장음표시 사용
151쪽
oleo puro preta vegetabili & s ale aleatino confectus , conducet: e contras putridum eadaverosum , aut oleosum rancidum , deprehendatur suis starnis, tunc acescentes sapones, uti mei. oxymel simplex, succi Ductuum horaeorum subacidorum , se rupi ossicinales ex similibus consecti . proderunt, qui in priori casu augerent potius acrimoniam acidam, cum haec omnia sponte sua acescant. In horum autem usu pergendum est diu, neque saei te eogitandum de evacuatione materiae atra bilariae , antequam signa docuerint , quod jam solis incipiat, & mobilis fiat ; cognoscitur hoc symptomatibus in textu enumeratis. Antea in febrium historia ad j. 3ρ . notatum fuit, hanc proprietatem in corpore nostro obtinere , ut novae molestiae & pertu Dationes excitentur , simulac cum humoribus per vasa circulantibus mois vetur aliquid, quod a sanorum humorum conditionibus recedit; neque hoc tantum obtervari. dum materia quaedam morbosa languini permista est, verum etiam dum chylus copia nimius , yel ex durioris digestionis alimentis paratus, fluit per vasa, eum tamen idem ille chylus repetita actione vasorum 8c viscerum mutari possit in naturam nostram . Μulto
magis ergo Lex illa atrabitaria , dum solvi incipit , & quaedam pars
ejus humoribus ei reulantibus permiscetur, turbabit circulationis aequabiis litatem , & nova producet symptomata , quae sgnum motae materiei exhibent. a. Μobilis tune est materies atrabitaria, adeoque expulsio indicatur . Verum & hie prudentia jubet, ne sortioribus purgantibus datis magnae excitentur turbae in corpore, eum adeo periculosum sit hanc materiam asitare ; uti ex ante dii is constat , & adhue postea ad ri . mone.
hitur. Μanna. pulpa cassiae fistulae, tamar indi, ae similia , hie sussi. eiunt, & sola sere tuta sunt , inprimis si lem lacti copioso potato ,
aquisve mineralibus alvum leviter subducentibus , juvetur horum rem diorum actio, simulque major adhue dilutio & attenuatio materiae moris hosae concilietur. Proderit pariter elysmate simili leviter stimulare intestina, & neces contentas educere, ut facilis via paretur exiturae per haee Ioca materiei . Faecum nigri cantium excretio, levamen symptomatum . virium constantia vel & augmentum , selicis eventus spem suppeditant.
s. i rox. TErum si eadem illa materies to98. jam fixata, com-
pactaque, ibi diu haesit,. ipsa acris fieri incipit, & r
dens, per stagnationem, motum viscerum, calorem ambientium; no
va assiduo aggeritur, quia jam obstructio facta est, &causae eaedem
perdurant; hine mole aggesta, acrimonia nata, motu assiduo , vasa extendit, rodit, corrumpit; inde lienis, stomachi, pancreati, , o mem
ti, me senterii, intestinorum, hepatis, similis destructio ; adeoque
omnia mala io 99. priora multum auget, maXime vero, assiduo putrefam vapore venis recepto, omnes functiones, inprimis cerebri, perturbat. Tumque vocatur vero nomine Bilis atra. Hacte.
152쪽
Hactenus consideravimus materiam atrabitariam totum sanguinem aequa obiliter inficientem; vel eandem ad viscera abdominalia jam depositam , ted
nondum multum ac rem: aderat quidem acrimonia, sed tenaci materiae involuta ita, ut ab hac nondum adeo multum metuendum foret, nisi in eo
casu , ubi subita solutione vel motu illius materiae extricaretur illud aere. Verum dum diu haeret in visceribus abdominalibus in sarcta haec materies, di me illime solubilis, & sere conereta eum vasis, quibus inhaeret,ipla mora distagnatione, uti & calore eorporis interni, senum magis ad corruptelam incipit disponi, simulque illud aere mobilius redditur, di a renatibus vinculis, quibus hactenus irretitum fuerat , incipit liberari; vasa & vii cera, quibus continetur, rodit, & tandem destruit; simul valida tali obstructione
nata continuo augetur accumulatio similis materiae; unde omnis actio viis sterum chylopoleticorum non tantum turbatur, sed & integre fere a holetur; adeoque omnia illa mala, quae ro99. enumerata suerunt , increscunt .
Μirabiles tales in historia medica leguntur casus, qui docent, abdomina Iium viscerum lanctiones integre aboleri in hoe morbo. Sie in Acti, Peιω- politanis si legitur de Iudaea virgine, cui alvus pertinacissime clausa sue. rat, una eum urinae suppressione, summoque fastidio omnis cibi ae potus.& quidem per plures menses. Fateor uteri malae dispositioni hunc morbum adscriptum fuisse, eum & suppressio menstruorum adesset; verum tristes animi affectus praegressi, moeror diuturnus, atri fere humoris vomitus, vi. giliae, mentis emotio, videntur doeere, ad melancholiam hunc morbum referri posse. Sed & alter casus habetur apud Foresum κ de sene meo Iancholico, qui per tres menses alvum strictam habuit. . Cum autem ex illis, quae ad g. iopo. dicta suerunt. constiterit, atra bile in corpore nata mutari cositationes, moestitiam, solitudinis amorem, affectus animi magnos & pertinaces nasci vides. ro94. , omniaque haec mala augeri, dum atrabitaria materies, visceribus abdominalibus impacta haeret vide g. ioρρ. ; minime mirum videbitur, si nova simili materia aggesta & in pejorem indolem degenerante , perturbentur adhuc magis omnes cerebri sun iones. Incipit tunc materies atra bilaria corrumpi , & acrior reddi; poteritque tenuior illius aerimoniae pars, per venas relbri ta , sam ini misceri, sicque ciencephalon ruere, & plurimum damni adserre. I terim tamen ex illis, quae ad g. ot . . ubi de Delirio librili agebatur, habentur, satis constitit, posse turbari omnes cerebri actiones, licet caula horum malorum non in ipso cerebro, sed in aliis partibus corporis, h.iereat: simul tunc patuit, morbosam materiem circa praecordia haerentem omnium frequentissime caput turbare. Unde intelligitur pariter, quod atra bilis, in his locis haerens, possit cerebrum assicere, deliria pessima , imaginationes mirificas, surores summos producere, licet etiam nullus vapor ex materia atrabitaria natus caput peteret. Ubi jam imminent in hoc morbo, diu duorante . seroces illae perturbationes cerebri , tune vocatur atra bilis : unde
apud Plautum lιὶ optime hoc designatur sequentibus:
153쪽
S. xio 3. Uae deprehensa per haec ejus signa data clo 93
o 94. Io 99. IIo a. , non nisi prudentissima arte
eliquari, moveri, educi potest, ob dissicultates
Fooo. hic adhuc majores,&facile excitandam, dein vero vix mo-ὸerandam, morbi acerrimam materiem: hinc sit omnis victus oppositus acrimoniae in humore praedominanti cognitae ex ci os t. ; sit ille idem semper leniter solvens, stimulans, laxans alvum, paucas saeces a digestione relinquens; potus, vel ex ptisana mulsa, vel exfiiccis hora eis, vel ex sero lactis sit; motus corporis sit levis, contianuaeque; calor admodum temperatus ; somnus multus; balnea, . menta, elysmata, potus,in crebro usu sint ex his, quae sine aerim nia, diluendo, solvendo, abstergendo, macerando, materiem eliquent, & dein quam lentissime & prudentissime excernant, via a natura praemonstrata, habita semper ratione acrimoniae singularis,
Faei se patet ex illis, quae hactenus dicta fuerunt, tange maiorem e rationis diiseultatem adesse in hoe melancholiae gradu, di summam prudentiam hic requiri. Tenax enim materies est , & aeris simul; haeret in
vasis satis teneris & distentis; hine rupturae vasorum metus est: praeterea . dum solvitur illud tenax , simul extricatur illud acre, tuncque Plus nocet. Cum autem omnia abdominalia viscera sanguinem suum venosum hepati radant, magnum perieulum est, ne soluta materies hepar obruat uti seis
quenti paragrapho dicetur. Verum jam monitum fuit, diversam aerimoniam atrae buis observatam. Disse, & a io s. adhue de fiae re dieendum eri r . Ad s. tost. actum suit dα vitiis sensim natis in nostris humoribus, atque ibi causae 3e signa enuis merata suerunt, quae in diversis aerimoniae speciebus obtinent. In victu ergo'e vendum erit is talibus, quae sponte sua degenerant in similem aeriis moniam , ae quae jam obtinet in atra bile; di quidem eo magis, quia actio viscerum chylopoleticorum multum labefactata est in hoe morbo, adeoque omnia ingesta minus permutantur horum viseerum actione magis debili, lieisque in spontaneam corruptelam tendunt . Si. ergo signa docuerint s vide 3. 33. 36. I, acrimoniam putridam adesse, fructus horaei, Iacti ei nia, farianacea bene sermentata, oryta, hordeum, secate M. in victu proderund Eadem νὶ inniri M. 3, Scen. 4. v. 61.
154쪽
Eadem autem, cum sint vel acida, vel cito acescentia, nocerent, ubi conastat ex signis, vide s. 63. 64. acidam acrimoniam inhaerere atrae bilirin hoe enim eatu ova sorbilia, juscula ex carnibus juniorum animalium parata. vel ex gam maris & cancris, carnes tenerae assatae, pisces fluviatiis Iesalsi, proderunt. Semper tamen, ex quacumque materia sumamur cibi, eliguntur tales, quae vel sponte sua, ves per artes culinares praegressas, s cile digeruntur, oc paucas saeees relinquiret. Ob hanc causam potius lauis
datur lactis serum quam lae ipsum, quia videmus infames, solo lacte mais
terno utentes, copiosas & satis crassas neces per alvum evacuare. ob ea nadem rationem iustula praeseruritur carnibus. Simul hie magnum usum haribent olera illa mollia, utendi via, spinxchia, malvae &e.; in primis si j stulis incoqυamur, de deinde per colaturam ab herbis incoctis separata luscula potentur ; sic enim vix quid saeculenti relinquitur in intestinis , fles mul blanda alvum subdueente vi, quam habent haec Olera, expelluntur faeces relidiae. In cura hujus morbi similem victum suadet Hippocrates smi, ju .ens vitari pinguia oleola. aeria salsa et commendat autem, ut utan urgat s a. gri od is quam moltis imis ae frigidis, piscibusque litoralibus oe ean Iasι meis, betιs, cucurbitis, earnibus contritis. . uanti autem fecerint Veteres Medici ptisanam melli tam in aeutis aeque ac chronicis morbis eurandis, passim ex illorum operibus liquet. Serum lactis, verno tempore lolventi graminis virtute dives, pulcherrime potuc quotidiano servire potest. 3t gratissimi etiam potus ex eerafis, Dagis 3ce. Cum aqua contritis parari pollunt, quae omnia iam laudata suerunt ad 3- ιoy7. Ubi autem acida acrimonia praedominatur, omnia haec, utpote aceicentia, minus conducerent; tuncque aqua pura praesertur, vel decoctum raturae cornu cervi, eborisve, addita pavea quantitate corticum citia. ut fatuus nimis sapor emendetur. Motus corporis quidem condum
cit, cum ledentaria vita semper melancholicis noceat ; sed debet esse moderatus, ne calescat multum corpus, de liquidissima dimentur, sicque aui,eatur copia materiae atra bilariae ; nee tantum ob hanc causam , v rum etiam, quia valido motu posset subito saepe moveri atra bilis., Seeurgens reddi, summo cum periculo et ob eandem rationem intens cal res vitari debent. Cum autem per v Igilia se ro93. merito inter eausas melancholiae recenseanatur, dc noctes diesque melancholici uni eidemque cogitationi inhaerere si lea L, Patet , quatuum honi a somno longiori exspectandum sit. Somni enim tempore optima perditorum restitutio fit, omnes humores corporis ad facilem transitum per vasa disponuntur, anxiae illae cogitationes, quae adeo torquent miseros nos aegros, tamdiu silent, sicque sicilius delentur ideae illas, quae totam mentem occupant. Emulsa ex seminibus sarinaceis hie
pulchre prosunt; additis etiam , si sola haec non suifieiant, diacodiatis. His pocra/er sui jussit, dari moerore coniectis , dc strangulari volentibus, radi.
155쪽
cem mandragorae, quae inter narcoticas plantas recenseri solet, Verum .
quidem est . quod diacodiat a s oleant alvum strictiorem quandoque reddere, quod priori indicationi contrarium est; sed lene clysma facile emendabit
hoc vitium, si somniserorum medicamentorum usum sequatur. Simul autem maxime proderit per clysmata injicere talia remedia, quae absque multa acrimonia solvendi vim efficacem habent, illaque diu retine. xe , ut absorpta venis intestinorum directe ad hepar veniant, vix mutatis viribus. Serum lactis mellitum, sapo venetus in aqua solutus , tartarus solubilis, vel tartarus regeneratus Semierti, potenter solvunt, & blanda t
.men sunt. Ad g. lior . clysmata pariter laudata suerunt, sed ad expellendam materiem atra hilariam, jam solutam & mobilem ; hic autem potiua adhibentur, ut prudenter eliquetur tenax illud atrabitarium. Simul & halunea & lamenta , abdomini applicata , merito laudantur a Veteribus Μedi. cis, dum strictae nimis partes solidae sic laxantur. & ad solutionem dii ponuntur illa, quae vasis impacta haerent. Unde dulcium balneorum usit prae reliquis in hoc morbo commendat Trallianus o . Thermarum halunea laudavit Aretaeus p , quia contrarium corporis habitum lensim induiscunt. Sic enim habet: Bona utique es tame latio, morbi squalorem tollens ,
O curationis vexationem mitigans rarae autem idi molles carnes ad aegritudiuis remissionem maxime faciunt; sceae autem O' densae carnes sunt melavcbolιa la
Mrautibus. Similia adhibita suisse, & plura alia lamenti instar abdomini
Reme)ia autem dantur talia, quae diluunt, & blanda vi solvente pra
dita sunt; nec acria tamen, qualia ad , ro97. & rioi. laudata fuerunt. Sollicite tune attendendum est, quo versus natura ducat tolutam atram
bilem ; & hoe cognito prudenter insiliendum est huic evacuationi, ita ut leni stimis tantum remediis moveatur, uti jam ad Ilo I. monitum fuit. Omnium frequentissime per alvum exire solet, quandoque per vomitum . sed tune majoribus cum turbis : quandoque ad alia loca deponitur , uti g. IMO. patebit: tune autem videtur sensim soluta atra bilis, cireulantibus humoribus permista , per metastasin ad alias partes deposita suisse. Historia medica tamen & habet alias atrae bilis evacuationes, licet minus freque n. tes. Sudorem eaeruleum in dextro hypochondrio hominis melancholici ob. servavit Desaeus r . Per plures dies urinam ni3errimam, instar atramenti, emissam eum levamine vidit Sebmidius ssJ in consulari viro , . qui satis graviter cum malo hypochondriaco conflictabatur : post plures mentes rodibat illa urinae nigrae excretio limili cum effectu . Omnium autem tutissimae sunt illae evacuationes materiae atra bilariae in hoc morbi stadio, quae lente de successivis vicibus fiunt; sie sensim minutiatiar morbus, liberantur viscera, & sanitas redit , quamvis tardius. Quinimo parte gravantis sarcinae illius. levatum corpus, si bono & idoneo nu.
156쪽
trimento ex modo laudatis vires conservantur & augentur , omnesque morbi causae sollicite caventur, reliquum sponte superat, licet aegri longae medicationis pertaesi omnia pharmaca respuant . Hoc pulchre nota. verunt Ueteres Μedici: Quibusdam enim quammu medicatio adbibetur, tamis diu morbus manet, quamvis labefactatus o debilis : at s homo carnos resaraciat, ac υirer instavret, semuι omnia morbi vesigia obliterantur r nam ροι--eia naturae sanitatem , imbecillitas morbum parit t . Similia apud Aetium v, leguntur, ex Rufo desumta, quae ite sonant: Quapropter naturae remis
sionem dare oportet e videtur enim uva cum curationibus vexari ἰ in quiete versinvalescere, ρο superare morbos iam attenuatos autea. Confirmant haec Vete.
rum monita practicae observationes e continsit enim frequenter, melanis cholicos , aquis medicatis utentes, levari quidem , sed tamen non in te. stre sanatos abire. Dum autem in itinere bono utuntur victu , & obje. torum simul continua varietate oblectantur, reduces experiuntur, morobum sensim evanescere .
S. x Io . TD autem malum Io 1. ad magnam jam acrimoniam L provectum, cum visceribus jam valde corruptis, si durantibus iisdem causis t io 1. , dein motu musculari; calore solis, ignisve; victu acri, copiosoque di, medicamentis acribus valide moventibus, cum acrimonia mali effervescentibus; venenis simili amone laedentibus; vel tandem morbis nonnullis validis movetur, tum acrior, mobilis, & jam agens reddita, vasa sua rumpit, corrumpit, putrefaciendo resolvit, cum atra bile ipsa in vomicas putrefactas mutat; jam est bilis atra turgens '. hac jam hucusque provecta, siliquefacta in suis vasis, mota versus hepar, in eXesos venae cavae ramulos serpens, cordi infertur , damnosa illa mala producit: si enim de acido coagulante participat polypos cordis, pulmonis,aortae, carotidum, horum mala, mortem creat. Si in cerebrum per
rexerit, apoplex iam, paralysin, catalepsin, epilepsiam, deliria, maniam, pessimi generis , & fere immedicabiles, producit. In ge
nere arterioso omnia mutat, sebres immanes, brevi omnia putr
faeientes profert; si de alcati putrefaciente puticipat ; gangraenas subito lethales, ubicunque impegerit, ibi nasci facit . Unde infiniti morbi in toto corpore , & qualibet ejus parte , non curabiles, fit si hoc semite extincto : si autem ruptis
viscerum vasculis elapsa materies cava peritonaei occupat, debulitas mox exoritur ingens & insuperabilis, putrefamo acris elap-s, ejusque accumulatio ; tum eroso gangraenosa omnium a
157쪽
ν MELANCHOLIA. q. IIo dominalium viscerum, unde mirabilia phaenomena; Tympanitis; mors cum foetore immani: si autem mota ruerit in jecur, indeque per exesa & dilatata valcula biliosa in vesicam sellis, ductum hepaticum, communem, in intestina, facit nauseas, vomitus, dysenterias atra bilarias, cum a ietate, impetu, dolore, rosione,intolerabilibus, unde inflammationes, exulcerationes, putrefactiones intestinorum , stomachi, oesophagi, saucium, oris; inde convulsiones terribiles, tandemque placida sere mors, gangraenam, adeoque indolentiam, sequens omnium.
Sequitur jam teterrima hujus mali iacies: hactenus enim materies atrabiolaria gravabat viscera, illorumque functiones turbabat, & ne magnas satis parabat molestias; sed chronicas, nee in subitam perniciem tendentes. Uerum dum juncta tenaci huic materiae acrimonia augeri, & tenax illud sun. di, incipit, eroduntur viscera, & materia atrabitaria vomicas pessimas sa-cit. Cum enim vascula arteriosa minima, inflammatoria materiae immeabili distenta, rumpantur, liquores effundant, solidas partes tenerrimas atterant, solvant, fluidis misceant, seque pus producant suide 387. J , quod licet blandum adeo sit ex sua natura, tamen pessima mala in viscoribus producere potest; quanto pejora fient, dum aeris materies, in vassobstructis haerens, illa erodit, & in eorruptum liquamen convertit; quod cavi, in quo haeret, omnem superficiem erodendo auget vomicam subito, & tandem omnem viscerum substantiam in amurcosam saburram converistit. Numerosa satis apud proicos occurrunt observata, quae docent, lienem, hepar &e. in vomicas tales atrabitarias conversa in eadaveribus reis perta fuisse. Nee juvabit aegros, licet his vomicis contenta saburra evacuetur de corpore; corrupta enim & exesa jam sunt viscera r sola euratio sperari potest, uti ante dictum suit, dum integris adhue vasis & visceribus atra bilis soluta exit de corpore. Aliter vocatur atra μι urgos , variis viis exiens de loco , quo continetur, uti statim dicetur , sed pernicioso eventu. Hanc Galenus vocavit exactum atrae bilis humorem v , quem sem. per ad perniciem excerni monuit; & contra illorum , quae nigra simplicia Ier appellantur, evacuationem non raro sal ibrem observavit. Ubi videmus evidenter, Galenum distinxisse atram bilem turgentem ab atra bile simpli. citer dicta. Addidit autem , minus in arte exercitatos mirari , cur pravo humore evacuato corpus laedatur, dum potius inde morbus tolli deberet iratio hujus rei ex modo dictis iacile patet. Cum autem omnia, quae motum augent in corpore aut calorem . aptissiam a sint, ut in motum subito ducant atram bilem, patet , qua re Hippoenaiaras tae a vino meraco, cibis acribus, validioribus exercitiis, calidis lotio.
nibus, ibi is aestu , abstinendum in cura hujus morbi jusserit. Idem iam &dei οὶ De Atra bile Cap. xxt. Charier. Tom. III. pag. 263. κὶ De Morbis Lib. H. Cap. xxix. Charier. Tom. o. Pas. I a. 183.
158쪽
de medicamentis verum est, quamvis enim hellebororum vires adeo lau. demur ad hunc morbum , certe in hoc gradu melancholiae non sine inis genti discrimine valida adeo remedia adhiberi possie , manifestum est . Cum autem aerimonia' bilis atrae varia si, caute adhibenda sunt illa re media , quae huic acrimoniae oppositam indolem habent. Si enim v. g. aere acidum adsit, & bilis atra, solvi ae moveri incipiens, ad intestina vel ventriculum venerit, tune potu jusculi tenuis vel aquae purae diluendo tutius enervatur illud acre, quam si tentetur salibus aleatinis, aut tei. restribus absorbentibus remediis. Ventriculus enim & intestina ab hoc acri irritata spasmos patientur, simulque ab alea linis vel terrestribus, cum actis do effervescentibus, generabitur elataea materies, quae spasmo eontractis
intestinis aut ventriculo coercita miros tumores & anxietatem vix tolerabilem saetet vide, 6 6. l.
Verum & venena, quae tam subito & tam valide totum corpus turbant, atram bilem subito movere possent, eademque mala producere. Casiis talis habetur apud me erum F , qui hue referri posse videtur. Sum serat mu .lier cachectica ex vetulae cujuidam consilio aliquot grana vitri antimonii vino per noctem infusa, atque inde enormes vomitus., syncopen, convul. sones passa sui te epotis jusculis, remiserunt quidem haec symptomata , sed magna manebat debilitas; & dum aliquantum vires recuperavit, sensi int Ierabilem pedis dextri dolorem : postridie chirurgus advocatus invenit M. dem ad mediam fere tibiam nigrum, ac si atramento sutorio immersus suis. set; interim pars assee .i, nec dura, nec tumida, nec exulcerata erat e laeceia sit tamen spha celus, & erus ad distantiam palmi a genu exstirpari debuit. Sillam consideretur, cachecticos quandoque uavum, suscum, imo nigrum co-arem habere vide at a. γ . 3c atram bilem turgentem subito lethales gangraenas producere, ubicumque impegerit, uti statim dicetur, videtur salix verisimile, subitam illam nigredinem, eum immani dolore& sequente sphaeelo, inde factam fuisse, quod a violento tali remedio mota atra bilis partim evacuata suerit per enormes illos vomitus, nartim mista circulanti-Dus humoribus, in pedem de erus decubuerit. Confirmare videtur hanc senistentiam, quod hepae inventum fuit pallidum & variegatum, lim naturali maψς. Hepate enim obstructo limis molem saepe augeri notum est. &pest tantas evacuationes, materiamque atrabitariam, partim per vomitum ex-
pullam, partim per metastasin ad alia loea delatam , pallidum hepar fuisse
Merum causae hactenus recensitae , quae atram bilem turgentem reddunt, vitari possunt ab aegro, si prudentis Medi ei consilio obediati morbi autem. Epide mi ei v. g. , non semper esitari poterunt. Simplex tertiana febris verona poterit movere atram bilem, sit, frequenter observatum fuit; & tanto magis adhuc omnes febres eontinuae, morsique inflammatorii. si in melanchoatico corpore nascantur. Tune illi morbi . licet ex sua natura non adeo periculosi forent, subito saepe fient lethales, dum per motum circulationis
159쪽
auctum funditur atra bilis mobilis redditur, &turbat omnia. Illud pluribus in loeis Hippae ates monuit. In Coaeis enim Praenotionibus cn dieit: Febritatavii s atra bilis in prino io Drfuin aut deorsum prodierit, lethale. Et alibi adhue tanquam generale axioma ponit sequentia sal: Θιbuscumque morbis ancipientibus, s bilis atra sursum aut Morsum prodeat, urbate. Designat enim per morbi impetum. atram bilem turgentem redditam essis, & qua . qua versum viam quaerere. Nec meliorem speravit exitum, si alio morbi tempore, debilitatis jam & extenuatis aegris, similia prodirent: Ita enim. habet sequenti Aphorismo ιγ r Quibus ex morbis acutis aut diuturnis , aurvulneribus, aut alio quocumque modo attenuatis, bdis atra, aut velut sanguis
niger, subierit, illi postridie moriuntur. Ubi autem soluta materies atra bilaria, in visceribus abdominalibus haerens,
venit in venas, necessirio per venam portarum in hepar Lendet,& teneria.
ac pulposa hepatis vasa erodet; sicque poterit in venam cavam, quae he. diatis ita bstantiae innascitur & sanguinem a secretione bilis superstitem abnoc viscere recipit, transire; unde mox in cor dextrum veniet. Si jam, uti sequenti paragrapho dieetur, atra bilis habeat acrimoniam acerrimam aei. dam , coagulabitur linguis in corde dextro; si illud coagulum sorte fuerit, haerebit in arteria pulmonali. & cita mors sequetur: si vero ad hae trans. primi potuerit per nnes arteriae pulmonalis, quamvis cum mole Ilia, in eorsinistrum derivabitur, ibique denuo coire incipiet; sic polyposta concreti nibus dabit originem; vel per aortae ramos distributus talis grumolus sanguis in angustiis convergentium arteriarum brevi haerebit; in primis si per carotides& vertebrales arterias ad encephalon pervenerit, cujus sabrica minimis vasis constat. Facile ergo intelligitur, tursari debere omnes lanctiones cerebri, prout diversae ejus partes assiciuntur; imo saepe deleri omnes subito, letha.li amplexia. Unde Hippocrates suti & alia occasione ad g. io o. q. moniis tum suit dixit e : Mdictis melaucbolicis per bas tempesares cetis vempe
autumnum perimus decubitus aut amplexiam corporis, aut convulsonem, aut maniam, au3 eaeertatem denunciant. Et sequenti Aphorismo subjungit, aps plecticos maxime fieri, intra quadragesimum Sc lexagesimum annum aetatis, quo vitae tempore melancholia inprimis occurrit, uti postea ad xio8. 3.
dicetur. Si autem bonus sanguis nimis distendens vasa, majora, vel, illis ruptis, effusus in cavum calvariae, lethalem toties apoplex iam secerit. R. elle patet, adhuc magis metuendum esse a sanguine spisso &acri simul. s. ad encephalon pervenerit. Ubi vero atra bilis soluta & turgens pervenit in arterias, & eum reli. quo sanguine fluit, licet non deponatur ad quaedam loca corporis, turba buntur tamen omnia in corpore, quia acer adeo humor sanguini permistus
est; unde pessimae naicemur febres vide , 386. λὶ & calidissimae quidem
160쪽
in frigidissimis antea corporibus, eum horrendis ut plurimum symptomaotibus. Tunc haec atra bilis non movetur & ibi vitur a febre praegressa, sed alia quacumque de causa soluta & sanguini mista febrim excitat , motaque per librim brevi totum corpus putrefaciendo destruit . Tune enim hilis atra putridam aerimoniam potius habet r ubi autem acidum acre in atra bile adest , coagulo inducto , dum sanguini miscetur , citone eat , insarcto pulmone vel encephali vasis , grumoso languine , anteis quam febris sequi possit. Idane rem dum observaverat Duretus d , quod
nempe ardentissimae febres ex frigido & chronico morbo nascerentur, diis xit : Inter bilem atram oe melancholicum humorem tantum imeres , quantam Ater ferrum caudens igne inta Ium. Et ob putredinem natam ab atra
bile tales febres aecendi Galeuus sel optime monuit, dicens: Nigra namque bilis frigidus natura humor es, sed quum putredinem quandam sol adium πιν, cuius causa febram accendit , tantum pustare catoras , quantum etiam p .
Ubi autem atra bilis per febrim mota, hine adhue aerior reddita, inpar 'tem quandam eorporis impacta fuit, simulque aleatinam putrefacientem inis dolem habet, mox gangraena sequitur; uti patet ex illis. quae ad 413. de gangraenae causis dieia suerunt. Ita Galenus cfὶ notavit , pustulas ni. gras, & anthraces, gigni a melaneholico humore per febrim moto. Facile jam patet ex dictis, innumeros morbos posse nasch a bile atra turis. Vnte, prout vel cum languine diffusa fuerit per totum corpus, vel in hane illamve partem decubuerit: sed Se simul apparet . vix curabilia esse haec mala, cum ilico partes destruantur ab aeri tali & putrefaciente humore ;etiam dum transeundo per illas exitum de corpore molitur: simulque notandum est, pessime etiam affecta esse haec viscera, in quibus haesit atra bilis, antequam moveretur .
omnes autem metastases illae, per quas bilis atra ex Iocis, quae occuω pavit, desertur in sanguinem Sc ad varia corporis loca transfertur, tunc i, eum habent, ubi vasa Sc viscera adhue satis integra sunt. Quandoque auistem contingit, ut hilis atra, vasis peresis 3c visceribus corruptis , exeitet vomicas putrilagine plenas , quarum membranis continentibus ruptis a ma. teriae copia vel exesis ab aerimonia, omne illud liquamen eorruptum de cidit in ea vum peritonaei, ibi accumulatur, mora magis putridum redditur, omnia vi lcera abdominalia, quae alluit , gangraenosa putredine tororumpit; adeoque mors inevitabilis sequitur, & satis cito. Illo autem temispore, ἡum tales vomicae rumpuntur, summa debilitas oritur, quia omnes humores in rupta hae e & patula vasa ruunt; simulque ipsa putredo vires prothernere valet, uti antea ad 66i., ubi de Debilitate Febrili agebatur. probatum suit. Praeterea cum putrescentes humores copiam aeris elastici generem , abdomen immaniter distenditur, Sc percussum Lympani instar re. Toni. III. Para II. ι sonat,tdὶ In Coae. Praenot. Lib. I. N. pag. o. e De sympi m. Cautis Lib. II. Cap. v. Charier. Tom. HI. pag. 78. cfὶ De Ma Bue P. 1