장음표시 사용
161쪽
sonat, quia non turget distentum abdomen humoribus extra vasatis adeo , quam elastica materie per putredinem senita. Sic videmus cadavera lubis mersorum animalium, dum putrescere incipiunt, habere abdomen turgidi iasimum, tuncque enatare in aquae superficiem; & notum est , quam ho 'rendus foetor per omnem viciniam dispergatur , dum talis cadaveris abdomen crepat. Si ruptis vasis aliquot dies supervixerint miseri tales aegri,
inflatur abdomen; si subito moriantur, post mortem hoc contingit; & dumitalis eadaveris turgidissimum abdomen aperitur, adeo putrida exi pirat mephitis, ut & constantissimi Anatomici, dudum his molestiis assileti, inani ἀmi deliquium ceciderint. Antea in eadem hae paragrapho dictum suit. solutam materiem atrabulariam . nisi ruptis vasis in ea uum abdominis dilapsa fuerit, ire in hepar r onsideravimus illa mala, quae fiunt, quando atra bilis loluta Sc mota in. enam cavam venerit, sicque sanguini tuerit permista. Uerum poterit αVenire in vasa biliosa, sicque per ductum hepaticum & communem in du
denum, atque hinc in ventriculum regurgitare, vel per totum tractum i testinorum pergere, tandemque per anum expelli . Facile autem pate , quanti dolores, quam horrenda mala , fieri debeant , dum aeerrima talis materia per haec loca transit, illaque erodit; unde plerumque cita mors sequitur. Practici frequenter tales easus observaverunt. Iuvenis, post quar ranam male curatam, cathecticus mansit. cum livido & plumbeo faciei eo.
Iore. Ubi autem pedes iter aliquot milliarium consecisset , seque corpus valide exagitasset, simulque cum sodalibus rixas habuisset , inc igit inopina. to in vomitum nigrum largum, & repetitis quidem vicibus; per alvum sae. ces instar picis nigrae ae tali dissimae prodierunt; secuta sunt animi delioquia, & intra viginti quatuor horarum spatium mors g . Uerum quidem
est, quod celeberrimus Autor ad vomitum cruentum rς tulerit hunc casum,
sed ipsa morbi historia atra bile laborasse hune aegνum docet; quae per motum corporis & animi affectum validum agitata & turgens reddita sursum
di deorsum erupit. Illa autem, quae in ea lavere disserio apparuerunt ., ut aterius hoc eonfirmant. Licet enim altero post mortem die secaretur cad Vςr, vix ferre poteram foetorem adstantes: in ventriculo vasa brevia. ni. pro colore conspicua, ae disrupta apparuerunt, & in ejus cavo , uti etiam. .
an intestino i leo liqua men nigrum foetidum inveniebatur, vasis ilei simul nigri cantibus &c. Hue quoque referri posse videtur vomitus &secessus m textae nigrae, una cum ictero, 'gi morbus in regno Castellano frequens est, & lethalis L hJ. Notum enim est, Hispanam rationem in morbos melancholicos admodum proclivem esse, Sic Ze a ad Bouerum ι legitur de homine melancholico, qui, superveniente vomitu nigri cantis sanguinis de crebris lipothymiis, obiit. Aperto cadavere intestina in dextro latere livida, nigri antia, sphacelata, visa suntl . v iamς feraica sanguine nigricante turgid ι: intestini coli pars stiperior sanguine concreto , .raeculanto, ni
162쪽
gerrimo instar picis, qualem vomitu rejererat, plena. Plura similia ceriste ex probatis auEioribus colligi possens; verum haec tussicient, ut d monstretur, quanta mala sit qui debeant, dum atra bilis turgens & mota ad ventriculum vel intestina pervenit. Hinc etiam patet ratio, quare μ' pocrater κὶ dixerit : D emeria, s ab arra Me. ortum duxerit , Dibale . Post enormes enim dolores , quandoque & convulsiones , lethalis vile rum gangraena sequitur.
S. Iros. Ateries vero sic reddita tio . , una Gm tena-
1Vx citate summa & fere picea simul habet acrimin
niam acerrimam acidam, quae metalla rodat, terram sermenter; aut alcatinam salinam, corrosivam quam maxime; aut oleo mputrefactam, Omnium teterrimam. Quae singulae species, unde oriantur, quomodo cognoscantur , qui curentur, supra satis domonstratum habetur 18. ad 1 o I. Io Ir. Io I 2. .
Ubi bilis atra turgens subito ex eernitur de eorpore per quascumque Vias, tune ejus indoles examinari potest, & inde cognosti etiam illa pars, quae
nondum expulsa est. Communis proprietas est, quod sit admodum tenax, aeris, & nigri vel prosunde fulizi coloris et verum diversa aerimoniae species est. observatur enim quandoque acidissima aerimonia, ut pelves metalliotae, quibus excipitur, rodantur; ς servet eat cum terrestribus, quibus Oeeurrit; fauces praes et dum evomitur; & dentes stupefaciat, uti omnia acida aeria facere solent. Videtur autem Galamis si I sere credidisse , omne nia. bilem atram acidam esse. Interim tamen constat certis observatis , quandoque atram bilem statere alcatina & putrida aerimonia. Hinocrates m in eodem loeo, ubi acidissimae bilis atrae meminit, simul tamen monet, quan doque & talia vomitu rejici a melancholicis, quae cadaver olent i haec autem species atrae bilis, uti praecedenti paragrapha dictum fuit , subitis. simas gangraenas producit. Omnium autem teterrima eorruptio est, pinis guis putresam, quae videtur obtinere, dum bilis flava in atram bilem deis penerat. Notum enim est ex Physiologicis, ad bilis bonae consecti nem In hepate concurrere sanguinem venotum omenti , oleo divitem sal; se experimenta chemi ea docent, bilem exsiccatam incendi posse flammamque alerer ex quibus constat , molium pinguis olei in i pia hile esse. Dantur autem tales' homines. biliosae temperiei, qui calidiores, mobiliores ab aniami F ctibus, in iram propensiores, emittunt urinam magis flavam , Oca .loram alnum quadam flaved ine lusa tum babenti in illis generatur bilis acris.& copiosa, quae saeile in cystide sua retenta lentescit, fulca fit, imo ia
163쪽
migram tenacem amurcam quasi degenerati ideo in pertinaei is ero totus' hanitus corporis incipit nigrescere , eum in initio morbi flavedo adesset rtuneque vocatur is erus niger, uti in Capitulo de Hepatitiae dictum suit . Verum haec bilis in spissata iam 8c amureola habet hanc proprietatem, quod satis Deile putrescat, & tune denuo solvatur , simulque te diffundat iii vieina loca per vias Anatomicis nondum bene cognitas. Saepius enim ob. servatur in cadaveribus, bilem ex cystide sua quasi transpirare, nec tantum vicinam hepatis partem, sed & colon intestinum , & omentum. flaisvedine inficere. Si iam putridissima talis hilis subito moveatur a similibus causis, quae atram bilem turgidam reddunt & motam, facile patet, subiis tam corruptionem sequi debere omnium partium, quae putrido hoc liqua. mine alluuntur. Sie novi, observatum fuisse in eadavere principis Hemi.
nae, summos moerores & subitos passae, dein cito mortuae, abdomen adis modum turgens, quo aperto, teterrima exhalabat mephitis e vesicula sel.
-lis continebat materiem nigram spissam splendentem , instar pi eis liquidae; panereas simili colore tinctum erat, uti & lien , qui leviter tactus difflue. bat totus putrist limili modo se habebant renes , licet naturaliter longe firmiorem monstrent substantiam, quam lien. Quibus autem causis diversae illae species aerimoniae in corpore humano producantur, & quibus signis possit cognosci singularum praesentia, ad numeros in textu citatos dicium luit a
S. tios . A Tque facile patet consideranti dicta io oo. to os . I roo . ,& situm, structuram, circulationem ubsterum, in quibus haeret hic malignus humor, morbum turgem tem curatione majorem: diluentia cum opposito acri ad acre praedominans, & opto, primaria sunt.
Evidenter hoe patet ex illis, quae hactenus dicta sunt i motbus enim ille urgere dicitur, dum atra bilis, quae diu visceribus abdominalibus impam haeserat, mora pejor 8c acrior reddita, sponte sua, vel imprudenti med Ia, solvi incipit Semoveri, 3c vasa, quibus impacta fuit, destruit; adeoque insignem labem adsert visceribus in quibus haesit. Verum constitit , aerem jam Sc motam atram bilem in hepar aeserri debere ; itaque illud viscus adeo
tenerum destruet, vel saltem in ligniter laedet. Ex hepate autem venite Poterit in venam cavam, sicque sanguinem coagulabit, si acidam aerim niam'. vel putredine pessima inquinabit, si alcat inam putrefacientem , vel oleosam putrefactam indolem, hλbuerit. Ubi vero per vasa hiliosa hepatis in duodenum venerit, enormes vomitus, dysenteriae atrabitariae, pes imissem promatibus stipatae gangraenoso ventriculi 3c intestinorum corruptio. nes, necessario sequentur. Eadem haec, imo & pejora, contingent, si rupintis vasis; atrabitaria haec saburra ἰn cavum peritonaei defluat . Praeterea , dum ruptis vasis atra bilis exit de corpore, simul sanguis grumosus eo pio. sis sequi ibi et atrae bilis illast evacuationes, vel .& quandoque comitavi ; inde subita debilitas, syncope, & mors. . i
164쪽
s. Itos iso . MELANCHOLIA . scitHine facile apparet, spem sanationis integrae vix ullam superesset eno
mes enim illas e Vacuationes compescere non poteli Medicus e nec prodesset
multum, si posset; cum retenta haee materia in visceribus, di mora pejor redduretur, & tanto plus eroderet vi lcera, quanto diutius ibi haereret . Diluentia, additis acidis, si putrida sit atra bilis, admistis alca linis lenioribus vel acidum absorbentibus, si acida acrimonia praedominetur , sola sunt , quae emendando aerimoniam aliquid utilitatis acuerre possunt. Ad enormes illas turbas, ab atra bile mota in corpore excitatas , utcumque sedandas, optum limul additur. Sie quandoque obtinetur, ut pol enormes evacua. tiones semimortui tales aegri reviviscant, sed nimis labefactata iunt vileera , quam ut integra sanatio sperari possit. Languidam vitam trahunt adhuc per aliquod tempus, & pereunt tabefactis visceribus, vel immedicabili hyarope sublequente exstinguuntur. Unde Hippocrates ), motam atram bivilem per epotum medicamentum in Tι-crate describens, dicit, post validas evacuationes & multos dolores illum dormivisse; verum adeo debilem, ut respirationem aegri non adverterent adstantes, illumque pro mortuo haberent, cum nihil quod diceretur vel ageretur sentiret. Adὸit deinde Hippo. crates e nais tamen excitatus es; nullo autem modo dixit, quod lanatus fuerit. Videtur enim tantum hujus aegri historiam scripsisse, ut ea verent Μ edici, ne imprudenter datis remediis purgantibus aegros subito discriminni exponerent, nee pro mortuis derelinquerent sacile, post summas eva. uationes debilissimos. Satis. etiam intelligitur . omnia haec tantum Ioeum habere in bile atra turgente, non vero ubi in leviori morbi gradu , prudenter, & sensim , s Iuta materies atrabitaria prodit, licet magna copia : tunc enim non adeo magna acrimonia adest , & viscerum integritas superstes sperari potest.
s. iro . Ux quibus ioyo. ad iro . jam facilis intellectus a melancholiae descriptae io 89. , malique hypochondriaci ; nam liquet, a diuturna moestitia praegrina, vasa
viscerum abdominalium stricta creare stagnationem, mutationem, accumulationem bilis atrae Io 92. Io 93. I 93. 1Ο98. II Oa. iro . , sensim increscentem, licet corpus fuerit paulo ante quam saluberrimum : Iterumque natam ex corporeis causis eandem hi
lam atram producere illud delirium c ro89. . .
Ad toρα iam monebatur, melanchol; am ortum dueere ab illa sangui nis & humorum eaeothymia, quam bilem atram vocaverunt. Veleres Μ
dici ; atque ab illa cacochymia praesente nasci pertinax illud delirium in his aegris. Sed simul notabatur, quod idem illud delirium, a mutata cogi istatione in mente initium ducens, aptum esset, ut similem casochymiam. sanguini & humoribus inducerev.
165쪽
Hae autem para grapho eadem repetuntur, tanquam confirmata per totam
historiam morbi hactenus traditam. Si enim eorpus saluberrimum fuerit, & tamen ita rerum humanarum viis eissitudines se obtulerint homini, ut gravi & perpetua prematur moestitia, melancholicus evadet brevi. Uti enim antea ad io 93. dictum suit, senistiunt tales homines, ae si torculari comprimerentur praecordia, Sc grave veluti pondus incumberet, quod frequentibus suspiriis, imo de periore du.ctis, removere conantur. Verum illud designat, uti tune dictum fuit, siesringi vasa abdominalia, ut liber transitus numorum per illa impediatur rsequetur ergo stagnatio, vel saltem dissicilior transtus per extremas vasorum angustias, liquidiora transibunt, crassiora haerere incipient, & pergentibus iisdem causis magis magisque accumula huntur ; unde nascetur morbus hyp
chondriacus sui de , toρ8. J eum materie, quae diu ibi haerens, & ipsa mora aerior reddita, degenerabit in bilem atram vide g. ito a. . Causa ergo praecipua hujus morbi pendet ab in sarctu tenacis 3cimmeabilis
sanguinis in vasis vii cerum abdominalium: verum ad 3. O7. demonstratum fuit, obstructionem sive obturationem ea natis fieri ob excessum molis tra siturae supra capacitatem vasis transmissuri. Sive ergo per tristes & validos animi affectus sie constricta fuerint vasa, ut multum minuatur eorundem capacitas, sive aucta fuerit spissitudo humoris per vasa trant mittendi, ut dissi. cilius transire possit, & in ultimis vasorum extremis haerere incipiat, esse. ctus idem sequetur. Adeoque si quavis de causa fluidissima sanguinis pars ablata fuerit, & reliqua crassiora ac immobiliora uniri coeperint, producetur humor melancholicus; qui sensim incipiet haerere in vasis hypochondria. eis s vide V. io 8. I ibique accumulari, & eundem morbum producere. Ubi vero animi moeror diuturnus concurrit cum atra bilaria sanguinis spissitudine, tune pessima nascitur melancholia, & augetur subito morbus,
quia & stricta vasa sunt, & sanguis spissior.
s. iio 8. C'Videntes ergo causae Melancholiae io 89. obse
vatae sunt: I. Omnia, quae liquida cerebri nervosa
sigunt, exhauriunt, perturbant; ut summi terrores, iique subitanei, studia acerrima cujuscunque objecti, amor ingens, vigiliaesolitudo, metus, affectio hysterica. 1. quae sanguinis confectionem, resecti
nem, circulationem, secretionem, excretionem variam, impediunt, perturbant, maxime in liene, stomacho, omento, pancreate, meseraeo,intestinis,hepate,utero,haemorrhoidalibus vasis; adeoque mor-hus hypochondriacus,acuti male sanati, praeprimis phrenitis, causu ue, omnes secretiones, & excretiones nimiae, cibi potusque frigi i, terrestres, tenaces, acerbi, adstringentes, aestus ingens diu protractus& ex assans cruorem, aer stagnans, palustris, umbrosus. 3. nativa corporis indoles, nigra, hirsuta , sicca, gracilis, mascula,
aetas media, ingenium acre, penetrans, altum.
166쪽
Amea ad to93. dictum suit de laus sillis, per quas mobiliora sanguianis dissipantur, & re si linam spi istius redditum degenerat in humorem a trahi
larium dictum, sive succum melancholicum. Cum autem ad lo9O. n latum fuerit, talem sanguinis cacochysiliam producere quidem hunc mor bum, verum etiam a mente morbum hunc initium ducere quandoque ,& tune humores antea Ianos in limitem ea cochymiam degenerare; ideo recapitulando hic illae causae denuo recententur, quae hunc morbum producere aptae sunt: cum autem de plerisque jam dictum fuerit, sussi ciet paucis agere de reliquis. i. Ex definitione melancholiae io 89. patuit, tales aegros uni&eidem cogitationi pertinaciter inhaercre: adeoque omnia, quae liquida e rebri nervola figunt, sicque eandem lentorii communis conditionem diaperennare faciunt, apta sunt huic morbo, producendo. Illa pariter, quae ex haut iunt copiam liquidi nervosi, dissipata tenuissima liquidorum noli rorum parte, idem etficere poterunt. Verum ingens & subita turbatio me tis per terrorem summum imprimit sentorio communi tam sortiter novam ideam, ut saepe nullo modo postea deleri possit; tunc miseri tales nil cogitant nisi hoc unicum, etiam inviti & obluctantes, atque inues.simam melancholiam incidunt. Vidi hoc in muliere, quae subito de anocte perterrita, dum lares senestram cubiculi effringere moliebantur, seminper ac ubique metuebat insidias, & in primo somni limine cum summo
terrore evigilabat, licet novisset domesticos excubias agere singulis nominbus t numquam potuit deleri ille terror , inprimis circa vesperam; tunc enim incipiebat tremere, palle scere, undique circumspicere, insidias metuens , sicque brevi in pertinacissimam melancholiam ineidit. Idem etfieiunt, uti antea dictum suit, acerrima studia, quae mentem uni & eidem cogitationi diu aifixam retinent; & prae reliquis ingens amor, qui noctes diesque praesens menti sistit idem objectum: unde amare &sapere nequidem Iovi concussum esse dicitur. Verum ab hac causa dum naicitur melancholia, etiam ad magnum gradum jam evecta, sanatur saepe cito& feliciter, si amato liceat potiri objecto. Aretaeus p observavit, quemdam injanabiliter se babentem , quum puellam deperiret ; Medieis nihιι pro iacientsibus, potιtum amara puella, ab amore merico fanatum fuisse. De vigiliis 3c metu, tanquam hujus morbi causis, pariter antea dictum suit. Solitudo autem iacit, ut nulla varietate objectorum, nullis amicorum collo. quiis, distrahantur melancholici ab illa cogitatione, eui fixa mens inhaeret; unde morbus augetur , imo solitudinis amor sanum dat nati jam in corpore humoris atra bilarii, uti ad se ioy . dictum fuit. Cum autem hysteri eae validissimis animi affectionibus obnoxiae sint, & quidem ob causas levissimas, magnique animi motus huic morbo producendo faveant vide g. 3o93. ι
patet, merito affectionem hystericam causis melancholiae adnumerari. Ae.
cedit, quod hyilericae mulieres tempore paroxylmi incredibilem quandoque copiam urinae tenuis aquolae Excernant, qualis urinae profluvium Sνd ι . nbama ρὶ De causis, ec signia morbor. Φanuuor. Lib. I. cap. v. pag. Io. 31.
167쪽
ubamus q) pro signo pathognomico hujus affectionis habuit. In aliis obisi ervavit ν eopiolae lalivae tenuis excretionem , vel & sudores nocturnos. Verum evacuationibus talibus tenuissimae partis sanguinis producitur humor atrabitarius, uti ad io a. dictum fuit. 2. In hoe morbo languis a naturali tua eonditione degenerat, spissus, tenax, minus meabilis per angusta vasa , redditur; adeoque omnia illa , quae debitam sanguinis confectionem , vel refectionςm partis subtilioris, per se-eretiones & excretiones perd tae, impediunt, pollunt huic morbo originem dare: omnia enim , quae lecernuntur vel excernuntur de sanguine, tenuiora sunt ipso sanguine, a quo separantur, illo saltem tempore, dum secretio fit; licet postea mora. rei brptione liquidi tenuioris per venas, calore ipso eo oris, in spissentur, ut in muco narium ac faucium , semine Sce. obter. vatur. Ob hane rationem vitai sedentaria inter eausas melancholiae antea 'numerata fuit, quia tunc minus actuosa fit humorum circulatio, & inprimis' per viscera abdominalia, uti antea probatum fuit. Nam licet corporis quies& torpor noceat generaliter, tamen primae ejus noxae solent in visceribus primae coctionis live ehylopoleticis observari; dum languet appetitus, ruomus & flatus oriuntur, digestio minus feliciter Recedit, alvus fit tardior. Ubi jam degener a sana indole sanguis, in atrabitariam spissitudinem veris gens, viscera in textu recensita Occupare incipit, tunc adest secundus me. 1ancholiae gradus, de quo V. iop8. dictum fuit. Talem autem sanguinis degenerationem iacit ΜORBUI HYPOCRONDRIA-Cus, quo nomine intelligitur idem illud malum in viris, quod in foemi. nis vocatur affectio hysterica , de qua statim dictum fuit. Non enim intelligitur hoe loco ille morbus hypochondriacus, de quo f. Io98. mentio fa-suit, qui aceumulatam iam in visceribus abdominalibus saburram atra. hilariam supponit ; sed idem persecte affectus, ae est hys eri ea passio. Un- de & distinctionis eausa posset diei morbus hypochondriaeus sine materie, qui melancholiae producendae favet ob subitas excretiones liquidissimae partis sanguinis, & ob spasmos frequentes flatuosasque distensiones ventri. euli & intestinorum , quae liberam humorum circumductionem per haec
Cum autem in morbis acutis, praecipue in causo sive in libre ardenti, ingens calor adsit, Sc per illum liquidissima de sanguine dissipentur, reliqua massa densetur vide s. 698. , nisi solventibus remediis, & inprimis justo moderamine impetus febrilis vide g. 6ος. attenuetur ille lentor spissioris
iam cruoris, deservescente morbo acuto, languet aeger diu, & in chroniis eos morbos difficiles incidit. Phrenitis autem, praeter illas noxas, quascum aliis omnibus morbis acutis communes habet, s mul depravationem
indueit idearum sensilium , sensuum internorum , rationis & affectuum vide j. 773. ; adeoque, ubi male sanata fuit, delirium saepe manet sine febre, imo quandoque, uti & melancholia , in maniam abit s vide l. 774. l: idcoque dum in chronicum morbum desinis , melancholiae producendae. magis favere videtur . quam reliqui morbi acuti. De εὶ Dissertat. Epistol. pag. va. Ir Ibidem. Pas. so.
168쪽
De seeretionibus & excretionibus nimiis , quatenus dissipata sanguinis parte mobilissima hunc morbum producere possunt , jam dictum elit s.
militer de noxis et borum ae potuum , & aestu diuturno exassante cru rem ad g. Io 33. actum suit. AER STAGNANS , PALUSTRIS , UMBRosus. Quantam alacritaten eorpori & menti conciliet aer purus, campestris, siccus, Omnibus no umest idque inprimis experiuntur illi, qui tota hyeme sumosa in urbe latuerunt, & verna tempestate rus petentes purum , serenum , ventis pe flatum, aerem hauriunt. Videmus se petulcos saltare per virentia prata
boves, dum , hybernaculis relictis , verno tempore ad solita redeunt pascua. Illi, qui montana inhabitant loca, agiles, bene colorati, longaevi observantur ἔ dum e contra depressis & ulisinosis locis viventes plurimis vexantur morbis, satisque dissicilibus , & lurido ac tristi vultu testantur insalubritatem loci , quem incolunt . Unde etiam scorbutus familiaris morbus est illis, qui in depressis &. humidis locis vivunt, uti postea ad y. trso. dicetur: ubi simul notatur, illos , qui melancholiae obnoxii
vivunt, in scorbutum vergerer ex quo patet hanc causam ad utriusque. morbi productionem concurrere. Videtur idem observasse Sanctorius, dum dicit s : Morbi a meianxbolia, O ab aere ramos, rn hoc mentum, quod mediate re amur a crassitudine perspirabilium retentorum: moesitia enim tu. trinsectis impedιν ne excat crassum ς aer eoenofus extrinsecus. Praeterea plurima signa ro9 . recensita , quae a trabitariam lansuinis ea cothymiam
denotant, observantur in illis hominibus, qui paludosa & depressa loca incolunt. Color enim pallidus, flavel cens , maculae in cute, torpor admotus, moestitia &α satis communia sunt talibus, uti in intefris miliis tum cohortibus observatur, qui antea sanissimi coguntur in similibus t eis stationem figere. 3. Dictum fuit g. xoqi., dum mobiliora dissipantur de sanguine, quod
tune fiat crassus, ater, pinguis , terrestris, di induat cacochymiam atra- hilariami verum antea ad 32. , ubi de morbιs Uberum foritum rigia dorum agebatur, probatum fuit , a nimia vasorum rigiditate arctari ill
Tum ea va, liquidissima exprimi , majorem simul fieri resistentiam fluidisper vasa motis . Ubi ergo nativa talis corporis indoles est, ut vasa densa sint & eontracta, necessario sequitur dispositio ad hunc morbum, tuncisque dicitur adesse temperies melancholica. In talibus hominibus macilenistia adest , siceitas, & color , maxime niger qui in tali natione obiterva. tur tJ. Quia autem liquida densa, tenacia, suunt per vasa magis conis strim , adeoque plus rςsistentia , hine iacilis obstructio, inprimis in viis sceribus abdominalibus , ubi dissicilior est sanguinis per vasa transtus , uti antea dictum fuit. At cum eae teris paribus, corpus virile firmiores habeat partes solidas, quam corpus Memininum, hinc etiam melancholia frequentius viros assicit: i primis vero aetate media , ubi rerum agena datum eurae, familiae sustentandae sollicitudo, ambitio, aemulorum in vi.
169쪽
sos MELANCHOLIA. l. Tio 8. Iost. dia &e. Irrequietam mentem agitant perpetuo. In juniori aetate interlutus & iocos amoenae fluunt horae, nee anxia de suturis lollicitudo
vexat: nee ad ultioribus ante virilem aetatem melancholia contingere soἀlet, nisi ingenti amore, aut libris impalles tendo , sibi hune morbum conistraxerint . ianes vero, rerum humanarum vicissitudinibus & curis dudum assileti, minus ab his assiciuntur, simulque prudentiores se sensim arduis negotiis subtrahunt , & ultimam vitae periodum tranquillo otio transtingunt , omnibus sere curis liberi. Aeri autem & penetranti ingenio praediii ideo frequenter in hunc morbum incidunt, quia vehementibus mentis exercitationibus apti, illis in dulgent, sicque mobilissimam sanguinis partem contumunt. Videantur illa, quae de hae re dicta suerunt ad io93.& Io9
g. 1 ros. I morbus hic io 89. diu perseverat, producit deo mentiam , epilepsiam , apoplexiam , maniam , com
vulsionem , caecitatem , imaginationes mirificas, risus, ploratus , cantus, suspiria, ructus, flatus, anXietates, urinam copiosam, limpidam instar aquae, alio tempore valde crassam, iam guineae faecis in vasis viscerum abdominalium retentionem, a cumulationem, subitaneam saepe excretionem , alvum pertin
citer stiplicam, sputationem tenuem, frequentem, vigiliarum, inediae, frigoris tolerantiam incredibilem.
Dum morbus hie diutius durat , necessario in vasa hypochondriaca depellitur , atque omnia abdominis viscera occupat , uti ad F loq8. diis sum fuit. Verum ibidem, & or. , ubi de Delirio librili agebatur,
demonstratum fuit, a materia haerente circa praecordia miro modo turistari posse omnes en cephali iunctiones , licet causa materialis morbi non in capite haereat ; & hac materia excussa , in integrum restitui cerebri functiones. Cum autem in febribus biliosa , vel alia corrupta materia , circa praecordia haerens, satis mobilis esse soleat, non adeo dissiculter expellitur ; in melancholicis vero picea tenacitate haeret, uti antea diactum fuit ; unde & effectus inde producti pertinaciores esse solent. Quandoque post diuturnos moerores , & adhuc frequentius post summos furores, incipiunt sedati esse, sed hebetes, obliviosi , puerorum in. star ludicris nugis delectati, vivunt, nec sibi, nes aliis, amplius nocituis
rit tunc ille status vocatur dementia, quae raro curari solet, sed ad moristem usque tales aegri in eodem statu permanent.
Praeterea variis modis ene hali lanctiones turbari ab atra bile posse .lano integre deleri lethali a poplexia, satis constat ex illis, quae in Ap plexide 3c Di fide historia, uti etiam ad L ito dicta suerunt. Undedi Hippocrates u notavit sequentia: Melan iri Dileptici feri selent ut pluis rimum , Dileprici sunt Melavcri ci. Omnium autem maxime haec
170쪽
mala metuenda sunt , dum atra bilis soluta & aerior reddita sanguini. permista ad cerebrum venit: hinc & alibi notavit Hippo mes υ :νautur melanctolici manibus pedibus, vocis impotentia tenentur, m letito reseruunιur ab atra bile. Ideo etiam , dum tremores in hoc morbo incipiebant observari, mali moris signum merito credidit Hippocrates cx , quia notat, ad cerebrum deserri atr/m bilem motam. Antea se ro93. exHippocrate Aphorismus citatus fuit , qui haec omnia confirmat. Are laetis s=J pariter omnia haec mala in diuturna melancholia metuenda esse monuit. Sie autem habet : Quod δε penitus totum corpus occupaverit , fensus , mentem , sanguinem, bilem, nervos etiam corripuerit, ina insana hilis esseitur. ET aliorum morborum corpori sobolem inserit, furoris, nemorum seinonis , resolutionisque, quae s a melancbolia proveniunt, sanationem utia
De varietate delirii melancholici antea jam dictum suit, & possent
numerosa exempla ex historia medica adduci: quidam enim crura stram iisnea se habere credebant, alii caput abesse , natum in probos eidem elonisgatum &e. verum haec breviter tantum monuisse lassiciet leti. RUCTUs , FLATUS , ANxIETATES &c. De ratione horum symptoma. tum dictum fuit g. io99. URINAM COPIOSAM &e. Antea dictum fuit, perturbato ob validum' animi affectum systemate nervoso , in hystericis ae hypochondriacis uri. nam copiosam , instar aquae purge limpidam & tenuem excernit verum ex modo dictis patuit, omnium nervorum originem miris modis in hoc morbo perturbari; adeoque minime mirum erit, si saepius talis urina. profluvium contingat: Ubi autem illi spasmi remittunt , tune crassior &contentis saturata urina emittitur, quia hactenus in sanguine retenta nunc
SAN ciui NEAE FAECis &e. Ad Io98. dictum fuit, quare haec atra. bilaria sanguinis faex in vasis vi lcerum abdominalium retineatur & ae. cumuletur. Ad L IIo . paruit, quomodo atra bilis sbluta & mota quanis doque subitaneas tales, temper periculosas, evacuationes faciat. Pariter de pertinaci alvi obstructione ad g. roqq. dictum fuit. SPUTATIONEΜ TENUEΜ ET FREQuENTEΜ . Hoc inprimis oblinet , dum per abdominalia viscera. humore tenaci atra bilario insarcta , impeditur libera circulatio , adeoque & secretio lymphae intestinatis, sueci pancreatici, & gastrici: cum autem glandulae tali vales similem humorema sanguine separent , ideo salivae secretio augetur, continuo os madet , & frequens sputi tenuis excretio fit. Ob hanc causam melancholici v cantur sputatores. Nocet autem frequens talis sputatio ut signum , & ut eausa. Significat enim vasa abdominalium viscerum in farcta esse; simul.
que copiola talis tenuis sputi excretio orbat sanguinem liquidiore & m bilio
οὶ De Morbis Cap. tr. Charier. Tom. VII. pag. e II. κ Prorrheticor. Lib. I. Charier. Tom. VIII. pag. 7t . Coacar. Praenot. N. 9s. ibid. pag. 8s . De curat. morbor. diuturn. Lib. I. cap. v. pag. ras. xj Vide Tralliau. Lib. I. cap. I. pag. 1 v.