Gerardi van Swieten ... Commentaria in Hermanni Boerhaave aphorismos de cognoscendis, et curandis morbis. Tomi primi pars prima quinti pars altera 3.2

발행: 1754년

분량: 347페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

141쪽

tem, ut non semper eandem rem, sed successive alia, cogitet: altera, quae degenerationem sanguinis in atra bilariam cacochymiam emendet . Primo curationis 1 copo conducunt sequentia. ANIMO AS RIDUA OBIECTOR UΜ vARIETAS &e. Praecipua curatio in hoc consistit, ut anxia illa & perpetua cogitatio, cui mens inhaeret, mutetur: vcrum hic multa cautela Opus est. Omnes enim melancholici solent

indignari, si pro talibus habeantur: morosi sunt, plus se sapere credunt , luam reliquos homines, & aegerrime solent ferre , si oblectamenta ipsis ocerantur, tuncque laepe pertinacissime omnia illa repudiant; & tanto magis sugiunt contortia hominum, a quibus se eontemni credunt. Prae reliquis omnibus prosunt itinera; tunc enim nova occurrunt ubique & insblita objecta, quae satis efficaciter in mentem agunt, & cogitationem mutant . Ob hane causam toties Μedici suadent aquas minerales in i plo sente potandas ,& laepe eligunt quam maxime dissitas , modo concursu multorum aegrorum celebres sint. Toto enim itineris tempore a curis domesticis liberi lunt. onistinua objeflorum varietate delectantur ; ubi ad salubres sontes pervenerunt, amoeno conlbrtio Duuntur ambulationibus , lulu, choreis, tempus salis lunt; sicque sensim deletur illa idea, quae perpetuo menti obversabatur. vel saltem sic minuitur ejus emcacia, ut lenibrium commune inde non assicia. tur sortius, quam a novis id eis in tanta rerum varietate natis. Minime dubito de medicatarum aquarum virtute, atque illam majorem esse , dum

ex iplis sonte hauriuntur, facile credo. Tamen Sc continuam illam objecto. rum varietatem melancholi eis insigniter prodesse, certus sum. Plures vidi qui ad digitos longe sontes ablegati multo melius se habebant, antequam inciperent aquarum usum. Aliquos novi viros eruditos , qui pessime indignabantur, dum credebant se pro melancholicis haberi, & id eis aquarum medicatarum usum pertinacissime detestabantur: illis persuasum fuit, biblio. thecas instruct illimas videre, eum eruditis viris conversari in dissitis regi nibus, & dum hoc fecerant, redierunt sani. Simul conducit, Omni modo oppositum conelliare animi a Seium illi, qui jam praedominatur; de quo videantur illa, quae ad g. io . dicta sue. runt. Sic meticulosis conamur fiduciam eone iliare; morolis & tristibus hi laritatem ; indignantibus & iracundis aliquem metam ; de quibus adhuc

postea tia 3. dicendum erit.

Di LUENTi Bus , DE MULCERTIA Us &e. Nihil magis notet melancho. licis quam vigiliae; nam ab illis hune morbum naici posse ro93. pr batum suit , adeoque dc ab iisdem morbus jam natus augebitur et atta men , ob perpetuam & irrequietam circa idem objectum cogitationem , melancholi et saepe somno privantur. Conducit ergo omni modo somnum his conciliare. Dictum fuit ad V. o S., ubi de Pervigilio febrili agebatur , sanguinem , inflammatoria spissitudine haerere incipientem, peruigilium . produceret idem fieri poterit ab atra bilario leniore; ideoque diluentia &Dlanda demulcentia hic tantopere prosunt; qualia sunt emulsa ex semini.

bus, frigidis dictis , parata . vel ex atras teminibus fructibusve farinosis di oleolis: adduntur his diacodiata ; & nisi haec juvent, cum prudenti ad

142쪽

ad narcotica pergitur r de quorum omnium usu videantur illa , quae ad

s. 7o9. habentur .

AERE UTANDUΜ HUΜlDo TEpEsCEM TE. Liquidissimis enim partibusti mobilissimis sanguinis dissipatis, lentescit residuum; vasa minora exhausta collabuntur; totum corpus siccius redditur; solidae partes rigidioressiunt, & liquidis impullis eςdunt difficilius; sicque stricta & sieca tem p

mes toti corpori inducitur. Aer ergo humidus & tepelcens nimium solidorum robur minuet cui de 3. 33. ; simulque aquolum & tenue vehiculum erassioribus fluidis subministrabitur, dum venae bibulae, in tota su. perficie corporis potitae, laxatae pariter per teporem humidum, partem

allius aquosi ex aere contiguo absorbebunt. Haec est ratio, quare te mis pote verno, quod tali aeris temperie gaudet, felicius curetur hie mor-Dus, uti & omnes fere morbi cnronici. Ci Bi DAN Di LEvEs &c. Inter .causas morbi g. lo 93. fuerunt enum

rati cibi duri, aere vel sale indurati, sarinosa lenta; adeoque, ut e vite tur morbi causae, opposita diaeta debet adhiberi. qualis hic describitu Verum talis diaeta simul multum ad curationem facit, quatenus sie restitutis tur mobili illinum, quod ex languine perierat, & solvitur illud crassum concretum. Bonus enim, satis fluidus, solvente vi saponacea praeditus chylus, ex talibus ingestis praeparatur, qui una cum languine per vat . fluens diluit & solvit, simulque ficile elaboratur in ultimam persecti nem noli rorum humorum. Ideo Traitiani ιὶ monet , quod plerosque m lancholicos potius victu quam medicamentis sanaverit; laudatque similes cibos ac hic proponuntur; pisces saxatiles, gallinarum carnes, astatos gammaros, lactucam , inlybum, malvam &e, Uideantur illa, quae de efficaci simul & blanda .i ibi vente lactucae . cichorei &e. ad k.di . dii a fuerunt: ad quem numerum etiam in Materia Medica recensentur praecipuae herbae, quae huic icopo lerviunt. Cum autem chronicus hic morbus sit, debet diu adhiberi talis victus , quod plerumque iacilius impetramus a morosis me. Ianς holicis. quam si longum remediorum ibi ventium usum suaderemus: mi. nus enim fastidient in tyba ei chorea , taraxaci turiones &c. si ei horum tiis tuto Offeruntur, quam si succos expressos, vel infusa, aut decocta earum detri herbarum, praescribant Medici. MEDICAMENTA DANDA Di LUENTIA &e. Omnia enim hare sitisfaciunt ad amussim indieationi curatoriae, ante delcriptae in hoc morbo: crassior

enim sanguis est, & huic spisso se quandoque valida aerimonia miscet, uti postea videbimus: vasa sunt stricta simul; adeoque patet, omnia hie lauda.

ia convenire. Fructus autem horaei, sed bene maturi aliter austero acido pessime nocent palmam sere omnibus aliis praeripiunt. Novi quidem a multis Medicis culpari fructus horaeos , ac si plurimorum morborum potius eaulae forent quam medela; sed j videtur di ratio, & experientia, contrarium docere. Illo enim tempore anni abundant hi fructus, dum molesto calore aestuant sub aestivo sole homines, & disponitur sanguis ad atra bilariam

143쪽

e cochymiam; uii g. iop3. probatum fuit: durant in autumnum usque, ut illorum usu solvi possit, & blanda vi, alvum laxante, expelli, mela cholica saburra, aestatis tempore collecta. In servidissimis regionibus sua. vissimi ae copiosissimi tales fructus crescunt, & multiplici varietate oblectant. Integrae nationes in calidis regionibus his solis sere vivunt: omnibus gratissimo sapore, odore, colore, plaeent. Insidias certe stris xisse humano generi videretur omnium bonorum largitor Deus , si adeo placentes Otrinibus fructus forent certissima morborum causa. Horium amoenis

fructibus divitem primo homini, immortali suturo nisi peccasset, cole dum dedit Creator; post lapsum nullo alio nutrimento usus suit, quam quod improbo labore colla tellus dedit. Nee aliis ei bis usi fuerunt Ionisgaevi adeo homines antediluviani. An ergo ulla ratione dici potest , se Aus horaeos noxios esse ρ Novi quidem, dum in ultima menta . pleno jam ventriculo a numerosis sereulis , in gurgitantur fructus , choleram , di arrhoeam, dysenteriam produxister verum haec mala perditae ingluviei adscribenda potius sunt. Nihil enim adeo salubre est, quin perverto usu nocere possit. Ubi enim fructibus solis eum pane & aqua vivitur , vel saltem illi primis mensis apponuntur, aut jentaculi vel frugalis coenae vices supplent; nullam unquam noxam inde obiervavi. Econtra vim sol ventem egregiam exspectare licet a succo fructuum horaeorum , tam in morbis acutis, uti antea dictum fuit, quam in Chronicis. Furentissimos ex melancholia maniacos sanatos vidi, dum solis fructibus horaeis vesce. bantur; & quidem cerasis, aut fragis, ad viginti & ultra libras quotidie per aliquot septimanas assumtis, dum reliquos omnes et bos & cuncta rem dia, ob veneni suspieionem , quam pertinacissime aversabantur. Incidebant quidem a tam largo fructuum usu in diarrhoeam, sed per alvum exibatis. tuta faex atra bilaria, & brevi totus ille furor paeabatur i debilitas autem a valida diarthoea exhausto corpore superstes facile superabatur bono victu, quem lubenter admittebant jam non amplius delirantes. Cucumerum, qui tamen apud plurimos tam male audiunt, largo usu delirantem melancho. Ii eam lanatam fuisse testatur Hosmani ius κ), & eundem in pluribus aliis, simili morbo laborantibus, effectum se vidisse assirmat. Iuscula, quibus maturi cucumeres in taleolas dissecti incocti sunt , uti & olera mollia , qualia sunt spinaebia, endivia, bonam, buglossa', cibum dant medica. tum pulcherrimi in hoc morbo uias. Mel autem, cujus vires solventis. simae in eura obstructionis ad g. i 33. laudatae suerunt, pariter hic masnae essicaciae est; inprimis ubi sero lactis graminei dilutum potatur, dc quidem satis magna copia ae diu, donee solvi inde alvus incipiat: quod remedium etiam laudatur a Posidonio ιγ. Ob eandem causam & ptisana, ex hordeo vel oryza parata, leviter mellita, commendatur pro potu eommunit diluit enim de demuleet, fimulque solvit conereta. Ganto autem cum fructu

aquae

144쪽

f. Ioy . ro98. MELANCHOLIA. 48ia quae minerales & in melancholia, & in aliis chronicis morbis, exhi.

Mantur, antea ad g. io 36. dictum suit. Caulas autem morbi tollieite caveri debere illo tempore, dum morbi curae adhibentur omnia artis molimina, sponte patet.

s. io 98. I autem illa ipsa materies io 91. per easdem causas clo 93. magis densa, tenax immobilis, reddita est , necessario in vasa hypochondriaca depelletur : id enim natura hujus humoris, situs & conditio horum vasorum, & leges hydra licae docent. Inde sensim hic haerebit, accumulabitur, stagnahit: tum vocatur Morbus Hypseundriacus, lienem, ventriculum, Pancreas, O mentum, mesenterium, obsidens. lactenus dictum suit de humore atrabitario aequabiIiter totum sanguianem inficiente: verum si augeatur eopia illius humoris atra bilarii vel te.

nacitas, dum pergunt agere causae hunc morbum producentes, tunc in .eipiet hare materia haerere in quibuidam locis corporis, & pessimas pro ducet obstructiones. Verum est , quod illud fieri possit in diversis locis corporis , sed potissimum continset ibi , ubi tardior & dissicilior hum

rum per vasa motus est. Docuit Analome, intricatissimam minimorum Vasorum conglomerationem esse in gundulis, adeoque minus meabiles humores facile circa loea glandulosa haerere ineipient. Verum ante o,. 483. . ubi de scirrho agebatur, notatum suit , materiam atra bilariam frequenter orἰginem scirrho dare. in primis dum, cessante fluxu menstructvel haemorrhoidali , nihil de materia illa a trabitaria evacuatur amplius de corpore. Pariter ad g. 49 s. monitum fuit, scirrhum per assectus aniami tristes biliosos, qui & copiam & tenaeitatem humoris atra bilarii augent, in cancrosam degenerare malignitatem. Ad uterum quandoque. deponi atra bilarium humorem notavit Hippomates m , dicens: mulier eaput, sinciput, cervicem dolet, vertigo ob oculos versa uri te retur, ρο moesa es, urinae nigrae, ilia ex titera feruntur, m a xietas animi moeris detinet , ιιlis atra in uteris ines. Verum tune exit

humor atra bilarius de corpore , 3c liberatur sanguis hae saburra ubi autem in vafis uterinis stagnat 3e colligitur atra bilis, tunc dispositio sci rhosa uteri nascitur , quae melancholicis mulieribus satis frequens eo tingit . Sed & ad alia multa corporis loca deponi posse humorem atra-bilarium, docebunt illa, quae ad g. raro. habentur. Videtur hoc ult rius confirmari sequenti Hipporeatis Aphorismo n . qui sic se habet radoctis Melancholicis per has tempestates -ν nempe autumnum pericuisisse decubitus, aut amplexiam corporis, aut cori viasonem , aut maniam , sus

145쪽

Quamvis autem humor atrabitarius diversa loca corporis sie Oeeupare possit , omnium tamen frequentissime in viscera abdominalia deponi M. let, & figi. Demonstratur alibi o , mobilissimas sanguinis partes, a corde in aortam pulsas, rectissima via , & majori velocitate, a cord recedere, minus mobilia & viseida tardius moveri ; adeoque juxta leges Hyiarausicas p in truncum descendentem aortae serri, ex quo coeliaca arteria & hinae mesente ricae, quae visceribus abdominalibus prospiciunt, ortum ducunt. Cum ergo in hoc morbo, mobilioribus partibus dissipatis, immobiliora unita fuerint , horum crassiorum pars magna per has arterias seretur. Si jam simul consideretur, omnem sanguinem viscerum abdominalium bis arteriosum fieri, antequam ad cor redeat, adeoque hietardissimum esse humorum trajectum sqJ, patebit ratio, quare ad viscera abdominalia omnium frequentissime deponatur humor atra bilarius , qui antea cum circulantibus humoribus aequabiliter fluxerat. Notum est , quantum respiratio valida conducat ad expeditum humorum per viscera abdominalia circuitum , quia , di aphragmate & musculis abdominalibus agentibus, premuntur omnia contenta abdominis, sicque sanguinis venosi motus promovetur. Dum jam melancholici, uni & eidem cogitationiam xi, omnia reliqua negligunt, plerumque sedentariam vitam ducunt , vel & quandoque studiis pertinacissime incumbentes vide g. t 94. in. Curvo antrorsum corpore sedent, adhue magis impediunt liberum humo. rum trajectum per abdominis viscera; atque omnium maxime, quando pleno post pastum ventrieulo in tali corporis positura diu manent. Obnane causam non satis inculcari potest eruditis viris , qui frequenter in

hunc morbum proni sunt, ut assueseant erectum corporis truncum habe. re, nee abdomen apprimere mensae, cui assident. Patet jam satis ex omisnibus distis, sensim debere aecumulari humorem atra bilarium in visceri. bus abdominalibus; quod & confirmatur Ueterum Medi eorum auctoritate ν I Generrain aurem a calore copioso , vel favam bilem, o magis atrum sanguinem exassante. Plerumque vero partes brpochondriorem pramario sectae aput ad consensum perducunt, oe deliratim e iunx erc. Ubi jam eongesta imateries atrabitaria hic haeret , tune alio nomine lolet uocari malum sdieitur enim tunc Morbus φρ ωκdriactis, quia atra bilis praecordia vel hypochoadria dicta occupat; illam nempe inprimis abdomnis regionem l vide oi. & 73s. J ubi hepae, lien , ventrieulus , panereas &c. Ioacantur: uti etiam quia ponderis gravantis sensum & anxietatem aegri ei rea haec lora sentiunt, uti dicetur sequenti paragrapho. Cum autem di spasmodi ea anxietas in illis , qui totum genus nervosum sacillime iris ritabile habent, observetur frequenter ei rea hypochondria, & inde etiam tales aegri vocentur hypoc ndriaci , hine ad distinctionem majorem .

posset vocari Morbus potasndriams cum materis; nam in postremo ea sulaepe nullum in visceribus. vitium latet; & kluto spasmo, ructu aut flatu expulso, omnis illa anxietas sedatur.

146쪽

s. Io93. ros ς. Μ ELANCHOLIA. 48 Hic est ergo seeundus melancholiae gradus, ubi humor atrabitarius abis dominalia viicera obsidet. distinctus a priori, & aliis symptomatibus sti.

patus. Hanc autem distinctionem Minera sὶ pulcherrime notavit. Sequitur jam, ut considerentur illae mutationes corporis , quae obseravantur adesse , dum secundus ille melancholiae gradus aegros affligit.

q. to 60. Inc ibi producit sensum assidui ponderis, anxieta-I tis, repletionis, maxime ab assumtis, cibo, po- tuque ; respirationem ob gravata viscera abdominalia dissicilem ;bilis utriusque , pancreatici, stomachici, intestinorum , mesem terii succi in consectione, secretione, permistione, essicacia in

cibis, impedimenta; inde digestionem primum omni modo lae

sam; esculentorum corruptionem in crudum acidum, si ex v

getabilibus , in putridum alcali , rancidumve oleosum , si exanimalibus; hinc ructus , flatus, spasmos , adstrictam alvum , saeces induratas; icterum priorem gradu, quam prior o 94. ἔοmnia mala ios . jam pejora. 'Dum viscera abdominalia occupantur humore atrabitario, tune & turisbantur multae sunctiones , quarum integritas a libero transitu humorum per vasa horum viseerum pendebat , & nova eontingunt symptomata , quae simul fgna sunt status praesentis morbi. Primum, quod solet observari, est perceptio grav*ntis ponderis ci rea

praecordia , nune magis nune minus molesta ; nunquam tamen omnino

cessans, uti contingit in hypochondriaco assectu spasmodico. Observatur enim, insolitum pondus vel in toto corpore, vel in parte, si libera et r.eumductio humorum per vasa impediatur. Quanta totius eorporis gravi. tas percipitur, dum per vasa, in extremam eorporis superficiem hiantia, impeditur libera perspiratios Nemo sanus sentit brachii pondus , verum si phlegmone hane partem occupaverit, plumbi instar grave sentitur, de

sustineri debet. Hinc adeo senestum signum est in morbis acutis, quan. do Meumbentes aegri talem eorporis posituram habent, qualem a sola grauitate inertis molia habet eadaver, uti antea ad s. 73 . dictum sitit. Simul adest molesta anxietas, quae ipso dolore intolerabilior quandoque adigit miseros , ut aerumnosae vitae pertaesi violentas sibi manus ins rant. Verum antea ad s. 63 i. demonstratum suit , ex impedito libero trajectu sanguinis per venam portarum anxietatem nasci; dumque lien , Ventriculus, pancreas, omentum, meienterium, in suis vass in sarciuntur tenaci atra bilario humore , 3c omnis sanguis ab his viseeribus redux ad hepar venire debet, ac per angustos fines venae portarum transire; patet satis, difficiliorem debere reddi trajectum humorum rer hoe viscus. ob eandem rationem dc repletionis sensus adest , omnium maxime, quando cibo vel potu distentus ventriculus , vicina viscera comprimendo , hanc

147쪽

difficultatem auget. Quando autem acidae aerimoniae partie ps est illud tenax atrabitarium, saepe iam elici sunt tales aegri , & ab assumtis ei bis quam maxime gravantur. Unde optime notavit Hippocrates sit de hoe morbo agens: Neque sine edo esse , neque copiosum cibum devoratum ferre potes. Verum quum ieiunus fuerit, viIcera mussitant, . sati e acescunt et quum vero quidquam ederit , pondus in viscerιbus oec. Auget autem hanc anxietatem di incilior simul respiratior notum enim est , di aphragma mo .veri non posse, nisi simul sequantur viscera ipsi appensa ; cumque haec gravata fuerint , necessario minus liber fiet diaphragmatis motus t ideo etiam in sanis hominibus , dum ventriculus repletus est , respiratio munus faellis observatur. Hi ne frequentia illa melancholicorum suspiria, quibus conantur sensum ponderis praecordia gravantis tollere. Similia ¬avit Hippocrates u dicens: Vibera veluti spinarum aeuisos habere, crhis pungi , videntur: anxietas ipsum invadit , lucem O homines fugit, teneabras amat, metus corripit ', septum transversum foras tumet, ad contatium d

Di me. Septum suidem transversum foras non protuberat , sed potius viscera abdominalia ipsi annexa , & tunc obtusum dolorem percipiunt aegri, qui ad tactum augetur.' Cum autem secretio bilis debita, uti & reliquorum humorum, qui a

viseeribus abdominalibus praeparantur, pendeat a libera circumductione. humorum sanorum per vasa; & haec impedita suerit, atque humores in cacochymiam atrabitariam degeneraverint patet sponte , omnes secreti nes hic turbari, Omnes liquores secretos deficere a naturali sua conditio.

ne. Verum ex tota chylopoless historia, in Institutionibus Μedi eis tr dita , patuit, ad subactionem crudi ingesti requiri bonam hilem, suceum

gastricum , pancreaticum, entericum &c. t adeoque prima digestio laed tur quam maxime, neque ingesta mutabuntur in naturam noli rorum huis morum , sed spontaneam sequentur indolem , in loco calido , ad quem aer libere accedere potest, retenta. Hin pro diversitate assumit alimenti in variam degenerabunt acrimoniam ; sicque novae nascentur molestiae ra tali enim spontanea corruptione ingestorum ructus, flatus , spasmos profluet in ventriculo & intestinis , antea ad g. 647. & os t. demonstratum est. Praeterea dum bilis secretio deficit, minor est stimulus deponendae alvi; eumque ob ea idem causas mucosi intestinorum solliculi nee qualitate nec quantitate debitis secernant mucum. inungentem & lubriis eantem intestinorum latera , neces diutius haerent in intestinis cras Iis ι mora sieeantur , & eum magna dissicultate excernuntur. Omnia autem haec hujus morbi symptomata apud Veteres notata leguntur υλ Princia pium eiusmodi melaneboliae plerumque ex cruditatibur ἀπ έν - r fatus enim ipsis succedunt multi , qui a quocumque cibo elevantur , circa hre ebondria dimitis morantur, ructus iras acidi, o foetidi piscem Olenies Gnsequuntur οῦ nulla eiusmodi assumto lacido nempe vel corrupto Jς ventres

plerumque iras scri sunt.

t De Morbis Lib. II. Cap. Trix. Charier. Tom. VII. pag. s8o. u Ibidem. πὶ Libelli. de Melanchol. ex Galen. dic. cap. I. Cliarier. Tom. X. pag. 497.

148쪽

Antea ad Io94. notatum suit, colorem corporis mutari, dum atra. bilaria cacothymia aequabiliter totum languinem inficiens auest , & lue. cessive in pallidum, flavum , imo & sulcu in trans re. Cum jam, in s eundo hoe grada melancholiae, caulae morbi augeantur, vel saltem peis rennando magis mutent omnes humores ἔ patet ratio , quare pejor icte rus vel ob hane rationem nascatur. Uerum is simul conlideretur, turbari in hoc morbi stadio functiones vileerum , quae bili parandae serviunt.; in angustiis venae portarum incipere haerere humores immeabiles; ade que secreti insem hilis a sanguine impediri ; parebic & alia ratio. quare pejor icterus succedat : de qua re videantur illa, quae ad 9ι8. de Ietero dicta suerunt , dum bilis jam secreta , vel bili jam secernendae proxima materies, in t anguinem denuo regurgitat. Optime autem muta tum in pejus eorporis colorem in progressu morbi notavit Aretaetis κλ; qui sic: Carporis quoque basitus in peius labitur.' mure Ioedo ex atro vir/diisque commixto ιιnguutur, nis inferius bilis Mycendat atque exων, sed quoquo. versum per tarpus cum sanguine dissundatur. Omnia autem symptomata ,s. O9 . recensita, aucto morbo pejora reddi debere, sponte patet.

S. I roo. T IBI jam eo usque adolevit io 98. , & per essecta sua

io 99. se manifestavit, summa ope nitendum in curationem , quia aliter tetra mox oritur mali indoles ; difficultas autem maxime vitanda haec est: si malam perseverat, si incurabile,& saepe lethale, ut in sequentibus liquebit: s evacuantibus pugnatur , sani, & facile mobiles humores expelluntur, tenaces maliqua haerent, unde pejor morbus: si per stimulantia & solventia valida tentatur, saepe subito soluta materies acris fit, & impetu magno ruens in tenera vasa hepatica , ea destruit , unde multa , Ecim medicabilia mala.

Indicatio euratori. in hoe rasu quidem jubet, edueendam esse mate. xiam atra hilariam ex illis visceribus, quae occupat, ne diutius ibi ha rens. magis ae magis in spissata & tenacior reddita, eum ipsis vasis, qui .hus inhaeret, concrescat, 3t immedicabiles obstructiones pariat. Cumque

tetrum hoc malum mora pejus reddatur, absque ulla mora interposita videtur requiri etficax medela. Inistreatus enim, θ' veluti in naturam con

versus, morbus incurabilis propemodum evadis s=I. Interim tamen hie maωgna prudentia opus est , eo quod tenax haee materia non facile nee ei. io obediat lenioribus remediis , a: validioribus saepe pessime irritetur αhorrenda mala producat. Cum viscera abdominalia satis brevi via in eavum intestinorum se oavacuare posse videantur assidui pondetis sensum circa praecordia tem K 3 tiant, π) De esus. Se sim. morbor. diurumor. Lib. I. Cap. v. pag. Nuta, a calliam Mi. 1. Cap. LVI. pag. 1 3.-112.

149쪽

MELANCHOLIA.

itant, alvumque strictam habeant aegri, anxie petunt a Μedicis purgantia remedia r cumque 3c Veteres Medici aliquando simili evacuatione

hune morbum tentaverint, videntur omnia suadere purgantium remedi Tum usum. Interim certo novimus, purgantia data non solum noxia de corpore educere, verum etiam sanos & probos humores t purgans enim

validum datum sanissimo homini eopiosam evaeuationem iacit. & nemo credet facile, illa, quae tune evacuantur, omnia morbosa fuisse. Cum autem picea sere tenacitate visceribus haereat atra bilarius humor, non facile purgantibus obedit, sed tunc tantum expelluntur de eorpore facile mobiles humores, 3e augetur troibi causa. Trailianus cx quidem . pu

pantia laudavit , sed interpostis aliquot diebus halneo 8c victu humo.

Mante conabatur mobilem fluxilem reddere materiem , antequam re.

peteret purgantis remedii usum. A validioribus, inprimis Bellabora , a Minere maluit sal, & a ealidior,bus purgantibus metuebat, ne sanguinemisia serius acrius convenere. b . Imo, uti antea jam monitum fuit , magnam spem curae in victu humectante & solvente ponebat. Verum

quidem est, Hippocratem Helleborum laudasse se J in eura hujus morbi . re alibi d melancholicos liberalius purgandos suasisse; sed videtur in

eodem Aphorismo monere, quod Se contra- indicantia consideranda sorant: δe praeterea prudentissimam illam generalem regulam practi eam paulo ante seJ praemittit: In purgant istis satia ex corpore educenda sunt, qualia etiam sponte prodeuntia milia δεηι, quae vera contrario modo prodeunt, menda. Certe atrabitaria saburra, per victum idoneum Ze ibi ventia remedia .

uasi liquescens , si sponte prodeat , summum in hoc morbo levamen at, adeoque illa purganda est ; si vero alii mobiliores humores educanis tur de corpore in melancholicis . nocet semire. Unde etiam te tur isti plures Veteres Medicos, interpositis solventibus remediis, lenioribus ianis tum usos fuisse purgantibus , ut educeretur illud quod solutum erat dem terra morbosa; non autem subducerentur de eo ore utiles humores.

Lenioribus enim purgantibus non obedit pertinax haec materia, nisi prius soluta fuerit; validissimis purgantibus tentare expulsionem, non vi. vitur carere periculo , dum agitata subito bilis atra tam horrenda mala producit, uti f. xio patebit: fle si drasti eis talibus remediis excutiatur illa materia morbosa, non exit sola, sed simul expellitur quandoque tam ta copia honorum humorum , ut a subita eorporis inanitione , collapsis .asis, sequantur animi deliquia, eonvulsiones, 3c mors. Haec infortunia ab Helleboro dato vidit Hippocrates g , ideo monet, convulsionem, ab Helleboro dato ortam , lethalem esse; & aliis in locis εὶ plurimas ea telas recenset, quae observari debent , dum Herculeum hoc remedium adhibetur. Cum te Ibidem pag. ros. ta dem pag. rra. bὶ Ibidem pag. ros. te in De

150쪽

Cum ergo sine periculo vix possit tentari totalis expulso materiae atraobilariae, nisi prius soluta atque adeo mobilis reddita suerit , ut leniori. hus remediis educi possit; hule indicationi prius incumbendum erit. V sum & hie iterum prudentia opus est: omnia enim viscera abdominalia, uti notum est, sanguinem suum venosum tradunt hepati; & dum inissecta materia solvitur in his vi lceribus, transit ex arteriarum finibus, quibus haeserat, in venas, adeoque perveniet ad heparet cum autem huic materiae atra bilariae, uti postea adhue pluribus dicendum erit , aerimo. Ria magna quandoque tunsatur, quae tenaci & piceae huic massae in v Iuta non multum nocet, ted solutis his vinculis, quibus irretiebatur, illud acre actuosum tedditur, & uno impetu magna eopia per Venam por-llarum in hepar . ruit; hine tenerum hoc viscus integre deliruere, vel sit. tem insigniter laedere, posset. Ob hane rationem non nimis subito uris genda est haec solutio materiae morbolae. & tantum per talia remedia, quae essicacem solvendi vita habenti sine magna acrimonia, de quibus sequenti paragrapho agetur.

S. I Ior .as Inc i. tente mobilis reddenda materies est ind gando naturam praedominantis acrimoniae ; tum dando medicamenta saponacea , in quibus praedominetur acri

monia opposita illi, quae in illo humore adest; in his pergemdum, donec pulsus inaequalis, debilisque, nausea, tenesmusve,

anxietas, febricula, signa dent motae materiei; tum x. statim

leni laxante purgatione, clysmate simili, sero lactis, aqua minerali , similibusque expellenda est.

Μagnum fastidium plerumque Μedicis hujus morbi curatio parere se.

Iet: aegri enim ,. 4 iuturnae anxietatis & mole iliae pertae si , quaevis tentare vellent simia & semel , ut ab his angustiis liherarentur ; prudentes medici tamen satis noverunt, lente festinandum esse, vi sensim pertinaci remediorum solventium ulu mobilis reddatur tenax haec materia , di ad exitum paretur. Verum hic tempore opus est, & morosi tales aegri ro inevitabiles has curae moras aequo serunt animo; unde vel proprio consilio tentant plura. vel Agyrtarum, citam & certam curationem pra dicentium , promissis iactati, magno saepe te exponunt periculo. Dum is autem conatur Μedicus hanc materiam morbolam mobilem. reddere , simul attendere debet ad acrimoniae speciem , quae huic tenaci materiae adhaeret, & quae diversae admodum indolis oblectata fuit, uti rior. 4iceiur, ubi α de signis peculiaris acrimoniae agetur. De egresto lapsenaceorum usu ast solvenda concreta antea I 33. dictum, simusque tunc monitum suit , salis eum oleo arctam unionem , ita ut compositum ex

his binis aequabiliter aqua dilui possit, saponem dici. Verum diversi s res. di quidem oppositae indolis, saponibus eonficiendis adhiberi possunt,

atque ideo hic monetur , ut tales eligantur sapones qui oppositam vim habent aerimoniae cognitae, quae atrabitariam tenacitatem comitatur. Si

SEARCH

MENU NAVIGATION