateat evidens ratio, unde haec bina , adeo diversa, in te mutuo agere. vel a se invicem pati, queant, tamen effectuum observatione constat, illud fieri. Docuit Sanctorius in Aphoris. mis stati eis, hilaritatem in mente nasci, dum liberrima fit per superficiem corporis perspiratior sed & simul notavit, laetitia in mente nata, augeri pespirationem. Contra a perspiratione impedita in corpore percipi gravitatis sensum, in mente nasci tristitiam: ubi autem tristi nuncio subito percellitur homo, perspiratio supprimitur, corpus grave sentitur. Dunia paroxysmo hysterico corripitur mulier , inflatur saepe ventriculus , & in.
tolerabilem facit anxietatem; tantumque animi moerorem , ut vitae quandoque taedat: soluto spasmo . emittuntur ructus, cessat anxietas, & redit pacatae mentis serenitas. Verum talis mulier , si in ligni afficiatur con- Iumelia, mox eadem mala patitur in corpore, dum sola mens in cogitatio. ne mutatur. Μeningum cerebri inflammatio ex homine modesto facit fuisribundum phreniticum, in obvios quosvis insilientem magna ferocia vide g. 773. . Uerum ira summa toties produxit let balem Phrenitidemi vide . 7 2. l. Pluribus certe hoe assertum probari posset exemplis, sed recensita, ut puto, sussicient. Idem jam obtinet manifeste in melancholiatdum enim uni & eidem cogitationi inhaeret perpetuo mens, nascitur in corpore illa humorum cacochymia, quam atram bilem dixerunt veteres medici. εujus indoles in se uentibus explicabitur: & contra . ubi talis humorum degeneratio ab aliis causis nata suit, uni & eidem cogitationi inhaeret homo etiam invitus & repugnans Omnia autem haec ulterius confirmabuntur sequentibus. Ν
S. Ioyr. TDeo opus hic erit paucis ideam pingere mirifi-I ci hujus mali, & de quo tam obscura doctrina habetur, ut injusti criminis rea agatur Antiquitas.
Frequentissima atrae bilis mentio fit apud veteres medicos; verum multi ex recentioribus insurrexerunt postea contra hoc nomen: imo vois.. luissent illud penitus aboleri; dum credebant, nunquam existere atram bilem in eorpore, nee in sanitate, nec in morbis. operae pretium hinc erit paucis videre, quid per atram bilem intellexerint Veteres, & quo. usque vera dixerint. Sequentia apud Hippoc tem sal leguntur: Corpus hominis babet in sofanguinem, oe pituitam, er bilem duplicem ς flavam nempe nigram.' γ. ista ipse consituunt naturam corporis, ob haec dolet, O sanum es. Sanan quidem es maxime , quam Mee moderatum inter se, tum facultare, tum copia, semperam tum habuerint, ρο maxime s permissa fuerint: dolet autem, ubi M. xtim qui iam vel parcius veι coptinus fuerit, aut in corpore separatum , neor quis comemperatum oec. Eadem haec postea Galeaus p latius deduxit. Exso De Matura hominis Charier. Tom. III. pag. IIm pὶ De Atra bile Cap. v. ibid. pag. IN.
125쪽
Ex his apparet, Ueteres medicos bilem atram non semper habuisse pro morboso humore, sed tunc tantum, quando vel copia superabat reliquas sanguinis parte, , vel secedens ab iisdem colligebatur in quibusdam eorpo ris locis. Viderant enim sanguinem, licet homogeneus appareret humor, dum venis exit, diversas in partes secedere: insula enim rubra in luperificie ae ei contingua apparet; in parte aversa nigricat: serum, cui intula innatat, flavescit, & tenacitatem quandam habet; imo quandoque aliis quid albicans concretum satis tenax in sanguinis superficie occurrit q). His rationibus inducti erediderunt, flavedinem seri sanguinis a bile flava pendere; ejusdem plasticam tenacitatem a phlegmate sive pituita; ruisbedinem a sanguine stricte dicto; nigri eans autem illud ab atra bile oriari itatuerunt. In usu partium explicando volebant, hepar esse illud viis
Icus, quod sanguinem pararet, cum omnes venas sere corporis , Ialter maximas, in hoc viscere concurrere obtervarent, & venis sere solis lanis guinem contineri crederent; arterias autem spiritum sive aerem, cum pauco sanguine habere. Sed dum ex chylo, per venas meteraicas in hepar rapto, sanguis conficiebatur, qui debebat justa temperie & miseela ho. rum quatuor humorum constare, superflua bilis flava trahebatur in vesi. eulam sellis ; abundans nimis atra bilis trahebatur per venam spleni eam in lienem , quem atra bilarii humoris cloacam esse volebant , cum saepe etiam in sanis hominibus lividum colorem habere observaretur . Hane suisse de his Veterum sententiam omnibus in illorum lectione vertatis notum est. Praeterea observaverant in quibusdam morbis, vel sponte, vel post eu euantia remedia data, sursum vel deorium exire nigram tenacem materiam, liquatae pici sere similem, saepe cum insigni aegrorum levamine di atque inde eo magis confirmabantur in hac opinione , quod humor atrabitarius existeret in corpore humano , & depositas ad viscera accumulatusque
Postquam autem chyli iter per vasa lactea in cisternam lumbarem , du.ctum thoraci eum, & venam subclaviam, innotuisset omnibus, hepar exauiactoratum fuit sanguifieationis munere, & bilis secretio ipsi designata i si. mul lien non amplius habitus fuit pro cloaca colligente atra hilariam saburaram; sed, pro variis Μedicorum hypothelibus, diversi fuerunt huie visceri adscripti usus. Quantae lites & turbae inde ortae fuerint in t cholis medi. corum elapso saeculo, satis notum est, & apud Baribolinum videri potest ;qui pessime apud multos audivit ideo, quod hepati exauctorato epitaphium
strahere ausus fuerit. Inde dubitare eeperunt medici, an quidem unquam exi steret, etiam in morbis, atra bilis. Netari non poterat, quod nigra talis faex quandoque de eorpore exiret in morbis; sed credebant fere semper esse concretum languinem , mora in ventriculo vel intestinis corruptum & nigri cantem. Ita putat Celiberrimus Simon ν γ omnino concedendum esse , ad iam istam atram
126쪽
antiquorum bilem, quam illi saepe vomitu redditam esse prodiderunt, aliud fuissenibu quam eoncretum sanguinem. In primis illud credi potuit, cum turgente atra bile svide g. IIo . J saepe erodantur vasa, & copioso sanguine sura sum vel deorsum excreto pereant aesri. Candidus autem ille vir, ex cu jus scriptis me plura & utilissima didicisse laetus recordor , latetur, quod in cadavere hominis, diu viscerum abdominalium obstructionibus fatiga.
ti, invenerit lienem figura teretem, colore admodum atrum , superscis undi. que Demem oe splendentem: adactoque intro scalpello, continuo obviam prodi rit Milus οῦ deinde materia smillima piri ιquidae e mox eouapsa latera inpertenuem abierint pelliculam , nullo uspiam comparente puris vesigio r . Praeterea monet ι , quod in alio cadavere invenerit in vesica selle L
multum bilis nigri cantis, & adeo spissae, ut vix posset exprimi per patulum satis ductum eysticum. Numquid ex his observatis practicis pater,
accumulari quandoque in visceribus abdominalibus nigram talem saburaram , quae penitus distincta est a sanguine extravasit op An non talis materia merito vocatur atra bilis , quia plerumque colligitur circa bilis ossicinam, hepar nempe; vel & in illis visceribus, quorum sanguis venosus Per venam portarum in hepar redit, atque bili secernendae praebet materiam' Unde a loco, quem occcupare iblet haec materia, bilis vocatur; atra autem a colore: accedit quod ipsa bilis flava in spissam talem & te nacem nigram materiam degenerare possit, uti statim vidimus; quae saltem absque ullo dubio merebitur nomen bilis atrae. Neque adeo dissicile est intellectu, ae quidem voluerunt Clari Viri, quomodo bilis atra per uoismi tum vel alvum exire possit, postquam v. g. diu in liene stagna it: terte bilis atra, mobilis reddita sui de lio I ex liene per venam splenicam
in hepar ruet, & poterit viam invenire per porum hepati cum in duodenum intestinum, atque inde vel in ventriculum regurgitare & evomi, vel per alvum exire. Qii in imo si vel tenacior adhuc materies per angustias ultimas venae portarum transire nequeat, vel hepar, ante smili materia in sarctum , jam transitum neget, turgebit vena splenica, & nausea ac vomitu accedentibus, premetur valide; adeoque dilatabuntur ejus rami, &via facile fiet materiae contentae in cavum ventriculi per vasa brevia dicta.
Numquid bilis flava in vesicula sellis eontenta, si calculus obstruens da.ctum cysti eum viam ad duodenum impediat, retroprimitur per hepar in venam cavam, & totum corpus icteri eo eolore inficit Z Videantur & illa, quae circa hane rem ad g. 93o. dicta suerunt, ubi de hepatii ide & ictero multiplici agebatur. Non ergo culpandi sunt veteres medici, ae si ima inariam morborum causam finxissent, ubi de atra bile in visceribus congesta locuti sunt: intelis laxerunt enim tantum per hanc vocem tenax & amurcosum quasi sanguinis, in visceribus stagnantis vel tardius moti, spissamentum. Atra enim biolis securadum Hippocratem cu , omnium, qui corpori insum, humorum glutia
127쪽
αὐῖIsima ess, ac diutumi mas sationes facit. Noverant etiam Veteres, bi. lem flavam eonverti posse in atram, & languinem extra vasa tum, nigrescenistemque, bili atrae simillimum, quandoque excerni. Apud Galatiam svi enim leguntur sequentia: ostras balis quartior sunt disserentiae e νω es ex Disguinis faece et ahera ex bilis famae exossatime, tertia bitumιnosa, quod bitu. minis russaν sp&- ις quarta autem sanguinea σιροτωδης .His praemissis videndum, quomodo nascatur in sanguine atra bilis, & a quibus causis praecipue oriatur,
g. io 91.Hin toto sanguine mobiliora dissipata reliquerint immobiliora unita, tum ille erit crassus, ater, pinguis, terrestris Ei vero nomen dabitur humoris atrabitarii, vel succi melancholici.
Doeuerunt experimenta Chemica, leni calore ex sanguine separari posseeopiam talem liquidi aquosi tenuis, quae septem Octavas partes totius san- suinis conitituat: levem tantum odorem spirat hoc liquidum, caeterum ni .hil salini, nihil oleosi, hic apparet, sed sere totum constare videtur aqua. Residuum sanguinis, post expulsum illud liquidum, invenitur concretum,& totum igne comburi potest aperto, paucos tantum cineres terrestres reis
linquens; adeoque multum in se habet olei, unde haec eombustibilitas penis det. Verum si idem illud sanguinis spissamentum vasis chemicis clausis uromatur igne sensim aucto, prodeunt in teipulum sales & olea, summoque igne exprimitur oleum piceum tenax: in fundo manet carbo niger; hic igne aperto combustus in cineres fatiscit , qui plerumque aliquid salis marini
Patet ergo ex his , mobilissimam partem sanguinis pro maxima parte aquam, sales vero, olea, & terrestrem partem languinis longe fixioris in. dolis esse , & haec in sanguine sano dilui per partem illam mobiliorem . Ubi igitur a quaeumque causa dissipatur mobilissima hae e sangυinis pars, vel augetur proportio partium fixiorum ad diluentem illam & mobiliorem partem, sanguis fiet crassior, coloris magis intensi, profundi , simulqie major erit quantitas salis, olei, & terrae, in eadem sanguinis copia. De generabit ergo sanguis a naturali sua sana indole, & nascetur eaeochymiatalis, quae atra bilaria dieitur. Sanguis autem hominis sanissimi ad concretionem pronus est; nam pesvi exceptus brevi concrescit in scissilem massam; sed jugis per vasa motus im.
pedit hanc concretionem, uti antea saepius monitum fuit. Praeterea eonis
si itit ex illis, quae ad s. ioo. dicta suerunt, auctum sanguinis per vasa mo. tum facere majorem talorem, fortemque compressionem sanguinis in vasis; hine liquidissi ina exprimi, crassiora eompingi, & tune produci inflammato in riam sanguinis viscos taxem , quae penitus differt a tenacitate arrabitaria ἀNam aucto motu illa vi lcositas inflammatoria satis cito producitur, & le tior sanguis, vitali humorum impetu audio, in vas una arteriolorum anguin
s. De humoribus. Ibidem pag. Ismis
128쪽
sias impulitis haeret ; unde inflammatio & omnes ejus sequelae nascunis tur; in primis si simul a quaeumque eaula stringantur vasa, uti in histo. xia inflammationis pluribus dictum suit. Unde vii costatis inflammatoriae
effectus subito increicunt, & morbos admodum acutos producunt. Verum atra bilaria illa tenacitas lento gradu nascitur & augetur , neque motum humorum auctum comitem habet, sed potius imminutum e pullus enim lentior & frigus majus adiunt, uti ioς . dicetur ; & ideo merito im
ter Chronicos morbos numeratur.
Si ergo a quacumque caula mobilior sanguinis pars secesserit a reliquis, & immobiliora ae crassiora fuerint magis unita inter se, ab L
motu humorum vel ealore auctis ', neque tamen an hucdum in visceribus
haerere & colligi ceperit illud sanguinis spissamentum , sed tota sangui. nis massa aequabiliter hac saburra gravetur; tunc illa sanguinis eaeochramia vocabitur bum, arrabitarius, vel succus meiaucholicus. Talem autem sanguinis degenerationem observaverunt Veteres in Μeis lancholicis. Aretaeus xὶ enim notavit , in his sanguinem de vena mi Llam esse erassum, biliosum, concretum, & nigrum instar a mureae, quae est atra Rex in oleo subsidens. Et diserte humorem melancholicum ab atra bile Galem a νγ distinxit dicens: - όunc vero misum inaudire oporis et humorem meianebolicum, tanquam nondum confectus si atra bilis , sed si, confato quodam taliaeatis. Et alibi pariter monet, quandoque in uno versi corporis venis melanebesteum sanguinem eontineri. sed fle recentiorum . Medicorum Observata eandem sanguinis eaeochymiam in hoc morbo adesse
confirmant a . Satis ergo intelligitur, quid sit humor atra bilarius ..So. quitur jam, ut agatur de causis, quae hanc cae chymiam producunt . .
S. to 93. Hus io 91. causa, omne id quod mobiliora expellit, reliqua figit: vehemens mentis exercit tio , noctes atque dies in unum sere objectum occupata; pervigilium; animi motus magni, sive hilaritatis, sive moestitiae; magni & operosi motus corporis mestum repetiti, inprimis in aere valde sicco & calido admodum; eo & immodica venus; eibi austeri, duri, sicci, terrestres , eum quiete & torpore corporis diu assumti; potus similes; huc fumo, aere, sale induratae animasium partes, maxime durorum & annosorum, fructus immaturi , farinacea non sementata , medicamenta adstringentia , eoagulantia, figentia, refrigerantia, venena lenta , similia; f bres calidae diu haerentes , saepe repetentes sine bona crisi,& sine diluentibus, abeuntes
Tom. III. Para II. i omniatae De Orat. morbor. diutum. Lib. I. Cap. v. pag. ra . IJ De febrib. Lib. II. CF. xl. Charier. Tom. VII. pag. r a. et De loeis affectis Lib. III. Cap. x. ibid. pag. r. iaὶ Vide Hosae. med. ration. Tom. IV.
129쪽
Omnia ergo , quae possunt sanguini talem diathesin inducere , qualis descripta suit praecedenti paragrapho, merito inter causas hujus morbi
numerantur. Talia inprimis sunt sequentia. VEHEΜENS ΜENTis Ex ERCITATIO &c. Optime notavit Celsus δὶ, literarum disciplinam animo quidem necessat iam esse. corpori autem iniis micam, inprimis si literati homines ultra modum his studiis incumbant,& corporum suorum robora inquieta cogitatione, nocturna vigilia, minuam.
Atque Ob hane caulam voluit , Philolbphos omnium pri tro medendi scientiam possedisse, quia magis illa indigebant , quam reliqui homines. Certum est, Philosophum protundis meditationibus per plures horas imis mersum plus debilitari, quam si per idem temporis spatium corpus vali.
do motu exercuisset. Omnes enim encephali lanctiones a subtilissimo totius corporis fluido pendent, & per harum sunctionum exercitationem
illud subtilissimum consumitur. Hoc quidem etiam per corporis motum muscularem fit; sed simul tunc , aufia circulatione per hunc motum, intra idem temporis spatium major sanguinis copia applicatur ad organa secretoria, quae illud tenuissimum fluidum a sanguine leparant, & ipse sanguis per motum muscularem, & actionem pulmonis validiorem, dum corpus movetur, ita perficitur, ut secretioni spirituum aptior evadat rhine lieet motus muscularis consumat spiritus, tamen & illos pro parte reficit. Uerum in illis, qui attenta mente studiis incumbunt , corpus quiescit, & omnes humores tardius moventur, dum simul dissipatiir permentis labores fluidissima pars , sicque residua crassiora facilius adunari incipiunt, quia minus rapide moventur per vasa. Omnium maxime haec damna sentiunt illi, qui severis matheseos studiis incumbentes attentissi. mam mentem circa idem objectum habent diu. Sic enim talis nascitur dispositio, ut eidem & uni cogitationi sere affixus maneat homo; quod idem in delirio melancholico obtinere ad io 8ς. dictum suit. Longe beatiores illi sunt, quos vitae vel muneris gerendi ratio avellit quotidie licet invitos a libris; quamvis enim non ideo a mentis laboribus vacent, tamen ipsa laborum mutatio incredibile solamen adfert. Idem contingere observatur, dum amor, solli studo , vel ira memor, noctes & dies eandem ideam menti praesentem sistit.
PEst vici Liu Μ. Vigiliarum enim tempore actiones animales exercentur,
sensus nempe & motus voluntarii, saltem aliqui ; licet enim quietus se.
deat homo, multos movet musculos, ut corpus in erecto situ teneatur; hinea morbo tolerato debiles eorpus erectum tenere nequeunt. Dum ergo diu vugilat homo, pergunt consumi subtilissima fluida, quorum jactura resarci fimequit ulla arte nisi per somnum. Sanus . enim caeteroquin homo, si per integrum nus hemerum ab omni somno abstinuerit, licet optimo cibo & otu corpus reficiat, sentiet se debilem , lassum , dc ineptum ad mentis abores. Infesta enim , quamvis optima suerint, non possunt elaborari in ultimam illam persemonem, quae ad restitutionem btilissimi Iiquidi
deper. I, In Praelatione pag. 2. . . . .
130쪽
deperditi requiritur, nisi somno l. ssum corpus reficiatur. Videantur Scilla, quae alia occasione ad Oo3. ia. de nimiarum vigiliarum noxa dicta lunt. Arui Mi MOTUs MAGNl dic. In summa moestitia videmus iaciem con trahi & pallescerer .anxietas summa circa praecordia percipitur, ac si torculari omnia premetentur: magna saepe copia urinae lympidae exit. Simul tunc pullus, uti Galenus sci jam notavit, parvus, languidus, ta dus, & rarus est. Liquidistima ergo parte spoliatus sanguis per vasa conis tr cta movetur debili vi , adeoque nascitur facilis occasio, ut crassiores sanguinis partes adunentur. Simul illa anxietas , magnae moestitiae coismes, & aegritudinis molestissimum sensum circa stomachum faciens, notat impeditum facilem tranii tum per venam portarum ; adeoque in vasis abdominalium viscerum haerere incipiet. brevi illud sanguinis crassamen. tum; sicque non tantum humorem atra bilarium, sed etiam morbum hy. pochondi iacum f. ro98. producet. Accedit praeterea, quod ingens tristitia faciat , ut uni & eidem cogitationi mens inhaereat diu , simulquesbmnum arceat; adeoque & hoe nodo tristitia humorem melancholi eum
in corpore producere poterit, Unde merito monuit Hipsocrates idi sequentia: Si metus auι tristitia lango tempore perseverent, mesancholicum ritudes. At Celsus e similia reonens, addicit Ligil tam , dicens: Sa longarrulitra eum longo timore o υgitia est . atrae bitis mινbus μbest.. Omnino autem paradoxum videbitor , q ed tristitiae oppositus animx . affectus, hilaritas nempe summa , s militer melancholiam producere valeat, cum ad curandum hunc π orbum on tes rvi dici luadeant , ut illa onini modo offerantur aegris, quae laetiti m menti corciliare poterunt. V
rum hic non agitur de tranquillo pacatae mertis gaudio , sed de subitati summa laetitia, quae celeriter & miris modis corpus turbare potest , imo & repentinam mortem induccre, uti plurifus extirpiis constitit f, Ratio autem videtur haec esse. Sa .ctoritis observavit, perspirationem infensibilem laetitia ausi ri quam maxime ia Nota, it Galenus g , in laetitia pullum magnum di rarum esse. Verum talis pullus notat, vasa li. berrime transmittere hutnores Deile nobiles. Secedit et go brevi tempore de univerisit hcmorum massa fluidi tenuis magna copia , adeoque si diu maneat intensum tale gaudium, orbabitur larguis liquidissima parte.& tales acquiret dotes, ut ei accedenti para grapho dictum suit. Ipla a tem uasa exhalantia dilotari a laetitia, ut maiori copia solitos homoles transmittant non tantum, sed & tales, qui naturaliter per has vias ex iis re non scient. docet sequens Celeberrimi Visteri b observatio . Firmae valetudinis miles, nullo antea linquam π. orbo correptus, optatis diu viris ginis amplexibus seu iturus, totus peliatus gaudio corruit subito & m i a ritur e De pulsibus ad Tyrores Cap. xit. Charter. Tom. VIII. pag. 8. dὶ Αph