장음표시 사용
411쪽
a ctum sed neque nranu prestigiatoris omatum sed voluntate Dei templum effectu. N on enim nunc locum,sed electorum congregationem, appello ecclesiam. Melius
est hoc templum ad accipiedam Dei dignitatis magnitudinem. Animal enim quod est magni pretii, ei qui est omni pretio dignus, imo cuius pretio nillil omnino rosp'ndet,consecratum est propter insignem sanctitatem. Fuerit autem magni pretii is qui est cognitione praeditus,qui est in honore & pretio apud Deum, in quo
Deus est collocatu hoc est, de Deo consecrata est cognitio. Hic diuinam inuenerimus ess giem&sanctam imaginem in iusta anima,quando ea quidem fuerit beata,vt quae est praepurgata, beata autem eisciat opera.Hic est & quod collocari po, test,&quod est collocatum,hoc quidem in iis qui iam sent assecuti cognitionem.
Illuὸ autem in iis qui possunt seri, etiamsi nondum sint digni Dei scientiam accipere. Nam quidquid est crediturum,iam fidelis Deo, & posita in honorem imago
virtute pressita,Deo est dedicata .Quomodo ergo Deus soco non circumscribitur, neque animalis figuri unquam ast initatumita nec in eum similes cadunt alse ii nes,neque alicuius indiget, sicut quq sunt natiua,ut sacrificium instar alimenti propter famem concupiscat. Quae tangit affectio,in ea omnia cadit interitus,& ei qui non nutritur,cibum praebere est stultitia.Porro autem c omicus quoq. ille Pher erates lepide in comoelia quae inscribitur Fugitivi,secit Deos cum hominibus expostulare de sacris,quodcum. Diis sacriscarent,primum secerneretur id quod e . rum dedecori allignaretur,dicendo. Non cum scemora ad inguinem usque valde circumlinxeritis,de lumbo valde tenues,iplam deinceps spinam tanquam limatam distribuistis nobis tanquam canibus:Deinde cum vos vestri inuicem pudeat, mul tis molis contegitis. Eubulus autem qui est ipse quoque Comicus, hoc modo ipse quoque scribit de sacrificiis.Caudam sbiam de scemur sacrificatis, tanquam Paedi. conibus. Et in comoedia Semele introductum Dionysum facit disceptantem. Primum quidem quia mihi sacrificant quidem sanguinum&vesicam,cordis autem ne superficiem quidem. Ego enim neque dulci vescor victima nec foemoribus. ripsi autem Menander. Cum summos lumbos,bilem,& quae comedi non possunt ossa Diis imdosuerint,ipsi consumunt alia.Ann5 enim an id ore sacrificiorum vel, bestiis est abstinendum Sin autem revera nidor est munus Deorum qui sunt apud Graecos, cur non prius quoque coquos in Deos retulerint qui aequali dignantur beatitudine,& non ipsum adorant caminum qui est huic V enerabili nidori propinquiori Quinetiam Hesiodus dicit Iouem deceptum a Prometheo in diuisione carnium, accepisse. Miseniati οὐ uis niti apin esse tecta. unc μ ut osti inrisacras adolere per viro iacti, ueterisimi vir ωπms u . Sed nequaquam dixerint,quae ex indigentia oritur cupiditate vexatum Deum nutriri .Eum itaque et scient plantae sinissem ut qui nutriatur absque appetitione, &a bestiis quae latent in caucrnis.Eas quidem certe dicunt,aut ab ea quae est in aere crassitudine,aut etiam ab ipsa proprii corporis exhalatione nutriri ci citra offensonemaugeri. Atqui si citra ullam egestatem eis Deus nutritur: quid est opus nutrimento ei qui non indiget Sin autem gaudet honorari,cum natura nullius indigeat: non abs re nos Deum precibus honoramus, ct hoc sacrificium optimum &sanctissimum eum iustitia emittimus,lustis ino verbo eum honorantes, per quem accipimus cognitionem,ea quae didicimus per eum glorificantes. Est ergo quod est hic apud nos altare, terretiris congregatio eorum qui sunt dedicati Orationibus,qui vestiti unam vocem habent communem & unam mentem. ae per odoratum aute accipiuntur nutrimenta,etsi sint diuiniora iis quae per corpus, ignificant tamen respirationem .Quid ergo de Deo dicunt,utrum perspirat sicut genus daemonum tan inspirat lum,ut aquatilia per branchiorum dilatationem: an circi am-
spirat, ut insecta per compressionem pennarum incisonis Sed nulli ex his s sapiant Deum allimi lauerint.-ae autem respirant per pulmonis ad thoracem obieetam Akurin
412쪽
dilatationem,ra attrahunt aerem. Deinde si Deo dcderint vi lcera ct arterias,& ve anas,& neruos,& Ipartes,inducent eum iri hil differentem. onspiratio aut in Proprie dicitur in ecclesia. Est enim ecclesiae sacrificiam,Verbuin quod a sanctis exhalatur animis, cum sacraficium si iii ut aperiatur & tota mcns Deo. Sed antiquistimam quidem aram in Delo sanctam vulgo iactarunt. Ad hanc autem solam dic uiuetia
accessisse Py thagoram, caede& morte minime inquinatam: Aram autem vere sanctam iustam animam,d qui ab ea emittitur sulsitum nobis lanetim dicentibus orationem, non credeni Esus autem carnium,ut arbitror, praetextu, excogitata sunt
hominibus sacrificia. Licebat autem alioqui absque tali cultu simulachrorum, ei qui vellet ucsci carnibus. auae enim ex lege sunt sacriscia, allegorice nostram significant religionem, ut turtur& columba quae Osseruntur Pro Peccazis,emunda- ationem partis animae litae caret ratione, Deo est cacceptam ligniticant. Si quis autem ex iustis esu carnatim an unam non onerat, latis contentanea utitur Iatione,
non qua I'ythagoras & eius a nectae,i omniantes animae tran migrationem. Videtur autem Xenocrates seorsum tractans de nutrimeto ex animalibus, de Polemon in opere de Vita secundum naturam,aperte dicere elle inutile quod fit per carnes nutrimentum, iam confectum&assimilatum animis belliarum. Ea ratione Iudei quoque maxime abstinent a carnesia illa, utpote quod hoc animal sit maxime sceleratum & execrandum, quoniam maxime ex aliis liuet ei dit& cori umpit. Sin autem dicant hominibus data esse animantiam os quoque id constemur, scd non e omnino ad comes endum. Scd neque omnia, sed quaecunque non laborant. Quocirca non male Plato Comicus in Comoedia quae illicribitur Festa, dicit. Ex quadrupedibus autem nullum deinceps Oporteret nos Occidere, praeter saes. Caines enim habent suavissimas,&nihil ad nos redit ex sue,praeterquam se tae& lutum Scclamor. Vnde etia in diccbat Eliopus,non recte clamat e sucs, cum quando trahuntur, maxime intclligant se ad nihil aliud clia utiles quam ad sacrificium. Quocirca Cleanthc squoque diccbat eos pro saleliabc re a iiiii. am,n carnes putret crent. Alii ergo co non vescuntur u i qui sit inutilis. Alii , ero, ut qui fructus petimat, dc alii eo non vescuntur quod sit animal procliue ad corium. Ea ratione neque hirculex sacriscat, praeterquam propter lotam malorum amandationem, quadoquid om ovoluptas est vitii nacti Opolis. iam vero hircinarum quoque carnium csum dicunt
conscrre ad morbum comiti item. Dicunt autem maximum augmentum heri excarnibus porcinis. Quocirca iis quid cm qui corpus ex cicente si utilis,lis aut e qui ipsani conan tur auge re ani main,pi Opter eam quae ea elii carnium insuneratur lie-betudinem, non viaque .Fortas te aut citi cx iis qui sunt praediti cognitione, exercitationis quoque gratia abili nucrit a carnibus aliquis,ci ne caro iiiiiiis luxuriet &nimio impetu feratur ad rem veneream. Vinum enim, inquit Androcydes, di carnis ingurgitationes, corpus quidem robustum efiiciunt,animam vero debiliorem. Et tergo impluat de a religione alienum hoc nutrimentum ad persectam intelligetiam .QSocirca Aegyptii quoque in iis quae eorum ritu fiunt sanctificationibus, , non permittunt Sacerdotibus vesci carnibus:&auiculis utuntur quam leuissimis:& pisces non tangunt,cum propter alias quasdam fabulas, tum maxime quod eius
modi cibus carnem reddat humidam. Iam vero animantia quidem teri ei tria de voluci ia, eundem quem nostrae animae, aurcm inspirantia, nutriuntur, ut qui eiusdem generis aere habeant animam. Pilces autem ne huc quidem dicunt inspirare aerem, sedi lium qui cum aqua fuit contemperatus statim in primo in udi ortu, sicut etiam cum reliquis clementis,quod etiam est indicium materialis pei mansionis. Oportet ergo Deo offerre laci i scia, non siimpitiosa ac splendida, sed quae sunt pia de ei accepta, α sui situm illum in lege compositum, qui collat ex multis linguis do vocibus in oratione,vel potius qui ex diuersis fetibus di sexibus per donum testamen ,
torum construitur in unita enisi de HS in laudibus congregatur,mente quide pura, i ulla autem dc recta viis institutione, ex sanctis operibus dc iusta oratione. Nam
im adeo stultus, ut ait lepor poeticus,cit amisia aui est animi. Tam
413쪽
, Tum Creduus uir est I cpMm, κί'erre I res, s es non Lismi camem ossibio, resta os retes neque se ederent canes, arier, minus Idurue hoc poscere, Et iis qui haec faciunt gratiam reddere, seu sint pirate, seu latrones, seu tyranni' Nos autem dicimus ignem ianctificare,non carnes,sed animas peccatrices , ignem dicentes non illum edacem & omnia consumentem& plane Ardidum &illiberaalem sed prudentem,qui pervadit animam per ignem transeuntem. iubemur autem colere & honorare eundem quem & Verbum esse& Seruatorem & ducema habemus persitasum:&per ipsum,patrem, non selectis diebus, ut aliqui alli, sed cotinenter per totam vitam hoc agentes,& modis omnibus. Certe penus electum, per praeceptum iustificatum. Septies, inquit,laudem dixi tibi. Vnde nee in defini to loco,neque in templo selecto, neque diebus aliquibus fessis de pi aestitutis, sed per totam vitam is qui est praeditus cognitione,in omni loco,etiam si per se sit Glux,& si habuerit aliquos qui similiter crediderunt, Deum honorat hoc est, agit gratias propter rectae vitae cognitionem.Si autem alicuius boni viri pret sentia, propter obseruantiam & reuerentiam eius quod est praestantius,eum qui conuersatur semper format de effingit:quemadmodum is qui cum Deo semper est praesens, per cognitionem & vitam & gratiarum actionem, non iure se melior semper euadat . in omnibus & saetis & verbis deat sectionibus' Talis estis cui est persitatum Deum
ubique adesse,non autem arbitratu eum certis ac definitis locis este conclusum: vicum se absque eo esse aliquando existimauerit, noctu & interdiu intemperantiae lededat &libidini. Per totam ergo vitam diem festum agentes,ubi I.&omni ex par te Deum adesse persuasi,laudantes agros colimus,saudates nauigamus,& in omni alio vitae instituto ut decet ex arte versamur. Propius autem Deo iungitur & familiaris efficitur is qui estcognitione praeditus, ut qui simul quidem frauitatem de
hilaritate ostendat in omnibus. Gravitatem quidem, proptet ea quod ad Deum eo uertatur.Hilaritateiri autem, propterea quod humana bona reputet quae dedit nobis Deus. Videtur autem cognitionis excellentiam Propheta sic ostendere . Benii, gnitatem &disciplinam & cosniti edoce me,peradicesum ampliscam id qUM est principale persectionis. Hic ergo homo qui est vere regalis, Sacerdos, sani Rus Dei quod quidem nunc quoque seruatur apud eos qui sunt doctissimi ex barbaris,
genus sacei dotale ad regnum prouehentes. Hic ergo nequaquam se tradit consus et turbae dominae theatrorum.Quae autem dicuntur & sunt & videmur voluptatis illicientis gratia,ne in si,mnis quidem admittit. Neque has ergo quae vise percipiatur voluptates nec eas quae in aliis fruendis capiuntur varietates: ut sumptuoses &ct magniscos Carsitus qui odoratum alliciunt, aut condimenta ciborum, & quae ex variis vinis lentiunturdelitias gustum inescantes neque odor.feras ex variis floribus contexturas, quae per tensum animam eis eminant, sed honestum rerum nium usum ad Deum s emper referens,&cibi,& potus,de unctionis, uniuersorum' datori offert primitias,gratias agens δἴ per donum &viti tionem,& per Verbum ei datum,ad conuiuiales epulas raro veniens, nisi quod amicitiam concordiam ue&consensionem profitetur conuiuium,ut veniat ei persuaserit. Est enim ei persuasum Deum omnia scire& audire,nec vocem sellim sed etiam cogitationem. Nam auditus quoque qui fit in nobis per meatus corporeos,no apprehendit per vimcorpoream sed per quendam tensum animalen dc intelligentiam qu disternit voces aliquid significantes Non est ergo Deus humana forma prseittis,ut audiat,neque ei sensibus est opus, ut placuit stoicis,maxime auditu & visia, non posse enim vnquam aliter apprehendere.Sed & aEris ad patiendum facilitas ,& acerrimus Angeias lorum consensus,& vis quae animae attingit conscientiam, inexplicabili retestate etiam absque sensili auditione simul cum cogitato cognoscit omnia. Quod si quis dicat vocem quae inferius circa aerem voluitur, ad Deum non peruenire,at cogitata sanctorum secant non solum acrem,sed etiam totum mundum.Occupat autem
414쪽
vis diuina perinde ac lux,totam animam perspicere.Qii id vero, non etiam vota& instituta ad Deum perueniunt, si iam vacem emittentia: an non ea etiam transmi tuntur a conscientia' am nam vocem expectauerit, qui secundum propositum electum etiam ante ortum,& id quod isturum est tanquam quod sit cognouit M. non profundum cuiustis animae elucescere facit lux potestatis cum penetralia,ut ait si riptura,scrutetur lux potestatis.Totus auditus & totus oculus, est, ut his nominibus utar,Deus.Nuilam ergo religione nec ullum Dei cultum seruat,neque
in liymni neque in sermonibus. sed neque in scripturis aut dogmatibus, qxiae non conuenit de Deo opinio,ad humiles & indecoras deflectens notiones & cogitationes.ino sit ut multoru laudatio nihil disserat a maledicto, propter veritatis ignorationem.Atq. quorum quidem sunt appetitiones,cupiditates,&ut semel dicam, animi impulsiones,eorum sunt etiam precationes. Quamobre nemo potum desiderat,sed bibere potu, sed nec haereditatem, verum esse iis redem.Ita autem neque cognitionem, feci nosse. Neque enim rectam rempublica sed rempublicam gerere. Eorum ergo sunt precationes, quorum petitiones,& eorum simi petitiones, quorum sunt cupiditates. Precari autem & appetere fiunt inter se inuicem, ad habendum bona& ea quae adiuncta sunt comoda. Is itaque qui est cognitione prsditus, creaturae & petit & precatur ea quae sunt vere bona,nempe bona animae,ipie quoque adiuuans ut perueniat ad habitum bonitatis,ut non amplius habeat bona tanquam aliquas adiunctas distiplinas,sit autem bonus. Quocirca eos maxime decet precari qui Deum norunt ut oportet,& ei rei habent virtutem appostam dc consentaneam,qui stiunt quaenam sint vere bona,&quae sint petenda,& quando,dcquomodo singula. Est autem extrema institia ab iis qui non sunt Dii tanquam a Diis petere: aut quae non sent conducibilia petere, petendo sibi mala quae visione bona esse apprehendunt.Vnde merito cum si unus bonus Deus, ab ipso ex bonis alia quidem dari, alia Vero permanere precamur nos & Angeli.Sed non similiter.
No est enim idem,petere ut donum permanea aut ab initio ut id accipiamus contendere. Quinetiam auerso&depulsio malorum,est species precationis. Sed ea precatione nunquam est utendum ad damnum hominum, nisi iustitiae curam gerens hoc moliatur is qui est cνnitione praeditus, & dispenset hanc petitionem iis
qui mali sensum exuerunt. Est ergo, ut audacius dicam,precatio cum Deo conuersatio,& collocutio. Licet ergo susurrantes,& nec labra quidem aperientes tacite imitamur,intus clamauimus. Omnem enim intrinsecus paratam collocutione Deus exaudit perpetuo.Ea caput i manus in coelum extendimus,& pedes excit mus in ultima acclamatione orationis, promptitudine& alacritate spiritus assequentes essentiam quae apprehenditur intelligentia:& una cum verbo corpus a terra abducere conantes, erectam & eleuatam animam desiderio meliorum,cogimus in sancta progressi,magno animo carnis vinculum despicientes.Scimus enim optime eum qui est praeditus cognitione,totum inudum lubenter transmittere, ut certe Iudaei Aegyptum, aperte ostendendo se Deo quam proximum elle fiaturum. Pod si nonnulli certas ac definitas horas constituunt orationi,vt verbi causa,tertiam, sextam,nonam:at is qui est cognitione praeditus, per totam Orat vitam, per preces quidem cum Deo studens versari. Reliquit autem, ut semel dicam, omnia quae non sunt utilia, cum eo iam peruenerit, ut iam hinc acceperit consanimationem eius qui agit ex charitate.Iam verὁ triplicem horarum diuisionem, quae totidem sunt honoratae precibus, sesunt qui norunt beatam sanctarum mansionum trinitatem .Hic mihi venit in mentem quorundam qui diuersa sentiunt, nempe Prodici haeresis sectatorum, dogmatum,quae inducunt non est e orandum.Ne ergo de hac impia sua sapienti tanquam noua dc aliena haeresi se efferant: stiant eam fuisse quidem prius acceptam a Philose 'liis,qui dicuntur Cyrenaici.Suo autem tempore aduersiis impiam execrandorum istoriam dicetur cognitionem, ne si huic Comme.tario insereretur cotra eos disputatio,quae de iis prolixa fiatura esset pertractatio, interrumperet coeptam orationem,cum nos selum ostendamus vere pium ac religiosum
415쪽
A si silmDei esse cultorem,qui ex regula ecclesiastica vere est cognitione priditus, cuisbli,e nex Dei volutate dispertiat ac distribuat, sit petitio cum petiuerit atq. adeo cogitauerit. omodo enim quidquid vult potest Deus, ita quidquid petieri t is oui est enitione oraeditus ' eripit. Omnino enim nouit Deus eos qui b uae singulis conueniunt.Quamobrem indi Dabit autem scilicet iis qui sui it digni.Non adentur absque oratione.Iam & gratiaruid couersionem proximorum,est opus eiusn ratione orauit quoqtie Dominus, gratias' 'ans autem quam, urimos esse in cognitio
x agnitione Deus glorificetur:&qui est scium exseculo in s.culum agnoscatur .Quani ipiat, est species orationis quae est rei ita: ratio sit occasio cum Deo conueriationis,la occasio.Eius certe qui est praeditus cogniouidentia, per spontaneam confessionem, .st enim veluti quaedam mutuo respondens. praeditus cognitione, dc qua conuertitur eus inuitus est bonus, quomodo ignis est luntaria bonorum imperti tio,etiam si anti- aluus erit is qui si saluus. Non est enim in-ro animi arbitrio contendet ad salutem. pitot qui ex i e moueri & incitari possit ad rugienda.Non facit ergo Deus bona ex ne: iis qui ex se conuertuntur. Non est enim . quam a deterioribus ad meliores procedes, Irae imbecillitatis,exercenturquq simi pro is attolles.Sicut etiam pastores ovium cura imperio,&nos paremus pr iactis nostris, ordine vi filii eis traditus . Dei ergo sunt maxime regalem cultum exhibent,qui sit titionem. Est ergo omnis quoque locus umore lacer,in quo Dei aceipimus notionem & cogitationem,& tempus. Qu3ndo autem is cuius est bona mens & bonum animi institutu & qui est gratus, peti t per orationem, nonnullam aliqua ex parte sert opem, lubenter per ea quae stagitat preciabus,accipiens id quod desiderat. Quando enim nostram bonam animi propensi nem acceperitis qui est dator bonorum, eius conceptionem omnia simul bonacta sequuntur.Certe per Oratione examinatur modus quomodo se habeat ad id quod oportet.Si autem vox & di tio nobis data est cause intelligentiae: quemadmodum, non ipsam animam & mentem Deus exaudit, cum iani certe anima animam, &mens mentem exaudiat. Vnde quq multas edunt voces Deus linguas non expectat, ut hominum interpretes,sed cognoscit omnium, ut semel dicam,mentes,& quod nobi vox significat,hoc Deo nostra loquitur cogitatio, quam etiam ante creati nem stiebat esse venturam in mentem. Licet ergo ne voce quidem emittere ora
tionem, sed Glum quidquid est intrinsecus ihiritale, intendere in vocem quae mente percipitur, per indiuulsam ad Deum conuersionem. moniam autem illei natalis imaso est Oriens,illinc quoque lux augetur quq primum illuxit ex tenebris,sed
etiam iis qui volutantur in ignoratione,cxortus eii dies cognitionis veritatis, ea ratione qua Sol in Oriente matutino, nempe orationes.Vnde etiam quae erant ex ν templis antiquissima, respiciebant ad Occidentem,ut qui stant v v tu conuerse ad imagines, loceantur verti ad Orientem. Dirigatur oratio mea tanquam incensum in conspectu tuo.Eleuatio manuum mearum sacriscium vespertinum, aiunt 1
Psalmi. Sceleratis ergo hominibus oratio, non solum in alios, sed etiam in seipsos
416쪽
est perniciosissima, si quide etias quq fausta & pro eradicunt,petita accederint,le adun t eos qui acceperunt,ut qui sint usus eoru nescii.Qui.n. orant ut possideant ea bona quae nonhabent,ea quae videntur bona,non ea quae sunt petunt.Qui aute est cognitione praeditus,eoru quidem quae possidet permansione,ad ea aute quae est sis
peraturus aptitudinem,eoru autem quae non est accepturus,petet aetermitate.Quae
autem vere sunt bona quae versantur in animo,ea& libi esse,& ei permanere precatur: neque aliquid ex iis quae absunt desiderat,contentus praesentibus Neq. enim est propriis bonis desectus,cum satis iam sibi sit ex diuina gratia de cognitione. Seci cum suis quidem sit contentus, aliis autem non egeat, omnipotentem autem cognoscat voluntatem,&simul habeat & precetur,maximae autem proxime adhaerescat potentiae,studens esse spiritalis, per indefinitam charitate est unitus Spiritui.
Sie magni est & excelsi animi,qui id quod est omnium prinantissimum, quod omnium optimum,possidet per scientiam,& facile quidem mouetur & applicatur
ad contemplationem, eorum autem quae cadunt in contemplationem, in animavim habet permanentcm,hoc est, perspicacem scientiae acrimoniam. Hanc autem
ut possideat potestatem quam maxima vi contendit,se abstinens ab iis quae menti aduersantur,& in contemplatione quidem herpetuo residens, & in ea se exercens exercitatione quae ab iis quae sunt iucunda se abstinet,& ea quae sunt iacienda rectὸ gerit,& magna praeterea utens experientia,tam indoctrina, quam in iis qui ad vitam pertinen habet dicendi libertatem,non vim effrenatae linguae, sed vim re facultatem simplici oratione utentem,quae nihil eorum quae conuenienti tempo- ore dici possiant,&de quibus maxime dicendum est pro dignitate,celat, neque propter gratiam, neque propter timorem. Qm ergo quae Dei sunt accepit a choro mystico ipsius veritatis,utitur oratione adhortatoria, quae magnitudinem virtutis, ipsam, inquam, est quae ab ea oriuntur, pro dignitate indicat,cum diuina orationis eleuatione,iis quae percipiuntur intelligentia,& quae liint spiritalia, quam maxime seri potest,ex cognitione se reddens familiare Qim fit ut sit semper benignus, mansietus, aditu sicilis,alsabilis,patiens, gratus,bona praeditus conscientia. is est non solum rigidus & austerus ad hoc ut non corrumpatur,sed etiam ad hoc ut nota tentetur.Proet enim animum,qui neque voluptati neque dolori cedit,aut ab eis expugnatur.Iudex si vocet ratio,immobilis, animi motisus nihil penitus largiens, immutabiliter quὶ iustum iubet proscisci, ingrediens, ersuasum habes omnia pulcherrime administrari,& animas semper in melius proficere,donec ad ipsum bonuvenerint,vi quae in vestibulis,ut semel dica, patris,magno pontifici propinquet euaserint. Hic cognitione praeditus, qui est fidelis,& cui est persualiam quae sunt in mundo optime administrari,aequo certe sert animo omnia quae eueniunt. Merito ergo nihil requirit ex iis quae ad vitam pertinent ad ultim necessarium, ut cui sit plane persuasum,quod qui omnia nouit Deus id quod est utile si poeditat bonis etiam non petentibus.Sicut enim artisci artificiose,&sentili gentiliter,ita etiam ei qui est cognitione praeditus, ex cognitione praebet singula. Et qui ex gentibu,
quidem conuertitur,fidem:qui autem adscendit ad cognitionem, charitatis petet persectionem .Qui autem summum iam attigit cosnitione praeditus, precatur ut contemplatio augeatur dc permaneat: sicut qui est homo communis, ut sit perpetuo sanus. Iam vero petet etiam Vt a virtute nunquam excidat, maxime adiuuans&dans operam ut perpetuὁ maneat eiusmodi ut non possit excidere. Nouit enim
aliquos quoque ex Angelis, qui propter secordiam humi lapsi fuerant, nondum perfecte ad unum illum habitum,ab ea quae est ad duplicitatem aptitudine seipsos expressisse. Is qui hic ad summum cognitionis & excellentem viri perfecti altitudinem se exercuit ,& ita viuere ut nullo loco nec tempore labatur elegit, & in eo se exercet per mentis undique exaequatam&unius plane tenoris stabilitatem. Quibus aute grauis aliquis adhuc rei infititur angulus deorsum vergens, una quo- que detrahitur id quod per fidem sustollitur.Ei ergo qui exercitatione profecta ex cognitione parauerit virtutem quae non potest amitti, efficitur naturalis habitus.
417쪽
a Et quomodo lapἰdi inuitas, ita huius scientia euadit huiusnodi ut amitti no possit,non inuoluntarie,sed volutarie,vi rationis & cognitionis atque prouidentiae. Quoniam autem amissum,non esse per cautionem sit eiusmodi vi non pol sit amitti inautionem quidem ad hoc ut normccet,bonam autem cosiderationem,ad hoc ut virtus non amittatur,retinebit. Cognitio autem videtur bonam praebere consideratione,docens perspicere ea quae possunt adiuuare ad hoc ut virtus permaneat. Res est ergo maxima Dei cognitio. ocirca ea quoque ita conseruatur virtus ut amitti nequeat.Qui autem Deum nouit, est sanetus & pius .Qui est ergo cogniti
ne praeditus, ostensum est eum selum este pium & religiosi i m. is gaudet quidem de
, bonis praesentibus .Lqtatur autem propter ea quae sunt promissa, tanquam iam praesentia. Neque enim eum latent tanquam adsuc absentia, propterea quod qualia sint iam ante cognouerit.Cognitione ergo persuasus quomodo sit unum lilodqtie ex futuris, hoc possidet.Quyd enim est mancum ac defectum metiendum est ex eo quod ad ipsi im pertinet. Si ergo possidet i apientiam,& est res diuina sapientia: qui est particeps eius quod non indige t,non fuerit indigens. Non enim sapientiae communicatio sit dum se inuicem mouent & retinent operatio & id quod participati
neque dum aliquid aufertur,aut sit alicuius indigens.Ostenditur ergo minui non poliis operationem periplam communicationem. Sic ergo nobis habet omnia bona is qui est cognitione praeditus,potestate:sed nondum etiam numero, nam si
4 qui dimoueri non posset,quod attinet ad diuinos qui debentur prosectus & admi
nistrationes .Hunc quoque Deus adiuuat,propinquiore honorans curatione. Acinori enim bonorum virorum gratia,&vtea possicierent& illis vii,vel potius saluti essent omn a facta si in 'No ergo eis abstitierit ea quae sunt propter virtutem, propter quos sunt quae facta iunt.Clarum est enim quod bonam ipsorum naturam ct sanctum institutum honorans, iis qui bene vivere constituerunt, vires inspirat ad reliquam salutem alios quidem 1 olum adliortans:aliis veris qui ex se digni eu serunt opem serens Est enim omne bonum elusinodivi adnascatur ei qui est praeditus cognitione,siquidem ei est finis icire & facere scienter unumquodque. Quomodo autem medicus praebet sanitatem iis qui ei opem serunt ad sanitatem: ita etiam Deus aeternam salutem iis qui opem illi serunt & cum eo cooperantur adco ' gnitionem,& ad bonas actiones. um aure simul cum eo quod facimus, in nostra sm potestate ea quae praecepta imnerant perficitur quoque promistio. Ac mihi videtur illud quoque rect) dici apud Graecos. Athleta quidem non ignobilis nec pusilli animi inter veteres, cum longo tempore corpusculum exercuisset ad fortitudinem adscedens ad Olympi cum Pisani Iotiis aspexisset statuam.Si omnia,inquit. O Iupiter mihi recte parata sunt ad certamen, iuste mihi redde victoria. Sie enim cum is quo l. qui est cognitione praedi tus,ci tra retrehensionem & cqm bona coi scietia. quod ad se attinet,omnia impleuerit,& ad doctrina,& ad exercitationem,& ad bonorum operum e sectionem,&ad hoc ut Deo sit gratus & acceptus, id uniuersum salutem deducit ad persectionem. Haec ergo a nobis exiguntur qui sita' sunt in nostra potestate,& eorum quae ad nos pertinent tam praesentium quam a
sentium electio &desiderium & possessio & vius & permansi Qu'circa vere Param& immaculatam oportet habere animam, eum qui cum Deo conuersatur,le- ipsum bonum perfecte efficientem. Sin minus, proficientem ad cognitione,&eam desiderantem,a vitii autem operibus omnino esse auulsum. uinetiam dece t eum omnes orationes,&probe facere,&cum probis. Est enim lusricum ac periculosiim una adscribi cum peccatis aliorum.Vna ergo iis qui recentius crediderunt, is qui est cognitione praeditus,de iis precabitur de quibus viis etiam agere conii nit Universa autem eius vita,est quidam celebris ac sanctus dies festus. Atque ei, quidem sacrificia,sunt ipse preces &laudes,& quae ante cibum fiunt scripturarulectiones. Psalmi autem &hymni,dum cibus sumitur.Antequam eatur cubitum, quinetiam noctu rursus orationes. Per eas seipsum vnit choro diuino ex memoria
continua,in memoriae semper mandanda positus contemplatione.Qiud reris,noo
418쪽
aliud quoque sacrificium,nempe dogmatum & pecuniarum in egenos largitione. Aeognosci ti Maxime.Sed nec ea quae sit ore utitur verbosa precatione,ut qui quae petere a Domino oporteat didicerit.In omni ergo loco orabit, sta non ut aperte populo appareat. Is vero dum & ambulatione utitur & sermone & quiete de lectio ne & iis quae fiunt ex ratione, omni modo precatur,& si in ipsius animae penetralibus solum cogitauerit,etiam inenarrabilibus semitibus patrem inuocauerit. Ille autem prope adest eo adhuc loquente.Cum snt autem tres fines cuiusuis actionis, propter id quidem quod est bonum & utile omnia operatur:voluptatis autem causa aliquid agere,his relinquit, qui vulgarem vitam sequuntur. Longe autem abest ut qui in tali pietate probatur de diiudicatur,sit ad mentiedum propensus & ad iurandum .Est enim iusiurandum quidem consistio definitiva eum diuina assumptio ane. Qui est autem semel fidelis,quemadmodum seipsum infidelem praebuerit, ut etiam opus habeat iureiurando, de non ita vitam gesterit ut ea st smum ac definitum iusiurandum, & fidem confessionis ostenderit in constanti stabilique vita de sermone Si autem in iudicio eius qui ficit dc loquitur positum est facere iniuriam, non in perpessione eius qui patitur persecutionem meque mentietur, neque pei rabit,vi qui Deum afficeret iniuria,cum eum sciat natura esse huiusinodi ut minimel di postit.Sed neq. propter proximum mentietur, vel aliquid transgredietur, quem didicit diligere,etiamsi non sit familiaris .Propter seipuim autem multo magis neque mentietur, neque peierabit, siquidem nunquam sua sponte in seipsum iniustus inuenietur. Sed neque iurat,vi qui in affirmatione quidem,Nε vel Est .in enegatione autem,Non,ponere constituerit. Iurare enim est iusiurandum, vel tamquam iusiurandum mentecocemum proserre aisrmative.Suisicit ergo ei vel ais mationi vel negationi addere illud, vere dico,ad comprobandum iis qui non perspiciunt stabilitatem eius responsionis. Oportet enim eum habere,ut eso quidem existimo apud externos quidem vitam fide dignam, ut ne postuletur quidem ab eo iusiurandiim: in seipsum autem & eos qui conuersantur,animi multatem, quae est mmi πω iustitia voluntaria. Iam vero recte & vere iurans non autem procliuis ad iuranda, est is qui est praeditus cognitione, qui raro quidem accedit ad iurandum, sed ita ut diximus.Quanquam verum esse in iureiurando, fit cum ea quae est in vero consensione. Contingit ergo hoc euenire,quatenus quis se ri cte gerat in ossiciis. Vbi nam oergo est amplius opus iureiurado,ei qui ita viuit ut qui peruenerit ad silmmum veritatis. ira ergone iurat quidem,multum abest ut sit peieraturus. Qui autenihil transgreditur ex iis quae pacta & conuenta sunt,is nunquam iurauerit, eum tranngressionis &persectae obseruationis in factis sit obseruatio, sicut certe mentiri &peierare,in dicendo & iurando praeter ossicium .Qui autem iuste vivit, nihil ex iisi quae decet fieri transiliens, ubi examinatur iudicium veritatis,is iactis vere&s,ncte iurit.Est ergo ei superfluum linguae testimonium.Cum ergo sit ei semper persuasum Deum esse ubique,& erubescat non verum dicere,& falsim dicere cognoscat se esse indignum, diuina & sua ipsius contentus est conscientia,& ideo non
mentitur: neque praeter pacta conuenta facit aliquid. Ea ratione neque iurat, si fue .rit rogatus,neque unquam negat, ne falsum dicar,etiamsi moriatur in tormentis.
Eius autem qui est iraeditus cognitione dignitatem, maxime auget de amplificat, qui aliorum docenciorum sescepit praefecturam, ut qui maximi quod est in terris boni dispensationem& verbo & facto acceperit,per quam intercedit ut sat cum
Deo coniunctio & Geietas. omodo autem qui res terrenas colunt ac venera
tur,precantur imagines perinde ac si audiant,firma ac stabilia ducentes pacta conuenta quae eis sunt auctoribus:ita auctoribus ac ducibus animatis imaginibus, scilicet hominibus vera verbi magnificetia a fide digno magistro accipitur': &quod in eos consertur beneficium resertur ad ipsum Dominum ad cuius imastinem d censis qui revera est homo, abricatur&componit,ad salutem renouans, homi- 'nem Catechumenum. Qimmodo enim ferrum Martem Graeci appellant, de vinuBacchum per aliquam relationem:linas qui cst praeditus cognitione,proximorum utilitatem
419쪽
litudinem praedicationis. Quidquid habet in mente,id etiam seri in lingua, apud eos qui digni sunt audire, ex assensione & certa sententia simul dicem & vivens. Vera enim simul sentit & dicit, nisi si quando loco medicinae, ut medicus ad aegrotantes,ad eorum qui laborant salutem,mentietur, aut salsum dicet,ut aiunt Sophis .Ecce enim Timotheum praeclarus circucidit Apostolus,cum vociferaretur & ,ας scriberet circsicisionem manu si iam nihil prodesse: s ed ne repente & aceruatim a lege auellens,ad eam quae est ex fide cordis circucisione, adhuc reluctantes eos qui, audiebant Hebraeos, a tynagosa cogeret abrumpere,se Iudaeis accommodans, tactus est Iudaeus, ut omnes lucrifaceret. Qui ergo propter proximorum salutem quibus se accommodat,se ad solam demittit accommodationem, is nullius simulationis omnino cogitur esse particeps, propter periculum quod imminet iustis ab iis qui eis inuident. Propter solam autem propinquorum utilitatem, faciet quaedaquae non principaliter ab eo fierent,si non saceret propter illos. Is seipsum tradit
pro ecclesia, pro familiaribus quos ipse in fide senuit,in exemplum iis qui possunt suscipere summam oeconomi benisni & pii doctoris,ad ostendendam verborum
veritatem,ad operationem charitatis in Dominum.Is est eiulinodi ut 'a timore nore ligatur in seruitutem verus in sermone: tolerans in labore: nec in ea quae prosero tur oratione volens unquam mentiri,&inea se temper ita gerens ut non peccet,
quandoquidem ipsi im mendacium,ut quod cum aliquo dolo dictum sit,non est sermo otiosius, sed exercetur ad vitium. Vndique ergo veritati testimonium fert is solus qui est cognitione praeditus di facto & oratione. Semper enim in omnibusmnino se recte gerit,di in sermone,& in actione,& in ipsa cogitatione. Haec emo est,ut cursim persequendo dixerim Christiani pietas religio.Si haec facit ut clicit,& conuenienter rectae rationi pie facit & iuste.Si haec autem ita se habent, status re vera fuerit pilas iustus, religiosusque ac verus Dei cultor, is qui est cognitione praeditus. Non est ergo Christianus impius .Hoc enim fuerat propositum ostenre Philosephis. Qivre nullum malum vel turpe, quod est iniustum, nullo modoo unquam perabitur.Consequenter ergo nec se gerit impie,sed vel Blus pie ae sancte Deu colit, eum,inquam, ut verὸ est Deus,nrinceps & Rex omnium & omnia potens,ex vera religione pure & caste colens. Est enim, ut semel dicam,cosnitio,
quaedam hominis tanquam hominis per elio, quae completur per rerum diuinarum scientialia,&moaoctvita&sermone congruens&consentiens sibi & verbo diuino. Per hanc enim fides perficitur,utpote quod peream solummodo fidelis efficiatur persectus. Est ergo fides aliquod bonum intrinsecus positum , & quae absque eo quod Deum quaerat Deum esse confitetur,& ut qui sit glorificat. Vnde
oportet ab hac fide eductum,&inea audium, gratia Dei, quoad eius fieri potest, eius accipere cognitione. Dicimus autem cognitionem dinerre a sapientia quae est . per doctrinam.Nam quatenus quidem est aliquid cognitio, hoc omnino est etiam sapienti Quatenus autem est aliquid sapienti non est omnino cognitio . In sola enim sermonis qui profertur cognitione nomen sapientiae visione apprehenditur. Verum enimuero de Deo non dubitare sed credere,est fundamentum cognitionis. Est autem utrunque Christus, fundamentum,inquam,&aedificium,per quem est & principium & finis. Et extrema quidem non docentur, nempe principium dc finis,fides,inquam,& charitas. Cognitio autem quae datur ex traditione per Dei gratiam,veluti quoddam depositum committitur iis qui seipses doctrina dignos exhibuerint,ex qua elucescit charitatis d:gnitas,ex luce in lucem. Di tum est enim habenti dabitur. Fidei quidem , cognitio: cognitioni autem, charitas: Matthia is
Charitati autem, haereditas. Hoc autem fit quando quis pependerit a Domino per sdem, cognitionem,& charitatem,& una cum eo adscederit, ubi est fidei nostrae & charitatis Deus & custos.Vnde in sine traditur cognitio iis qui ad hoc sunt apti & selecti,eo quod maiori praeparatione opus sit & praeexercitatione, & ad ea
420쪽
audiendaque diciuntur,&ad vitam componendam.&ad consderate progredien- a 'dum ad id quod est ultra eam quae est ex lege iustitiam. nos deducit ad finem interminatum N perseeium, prius docens eam quae nobis est sutura, Deo conuenientem cum Diis vivendi rationem,cum ab omni poena de supplicio fuerimus liberati,quae sustinemus ex peccatis ad salutarem disciplinam. Post quam redemptione, primium & honores dantur consummatis,cum cellauer rit quidem a purgatione, cessauerint autem etiam ab alio ministerio,etsi sit sanctum, ct inter sanctos. Deinde iis qui fuerint mundo corde,per proximam Domino adhaesionem,perpetue cotemplationi permanet restitutio,& Dii vocati sunt appellatione, qui in iisdem le-dibus sunt collocati, in quibus alii Dii qui sunt primi a Seruatore constituti .Est ergo cognitio velox ad purgationem,& apta ad mutationem facile suscipiendam in amelius.Vnde etiam facile traducit ad ici quod est animae cognatum ac diuinum resanctum,& per cuiusdam proprii luminis mysticos profectus transmittit homine, donec in supiemum quietis locum restituerit eum qui est mundo corde, docens Deum scienter de per comprehensionem cotemplari facie ad faciem. Hic est enim utique animae cognoscentis persectio,ut cum omnem purgationem &ministerius perauerit, Ricum Domino,ubi est proximὸ &ei cohaerendo iubiecta. Fides e so,ut semel dicam,est bretiis & compendiosa eorum quae urgent cognitio.Cognitio autem est firma ac stabilis demonstratio eorum quae assumpta sunt per fidem, quae per doctrinam Domini super sidem aedificatur, quae transmittit ad id quod e non potest excidere & mutari, de potest comprehcndi scientia. Ac mihi quidem videtur esse prima quaedam salutaris mutatio, quae fit a gentibus ad fidem, ut prius dixi. Secunda autem , quae 'sta fide incognitionem. Illa vero traiiciens ad charitalcm, hinc iam edidit amicum amico,id quod cognoscit,ei quod cognoscitur.Et sertati e qui est eiusmodi exhinc iam anticipauit ut sit similis Angelis. Post eam ergo postremam quae est iii carne excellentiam, semper prout conuenit mutatus ad id quod est melius, ad paternam aulam, ad vere Dominicam per sanctam hebdomade contendit mansionem, statutus, ut ita dicam, lumen stans & manens proprie,quod est omni ex parte & omnino immutabile,qui est primus modus D minic operationis, eius quae dicta est a nobis remunerationis,conuenienter pie- otati& vere religioni. Ex multis autem quae sunt testimoniis, unum summatim exemplum adducam, quod sic dictum est a Dauid propheta. Quis ascendet in montem Domini,aut quis stabit in loco sancto eius. Innocens manibus,& mundo corde qui non accepit in vano animam suam: neque iurauid in dolo proximo suo. Hic aecipiet benedictionem a Domino,&misericordiam a Deo Scruatore sito. Haec eliςenetatio quaerentium Dominum,quaerentium faciem Dei Iacob. Breiii-ter, ut arbitror,nobis significauit Propheta cum qui es praeditu cognitione, cur-smque Sobiter, ut videtur nobis demonstrauit David, Seruatorem esse Deum, dicens eum esse faciem Dei Iacob qui an nuncia uit& docuit de spiritu. circa Apostolus quoque appellauit filium chara i rem seu typum gloriae patris, qui , veritatem de Deo docuerit,& expresserit quod Deus & pater unius est& lus Gmnipotes, quem nemo novit nisi filius,& cui filius reuelauerit. Unum autem este Deum, per eos qui quaerunt saciem Dei Iacob, meminit,quem silum esse Deum patrem bonum exprimit Scruator noster& Deus.Generatio autem quaerentium eum, est genus electum, quod est vi inquirendi praeditum ad cognitionem. Et ideo Apostolus quoque dicit. Nibit vobis prodero nisi vobis locutus fuero aut in reuelatione, aut incognitione, aut in Prophetia aut indoctrina. Qitanquam nonnulla quoque recte sunt ab iis qui non sunt praediti cognitione: sed no ex ratione: scut est in magni animi virtute. Nonnulli enim cum sint natura iracundi, & dei de id absque ratione aluerint ad multa citra rationem quodam feruntur impetu, ,&fieiunt similia iis qui si in t magni& excelsi animi, adebuisbrdidi&illiberales
opifices eadem nonnunquam recte gerunt,quod attinet ad tolerantiam.Sed neque
ex eadem causa ex qua qui in praeditus cognitione,neque idem sibi proponentes, nec si