장음표시 사용
61쪽
tinent didicerit, quimperfecte sanus sumqt. Neque enim distentis,usnc laboras Mtibus unumqtiodque praeceptum si in iliter traditur bd illis quidem ad cognitio hem: his vero ad medelam emadmodum ergo, quorum corpm aegrotat, iis medico opus est:ita quorum aeger est animus, ii paedagogo onus habent,ut animi nostri morbis mωeatur: Deinde verδ Doctore, ii puram deducat animam ad cognitionis aptitia Anem,ut possit reuelationem sermonis pcicipere. Porro autem dum gradu salutari nobis conuenienti in efficaci discipli irinus studet perfecto, &comtummatos reddere, pulchra utitur oeconomia. Omni ex parte benignus hominum amans verbum, e supernis adliortans, deinde fingens Paedagogi olucio in omnibus, & nos edocens. R
QUOI apte eccata nomanos mederetur paedagogus. ap. II.
Aedagogus autem noster , is vos pueri, est Deo Patri suo similo,cuius est si us , in quem nullum omnino cadit peccatum, estque nutili reprehensioni assinis, & animo impatibilis: Deus in sgura hominis, impollutus, palemae voluntati seruiens,Deus verbum, qui est in patre,qui est a dexteris patris,& cum ' sint a Deus et L Hic nobilest imago in qua nulla est macula. Et omnibus viribus tentandum Cicit animam similem essicere.Sed ille quidem liber est ab omnibus humanis animi perturbationibus Propterea enim vel solus est Iudex, quod solus sit inquem peccatum non cadit. nos autem conemur quoad eius fieri poterit ut quim minimum peccemus . Nihil enim maiori curae ac studio esse debet, quam ut ab animi perturbationiabus morbisque primum liberemur: deinde vero ut prohibeamus ne in peccatorum consiletudinem facile prolabamur. Atque optimum quidem est nullo modo pe care penitus, quod quidem Dei esse dicimus. Secundum autem,nullum ex voluntariis attingere maleficiis,quod est proprium sapientis, & in inuoluntariorum non adia multa incidere. Tertium autem quod est proprium eorum qui bene educti ct a Paedagogo recte instituti fuere, in peccatis non diutissime immorari, vitinio lo Dico ponatur .Sed ei quoque salutare fuerit, si iis qui vocant ad poenitentiam minime repugnauerit. Atque mihi quidem per Niosen videtur piaclierrime dicere Paed
gogus . sI QEIs IN EO merit repente mortuus, statim polluetur caput voti eius, deradetur: peccatum inuoluntarium, moriem repentinam aprellans. Eam autem dicit polluere, ut quae animam macula respergat. dc ideo quam citis ume ei adhibet medicinam, considens ut statim ei caput radatur, nempe ignorantiae comas, quae umbram rationi offundunt, amouere & abstergere sit adens. ut a densa vitii materia nuda relicta ratio,' ea autem sedem suam collocat in cerebro, quam Mysiime redeat ad poenitentiam . Deinde cum pauca adiecisici, subiungit: p R I o R E sautem dies irrationales. Per quae clarum est significari peccata quae non facta sunt per rationem.&Inuoluntarium quidem appellauit repentinum, peccare autem, irrationale. Quamobrem sermo Paedagogus sortitus est moderationem, ad prohibendum irrationale peccatum.Id autem hinc ex Scriptura considera. P Ro p T ER E A haec dicit Dominus .Qupd prius fuerit peccatum,arguendo ostenditur per sequentem dictionem, propterea quod iustum iudicium sequitur. Idque per Prophetas aperte ostenditur, dum dicunt. si NON PECCAIs Es, non haec est et min
tus.& propterea sic dicit Dominus. Propterea quta hos serinones non audiistis ideo haec dicit Dominus. &, Ecce propterea dicit Dominus. Proptet e. enim est Propbetia, propter obedientiam scilicet & inobedientiam. Propter illam quidem,ut seruemur Pa opter hanc autem,ut castigemur Est autem Paedagosus noster,Verbum,qui νpraeter naturales animae affectiones curat per admonitiones. Morborum enim corporis auxilium proprie vocatur Medi cura , quae docetur humana sapientia. Veibum autem patemum, solus est humanarum aegritudinum Paeonius medicus,& lanctus
62쪽
aegrotae animae incantator. fALVVM sic seruum tuum,inquit,Deus meus speran- Pta. H. tem in te. MI s E RE RE mei Domine, quia ad te clamabo toto die . Medicina enim,ut ait Democritus, medetur morbis corporis,sapientia autem liberat animam
a perturbationibus. Bonus autem paedagogus, qua est sapientia, qui verbum Patris, qui fabricatus est coelum, uniuersi figmenta curam gerit. Eiusque corpori S animae
medetur, qiii est omni ex partesumciens medicus humanae naturae, servator. IVR Mare. Mox, inquit Paralytico, & sublato in quo iaces grabato, vade domum. ct qui prius
erat infirmus, extemplo, sanus & firmus euasit. dc mortuo, Larare, dixit, Urcde Iolim xx re. Ille verb mortuus ex sepulchro exiit quatas erat antequam moreretur, meditai tus resurrectionem. Qusnetiam ipsi quoquc medetur animae praeceptis donisque ac gratus. Sed praeceptis quidem ac monitis id facere utique differt: Donis autem ac gratiis diues, Dimittuntur tibi peccata tua, nobis dicit peccatoribus . Nos au- atem simul ac ipse cogitauit, facti sumus infantes, optimum ac liabilis simum locum ab optima&praeciale ordinata eius moderatione adepti : quae primum quidem in mundi & coeli solique ambitibus circumagitur, in caelemi umque asti omina motibus versatur, propter hominem: Deinde vero in ipsis liomine, in quem omne ei Psst adium confertur: eumque maximum ac pulcherrimum esse opus existimans, prii dentia quidem ac moderatione & temperantia animam eius direxit: corpus vero pulchritudine iustaque & commoderata membrorum proportione imperauit: inhumanae autem naturae actionibus, quod in eis recte &cx virtute geritur, pulchi umque qxii est in eis ot ditiem ex silo eis inspirauit.
N omnibus prodest ,&in omnibus iuuat Dominus, &tanquam
homo, & tanquam Deus. peccata quidem remittens, ut Deus; ne peccemus autem, Paedagogi ritu instituens, ut homo. Iure ergo homo est Deo chartis, quoniam eius figmentum homo est.& alia quidem sbio ivlsu secit: hominem autem per se manu fabri
l catus est,& quid ei proprium inspirauit. Quod ergo ab ipsb & ad
eius imaginem factum es vel tanquam propter se Deo eligenaum ab ipse Deo fabricatum eit; vel tanquam propter aliud eligendum enicium est .' Si ergo homo est propter se res eligenda, cum bonus sit, boni im amauit. dc intus est in homine id amatorium, quod Dei inspiratio seu insufilatio dicitur.Si autem homo res tropter alias eligenda faetus est, non alia filii Deo causa cur hunc faceret, quam quod absque uoneque Deus poterat esse bonus Opisex: neque homo peruenire ad Dci cognitionem. Non enim aliter id cuius causi homo factus est Deus secisset, si non homo factus esset. & quam habuit absconsam volendo potentiam, per externam impleuit facicndi potestatem Deus ab homine acceptam, qui secit hominem. & vidit quem habuit.& factum est quod volui t. nihil est autem quod Deus non possit. Homo ergo quem fecit Deus, res est per se eligenda. Qi 3 res autem per sic est elisenda, ci cst propria ac familiaris cui per se est eligenda. Ea autem res est expetenda & deligenda.
Sed & si quid est diligendum , non potest id ab ipsi, non diligi. Diligendum autem
esse hominem ostentum est. Homo ergo a Deo diligitur. Qisi enim fieri potest ut non diligatur, propter quem unigenitus ex sinu Patris demittitur, ' verbum fidei: fides ex superabi instantia , ipse Dominus, qui aperte confitetur ,& dicit. IPSE enim pater vos dilisit ,quia vos me dilexistis. Et ipse rursus. ET DILExls Tiipsos, quemadmodum me dilexisti. Quidnam ergo vult Paedagogus ,- pi id protitetur , & quomodo & factis & dictis aue tus sit, & in iis quae iunt asenda eraecipiendis , ct prohibcndis iis quae sunt contraria, iam utique clarum est. Manlicstum est autem esse alterum genus sermonis, cuius cst institutum docere, quod quid mest subtile & spiritale, dc accuratam tractandi rationem sicquitur, & tu arcanis con
63쪽
templandis mysteriis versatur.Id autem in praesentia di steratur. Par est autem eum inos redamare qui pro suo in nos amore dux est nobis vitae optimae degendae, ex eius autem voluntatis iussis vivere, non ea sbium quae iubentur exequentes,vel quae prohibentur cauentes, sed etiam has quidem imagines auersantes,iIl. is vel 5,quoad eius fieri poterit, imitantes: Pardaetosi factorum similitudinem operando reserre, ut impleat id quod dictum est, Ad imaginem & similitudinem. In vita enim tanquam in prosundis errantes tenebris, optimo, & qui nunquam aberret ac offendat, duce opus habemus. Optimus autem dux ell, non caecus, ut dicit Scriptura, caecos in so-ueas ducens, sed verbum cuius est visus perspicacissimus , ct qui eordis intima pe uidet. Quemadmodum ergo non est lux quae non illuminat, neque mouens quod a non mouet, ita nec diligens quod non diligit, nec bonum quod non prodest , di ad salutem deduciti Faciamus ergo praecepta pei opera & facta Domini.Verbum enim ipsiam aperte caro factum est, eandem simul vitetutem activam & contems, latii iam ostendens. atque aded eius sermonem, praecepta, & monita legem existimantes, cognoscamus quae sint breues & directae viae ad aeternitatem. Peribasione enim sunt Plena praecepta, non timore.
A N c ergo bonam obedientiam magis magisque amide icntes, nos ipse, Domino tradamus, simillimum eius fidei rudentem appendentes , cogitantes eandem esse virilitem viri & mulieris. Si enim utrisque unus Deus est, utrisque etiam unus est Paedagosus; una
ecclesia , una moderatio ac lcmperantia, una Verecundia, alimentum commune, coniugales nuptiae, respiratio, Visus, auditus, cognitio, spes , obedientia, charitas, omnia similia. inorum autem est vita quism communis, communis autem gratia, & salus communis; eorum quoque communis est dilectio & educatio. i N H o c, enim inquit, seculo uxores ducunt & nubunt: in quo sbio semininum a masculo discernitur: In illo autem Dnon amplius, ubi secialis & sanctae huius vitae, quae ex coniunctione proficiscitur, praemia non masculo ac seminae , homini proponuntur, cum eum qui est separatus seiungat cupiditas. Viris ira a te & mulieribas commune nomen homo est. Ea ratione mihi videntur Attici ταμ ν communiter non sellim masculum sed etiam stimii am voeasse, si eui fide dignus videtur esse Comicus Maenander in Rapimme-n i,qui sic dicit. F i LI o L A mea. admodum enim natura humanum est ac benignum. Iam vero OHς quoque, quod agnos significat, est epicoenum nomen simplicitatis, animalis masculini ta taminini. Ipse autem Dominus nos pascit in secula seculorum. Amen. Sine pastore autem, nec o res, nec quidquam potest aliud vi uere . neque pueri sine paedagogo, nec ministri sine Domino. a
Quod omnes in rimate persamur , sint apudDeum tueri. Cap. V.
v δo itaque Paedagia quidem si παλπα η, hoc est, puerorum eductio, ex ipsis nomine clarum est. Reliat autem ut pueros quos Scriptura significat consideremus,deinde Paedagogum eis praeficiamus. Nm pueri stimus. multifariam aut cm nos celebrat, multisque modis variis nominibus allegorice utitur Scriptura, simplicitatem fidei cliuersis rationibus immutans, In Euangelio itaque . CVM ri N littore, inquit, stetisset Dominus, discipulos, erant autem piscantes, alloquutus est: Puelli,nonquid obsonium habetis eos pueros appellans quos usi & diuturna consuetudine habebat familiares. LT A D D v x E R v N T ei, in-
64쪽
a ciuit, pueros ad impositionem manuum benedictionis. Cum autem eius noti ae familiares prohiberent, dixit Iesiis: si NITE pucllos , & ne prohibete cos venire ad me. lium enim est regnum coelorum. Quid autem sibi vult quod dicium est, ipse declarabit Dominus, dicens: N isi coNvER si si ieritis, & efficiamini sicut hi Mit ii. puelli, non intrabitis in resnum coelorii. non regenerationem allegorice hic lignificans ed quae in pueris ineu simplicitatem,ut eius similiti idinem reseramus, comendans. Pueros quoque nos eligit spiritus Propheticus. CVM CARFsissENT, in- MM. Q. ruit, pueri ramos oleae vel palmarum, exierunt obuiam Domino, & clamarunticentes, O sanna filio David, Benedictus qui venit in nomine Domini:Lux & glo, Ha&laus cum supplicatione Domino. Hoc enim significat Osanna,si Latine cxplicetur. Mihi autem videtur scriptura, hanc prophetiam proferens, tacite eam quae praedicta fuerat probri loco obiicere. NuNV AM legistis, Ex ore inlantium S l, Pal Metantium perfecisti laudem. Hac itidem ratione Dominus suos familiares stimulat, ut ipsum Iligenter attenderent incitans, ut qui iam ad patrem properaret I auditores ut maiore desiderio eum audirent praeparans, sere ut paulo post abesset praesignificans. oportere eos veritate uberius ac profit sius fiui innuens, cum verbum mox se in coelum reciperet. Ruisus ergo eos vocat pucllos. Ait enim: P v E L L I adhuc Iohin. thmodicum fiam vobiscum. Et ni us assimilat regnum coctorum puellis in foro seden M tibus, & dicentibus: TIBI A vobis cecinimus, & non saltastis, Lamentati sumus,c & non planxistis: & quaecunque alia stibiunxit his consentanea . 'Neque vero ita sislum sentit Euangelium, sed prophetia quoque est ciusdem sententiae. Dicit itaque David: L A v D A T E pueri Dominum, laussate nomen Domini. Porro autem di- Psil. m. cit etiam per Esaiam: ECcΕ EGO &pueri quos dedit mihi Deus. Miraris, dum audis viros quis lint in Gentibus i Domino vocari pueros: non mihi vocem videris audire Atticam, a qua disci potest eas, quae sunt elegantes & speciosae adolescentulae,& praeterea ingenuae , apirullari παῖ n. ancillas autem παῖ, ua. dc ipsas adolescentulas propter aetatis puerilis vigorem diminutive puellarum nomine honorari. Iam vero cum dicit, Agnelli stent a dextris, simplices pueros significat, tan- Mat. H. quam agni & oues sint genere,non viri. Agnellos autem priuilegio dignos censibit, D eam quae est in hominibus facilitatem ac teneritudinem morumque simplicitatemae animi innocentiam praeferens. Et iursus quando dicit: T A N QI A M vituli laetantes, nos rursus allegorice significat,&quando, τΑN VAM columbam sim- laeui. i .plicem & selle carentem, & cum rursus nos iubet per Mosen duos pullos columba Num 6 rum vel par turturum pro peccato offerre, eoiuin quae sunt tenera nullam quae eis inest cum peccato affinitatem, pullorumque innocentiam, & acceptae iniuriae nullam recordationem dicens esse Deo acceptam, &simile simili expiari exponens. Qvinetiam turturum timiditas ,quae ne peccetur adhibenda est,cautionem signifieati Mautem nos pullos dicat testis est Scriptura: EMADMODv M gallinaeongregat pullos subalis suis. Ita nos stimus pulli Domini,sane quam admirabiliteris &mystice animae simplicitatem ex puerili aetate describente sermone. Alicubi enim virinos vocat pueros,alicubi vero pullos, nonnunquam autem infantes, alicubi autem πωνα. filiolos, & saepe filios, & populum recentem, & populum nouum. 1 E R V i s Α 6 Es 6. M ADT E M meis , inquit, imponetur nomen nouum. Nomen nouum dicit, quod est recens , aeternum, impollutum, simplex, ct infantile, ct verum, quod benedicetur
in terra. Per allegoriam autem nos rursus pullos vocat, qui vitii iugum non siil
imus, qui ab improbitate minime domiti sumus, sed sumus simplices, & ad ipsum
tum Patrem exilimus, non equos stibiugatus, qui ad propinquorum uxores hinniunt ,& staminarum insano amore tenentur, scd liberos, & recenter genitos qui propter fidem exultant: qui celeriter currunt ad veritatem: qtii sunt Vcloces .id, salutem: qui mundana proterunt & conculcant. L AE T A R E valde filia Sion: annuntia silia Hierusalem: Ecce Rex tuus venit tibi iustus, mansuetus, & se mans,& ipse
mitis, & qui ascendit subiugalem & pullum nouum. Non satis habuit solum dixi Die pullum , sed etiam nouum ei adiecit. humanitatis qua in Christo unita est noui
I ullus equinus. Zach. v. Mat. Ita
65쪽
tatem, & senii expertem cum simplicitate aeternitatem Ostendens. Tales autem nos x nouos pullos qui infantes sumus, diuinus noster alit pullorum domitor . Quia si asinus suoque nouus est in Scriptura, pullus tamen est hic quoque asilus. E τ p v LL V M , inquit, alligauit vinear. hunc simplicem de infantem populum sermoni alligans , quem Vocat allegorice vitem. Fert enim vinum vitis, sicut Verbum sanguianem. Est autem utrunque poculentum hominibus ad salutem: vinum quidem coi
pori, sanguis vero spiritui. Quia autem nos quoque agnos dicit, sde clignus testis est spiritus loquens per Esaiam: si Cur pastor pascet gregem suum, & brachio sito colliget agnos per id quod est in ovibus tenerrimum, agnos scilicet, simplicitatem allegorice significans. Amue adia nos quidem certe earum quae sint in vita longe spulcherrimas & perfectis limas possest ones appellatione puerili honorantes, disciplinam G ce- ω& rati initio vocavimus .Paedagogiam autem esse confit
mur bonam a pueris in virtute institutionem.Nobis itaque Dominus apertius aceridentius reuelans quid ex appellatione puerorum fgnificetur,cum orta esset quaestio inter Apostolos quisbam ex eis maior esset,statuit Icsiis puellum in medio, dicens: is i s E humiliaverit ut hic puellus, is maior cst in regno coelorum. Non ergo pueroriam aprellatione usus est, tanquam qui per aetatem essent inconsiderati, & ratione minime uti possunt , queadmodum nonnulli sensere: neque s dixerit, Nisi ruΕRiris scut ni puelli, non intrabitis in regnum Dei,id inerudite accipiendum est. Qui itaque infantes sumus, humi non amplius volutamur: neque ut antea ser- Crentum more in terra serpimus, toto corpore in stultis cupiditatibus prouoluti, sed mente sersiam eredit, mundoque & peccatis renunciantes, si1spense pede eatenus terram tangentes quatenus in mundo esse videamur, sancitam persequimur sitapientiam. Haec autem videtur esse stultitia iis, qui se ad calliditatem de versutiam exacuerunt. Iure ergo sunt pueri, qui Deum solum patrem nouerunt, simplices,
infantes, integri ac innocentes, qui sunt unicornium cornuum amatores. Iis ita-gae qui in serintne processerunt hanc vocem annuntiauit, rerum ac negotiorum
quae hic sunt iubens curam abiicere, de Padens selum patrem attendere, puellos imitantes .Et ideo dicit in iis quae consequuntur. NE si Tis solliciti de crastino. Suisicit enim diei malitia sua. Ita curis de victu depositis sbii Patri adhaerere praeci- of it. Qui autem hoc implet praeceptum, reuela infans ac puer Deo est&mundo: iuic quidem, tanquam seductus ac errabundias: illi vero, tanquam dilostiis. Iam vero si unus est, ut dicit Scriptura, mastister in coelisi in consesso est qui in terra sunt
omnes appellari discipulos. Ita enim habet veritas, id quidem quod est persectum esse apud Dominum qui semper docet: auod puerile autem est & infantile, apud nos qui semper discimus. Poria alitem itidem Prophetia id quod miseeium est honorauit Viri appellatione. Et per David quidemide Diabolo, v i Ru M, inquit, sanguinum abominatur Dominus. Virum vocat ut qui si persectus in vitio. Dicitur Vir quoque Dominus ut qui sit perfectus in iustitia. Iam enim Apostolus ad Corinthios scribens,dicit: DE spo Nor enim vos uni viro virginem callam exibere Chri nsto. sue tanquam insantes & sanctos, veruntamen soli Domino. Ad Ephesios autem scribens, apertissime reuelauit quod quaeritur, dicens hoc modo. DONL occurramus omnes in unitatem fidei & agnitionis Dei,in virum persectum:in mens iram aetatis plenitudinis Christi, ut non sinus amplius infantes qui fluctibus agitemur & circunferamur omni vento doctrinae, in praestigiis hominum, in versutia ad insidias erroris: vera autem dicentes in dilectione, augeamus in ipsum omnia. Haet dicens ad mlificationem contoris Christi,qui est caput & vir,qui solus in iustitia persectus . nos autem infantes, qui ad instationem perstantes haeresum ventos vitantes, & iis non fidem habentes qui nos aliter docent quam patres, tunc persectie cimur quando sumus ecclesia, capite, Christo scilicet, recepto . Hic autem νpar est attendere appellationem huius vocabuli νοῦ no: quod insantem significat, ut intelligatur Sis , non dici de inspientibus. Qui est enim insipiens, dicitur ντοπος. 3. mos autem qui est ν--ς, ut inlat qui est leni ac molli animo. Quo si vi is
66쪽
dicaturo net, qui moribus mitis ac mansuetus recurer euasit. Hoc autem manifestissime significati a beatus Paulus, licens: CVM POssEMus onerici se sicut c hi titi L Tlisci. Apostoli, fuimus mites in medio vestri, sicut nutrix fovet filios suos. Mitis ergo ac uiansuetus en infans, nsmpe ramς & ea ratione magis icnci ac mollis.& tener mollisque est qui est simplo, doli ac fraudis expers, remotus a simulatione,rectoque&erecto animo. Hoc cli autem iundamentum simplicatatisci veritatis. svr in Da. M. O L M, enim inliit respiciam, Dissisper i suetum&quietum . Talis enim est lcimo virginalis, tenex ac mollis , & fictioni non amnis. Vnde etiam virginem tenera sponsam, & puerum teneri ac mollis animi, vocare conlue. απι λῶ a-λοὶ uimus. Sumus autem nos i cnem ac molles, qui persuas i non reluctamur, & a bonitate non dissiciliter colimur, bilcq e vacua, ct malitia ed pei uersitate numme putmixti sumpi. Vetus enim generatio per acria cist S duro coide. Cliorum autem infantium , no, inquam , qua si inaris noulis populus, mollis est & delicatu ut puer. Proptela simplicium autem S innocentum corda farctur se gaudere Apostolus in epistola ad Romanus,&quaniuam, ut ita dicam, infantium definitionem tradit di Rrim. .lticens: V LQ AUTEM vos sapientes quidem oste ad bonum, simplices autem ad malum .Neque enim nomen δοῦν, is a nobis intellSitur per priuationem,quoniam a Gratiam licis statuitur i. cile ritualiuam particulam. Si qui cnim infantialia insedantur, nos vocant inspicntes: videte quomodo Dominum blasplaemiis S malla dicitis imperiant , diuini eos existiman 'nsipientes qui ad Deum confugerunt. Sinautem, quod magis quoque avd cndum est, ipsi dς simplicibus infantes acceperint,saudemus appellatione . infan es enim sunt mentus nouae in veteri insipientia,quae imper prudentes, q3rae in Nouo testamento exortae istini. Nuper certe Deli per Cli risii aduentum ni it cognitus. D E V M cnim nemo novit nis Filius, & cui Filsu reuelauerit. Iuvenes ergo populus nouus, ut distinguatur a veteri populo. ii sunt, qui noxial nas dicerunt: & est nobis uber aetatis ipsa iuuentus expers scnii, an qua semper vigemusia intelligentiam cs mentis agitationem, si inperiuuenes, ct temper mansit et &semper recente .ac noui. Oportet enim nouos esse sermones, qui noui verbi fuerunt participes. in autem ibit aeternitatis
particeps , ei quod est ab i'terita alienum solet assimilari. ut puerilis aetatis a pellatio sci nobis ver totalis vitae, propterea quod si senti cxpers quae est in nobis
veritas mores nostri , qui stanti veritate persus. sapientia autem semper se minans, qua semper similiter&xodem modo se habet nunquam mutatur. p v ETLi, inquit, eorum sit perliumeros tollentur,&super genua conseiationem La. μαεμ. -
cipient . perinde ac si mater aliquem conseictur, ita ego quoque vos cons labor. Mater qui ciem ad se pueros adducit: & nos matrem quaerimus ecclesiam. Qui ita quid itaque est imbecillum enerum, ut quod propter imbecillitatem auxilio egeat, gratum est iucundum & dclei tabile, alvinosa animae parte ei quod est tantillum auxilii uri fercnte. QVemadmodum enim pati es & matres lubentius vident, equoi m qu d a pullos, boum vero paritos vitulos & leonum leunculum, &cerui hinnulit in , eh hominis puellum: ita etiam uniuersbriim Patercos qui adi sum confugiunt recipit , ct in siliorum adoptionem spiritu res cratos nouit man suetos, & eos solos diligit, eis lite fori auxilium, dc pro cis pugnat eos te defendit: &ideo puellum nominat . 1 go vero Isaac quoque ad puerum resurO. Isaac ri- Gλε is.
sus exponitur. Eum vidit ludentem cum uxore&wxiliatrice Rebecca rex curio-
sus. Rex autem, cui nomen erat Abimelech, mihi videtur eis. quaedam sit pram lindana sapientia, quae pii erilis ludi ac diiciplinae considerat musteriar'. Interpretan- mu'citur autem Rebeccam toleriantiam. O prudentem ludum ac di sciplinant. Risias dea tolerantia adiituatur, & Rex, qui ea attendit, stupera admiratur spiritu
qui sunt puelli in Christo, qui in tolerantia vitam agunt. IEt hic est diuinus ludus ac disciplina . Talem ludum ludere situm Iouem dicit Heraclitus. Quid enim aliud viro sapienti & perfecto magis conti enit, quam ludere & collaetari' per honestarum rerum tolerantiam, & bonorum admi tisa ationem, dies sestos cum Deo celebran-
67쪽
tem. Potest etiam aliter accipi quod a Pro bella siqniscathir, nos scilicet laetari &ridere propter salutem, quemadmodum Isaac. Risit autem ille quoque a morte s lutus, ludens&exidians cum sponsa, quae nostra est adstautem auxiliatrix Ecclesia , cui firmum ac Iblidum nomen impositum est ,Tolerantia: vel filioniam ea m net in secula,semper gaudens: vel quod constet ex tolerantia medentium,qui sumus
membra Christi, & eorum qui ad snem fiastinue hi testimonium, & quae fit propterea gratiarum actio. Hic est ludus & distintina mystica, de saliis quae cum grauiae honesto solatio seri auxilium. Rex itaque Christiis e superis risim nostrum speculatur, & eum e senestra, Vt dicit Scriptura, prospexisset gratiarum actionem , ct
benedictionem, exultationem&laetitiam,&smul etiam cumiis operantem tot rantiam,& eorum coniunctionem, iam suam respicit ecclesiam: ostendens saciem
suam quae deerat ecclesiae , quae regali capite persecta esscitur. Vbi erat autem senestra , per quam ostendebatur Dominus' Caro, per quam sitit manifistatus. Ipse est Isaac aliter enim accipere possumus qui est typus ac figura Domini.PuEr quidem vistius: erat enim filius Abrahae, quemadmodum Christus Dei: hostia autem sicut Dominus. Sed non oblatus est ut Dominus.ligna seldm sacriscii portesiit Isaae, ut lignum Dominus. Mysticε autem risit, praedicens sere ut Dominus nos risii impleret, qui sanguine Domini ab interitu & corruptione redempti sumus. Solummodo autem iure Isaac non passus est, qui primas passionis partes verbo cesserit . Qiunetiam significat Domini diuinitatem,dum no sitit occisis. surrexit enim post,ita secta funeris Iesus:non pastus, quema)modum Isaac diminiis est e sacri scio. Porro autem ad eius quod propositum est defensionem maximum qu 'ue aliud anseram.Ipsum Dominum puellum nominat,id per Esaiam praedicens spiritus: v c c a P v E L L v s natus est nobis, ct filius datus est nobis, cuius principatus super humorum eius, & vocatum est nomen eius , magni consilii Angelus. Quid est ergo pugivit Infans, ad cuius imaginem nos infantes sumus. Per eundem Prophetam narrat eius magnitudinem ADMi RABi Lis consiliarius, Deus potens, pater aeternus, princeps pacis; eo quod ludum ac disciplinam impleat :Et pacis eius non est tariis. O magnum Deum. Operfectum puerum. Filius in Patre,&Paterin Filio. Et quomodo non est perfecta huius pueri puerilis disciplim & institutio, quae nos omnes pueros pervadit, Pisagogi ritu nos instituens, qui sumus eius infantes ' Is ma nus in nos expandit, quae aperte & euidenter siere creditae. De hoc puello seri quoque testimonium Ioannes, qui est maior Prophetainter .natos mulierum : ECCE A c N v s Dei. Quoniam enim Scriptura pueros ac infantes agnos nominat, Deum
qui est Verbum, qui propter nos bonio facti is est, qui nobis in omnibus as limitari volebat, vocavit agnum Dei, filium Dei, infantem Patris.
Icet autem nobis veluti ex quadam redundanti eopIa eos aggredi qui in repi ehendedis aliis delectantur.No enim nos pueri & insintus appellati sumus, quod sit puel illis & contemnenda nost a disciplina , ut nos calumniati sunt qui sint inflati scientia.Statim it inueregenerati recepimuspersei stionem,cuius causa festinabamus. Puti mus enim ill ainati. id autem est Deum agnoscere. Non st ergo impersectus, qua quod pei sectum est cognouit. nec me reprehenderitis quod fatear me Deum nolle. Vesto enim ita dicere visum est. is vero liber est. Iam enim dum tingeretur Dominus, vox e coelis testis dilecti re nuit: xv Es vi Lius meus dilectus,ego hodie senuite. Sapicntes ergo rogemus . Christus hodie regeneratus,
i inne est persectus, an, quod est absurdissimum, ei aliquid deest Sed si ita est, ut
68쪽
aliquid disteret opus suit. sed eum cum Deus esset nillil didicisse sttit cosmianeum.
Neque enim quis Verbo ma:or sucrit. Sed neque magister ac doctor est eius qui lus est magister. Annon ergo vel inuit intcbuntur Verbii perfectum ex perseeio Patre natum ex oeconomica praeorclinatione et se persecte regeneratum ' ni si erat perseeius, cur qui urat perfectus tingebatur Oportebat, inquiunt, implere humanam profestionem. Pulcherrime. Ita enim dico. Simulac emo a Ioanne tingitur,fit persectus. Scilicet.Niliit ergo abeo didicit. Nequaquam. Sc lo autem lauacro perficitur , de spiritus aduentu ianctificatur. Ita habet. Hoc ipsi im nobis qtu ue euenit, quorum fini exemplar Dominus. Tincti illuminamur. Illuminati , in filios Psal. suadoptamur. Adoytati perficimur. Persecti, immortales reddimur. EGO, inquit, dixi Dii estis, & filii excelsi omnes. Multis autem modis vocatur hoc opus, Gi alia Illii minatio,Persiccium,& Lauacrum .Lauacrum quidem, pei quod pcceata ablier sinius . Gratia autem, qua remittuntiit poenae quae peccatis debentur. Illuminatio autem, per quam sanetam illam & salutarem lucem intuemur, hoc est per linam .e
id quod est diuinum perspicimus. Perfectum autem dicimus, cui nihil deest. Quid enim ei dest qui Deum nouit Est enim reuera absurdum Dei vocari gratiam, quae non sit persecta & undequa lite plena. Qui eli autem perfectus, persecta uti-, que largietur. Quemadmodum autem simulac ipse iussit sunt omnia: ita sequitur ut eo quod solum gratificari voluerit, plena fuerit gratia. inod enim fiiturum est temporis, id per voluntatem potentiae anticipatur . Accedit iis quod liberatio a malis est initium salutis. Soli ergo qui primum vitae fines attigimus, iam perfecti sumus. Iaira autem vivinatis, qui sumus a morte separati. hristum ergo sequi salus Iohari. 1. est. oon enim facium est in ipsse vita est. AMEN amen dico vobis,inquit, ibid . s. Qui sermones meos audit ,& credit ei qui me misit, habet vitam aeternam,cc in iudicium non venit ; sed transiit a morte ad vitam. Ita selum credidisse & regeneratum esse , est in vita perfeltio. Nunquam cst enim Deus imbecillus. Quemadmodum enim eius voluntas est opus, & id Mundus nominatur: ita etiam eius Volun- Rom. s. tas est honinum salus ,& ea vocata est Ecclesia. Novit ergo quos vocavit,quos *-Thς i. s. seruauit: Simul autem vocavit, & seruauit. ' i P s i enim vos,inquit Apostolus,
a Deo docti estis. Nefas est eiso imperfectum sentire quod ab ipsse docetur. Quod
autem ab eo discitur, est aetemi Seruatoris aeterna sidus, Cui gratia in secula seculorum Amen. &qui est solummodo regeneratus, quemadmodum etiam illuminatus dicitur, illuminatus quidem protinus a tenebris libetatur, & ab eo tempore lucem accepit. Q madnaodiim ergo qui innum exculset unt ab eo tempore protinus intus vigilant: vel potius quemadmodum qui oculoium suistisionem conantur alnouerc, non extrinsecus eis lucem stirpessitant quam non habent: sed quod oculis impedimentum aliarcbat depellentes,liberam relinquunt pupillam: ita etiam qui tingimur, abstersis peccatis,quae diuino spiritui inst. v caliginis tenebras ossunciebant, liberum, ab omnique impedimento vacuum, S lucidum habemus spiritus oculum: quo quidem isto quod diuinum est intuemur, coelitus innuente nobis sancto spiritu. Haec est aeterna splendoris temperatura , qui videre potest aeternam lucem. quandoquidem quod simile eil. est amicum simili. Quod sanetum est au- rrhes. 4.lcm, amicum est ei ex quo strictum est, quod lux proprie appellatum est. ERAT is enim aliquando tenebrae: nunc autem lux in Domino. Hinc puto ab antiquis Graecis homilis in vocatum csse σωπα id est,ilicem. At nondum, inquiunt, persectum
donum accepit.Ego quintue assentior. ed est in luce, Sc tenebiae ipsum non comprehendunt. Inter lucem autem & tenebras nihil est intermedium. In resitrrectione autem credentium, finis eli repositus. Is autum, non est aliquid aliud adipisti, quam promisi am prius conuenium asi equi. Non enim eodem tempore ambo simul consiliere dicimus. nempe & accei im ad sine, & accellus anticip. ationem Non est enim idem aeuum& tempus. Sed neque idem est appetitio qua ad aliquid impellimur, &
sinis ad quem tendimus.Circa unum autem ambo ,& unus circa ambo vortatur. Ei autem, ut ita dicam, incitans quidem appetitio, fides quae in tempore generatur:
69쪽
siris autem, promissum ast equi, qui est firmus ac stabilis insecula. Ipse autem ADominus salutis aequalitatem apertiui me reuelauit,cum dixit: HAEC Esr enim
voluntas patris mei, ut omnis qui contemplatur filium, de credit in ipsiim, liabeat vitam aetcimam,di resuscitabo insium in nouistino die. auatenus ergo fieri potest, in hoc mundo,quem per nouistinatim diem significauit, qui eousque seruatur dum celsauerit, nos persectos factos esse credimus. Fides enim est doctrinae perfectio. Et ideo dicit, qui CREDir in filium, habet vitam aeternam . Si eiso qui credidimus, liabemus vitam aeternam: quid reliqui est ultra vitae aetemae pollessionem Iudei autem quae ex se perfecta & plena eli nihil deest. Sin autem ei aliquid deeli: non est undequaque perseeta, neque sides est in ulla re claudicans. neque poliquam ex hoc loco excessierint expectat eo, qui crediderunt, cum absilue Hlodiscrinii ne lite arram acceperint. Sesscdm illud quod si iturum est credere praecepe sriiuus, post resurrectione in quod factum est recipimus. Vt illud impleatur quod dictum est .: r i A T secundum fidem tuam. Vbi autem fides, hic promis Ito. Promisitonis autem perfectio est requies. Quapropic r cognitio quidem est in illuminatione. Finis autem cognitionis, requies, quod quidem extremum expetendum intelligitur . Quemadmodum ergo imperitia peritia luitur,& inuenta certi via dabitatio: ita illuminatione tenebras deleri necesse est. Tenebrae autem sunt ignoratio, perquam in peccata incidimus circa veritatem hallucinantes . C gnitio ergo est illuminatio, tuae delet ignorationem , ct perspicacem videndi faces etatem inserit. Quin etiam eorum quae sant deteriora rei cotio, est meliorum reuelatio. Quae enim male colligauit ignoratio, ea pulchre resoluit agnitio . Haec autem vincula quam celerrime remittantur,humana quidem fide, diuina vero gratia, cum remittuntur peccata uno modicamento Paeonio nempe verbali baptismo. Omnia ergo peccata eluimus, & euelligio mali non sumus amplius. Vna est haec gratia illuminationis, quod non sint iidem mores qui erant antequam lauaremur.
Quoniam autem cognitio una oritur cum illuminatione circa mentem refulgens,& qui prius rudes & ignari oramus,protinus vocamur discipuli: υtiamne id factum est cum aliquando aduentisset disciplina 'non enim poteris tempus dicere. Catechesis enim, seii quae per auditum suscipitur institutio, ad fidem deducit . Fides o
autem simul ciuili bapti simo docetur a diuino spiritu. d enim fides una si uniueis a salus humane naturae cadem sit autem iusti & benigni Dei erga omnes aequalitas de communicatio, Paulus manifestissime expositit, sic dicens: P Ri v
QEAM autem veniret sid s , custodiebamur sub I .ese,conclus siti, fide quae erat reii elanda. Quare Lex fuit noster Paedagogus in Christo vi ex fide iustitieemur. Post litam autem venit fides , non siimus amplius siti, paedagogo . Non auditis nos non esse ampi ius sub illa Lege, quae erat cum timore, sed i ab verbo, qui est Paedagogus liberi arbitrii. Deinde subiunxit vocem quae est remota ab omni per narum acceptione. o M N E s enim silii estis per sdem Dei in Christo Iesu. Quicumque enim in hristum baptirati estis, ,hristum induistis. No est Iudaeus, ncc Grae Ecus,non est seruiis nec liber, non est masculus & scemina. Omnes enim vos unus
stis in cairisto Iesu. Non ergo hi quidem sunt cognitione praediti, hi autem antia males in eodem verbo: sed omnes qui concupiscentias carnales depos ierunt, Ont aequales de spiritales apud Dominum. Et rursiis alibi scribit. ET E Ni M v No spiritu omnes nos in unum corpus bapti rati simus, siue Iudaei, siue Graeci, siue seoni, siue liberi:& omnes ex uno poculo bibimus. Neque vero absurdum silerit illo rum quoque ipsbrum, una cum eis, Vcrbis uti, qui spiritus quidem percolatione
dicunt elso meliorum memoriam. Percolationem autem intellisunt, quae ex in
liorum sit recordatione, eorum quae peiorassent separationem.lii itaqtie' h meliora reuocauit in memoria, necessario sequitur poenitentia propter deteriora. Ipsiim νergo spiri tum p enitentia adductum recurrisse fatentur. Eodem modo nos quoque nostrorum peccatorum moti poenitentia, ipserum detrimentis renunciantes, baptisno percolati ad aeternam quoque lucem recurrimus, filii ad patrem. Exultans ita que
70쪽
gie in spiritu Iesus,C o N p i τ v o R tibi pater, inq iit Deus coeli & teriae quod abstod .hi live a sapie atibas & intelligentibus, ct reuelasti ea paruulis. Infantes nos ac paruulos P aedagogus & m.igister appellans, qui sapietibus qui sunt in mundo Smus aptiores ad silute qui s p .entes s. ipsses existimantes,sii perbia inflati sunt.& exclamat exultans S mirandum in mocii laetus, taqua viai cu infantibus balbutiens. NALO PATER quia sic complacuit ante te. Propterea quae absconsa sunt a sapientibus & intelligentibus huius quod nunc est seculi, relictata fiant infantibus. Merito ergo Dei pueri,qui Vcterem quidem hominem deposucrunt,& vitii tunicam exuerunt, Dci autem incoin uptionem induerunt: ut nouus populus sanctus re
ne rati inas Ullutum hominem custodiamus.& in suas quidem est, tanquam Dei puellus, qui a fornicatione & improbitate est expurgatus. Manifestissime itaque beatus Paulus nos ab liac quaestione libet auit in priore epistola ad c orinthios, ite scribens: rRATREs ne hueri efficiamini mentibus , sed litis vitio infantes, mentibus autem este perfecit. Illud autem, A N D O eram paruulus, cogitaba ut paruulus, loquebar ut paruulus, quam sub Lege egit vitam ligniscat, in qua non ut iam sim lex, sed ut adhuc insipiens, puerilia quidem animo agitans, persin.luesatur, puerita autem loquens, blasphenii is&maledictis Verbum incessebat. Duo enim significat 3ν. ιν , insani cm videlicet& stultum. PosT AM siduis sium, inquit, vir. rursus dicit Paulus, feci ut cessarent ea quae erant infantis. Non aetatis impersectam magnitudinem, sed nec temporis praefinitam mensuram, neque virilium &persectiorum disciplinas, arcanas scilicet alias doctrinas significat, infantiam e tra fines amandans, qui se ea annunciare pro stetur Apostolus; sed infantes quidem dicit eos qui sunt in Lege, qui non secus ac larvis pueri, timore perturbantur.Viros autem, qui Verbo paremus nostrique sumus iuris & arbitrii,vocauit, qui credidimus spontanea elcctione seruati, sapienter, non insipienter metit territi. De hac re testimonium ser ipse Apostolus, Iudaeos secundum prius Testamentum dicens haeredes, nos autem secundum promissionem. Dico autem, inquit, quandiu limres est infans, nihil differta seruo, cum sit dominus omnium; sed est sub tutori-hus&curatoribus usque ad patris praefinitum tempus: ita & nos quando eramus
redacti in seruitutem sub elementis mundi. Quando autem venit plenitudo temporis, misit Deus silium sui ini factum ex muliere, faetum sub Lege, ut eos qui erant sub Lege redimeret,ut adoptionem filiorum per ipsum reciperemus. Vide quomodo conseiliis est esse infantes, qui timori & peccatis subiecti sunt eos autem qui sub fide sunt filios vocans, viros est ecit, tanquam ut eos distingueret ab infantibus qui sunt in Lege. NON E s, enim inquit, amplius seruiis, sed filius. Sin autem si-lius , & haeres per Deum. Quid ergo stio deest post haereditatem' Eleganter ergo
se exponi potest illud, AN Do eram infans,noc est, quando eram Iudaeus cratenim a prima sua origine Hebraeus, cogitabam ut infans, quonia sequebar Legem. postquam autem factus sum vir, non amplius quae sunt infantis, hoc est quae sunt
Logis, sed quae sunt viri cogito,hoc est, litae sunt c si rilli. que s lum virum Scriptura , vocad, ut ante diximus. CEssARE seci quae sunt infantis. Quae est aute in Christo infantia, est persectio, si cu Lege conferatur. Cum hic sumus,lii scipienda est de sensio infantiae. Est praeterea interpretanduid quoque quod ab Apostolo dictu eli.
L A c v o vi s potum dedi tanquam infantibus in Christo, non cibum . nondu enim poteratis, sed neque adhuc nunc potestis. Non enim mihi videtur dictum Iudaice accipiendum quod dicit.Nam illam quoque scripturam ei ex hoc aduerso adducam. iNDvC A M vos in terram bonam laete& melle fluentem. Exoritur itaque maxima dubitatio in harum scripturaium collatione cogitantibus. Si enim sidet in Christum principium est quae per lac de lignatur infantia, ea autem tanquam puerilis & imperfecta vilipendi tui: quomodo eius quod est peisidium, & scientia praeditum, post cibum requies, infantili tui sus latite honorata est' Nunquid ergo hoc, quod veluti quandam similitudinem indicat, tale quid signiscat & en utique hoc dictum ita legendum: L A C vobis potum dedi in Christo;& paruo intei lecto