장음표시 사용
371쪽
licet translati essent ad meliorem locum. Fuit ergo generalis quidam motus &translatio per sema ueris dispensationem. Iustus ergo non dissere a iusto,quatenus est iusta sitie is suelit ex lege,sive Graecus. Nonm. Iudaeorum soluaed etiam
omnium hpminum est ueus Dominus, propinquius autem pater eorum quic gnouerunt.SLn .honeste vivere est etiam legitii me viuere,& vitam Vere rationi consentaneam,est vivere ex legemui autemrecte vixerunt ante legem n fide
sunt reputati,& iusti sunt iudicati; clarum est quod ii etia ' cum extra legem
es lent, rectὸ vixerunt per vocis proprietatem, etiamsi in in eris essent& inc stodia,exaudita voce Domini, vel ipsa per se, vel etiam quae operabatur per Apostolos,mox coersi fuerint de crediderint. seminimus Dominia esse Dei virtute& fieri n6 posse ut virtus unqua fuerit imbecilla. Sic existimo ostendi bonu quIdem esse Deum potentem vero Dominum salute dare cum iustitia ci aequalitate in eos qui c'nuertuntur,siue hic, si9e etiam alibi. No huc.,solum peruenit virtiti operatrix, sed est v bsque,α semper operatur. Ia vero in Petri praedicatione dicit Dominus ad disicipulos post resurrectione. Elegi vos duodecim discipualos udicans esse me digno ,quos voluit nomi us,& fideles ratus esse Apostolos mittens in mundum ad annunςiadum Euangeliu homini b.qui sunt in orbe te rarum, utcsegnoscant ν num esse oeum, per meam Christi fidem tura significantes: ut qui audierint.& crediderantis alui fiant . Qui autem non crediderint, cum audiuerint ferant testi otii iii riuui non possint se excusare dicendo,non
audiui Quid ergo,non exi apud infra os fuit eadem oeconomia ac dispens tio ut illic quoq; omn 'inia Audita pratali λ Onc, a
aut propterea quod nύ.credi e runt ustum fateantur elle sepplicium ' Esset autem no laeuis iniquitatis,eps quhante adui tumDomini excessissent, cum nec eis fuisset nuncia um Euangelium nec in credendo vel non credendo ulla posset in ein culpa conferri et saluten assequi, et puniri . Neq; enim fas est illos quidem induta causa fuisse codemnatos solis autem eis qui suerunt post eius aduentum,s uidi Minalicuisse. iustitia.Omnibus autem animis ratione priditis desiiperdictum est. cunq; vestrum secit aliquis in ignoratione Deum aperte no c o Enoscetis, si ea ign0scens ductus fierit pcenitentiaei omnia peccata remittentur. Ecce enim inquit posui ante faciem vestram mortem & vitam, ut eligati vitam ad comparationem electionis dicens Deus posuisse,no ambo fecisse. Et in alia di Ea. i. Qt scriptura.Si me audieritis & volueritis,bona terrae comedetis. Sin autem men 6 audieritis,neque volueritis, gladius comedet vos. Os enim Domini baec locutum est Rursus utem aperte David, vel potius Dominus ex personasancti est autem is unus a mundo condito,quicunq; diuersis temporib. per fiddita sitit & erit saluus.Laetρ um est cor meum exultauit lingua mea.PrVtere amem caro quo PMisique mea in spe liabitabit,inquit. QEoniam non derelinques aulina mea in inferno, neque dabis sanctum tuum videre corruptionem.Notas secisti milli vias vitae.Implebis me laetitia cum vultu tuo. Quomodo ergo pretiosus est populus Do mino:ita populus sanctus omnis est cum ludaeo etiam is qui ex gentibinonuertitur qui praedicabatur proselytus.Merito ergo dicit scriptura bo, em & vrsam simul suturos. Nam bos quidem dictus est Iudaeu ex animali quod a lege si ibiugo iudicatum est mundum: quandoquidem bos & fissam habet ungulam,&ruminat.Gentilis autem significatur per ursam quae est animal immundum&agreste. Parit autem animal carnem informem, qua lingua sola effingit in similitudinem animalis. Verbo. n. formatur ad hoc ut ex vita ferina mansuescat, qui conuert Liui ex gentib Iam autem mansuefactus,ipse quoq; ut bos sancti scatur Iam vero m. idici propheta. Sirenes me benedicent & filiae passerum, & omnes bestiae agri., Ab immundis animantib. bestiae apri cognoscuntur, linc est mundi, quonia eos, qui in Gern sunt agrestes,& vita sordidi aec ea quae est ex lege iustitia purgati, appellat fera).Mutati autem ex eo quod est essa feras,per fidem Dominica humhoie Dst,ex exl quod velint mutari,primu ad hoc quod sint proficientes. Alios
372쪽
enim adhortatur Dominus,aliis verὁ qui iam tanta gressi,&manimi prsset& As p . & trahit.Non enim personi respicito reueretur qui est omnium Dominus neq; curabit maguitudinem, quoniam ipse fecit magnum & paruum,& similiter om-rmo nib.prouidet& omnium curam gerit. nauid quoq; dicit. Sin autem infixae sunt, etiam gentes in interitu quem fecerunt. In hoc laqueo quem absconde uni c5prehensus est pes eorum. Sed fuit Dominus refugium pauperi, adiutor in oppo tunitate & in amictione,Opportunὸ ergo anni inciatum e st Euangelium iis qui sunt in amictione. Et ideo dicit. Annunciate in gentibus studia eius, ne iniustε
iudicenturisi ergo iis qui erant in carne,propterea annunclauit Euangelium,nepta l. iniustς condemnentur:quomodo non iis etiam qui excesserunt ante eius adue tum, propter eandem causam annunclauiti Iustus enim Dominus,' iustitiam di Blexit,rectitudinem vidit vultus eius Qui autem diligit Iustitiam, io habet anima sua. Si ergo iii diluuio periit omni, caro peccatrix, eis castigatione redeunte in disciplina, primum quidem voluntatem Dei quae vim habet erudiendi & opera di,credendum est dare salutem iis qui conuertuntur.Deinde etiam anima quae est res logὸ subtilior, minime potueritas ici ab aqua quae est crassior,ut quae propter subtilitatem de simplicitatem minimὸ superetur,quae etia appellatur in corporea. Quod autem crassum, a peceato suerit incrassatum, hoc una cum spiritu carnali abiicitur qui concupistit aduersu, anima. Iam vero eorum quo' quic6muni nem inducunt di c6mendant princeps Valentinus, in ea quae est de amicis Homilia, scribit aduerbum. Multa ex iis quae seripta sunt in libris publici inueniuntur Cscripta in Dei ecclesia. Haee.n .sunt inania verba qu a corde proficistuntur. Lexquq stripta est in corde, ea est populus dilecti, qui dilisitur,ct ipsum diligit. Liabros aut ε comunes,dicit vel scripturas Iudaicas, vel seripturas philosophorum. -- C5munem autem sacit veritatem.Isdom, iureque Basilidissimul sili dedistipulus, in primo libro expositionum Prophetae Parchor,ipse quoia; stribit his ver Dis. Dicunt autem Attici quaeda suisse sgni stata Socrati, daemone eum cosmoe te .Dicit etia Aristoteles omnes homine, uti daemoni b.qui eos sequuntur eo te' ., pore quo migrant in corpus,propheticam hanc aeeipiens doctrina,& eaponens 1n sitis libris,no confitens unde hanc sumpsisset orationem .Et rursus in secundo eiuslem operis se stribit. Nee existimet aliquis,quod dicimus esse proprium ele Dctorum hoc suis e praedictum ab aliquib. Philosephis . Non est enim hoe eorum inuentum,sed cum sempsissent a Prophetis,id tribuerunt ei qui est sapiens ex eorum sententia. Et rursus in eodem. Mihi enim videtur eo, qui sibi Philosophis vendicent, ut distant quid fit quercus alata, & varium quod in ea est pallium,.quaecunq. Pherecydes allegoricὶ dixit in Theologia,somens ex prophetia Cham: Fundamentum autem,ut olim adnotauimus, non dicimus ea quae in unaquaque
' haeresi sistipitur vitae institutione,sed id quod vere est Philosephia, recte artitaeiosam sapientiam,quq praebet experientiam eorum quae sunt in vita . sapientia
autem, solidam rerum diuinarum dc humanarum cognitionem,firma quandam
ct stabilem,& quae no potest excidere,comprehensionem,& quae eomprehendit Eea quae mi,& praeterita,& futura,quam nos docilit per suam praesentiam & per Prophetas Dominus,estque elusinodi ut n6 possit excidere,ut quae a verbo sit tradita.Ea quoq; omnino vera est voluntat rivi quae sit cognita per fili inii,& partim ruidem est aeterna,partim autem tempori utilis, & partim quidem vita est de ea-em, partim alitem multa & indisserentes,& partim quidem est absit; ullo motu patibili,partim aute cum paribili appetitione,& partim quidem perfecta, par
ii tim verbi igens.Hanc ergo sapientinmconcupiscit philosophia animae 5 verbi rectitudinis,& vitae puritatis,quae est benevole affecta in sepientiam,& omnia ficit ut eam constituatur.Philosophi autem apud no, quide dicuntur qui amat . sapientis, quae est omnium opifex &magistra, hoc est,filii Dei eo itione. Apud 'Graecos aute dicunturi Philosephi,qui disputationes de virtute suscipiunt. Fueri tautem philosephia quae in unaquaque haeres,de iis loquor quae sunt in philo
373쪽
A sephia ea quae reprehendi non possunt sunt decreta, cum vita cogruente in unam coacta electionem,quae ipsa quoque a barbara diuinitus data surrepta gratia, Grie
ea ornata sunt eloquentia. Nam alia quidem sunt sit ita rati, alia vero male audierunt.In aliis autem,aliqua quidem dixerunt,imitantes, sed ea non reddidere persecta,aliqua autem humana coniectura de ratiocinatione, in quibus etiam labuntur. Arbitrantur autem se isti quidem assequi veritatem persecte, ut nos autem ipsisscomprehendimus, aliqua ex parte. Nihil certe amplius norunt quam liunc mundu. Quanquam versatur Geometria in mensuris magnitudinibus & figuris per eam 'us sit in planis descriptionem,& pictura totum locum opticum,que vocant pe , spectivum, videtur assumere in iis quae adumbrantur. Haec autem salso describit visum artificiose utens signis quae fiunt per applicationem linearum visus. Hinc conseruantur ιυτώσω id est eminentes visiones,&hypotheses, hoc est visones inferiores,& σίσω hoc est visa .Et videntur quidem alia eminere, alia vero subsiderer aliqua vero aliquo alio modo visione apprehendi in loco leui&aequabili. Ita aute Philosephi quoque instar picturae imitantur veritatem. ora Tria autem, hoc est nimius amor sui est sem' r quibussibet eausa peccatorum omnium. Quocirca nooportet eligendo & expetendo gloriam ab hominibus este nimium sui amantem, sed Deum diligendo esse sanctiim cum prudentia. Si quis ergo Vtatur quidem singularibus,taquam uniuersis acgeneralibus,& id quod seruit habeat pro eo quod dominatur, a veritate excidit,non intelligens id quod a Dauid dictum est per confestionem.Terram seu cinerem tanquam panem manducabam. Nimius autem sui
amor,&vana opinio ac periuasla,est ei terra de error. odsi ita est, est ex disciplina cognitio & scientia. Si est autem disciplina necesse est quaerere magistrum. Nam Cleanthes quidem sibi magistrum adscribit Zenonem, de Thophrastus Ariastotelem:& Metrodorus Elicurum,& Plato Socratem.Sed etsi venero ad Pytha goram,& Pherecydem,& rhaletem,& primos lapientes, consisto quaerens eorti magistrum .Et seu dixeris Aegyptios, seu Indos, seu Babylonios,seu Magos ipsbs,
non cellabo eorum do rem requirere. Porro autem te quoque deduco ad primum ortum hominum,& illinc incipio quaerere quis fuerit magister, nullus quidem ex hominibus,nondum enim didicerant .sed nec aliquis ex Angelis. Neque' enim quomodo significant Angeli quatenus Angeli: ita audiunt homines. Neque enim quomodo sunt nobis aures: ita est illis lingua,neque instrumenta vocis quis dederat Angelis,labra', inquam, & quae propter ea sita sunt, &gut tur, & arteriam, & viscera,de spiritum,& aerem qui philiatur.Multum autem abest ut Deus insonet sanctitate quae adiri non potest,qui ipse quoque separatus est ab Archangelis.Iam vero Angelos quoque accepimus didicisse veritate,&qui eis subsiliit principatus.Ortum enim habuere.Restat ergo ut nos quoque ascendentes, eorum do- ctorem desideremus. Quoniam autem unum est ingenitum, nempe Deus omnipotens, unum est etiam praegenitum,per quod omnia ficta sisnt,&sne ipso factum est nihil Vnus enim est re vera Deus, qui fecit principium uniuerserum, significas primogenitum filium,ut scribit Petrus, praeclare intelligens illud.In principio socii Deus coelum & terram.Is autem ditius est sapientia ab omnibus Prophetis. Is est magister omnium quae orta sunt,Dei consiliarius qui pr sciuit omnia.Is autem ab alto a prima mundi eonstitutione, multifariam multisq. modis & docuit dc pe scit.Vnde merito dictum est. Ne dixeritis vobis magistrum super terram. Vides
undenam ansas acceperit vera philosophia etiamsi lex sit imago& umbra verit tis. Sed Graecoriam nimius amor sui, quosdam homines praedicat doetores. Quomodo ergo ad Deum creatorem omnis recurrit paternitas,ita etiam ad Dominsi,
eorum quς bona sunt dc honesta doctrina, de quae iustificat,&quae ad hoc deducit
F &fert opem.Si qui autem ει aliqua essectione semina veritatis quomodocunque accepta non enutrierunt sed terrae sterili & aridae madantes, ea herbis suilocarunt agrestibus, quomodo Pharisaeia lege declinarunt, doctrinas humanas inducentes: non est eorum causa magister,sed qui perperam audire voluerunt. Qua autem ex
374쪽
eis crediderunt & Domini aduentui,& scripturarum declarationi, ii vel an tur in i cognitione legis, sicut etiam Philolbphi, her doctrinam Domini, perducuntur ad agnitionem veret philosoplite. Eloquia enim Domini eloquia casti, aisentum ignitum probatum terrae, purgatum septuplum, aut quod ut argentum saepe purgatu probatur iustus, Domini nummus es lectus,& qui resalem accepit characterem: aut quoniam Salomon quoque dicit linguam iusti este amentum ignitum, probatam autem & sapientem doctrinam, esse laudabilem & admittendam significans, quando saepe terra suerit expurgata,lioc est,quado anima cognitione predita suerit multis modis i nctis cata, per abstinentiam 1 terrenis inflammationibus. Sanctificatur autem corpus quoque in quo liabitat, cum ut proprium dedicatur in sancti templi puritatem & sinceritatem. Quae est autem in corpore primae animae prima lpurgatio ea est abstinentia a malis,quam quidam existimant persectionem ac consummationem, eaque est, ut semel dicam, persectio comunis Iudaei fidelis & Gr ci .Eius autem qui est cognitidiae praeditus, post eam quae aliis lege dece rnitur perfectionem, iustitia procedit ad operationem benescentiae,& cui iustitiae augmentum creuit ad benescentiam, ei pei sectio permanet in immutabili habitu benescentiae ad Dei similitudinem. Nam qui sunt quidem semen Abralis & servi Dei, ii
sunt vocati. Filii autem Iacob, eius electi, qui supplantaverunt vitii operationem.
Si ergo & ipsit in Christum dicimus sapientia,& eius operationem, eam quae si per Prophetas, per quam edisi i potest traditio quς est ex cognitione, ut ipse per pr sentiam sanctos docuit Apostolos. sapientia fuerit cognitio,vi quae si icientia&col rehensio eorum quae si int& sutura sunt &praeterita, stabilis . si firma, ut quae a s-io Dei sit tradita ta reuelata. Atque si est quidem sapientis finis, contemplatio: ea quidem contemplatio quae est adhuc philosephorum, diuinam appetit scientiam: nondum autem assequitur, nisi perdisciplinam acceperit vocem propheticam sibi declaratam, per quam accipit quomodo se habent, habuerunt, & habitura snt,quq sunt,quae futura sunt, ct prius fuerunt. Cognitio autem ipsa est, quae per successionem ad paucos ex Apostolis absq. scriptis tradita peria enit. Hinc ergo cognitio seu sapientia exerceatur oportet asscontemplationis habitum aeternum , ct in quem non cadit alteratio. Nam Paulus quoque in Epistolis non videtur reprehendere philosophiam: sed eum qui est particeps altitudinis cognitionis,non vult amplius recurrere ad Graecam philoibphiam, eam allegorice vocans mundi clementa,ut quae elementa quodammodo Joceat,& sit veluti disciplina praecedens veritatem. ocirca ad Hebraeos quoque scribens qui a fide ad legem resectebatur. An rursus,inquit, opus habetis ut vos doceam quaenam sunt elementa initii eloqui tum Dei a facti estis opus habentes lacte & non solido cibo. Similiter autem ad Colossenses quoque qui conuertuntur ex Graecis: Videre nequis vos depraedetur per philosephiam & inanem deceptionem, secundum traditionem hominum, secundum elementa huius mi indi, ae non secundit in Christum, significans elementalem doctrinam reuerti ad philosophiam. Quὁd si quis dicat per hominum intelligentiam sit iste inuetam a Graecis philoibphiam,atqui inuenio scripturas dicentes intelligentiam esse a Deo missam. Psalmographiis quidem certe maximum essedonum existimat intelligentiam,&petit dicens. ςΕRvus tuus ego sum fac ut sim intelligens. Nunquid autem multiplice petens cognitione scribit David, bonitate& disciplinam ct cogntrione doce me,quonia madatis tuis credidi.Testanaeta est e principalia & maximς auctoritatis,est extrac5trouersam,& dari prestantioribus.
Dicit quidem certe Psalmus de Deo.Ni illi genti sic fecit, &iudicia sua non manifestauit eis. Illud autem.Non sic fecit, sectile quidem significat, sed non sic. Illud ergo sic, positum est, vi sat comparatio cum nostra excellentia. Poterat autem utique Propheta dicere ab lute, Non secit absque additamento huius Sie. Qia in etiam Petrus quoque in Actibus. In Veritate comprehendo, inquit, quod Dominus non acceptor personarum: iud in omni gente qui timetipsum & operatur iustitiam, est ei acceptus. Non tempore ergo persectum est vi Dcus peribnas
375쪽
non respiceret, sed id suit ab aeterno. Neque vero cepit unquam eius beneficentia. Sed neque circunscribitur locis vel ullis hominibus. Neque enim singularis eius benescentia. Aperite mihi, inquit, portas iustitis, in ipsas ingressus, constebor Domino. Prophetae autem dictum exponens Barnabas, inserti Cum multae portae sint apertae, quae est in iustitia,ea est in Christo, in quam beati sunt omnes qui sunt ingreis. Eidem sententie adhaeret illud quoque Propheticum, Dominus seper aquas multas, utpote quoia non solum testamenta diuersa, sed etiam diuersi modido trinae sint ii qui inter Graecos adducunt ad iustitia, & qui inter barbaros. Iam
vero apert E quoque psallit David, veritati ferens testimonium. Auertantur peccatores in infe inum. Omnes gentes quae obliuiscuntur Dei. Obliuiscuntur scilicet eius cuius prius meminerant, & quem cognoscebant priusquam Obliuiscerentur, eum iubent valere dc amandant. Erat ergo quaedam obscura Dei cognitio etiam
apud gentes. Et haec quidem ita se habeant. Oportet aute eu qui est cognitione praeditus multa di dicisse. Et quoniam dicunt Graeci, cum prior coepisset Protagoras,
paratam esse orationem quae cuiuis orationi aduersetur, dici couenit etiam adue
sus tales orationes Dicit enim scriptura. Qui multa dicit,vicissim quoque audiet. Parabolam autem Domini quis intellis et, nisi lapiens & sciens & qui diligit D minum suum. Sit ergo qui talis est fidelis. Sit eiusmodi v t pollit explicare cognitionem. Sit sapiens in verbis discemendis. Sit in factis admirabilis. Sit castus & mundus eo enim debet esse magis humilis quo videtur est e maior. Dicit Clemens in
epistola ad Corinthios. Talis ut qui possit parere praecepto , & aliquos quidem ex
igne rapite: miseremini autem eorum qui discernuntur. Falx quidem certe facta est ut rami amputentur, scd implexos quoque palmites in ea distinguimus: & spinas quae vitibus cohaerescunt excindimus,ad quas non potest accedi facile. Haec autem omnia reseruntur ad putandas vites. Rursus homo factus est principaliter ad Dei cognitionem, sed & est Geometra & agricola,& philoisephatur, ex quibus uniam quidem factum est ad viuendum: alterum verδ ad bene vivendum: tertium ad ea meditanda quet demonstrant. Porro autem illi qui dicunt philosophiam esse prosectam a Diabolo, illud quoque sciant,quod scriptura dicit Diabolum transfigurari in Angelum lucis. Qi,id agentem Prophetantem scilicet. Si autem prophetat ut Angelus lucis, vera dicit scilicet.Si angelica & lucida prophetat, tuc etiam prophetat utilia quando transfiguratur ad similitudinem operationis, etiam si sit alius, quatenus est subiectum desectionis. Nain quomodo deceperit quempiam, si no studiosiam per vera adducat ad coniunctionem& familiaritatem,& ita postea ad verum attrahat,& alioqui inuenietur scire veritatem, etsi non ita ut comprehendat, ita tamen ut non sit eius ignarus. Non est ergo falsa philosophia, etiam si qui est surcu mendax, per transfigurationem operationis vera dicat. Ne l. vero propter eum
qui dicit, si int imperite ea prius damnanda quae dicuntur. Quod in iis quoque qui
nunc prophetare dicuntur est obseruandum: sed sunt consideranda quae dicuntur an veritati cohaereant.Iam verδ si uniuersa quoque ac generali oratione, quaecunque sunt necessaria & vitae utilia, diuinitus ad nos venire dicamus, minimε errabimus, vel potius si dicamus ipsim quoque philos phiam Graecis veluti proprium datam esse testamentum, ut quq sit sundamentum Christianae philosopnis, etiam si qui ex Graecis philosbphantur, ad veritatem sua spote ob ira escant, barbarorum vocem vili pendentes, aut etiam resormidantes mortis periculum quod impendet fideli a legibus ciuilibus. Quomodo autem in barbara philosophia: ita etiam in Graeca lemmata sunt Zitania ab ipso verb agricola et ira niorum. Vnde etiam Sc quq sunt apud nos, exortae sunt liaereses in bono & genitali tritico: & qui Epicuri impietatem, & voluptatem,& quaecunque alia cata sunt praeter rectam rationem, diuinitus datae agri culturae sunt Graecis nuditas adulterini. Hanc dicit Apostolus sapientiam huius seculi, quae est scilicet volu taria,&nimio tenetur siti amore,ut quae doceat quae sunt huius mundi,& quae sunt circa ipsit in solum,& consequeteri
quod ad praefecturam attinet, est subiecta iis qui hic sunt principibus. Quamobre
376쪽
singularis liaee philoibphia quodammodo tradit elementa eius quae vere persecta δε
est scientiae,que versatur circa ea quae percipiuntur intelligentia,& his adhuc ma-LCor. i. sis spiritalia,quae oculus non vidit,& auris non audiuit,nec in cor hominis ascenderunt,prius quam quod de iis est verbum, magister noster, nobis aperiat sancta sanciolum,&his praeterea sanctiora perascesum revelet iis qui get mane sincereq.& non adulterine sunt haeredes Dominice adortionis. Iam enim audemus dicere hie enim est sdes cognitionis) eum omnia scire, & firma comprehensione comprehedere,ea etiam quae sunt nobis dubia & inexplicabilia, qui ver c est cognitione praeditus,cuiusmodi fuit Iacobus,Petrus,Ioannes, Paulus,& reliqui Apostoli .Est enim prophetia cognitione plena,vt quae data sit a Domino,&rursiis per Dominum aeclarata Apostolis Nunquid autem cognitio est proprietas animae ratione v praediis quae ad hoc exercetur,ut per cognitione inscribatur ad immortalitatem. sunt enim ambae animae potestates cognitio inquam & appetitio seu impulso.In- ό g. in pulso uenitur autem appetitio motus quidam qui est post aliquam ascensionem. Qui n.
4 Miuid 3gm ad aliquam impellitur actionem,ante actionem suinit cognitionem. Secundo autem appetitionem seu impulsionem. Praeterea in hoc quoque consideremus. Quoniam enim discere est antiquius quam agere. Na naturaliter qui agit, id quod vult agere prius di scit. Et cognitio quidem est ex eo lubddidicerit. Egisse autem,ex eo quod appetierit seu incitatus sit:& ex quod discatur,est cognitio: scientiam autem sequitur appetitio, post quam actio: omnis actionis quae ratione suscipitur princi Cpium & opifex,suerit cognitio.Quare rursus merito ex ea sola forma & characteia rem sit ei pit proprietas animae ratione praedite. Re vera enim appetitio quidem, sicut etiam cognitio,mouetur in iis quq fiant. cognitio autem eo ipso, est quaedam anim g cosummata contemplatio eorum quq sunt,aut alicuius, aut aliquoriam, aut omnium simul. Quanquam dicunt aliqui sapientem hominem perluasium habere esse quaedam quq comprehendi nequeant,adeo ut de iis aliquam coprehendat comprphensionem,nempe quia comprehendi nequeant 'ius sitiit incomprehensibilia, quod quidem est commune,& eorum qui parum pollunt pro inicere. Nam qui est eiusmodi,confirmat elle aliqua quae comprchendi nequeant. Ille autem cogniti ne praeditus de quo loquor,ipse ea comprehendit quae videntur ab aliis non poste Deomprehendi, ut qui credat Dei filio nillil esse incomprehensibile, unde necesse eiusnodi ut doceri non possit. Qui enim propter suam in nos charitatem passiis
est, nihil omiterit quod faciat ad doctrinam cognitionis. Fit ergo ipsa fides, firma& stabilis eonstansque demonstratio in iis que tradita sunt a Deo, quam se lititur
s. . vel itas.Qui l si quis etiam desiderat multarum rerum experientiam, noui t antiqua & coniectat futura: scit strophas orationum,& sblutiones qnigmatum. Pr scit signa&prodigia:&temporum euentus, disicipulus sapientis .Talis enim estis qui est cognitione prςditus,ut in eum eae solae cadant a fisiectioncsqitae oriuntur ut coi pus maneat,nempe fames,stis,&similia.Sed in seruatore quidem corpus, ut corpus,necessaria postulare ministeria ut permaneat, erit ridiculum. Comede- abat enini,non propter corpus quod sancta virtute continebatur: sed ne eis qui una cum eo versabantur in mentum veniret de eo aliter sentire,sicut certe postea quidam exi stimarunt eum apparuisse visione de phantasmate. Ipse autem, ut semel dicam,erat impatibitis, quem nullus subit motus affectioniς, neque voluptas, nec dolor.Apostoli autem cum iram & metum & cupiditatem, per Dominicam do inrinam, ex uberiori quadam cognitione superassent,ne ea quidem quar videntur bona ex patibilibus motionibus, utpote consilentiam,aemulationem,gaudium,cupiditatem susteperunt,ut qui propter firmum quendam & stabilem statum mentis i nihil penitus mutarentur, sed in exercitationis habitu semper manentes alieni ab alteratione, post Domini quidem certe resurrectionem.Nam&si ea quae prius di , sunt,si cum ratione fiant,aliquis bona esse accipiat:at in perfecto quidem ce te minime sunt admittenda, qui neque habet confidentiam, neque enim versatur
in rebus si avibus de molestis, cum ex iis quae sunt in vita, nihil graue molestumve existimet, . Di
377쪽
a existimet,neque potest eum aliquid abducere a Dei charitate, neque tranquillita
te animi opus habet, neque enim in dolorem incidit animi ue angorem, cum persitasum habeat omnia recte fieri,neoue irascitur,nihil est enim quiraeum ad iram moueat, cum semper Deum diligat,& ad hocsbium totus sit c5 uersus,& ideo ex Dei creaturis nullam habet odio. Sed neque aemii latur: nihil enim ei deest ad ast imita tionem quo sit bonus &honestus Sed neque amat aliquem comuni hac amicitia: sed creatorem diligit per creaturas,neque ergo in cupiditatem aliquam incidit aut appetitionem,neque in anima indiget aliquo ex aliis,cum iam per charitatem vers e tur cum dilebo,cui quidem iam est familiariter colundius per electionem:&per E habitum qui procedit ex exercitatione, ei appropinquat continentius,& est beatus propter bonorum abundantiam. Quamobrem Lis de causis maxima vi contendit assimilari Domino in impatibilitate. Est enim verbum seu ratio Dei iii telligens, perquam mentis imago oc assimilatio in solo homine cernitur, ves etiam Dei emi, & Deo similis sit per animam vir bonus, & rursiis Deus est hominis sormae similis,sorma enim uniustui usque est mens,ex qua characterem sit scipimus. Quo sit ut qui peccant in hominem, sint impii de execrandi .Est enim nugatorium dicere,euin qui est cognitione praedi tus & perscctus,non oportere eximere iram & cofidentiam, utpote quod absque his neque sit aduersias ea quae ingruerint excitandus,neque quae sunt frauia toleraturus. Sed si etiam cupiditatem ab eo abstuleri 2 mus, fore ut ab omnibus rebus molestis & asperis coturbetur & obruatur,& ideo a vita pessi me excedat, si non sit eius particeps, aut, V t quibusdam videtur, no eum capiat earum rerum desiderium quas capit viros bonos & honestos. Si ergo omnis coniunctio I conciliatio quae cum iis quae si in t bona & honesta initur,sit cum aroclitione: quomodo manet, inquit, impatibilis is qui ea quae sunt honesta expetat. Sed hi, ut videtur, ne iciunt diuinitatem charitatis. Non est enim utique charitas eius qui diligit appetitio,sed est beneuola di firma coniunctio, in unitatem sidet restituens eum qui est cognitione praeditus, loco di tempore minime indigentem. Qui autem per charitatem iam riterit in iis in quibus est fiaturus,ut qui spem praeceperit per cognitione, nihil expetit, ut qui, quo ad eius seri potest, habeat quod, est expetendum. Mui ito ergo manet in V no immutabili habitu, diligens ex cognitatione. Neque ergo vehementi ardebit studio ut assimiletur bonis, cum habeat per
charitatem id quod est bonum &honestum.C5sidemia autem cupiditate quid
ei adhuc est opus, cum impatibili Deo coniun ctionem & familiaritatem acceperit per charitatem,&per eam se in eius amicorum numerum adscripserit. I se reo qui est cognitione praeditus & perfectias, eximendus est a qua uis animae assectione ac perturbatione .Cognitio. n. evicit exercitatione, exercitatio aute habitum vel assectionem. Eiusmodi aute constitutio eis cit impatibilitatem,lion aute animi motusi
moderatione .Fruitur aute impatibilitate persecta & absoluta amputatio cupiditatis. Sed nec eoru quae vulso iactantur bonorum, hoc est, patibilium bonorsiquς adi iunguntur animi perturbationibus, est particeps is qui est cognitione praeditus,ut exempli causa, istitiae, quae adiuncta est voluptati. ct moestitis. ipsa . n. adiuncta est dolori.& cautionis:Susiicitur n. metui. Sed nec excandestentis,collocata est enim propter iram,etiamsi quida dicat ea iam no esse amplius mala, scd bona. Fieri. n.no potest ut qui iam semel in cosummatim per charitatem, & inexplebile conte alionis delectatione aeteme & insatiabiliter percipit, eaqtie si uitur paruis & humilibus quibusda & abiectis delectetur .Qigae enim iusta ei amplius restat causa cur ad bona
mundana reuertatur, qui eam acceperit luce ad quam non patet aditus, etsi nodum
tepore,& loco, at illa quide certe cognitione praedita charitate, propter qua sequitur haereditas, perfect aq. & absoluta restitutio: per opera cosirmante eo qui reddit, mercede, quod quia elegit Per cognitione, piaeuenit per charitate accipiensis qui est cognitione praeditus.An non enim peregrinans ad Dominum propter suam in
eum charitatem, etiamsi in terra cernatur eius tabernaculum, seipsit in quidem a vi
t a non educit,no est enim ei permissum, sed animam abducit a motibus & aiseetio
378쪽
nibus,est enim ei concessum,& rurta viuit morte affectis cuyiditatibus,& eorre Are non amplius utitur, sed solum ei permittit uti neces lariis, ne ei praebeat causam dissolutionis. Quemadmodum ergo est ei amplius opus magni animi virtute , qui in malis non versetur,ut qui ne sit quidem praesem, sed totus sit cum eo quem dili-
sit. Quis verὁ est etiam usus temperantiae,cum ea non egeat Tales enim liabere cupiditates,ut temperantia opus sit ad eas continendas ac coercendas, nondum est
mundi,sed eius qui adhuc mouetur animi perturbationibus.Magni autem & excelsi ani mi virtus assumitur propter metum & timiditatem. Non est enim utique decorum ut Dei amicus,quem Deus praedestinauit ante mundi constitutionem ut reseratur in summam filiorum adoptionem,uoluptatibus subiiciatur vel timoribus, & occupetur in comprimendis animi perturbationibus. Audacter enim dixe arim,quemaumodum est praedestinatus per ea quae aget&id quod consequetur: ita ipse quoque cum praedestinaueri x,propter eum quem cognouit,habet quem dilexit nec habet suturum coniectu dinicile,sicut multi vivunt coiectantes sed per fidem cognitione praeditam, accepit id quod est incertum & obsturum aliis,& pr pter charitatem,iam est ei praesens id 'ii est futurum. Credidit enim,& propter prophetiam, & propter praesentiam,Deo qui non mentitur, & habet id quoa credidit,& obtinet promissionem eritas autem est qui promisit, & sinem promissionis propterea quod fide dignus sit is qui promisit, firmiter ac stabiliter accepit per
scientiam. Is autem qui per eum in quibus est statum,nouit firmamae stabileni iu-τurorum comprehesionem, futuro occurrit per charitatem. Iam vero nec optabit equidem consequi ea quae hic fiant, cui perseasium est fore u i consequatur ea quae vere bona sunt, sed semper optabit rectam & recte se gerentem tene re fidem, & pr terea quam plurimos seri sibi ii miles ad Dei gloriam, qua perficitur& consummatur per cognitionem Est enim salutaris, ut Seruatori assimilatur,quatenus human naturae fas est ad eius peruenire imaginem,in exequendis praeceptis,ea minimὸ transgrediendo, rectu se gerens. Hoc autem est Deum colere,per eam quae vere est iustitiam sanorum & cognitionis. Huius vocem in precatione no expectat Dominus, pete,inquiens,& faciam,animo cogita,& dabo. In summa enim, in eo quod vertitur ac mutatur,fieri non potest Vt id quod est immittabile, concrescat di concilietur.Cum autem in continua mut alione,& ideo instabili,versatur facultas ani binae principalis,non conteruatur vis habitus. Quomodo enim qui ab iis qui extrini ecus ingrediuntur & incurrunt semper mutatur, habitum de assectionem tenere,& ut semel dicam,scientiam post dei e potuerit. Quanquam Philosophi quoque virtutes habitus Sassectiones&stientias existimant. omodo autem non simul generatur cum hominibus, sed est mixta stientia:& ut di statur quide in principio opus est attentione educationeque S incremento:deinde ex assidua, ct quae non intermittitur,meditatione peruenit ad habitum:ita etiam persecta di consummata inhabitu mystico, propter charitatem manet talis ut non possit excidere. Non solum enim primam causem,& cam quae ab ea est genita causam comprehendit, in his est firmus ac stabilis, stabiliter stabiles,& quae excidere & dimoueri ne a
queunt, rationes post idens.Qmnetiam de bonis & malis,& de uniuersi, rerum ortu ac generatione,&ut semei dicam, de iis quae locutus est Dominus, accuratisti
mam &exactiissimam a mundi constitutione ad finem usque veritatem, ab ipsa veritate didicit,non si quid vitiam fuerit probabile, aut ex Graeca oratione necessarium, ipsi veritati pret Manen .Qussi autem a Domino dicta sunt,pro apertis & ma ni sesti, sumes, etiamsi aliis obstura fuerint,iam de omnibus accepit cognitionem.
Quae sunt autem apud nos eloquia,& de iis quq sunt, ut sunt,respondent:&de iituris, ut erunt:& de iis quq facta sunt,Vt fuerunt.In iis solis quae stientiam consti tuunt, cum sit stientia pr ditus, se prsclare gςret,&de bono tractandam suseipiet , orationem iis quq intelligenti percipiuntur semper adlurens ab illis supernis arachetypis exemplaribus suam rerum humanarum describens administratione, quomodo qui nauisant, nauum ad astrum dariSunt ad omnem bonam actionem semiaper
379쪽
stinere oportuerit,nihil temerarium,neque quod sibi de Reipublicae non conueniat, unquam peragens,prouidus ac prospiciens,& qui minime flectitur voluptatibus,tam iis quae vere sunt,quam iis quae noctu accidunt.Tenui enim distae, quae ut paucis sit contentus efficit, assuefactus,est temperans,& moderatus cum strauitate & honestate paucis ad vitam necessariis indigens: nihil quaerens quod tit stipe uacaneum,sed nec haec ut principalia,sed ex vitae consuetudine,ut peregrinationi
carnis necessaria,quantum necesse est admittens.Praecipua enim est ei cognitio. Per consequentiam ergo iis quoq. attendit quae exercent ad cognitionem, mens ex unaquaque diicipii id quod conrt ad veritatem. Ex musica ergo persequetuproportionem quae est in iis quς stant coniuncta & composita.In Arithmetica a tem adnotans augmenta & decrementa numerorum,& eas quae sunt inter se inui cum relationes, di quod plurima cadunt in proportionem numerorum:& Geomet ricam ipsam substantiam in ieipsa contemplans & assuefaciens aliquod continua intelligetia percipit spatium,& immutabilem essentiam qus est alia a corporibus.
Et rursus ab Astronomia a terra eleuatus, una cum coelo mente in altum extolletur,& simul cum eorum conuersionecircumagetur,semper considerans diuina,&eam qui est inter se inuicem consensionem & conuenientiam , a quibus adductus Abranam adscendit ad cosnitione eius qui creaverat.Quinetiam dialectica uteturis qui est cognitione praeditus, eligens diuisionem generum in species: & adducet eorum quae sunt distinctionem, donec attigerit prima &simplicia. Multi autem non secus ac pueri laruas,timent Graecam Philosophiam, dum verentur ne eos abducat.Sed si talis est apud eos fides, non dixerim enim cognitionem, ut probabilitate orationis per eos dissoluatur:fateantur se non esse habituros veritatem. Verita, enim,ut aiunt, est in seperabilis A issoluitur autem fals a opinio. Iam enim eligimus purpuram per comparationem alterius Purpurae.Quare si quis fatetur se non habere cor recte informatum, & explicatum,is non haliat mensam argentariori sed neque rationem quae habet vim iudicandi. Et quemadmodum erit adhuc trapeaeita, qui non potest probare & diicernere probum nummum a falso & adulterino' Clamauit autem David. In Sternum non commouebitur iustus. Neque ergo fallaci orati one, neque falsa voluptate.Vnde neque mouebitura sua haereditate. Ab auditione ergo mala non timebit.N eque orgo ab inani calumnia, sed nec a falsa opinione quae eum circumsistat.Sed ne paeastutas dc callidas pertimestet orati nes,qui eas potest di i cernere ad interrogandum & recte reseondendum .Est enim dialectica veluti vallus quida ne veritas conculcetur a Sopnistis. Oportet enim eos qui laudantur in sancto nomine Domini, ut vult Propheta,laetari corde quaerentes Dominum .Quaerite ergo eum,& confirmemini. Quaerite faciem eius perpetuo mollis omnibus.Nam cum multifariam& multis modis sit locutus, non absolute cognoscitur. Non his ergo tanquam virtutibus utens, is qui est cognitione praeditus habebit disciplinarum multarum cognitionem, sed utens tanquam adiutricibus in comunibus&propriis disternendis admittet ad veritatem. Est enim
omnis erroris&omnis falsae opinionis causa, non posse discernere qtia nam rati ne inter se conueniant ea quae sunt,& quanam ratione diiserant. Sin autem no persequatur quis orationem, quatenus ea stant diuisa, non animaduertet se confundere comunia&propria.Hoc autem si fiat, necelle est ut via amittatur & incidatiuin errores. Nominum autem & rerum distinctio, in ipsis quoque scripturis magna lucem affert animis. Necesse est enim exaudire & dictiones plura significantes, &plures, quando quid unum fgnificant.Vnde etiam si viretie res, ndeatur. Vitandus est autem multus eius & plane inutilis abutus,qui confirmi tur in iis in quibus non oportet,eo qui est cognitione prqdito,utente distiplinis laquam praeexercitationibus,quet adiuuantium causarum instar habeant, & ad accuratam veritatis traditionem, quatenus id potest assequi,nec ab eo potest diuelli, & ad propulsandas artificios i rationes quae improbe moliuntur excindere veritate. Non relin
380쪽
cluet ergo ea quae promouent ad eas liae sunt in orbe disciplinas,& Grscam philosophiam sed non principali ratione,sed ea quae est necessaria,& secuda,& quae derivatur ex circunt tantiis. Quibus enim improbe & malitiose utuntur ii qui suam operam ponunt in haeresibus, iis rect) utetur is qui est cognitione praeditus. Cum sit ergo i in laris veritas quae in Graeca apparet philosophia, quae vere quidem est veritas quomodo sol illuminans colores, & album & nigrum, ostendit qualis sit unusquiique eorum sic ipsa quoque refellit omnem sermonis probabilitatem. Merito ergo a Graecis quoque acclamatum est. Principium magnae virtutis est reginaveritas. Memadmodum ergo in Astronomia habemus exemplum Abraham:ita etiam in Arithmetica eudem Abraham. Cum. n. audiisset abductum suisse Loth captiuum,trecentis vernaculis suis numeratis, hostes aggressias vincit maximum a
eorum numerum. Dicunt ergo Dominici quidem signi typum, quod ad figuram
Taltera est - attinet,esse elementum,quod signiscat trecentos ἰωτα alitem&λα significare no scrucis, τὸπ nien salutare. Signiscari ergo cos esse Abrahae domesticos & ei coniunctos, quodes vi rectε - salutem attinet, qui ad signum & nomen Domini confugerunt,& superasse eos IH. vero&i qui ipsos abducebant in captiuitatem,&plurimas gentes inlidelesqtiae eos seque- ruinis iis '' bantur Iam Vero numerus quidem trecentenarius est ternarius in centenario. Decimus autem citra ullam controuersiam est undiquaque perfectus. Octo autem Gin. s. qui est primus cubus est aequalitas in omnibus dimensionibus longitudinis latitu
rui Mae .erba numerus ab Vnitate pzr compositionem quintus decimus. Luna autem quintadeci ede esse. Nempe nia est plena. Est autem alias quoque centum viginti numerus triangulus, ct con-
,: filia ἡ .et paritatς quidem num pri .6Α, Q Ursi qua sit per partem compositio gignit
aute est, Gipiat quadratos.I.ῖ. . septum Pariousqv ΣΠ, Udς a binario, qui generant eos qui fiant altera parte longiores. 2.3.6.8.1O. I 2. iq. In alio, ut iliarisitio,. rursus significaxo constat. aQ. numerus ex quatuor,vno quidem triangulo,nempe. 13. altero vero quadrato,nempe.23.tertio autem pentagono,nempe. 3s.quarto autem ii exagono, nempe. 3.Eadem enim proportione sumptuin est. .in una litaque specie.Triangulorum enim ab unitate .s.quidem est. I . Quadratorum vero. 23. &eorum qui deinceps sequutur, per proportionem. Iam vero numerus. 23. qui eli. .
ab unitate dicitur esse symbolum tribus Levitic . Numerus autem.3s. ipse quoque o habetur ex ea quae fit ex duplis deseriptione, Arithmetica,Geometrica,& Harmonica,nempe. 6.8.9. 2. Quorum compositio generat numerum. 33. In ius diebus dicunt Iudei formari sextus septem mensium. Numerus aiatem. s. constat ex descriptioneque fit ex triplis,nempe. 6.9 12.18. quorum compositio procreat. s. Et in his similiter diebus dicunt formari foetus nouem mensium. Et est hoc quidem forma exempli Arithmetici. Geometris autem testimonium sit tabernaculum quod c5struitur,& arca que fabricaturique quibusdam proportionibus, quae cum stimnia ratione procedunt, diuinis construuntur inuentionibus, per donum intellige-tiae,qitae a sensilibus ad ea quae percipiuntur intelligentia, vel potius ab iis ad faneta,& sancta sanctorum nos traducit. Ligna enim quadrata, significant quadratam asguram quo auo versus peruasiste, securitatem &stabilitatem eisicientem rectis angulis. Et aedificii quidem longitudo erat trecentorum cubitorum. I.atitudo vero quinquaginta,altitudo autem triginta,&superne in cubitum, qui ex lata baseacuitur instar pyramidis desinit arca, corum qui per ignem purgantur & probantur symbolum. Haec Geometrica praebetur proportio ad sanctas illas transmitte dum mansiones, quarum dii serentias si ibiectorum numerorum ostendunt diisei entiae .Qui autem inseruntur numeri,sunt secupli,ut trecenta ad quinquaginta,& detrua Au . in xyςςς x sun decupl4 ad JO & ' Tini' ueri lioc est superbipartientes.Quin inn ullis, lito quaginta enim sunt ad 3O superbipartientia. Sunt autem qui trecentos cubitos di ,
mai, videtur cunt esse symbolum signi Domini.Qii inquaginta autem, spei & remissionis quae uridis 'Isbi is datur in pentecostς. Ex triginta, aut, Vteii in nonnullis,duodecim dicunt siqnisicat uimi. re praedicationcm, quoniam tricci mo quidem anno Praedicauit Dominus, auode