장음표시 사용
31쪽
ae 3 Μ. Τ. CICERONI sEt Cimmeriis quidem, quibus aspectu solis,sive deus aliquis, siue natura adstiemerat,siue eius loci,quem incolebant situs,ignes tame aderat,quoru illis ut
Iumine Iicebat. I sti aut quos tu probas,tantis offusis tenebris,ne scintilla adeullam nobis ad aspiciendu reliquerunt. Quos si sequamur his uinclis simus
astricti,ut nosco mouere nequeamus. Sublata enim assensione,oem 8c motu
animoM,S rationem reru sustulerui: quod no modo recte fieri, sed omnino fieri no pol. Provide etia,ne uni tibi istam sentitia minime liceat defendere. An tu cu res occultissimas aperueris,in lucem* protuleris,iuratust dixeris ea te comperisse,quod mihi quoq; licebat,qui ex te illa cognoueram, negabis esse rem ullam quae cognosci,coprehedi,percipi possit: Vide quaeso etia atq; etiam, ne illaru quoq; reru pulcherrima' a teipso minuatur auctoritas. Quς eum dixisset ille,sinem fecit. Hortensius aut uehementer admirans, quod quidem perpetuo Lucullo loquete secerat,ut etia manus saepe tolleret: nec miria, nam nunu arbitror cotra Acamediam dictu esse subtilius, me quo* iocans ne,an ita senties no enim satis intelligebam coepit hortari ut sententia desisterem. Tum mihi Catulus, Si te,inquit, Luculli oratio flexit,quae est habita
memoriter,accurate,copiose,taceo,nein te quo minus si tibi ita uideatur sentelia mutes,deterredu puto. Illud uero no cessierim,ut eius auctoritate moveas re. Tm enim te mo monuit inquit arrides,ut caueres ne as improbus Trib. pl.quoru uides quata copia semper futura sit,arriperet te,& in cocione quaestreret qui tibi c5stares quum ide negares quid qua certi posse reperiri,idem te comperisse dixisses. Hoc qusso ne te terreat. De causa aut ipsa malim quide te ab hoc dissentire. Sin cesseris,no magnopere mirabor. Memini enim Antioehum ipsum cu annos multos talia sensisset, simul ac uisum sit sentetia destitisse. Haec quum dixisset Catulus,me omnes intueri. Tum ego non minus coomotus quam soleo in causis maioribus,huiusmodi quadam oratione sum ex oris. Me Catule oratio Luculli de ipsa re ita mouit,ut docti hois. 8c copiossi,& parati,& nihil praetereulis eorum quae pro illa causa dici possent,no laomen ut ei respondere posse diffiderem. Auctoritas aut tanta plane me moueφbat,nisi tu opposuisses no minorem tuam. Aggrediar igit si pauca ante quasi de fama mea dixero. Ego enim,si aut ostentatioe aliqua adductus, aut studio certandi,ad hanc potissimu philosophiam me applicui,non modo stultitiam
meam, sed etia mores dic natura condemnanda puto.Na si in minimis rebus pertinacia reprehenditur,calunia etia coercetur: ergo de omni statu eo silio totius uitae,aut certare cum aths pugnaciter,aut frustrari quum alios,tu etiam
meipsum uelim Ita nisi ineptum putare n tali disputatioe id facere quod quude Repub.d isceptatur,fieri interdu solet. Iurarem per Iouem deos p peo nates,me 8c ardere studio ueri reperiendi,& ea sentire quae dicere. Qui enim Possum no cupere uerum inuenire, quum gaudeam si simile ueri quid inuenerim Sed ut hoc pulcherrimu esse iudicem uera uidere: sico ueris probare sessa turpissimu est. Nec tame ego is sum,qui nihil unqua falsi approbem,a nuo quam assentiar,qui nihil opiner. Sed quaerimus de sapiente. Ego uero Ipse Scmagnus quidem sum opinator. Non enim sum sapiens,& meas cogitationes sic dirigo,non ad illam paruulam Cynosuram. Qua fruunt duce nocturna Phoenices in alto. ut ait Aratus:eo directius gubernant quod eam teneant, i
32쪽
is Quae curse interiore breui conuertitur orbe: sed ad Helicen 8c clarissimos septetriones id est ratioes has Iatiore specie, noad tenue elimatas. Eo fit ut errem 8c uager latius. Sed non de me, ut dixi, sed de sapiete quaeritur. Visa enim ista,quum acriter mentem sensumve pepule runt,accipio: rjSi interdum etiam assentior,nec percipio tamen. Nihil enim arbitror posse percipi. Non sum sapiens,ital uisis cedo, ne* possum resistes
re. Sapientis autem hanc censet Arcesilas vim esse maximam Zenoni assienotiens,cauere ne capiatur,ne fallatur uidere. Nihil est enim ab ea cogitatione, quam habemus de grauitate sapientis,errore leuitate,temeritate dia unctius.
Quid igitur loquar de firmitate sapietis, quem quide nihil opinari tu quot
Luculle concediscinuod quoniam a te probatur,ut praepostere tecu agam, iam enim reseram me ad ordine. Haec primum collusio quam habeat uim cosidera. Si ulli rei sapiens assentietur unu aliqua do etiam opinabitur: nu qua autem opinabitur, nulli igitur rei assentietur. Hanc coclusionem Arcesilas Ohat.Confirmabat enim δc primu& secudum. Carneades nonuna secudum illud dabat,assentiri aliqua lo: id a ssequebatur etiam opinari,quod tu rio uis, dc recte,ut mihi uideris: sed illud primu,sapientem si assensurus esset,etia opinaturum,falsum esse & Stoici dicunt, & eoru astipulator Antiochus. Posse enim eum falsa a ueris,& quae no possint percipi ab his quae possint distino guere.Nobis aut primum etia si quid percipi possit tamen ipsa cosuetudo ausentiendi periculosaee uidetur & Iubrica. Quaobrem quum tam uitiosum ecco stet assentiri quidqua,aut falsum,aut incognitum,sustineda est potius Ois assensio ne praecipitet,si temere processerit. Ita enim finitima sunt falsa ueris,
eat quae percipi possunt, si modo ea sunt quaedam iam enim uidebimus9 ut
tame in praecipite locum non debeat se sapiens comittere.Sin aut omnino mishil ee quod percipi possit a me sumpsero,& quod tu mihi das accepero,sapia
entem nihil opinari,effectum illud erit, sapietem assensus omnes cohibituru: ut uidedum tibi sit id ne malis,an aliquid opinaturum ee sapietem. Neutrum inquies illorum.Nitamur igitur nihil posse percipi.etenim de eo omnis e cootrouersia. Sed prius pauca cum Antiocho,qui haec ipsa quae a me defenduno tur,& didicit apud P hilonem tandiu,ut costaret diutius didicisse neminem, dc scripsit de his rebus acutissime,& idem lisc non acrius accusauit in senectute, quam antea desensitauerat. avssuis igitur fuerit acutus ut fuit,tame inconstatia leuatur auctoritas. Quis inquam enim iste dies illuxerit,quaero,quill li ostenderit eam quam multos annos ee negauisset,ueri dc falsi notam c Exo cogitauit aliquid ,eadem dicit quae Stoici. Poenituit eum illa sensisse. Cur nose trastulit ad alios,& maxime ad Stoicoset Eorum enim erat propria ista dissensio. Quid eum Mnesarchi poenitebat auid Dardanis qui erant Athe nis tum principes Stoicorum. Nuquam a Philone discessit nisi posteaquam
ipse coepit qui se audirent habere. Vnde autem subito uetus Academia reuoocata est nominis dignitate uidetur quum a re ipsa descisceret,retinere uoluiso se,quod erant qui illum gloriae causa facerent sperare etiam sore, ut hi qui sesequerentur, Antiochi uocaretur. Mihi autem magis uidetur non potuisse sustinere cocursum omniu philosophoiu.Etenim de ceteris sunt inter illos nostnulla communia, haec Academicorum est una sententia, quam reliquorum
33쪽
Ο Μ. T. C I C ERO NI sxunt item ille quum s stuaret ueterum ut Moenianom,sic Academicorum iam ishram sequutus est. Quo psolebat uti argumeto tum quum ei placebat nihil posse percipi,quu quaereret Dionysius ille Heracleotes,utru comprehendis. set certa illa nota qua assentiri dicitis oportere: illud ne quod multos annom tenuisset,Zenonii magistro credidisset,lionestum quod esset,id bonum so: lum essec An quod postea desensitauisset,lionesti inane nomen esse,uoluptast tem esse summu bonum aut ex illius comutata sententia docere uellet,nihil ita signari in animis nostris a uero posse,quod non eode modo possit a falso, iis curauit quod argumentu ex Diony sio ipse sumpsisset,ex eo ceteri sumeret , Sed quu hoc,alio loco plura,nuc ad ea quae a te Luculle dicta sunt: S primu quod initio dixisti. uideamus quale sit: similiter a nobis de antiquis philoso phis comemorari,atq; seditiosi solerent claros uiros, sed tamen populares ali: quos notare, illi quu res no bonas tractent,similes bonoru uideri uolui. Nos aut ea dicimus nobis uideri,quae uosmetipsi nobilissimis philosophis placuis: se coceditis. Anaxagoras niuem nigram dixit esse: ferres me si ego idem dicerem Tu ne si dubitarem quidem. At quis est nuc hic Sophistes:Sic enim appellantur hi qui ostentationis,aut quaestus causa philosophatur. Maxima suo. it S grauitatis Sc ingenii gloria. Quuid loquar de Democrito,quem cu eo coferre possumus no modo ingenii magnitudine,sed etiam animi qui ita sit ata, sus ordiri. Haec loquor de uniuersis. Nihil excipit,de quo no profiteat. Quid enim esse potest extra uniuersae uis huc philosophum non anteponit Cleoanthi,Chrisippo,relias inserioris ς tatis et Qui mihi cu illo collati antae classis uidentur. Atm is non hoc dicit quod nos,qui ueri esse aliquid non negastmus,percipi posse negamus. Ille veru esse plane negat, esse sensus quidem no obscuros dicit,nec tenebricosos. Sic enim appellat eos is qui huc maxime e admiratus Chius Metrodorus,initio libri qui est de natura. Nego,inquit, scire nos,sciamus ne alia d an nihil sciamus,ne idipsu ade nescire aut scire, scire nos: nec Oinci sit ne alia d an nihil sit. Furere tibi Empedocles uidet at mihi dignissimu rebus his de abus tost sonu landere.Nu ergo is excscat nos: aut orbat sensibus,si paru magna vim censet in his ee ad ea quae sub eos subiecta sue iudicanda Parmenides, Xenophanes minus bonis quasi uersibus, sed tameillis uersibus increpant eoru arrogantiam quasi irati,qui cu sciri nihil possit, audeant se scire dicere. Et ab his aiebat remouendu Socratem & Platonem. Cur an de ullis certius possum dicere uixisse cu his equidem uideor. I ta multi sermones praescripti sunt,e quibus dubitari no possit,quin Socrati nihil sit uisum sciri posse.Excepit unu tantu scire se,nihil se scire,nihil amplius. Quiriddicam de Platone qui certe tam multis libris hoc persequutus non esset, nisi probauisset. Ironiam enim alterius perpetuam presertim nulla fuit ratio per sequi.Videor ne tibi non ut Saturninus nominare modo illustres homines.sed etiam imitari nuquam nisi claru,nisi nobilem Atqui habebam molestos uobis sed minutos Stilbonem,Diodoru, Alexinu,quorum sunt contorta Scaculeata quaedam sophismata. Sic enim appellatur fallaces coelusiuculae. Sed quid eos colligam,quu habeam Chrysippum, qui sulcire putatur Porticum Stoicora Quam multa ille contra sensus,u multa contra omnia quae in conssuetudine probantur,di luit Idem mihi quidem non uidetur,sed dissolueorit sane,certe tam multa non collegisset,quae nos fallerent probabilitate mas na,nisi
34쪽
gna,m si uideret his resisti non faciIe posse. auid Cyrenei uidentur mihi minime contempti philosophi qui negant esse quidquam quod acipi possit exotrinsecus: ea se sola percipere,quae taehu intimo sentiant,ut dolorem,ut uoluo Ptatem : neq; se quo quid colore,aut quo sono sit scire,sed tantum sentire astioci se quodamodo. Satis multa de auctoribus: quana ex me quaesieras, non ne, putarem post illos ueteres tot seculis inueniri veru potuisse,tot ingenηs, tariotisci; studiis quaerentibus. Quid inuetum sit paulo post uidero teipso adem
iudice. Archesilam uero no obtrectandi causa cum Zenone pugnauisse, sed veruinuenire uoluisse,sic intelligitur.Nemo inquam superiorum non modo.
expresserat,sed ne dixerat quide posse hominem nihil opinari,nec solu posise,sed ita necesse esse sapienti uisa est Archesilae cum uera sententia,tum honesta Sc digna sapiente. ussiuit de Zenone fortasse quid futurum esset,si nec Percipere quidquam posset sapiens, nec opinari sapietis esset. Ille credo nihil opinarur,quoniam esset quod percipi posset. uidergoeet id uisum credo.. Quale igitur uisum Tum illu ita definisse ex eo quod esset sicut esset impressum& signatu&esseetum. Post requisitum etiam nisi eiusmodi esset uisum veru,quale falsum. Hic Zenonem uidisse acute nullum esse uisum quod per cipi posset,si id tale esset ab eo quod est,ut eiusmodi ab eo quod non est, pos set esse. Recte consensit Archesilas ad desinitionem additu,neq; enim falsum percipi posse,necp veru si esset tale quale uel falsum. Incubuit autem in eas di
sputationes,ut doceret nullu tale esse uisum a uero ut non eiusde modi etiam a falso possit esse. Haec autem est una cotentio quae adhuc permanserit. Nam illud,nulli rei assensuru esse sapientem,nihil ad hanc cotrouersiam pertinebat. Licebat enim nihil percipere,& tame opinari: quod a Carneade dicitur prosthatum .Equide Clitomacho plusa Philoni aut Metrodoro credens, hoc magis ab eo disputatu, cp probatum puto. Sed id omittamus. Illud certe opinastione S perceptione sublata sequitur,omniu assensionum retentio,ut si osteo dero nihil posse percipi,tu concedas nuquam assensurum esse. Quid ergo est quod percipi possit, si ne sensus quidem uera nucianwquos tu Luculle omni loco defendis. Quod ne id facere posses idcirco heri non necessario Ioco co
tra sensus tam multa dixeram. Tu aut te negas infracto remo neq; columbae
collo comoueri. Primum cur nam & in remo sentio no esse id quod uideat,& in columba plures uideri colores,nec esse plus uno. Deinde nihil ne praeterea diximus Maneat illa omnia,lacerat ista causa,veraces suos esse sensus dio cit. Igitur semper auctorem habes,&eum, qui magno suo periculo causam agat. Eo enim rem dimittit Epicurus,Si unus sensus semel in uita metitus sit, nulli una esse credendum. Hoc est veru esse,considere suis testibus, importune insistere. Ita Timagoras Epicureus negat sibi unquam quia oculii torsi siet,duas ex lucerna fiamulas esse uisas.Opinionis enim esse mendaciu,non oculor v. quasi quaeratur quid sit,non quid uideatur.Sic hic quidem maioria
similis. Tu uero qui uisa sensibus alia uera dicas ee,alia falsa,a ea distinguiscDesine quaeso comunibus locis domi nobis ista nascutur. Si,inquis, deus te interroget senis modo dc integris sensibus num amplius quid desideras, ad respondeas: Utinam quidem roge audies a nobiscum male agerent. Vt. II. uera uideamus ci longe uidebimus:Ego Catuli Cumana ex hoc loco regiost nem uideo, Pompeianum non cerno Neq; quidquam interiectum est quod
35쪽
3Σ M. T. CICERONIS obstet sed in tedi aclis longius no potest.O praeclarum prospectu, Puteolos videmus at familiarem nostrum Auianu fortasse in porticu Neptuni ambu Iantem no videmus. At ille nescio qui,qui in scholis nominari solet, mille dc octingenta stadia quod abesset uidebat, quaedam uolucres longius. Responderem igitur audacter isti uestro deo,me plane his oculis no este contentum. Dicet me acrius uidere a ullos pisces fortasse,qui ne uidetur a nobis,et nucquidem sub oculis sunt,necp ipsi nos suspicere possiunt. Ergo ut illis aqua,sic nobis aer crassus offunditur. At amplius no desideramus. Quid talpam: nudesiderare Iume putasetne in tam quereretur cu deo quod parum loge, quam quod falsum uideret. Vides ne nauem illaritare nobis uidetur. At iis qui in
naui sunt,moueri haec uilla. aere rationem cur ita uideatur: quam ut maxime inueneris,quod haud scio an no possis,no tu uerum testem habere, sed eunon sine causa falsum testimoniu dicere ostenderis. Quid ego de nauic Vidi
enim a te remu contemni. Maiora sortasse quaeris. Quid potest ee sole ma ius quem mathematici amplius duodeuiginti partibus cotirmant maiorem
esse a terram. Quantulus nobis uidetur mihi quide quasi pedalis , Epicurus
aut posse putat etiam minore ee eum a uideatur,sed no multo. Ne maiorem quide multo putant esse,uel latum esse quatus uideatur, ut oculi, aut nihil nactiantur,aut no multum metiantur. Vbi igitur illud est semel Sed ab hoc cre dulo, qui nu quam sensus mentiri putat,discedamus,qui ne nuc quidem putat . quu ille sol qui tanta incitatione sertur,ut celeritas eius quanta sit ne cogitara. quide possit,iam e nobis stare uideatur. Sed ut minuam cotrouersiam, uidcte
quaeso a in paruulis sitis. uatuor sunt capita qus concludunt nihil ee quoa nosci percipi,comprehedi possit,de quo haec tota quaestio est. E quibus priomum est,esse aliquod uisum falsum: secudum,non posse id percipi: tertiu,ino ter quae uisa nihil intersit, fieri no posse ut eoru alia percipi possint, alia non possint: quartu,nullum esse uisum veru a sensu profecHim,cui no appositum
sit uisum aliud quod ab eo nihil intersit,quod percipi no possit. Hora quas
tuor capitum secudum & tertium omnes concedui. Primu Epicurus no dat,
uos quibuscum res est id quo Q conceditis. Omnis pugna de quarto est. Qui igitur P. Seruiliu Geminum uidebat,si Quin tu se uidere putabat, incidebat in eiusmodi uisum,quod percipi no posset,quia nulla nota veru distinguebatur a falso. Qua distinetione sublata quam haberet M.Cotta, qui bis cu Geomino Consul fuit agnoscendo eiusmodi notam,quae falsa esse no possit Ne
gas tantam similitudine in reru natura esse: pugnas omnino,sed cu aduersaφrio facili. Ne sit sane uideri certe potest. Fallet igitur sensum:& si una seselles rit similitudo dubia omnia reddiderit. Sublato enim iudicio illo quo oporotet agnosci,etia si ipse erit quem uideris qui tibi uidebitur,tame no ea nota iudicabis,qua dicis oportere ut no possit esse eiusde modi falsa. Quado igitur potest tibi P. Geminus auintus uideri,quid habes explorati Cur non posisit tibi Cotta uideri qui non sit,quonia aliquid uidetur esse quod non est: Oomnia dicis sui generis esse,nihil ee idem quod sit aliud. Stoicum est quidem, nec admodu credibile. Nullum esse pilum omnibus rebus talem qualis sit pilus alius,nultu granum. Haec reselli possunt,sed pugnare nolo. Ad id enim quod agitur nihil interest,omnibus' ne partibus uisa res nihil disserat, an in ' ternosci non possit etiamsi disserat. Sed si hominu similitudo tanta esse non
36쪽
potest,ne signoru quidem.Dic mihi, Ly sippus eodem aes e,eadem teperais Iae, eodem coeIo,aqua,ceteris omnibus certum Alexandrum eiusdemodi se cere non posset: a igitur notione discerneres Quid si eiusmodi caera centum sigilla hoc anulo impressero,ecqus poterit in agnoscedo esse distinctio: An tibi erit qusredus anularius aliqui,quoniam gallinariu inuenisti Delia, cu illum qui oua cognosceret Sed adhibes artem aduocatam etia sensibus. Pictor uidet quae nos no videmus .Et simul inflauit tibicen,a Pito carme agnostscitur. Quid hoccnon ne uidet cotra te ualere,si sine magnis artificiis ad quae Pauci accedutinostri quidem generis admodum nec uidere nec audire possvomus I am illa praeclara, quato artificio eet sensus nostros metem p dc totam costructionem hominis fabricata natura,cur non extimesca opinandi temeritatem: Etiam ne hoc affirmare potes Luculle,esse aliqua uim cum prudentia S cosilio,scilicet quae finxerit,uelut tuo uerbo utar,quae fabricata sit homionem Qualis ista fabrica estcubi adhibita quado cur quomodocTractano tur ista ingeniose,disputantur etia eleganter. Deniq; uideantur sane,ne assiramentur modo. Sed de Physicis mox,& quide ob eam causam,ne tu qui idem me facturu paulo ante dixeris,uideare metitus.Sed ut ad ea quae clariora seneueniam,res iam uniuersas profunda,de quibus uolumina impleta sunt non a nostris solum,sed etia a Chrysippo de quo queri solent Stoici, dum studiose omnia conquisierit,cotra sensus & perspicuitatem,cotracp omnem consuetudine,cotra ratione,ipsum sibi respondente inferiorem fuisse:itam ab eo armatum esse Carneade.Ea sunt eiusmodi,qus a te diligentissime tractata sunt, Dormientium Sc uinolentotu & furiosorum uisa imbecilliora esse dicebas uuigilantium,siccoru,sanorum. uomodorquia quu experrectus esset Ennio us,non diceret se uidisse Homerum,sed uisum esse. Alcmaeo autem, . Sed mihi neutia cor consentit.
Similia de uinoletis. Quasi quisu neget 3c qui experrectus sit eum somniare. 8c cuius suror consederit,putare non fuisse ea uera quae essent sibi uisa in furore. Sed non id agitur,tu quum uideantur: quomodo uidentur,id quaerit. Nilluero Ennium no putamus ita totu illud audiuisse, O pietas animi: si modo id semniauit,ut si uigilans audiret. Experrectus enim potuit ilIa uisa Putare ut erant,& somma,dormienti uero aeque ac uigilanti probant. Quid Iliona somno illo Mater te appello. Non ne illa credit filium loquutum, ut experrecta re crederet Unde enim ilIac Age adsta,mane audi,ttera dum eadem & ista mihi. Num uidetur minore habere uisis si uigilates fide Quid loquar de insanis: alis tande fuit affinis tuus Catule Tuditanus auisa sanissimus tam certa Putat quae uidet, is putabat quae uidebantur Quid ille qui, video uideo te uiuum Ulysses,dum Iicet. non ne etiam bis exclamauit se uidere quum omnino no uideret auid apud Euripidem Hercules quu ut Euristhei filios ita suos configebat sagittis,quuuxorem interimebat,quum conabatur etiam patre non perinde mouebat salsis ut ueris moueretur: Quid ipse Alcmaeo tuus,qui negat cor sibi cum ocustiis consentire Non ne ibidem incitato furore.
37쪽
Incede incede adsunt adsunt,me me expetunt.
id quum uirginis fidem implorat et
Fer mi auxilium,pestem abige a me Flammiseram,hanc uim quae me excruciat. Ceruleae incinctae igni incedunt, Circunstant cum ardentibus taedis.
Num dubitas quin sibi haec uidere uideatur Item* cetera Intendit Crinitus Apollo,
Arcum auratum Iuna innixus: Diana facem iacit a laeua.
Qui magis hsc crederet si essensis credebat quia uidebantur Apparet enim
iam cor cum oculis co sentire.Omnia aut haec proseruntur,ut illud efficiatur, quo certius nihil potest esse,inter uisa uera 8c falsa ad animi assensum nihil interesse. Vos aut nihil agitis cum illa falsa uel furiosorum uel somniantium, recordatione ipsoru refellitis. Non enim id quaeritur,qualis recordatio fieri se Ieat eorum qui experrecti sunt,aut eorum qui surere destiterint: sed qualis uisio suerit aut furentium aut somniatium tum quum comouebantur. Sed abeo
a sensibus,quid est quod ratione percipi possit Dialecticam inuentam ee discitis ueri Sc falsi quasi disceptatricem dc iudicem.Cuius ueri & falsic et in quare In Geometriine,quid sit veru aut falsum Dialecticus iudicabit an in literis an in musicisc At ea no nouit. I n philosophia igitur sol quantus sit, quid ad illum quod sit summum bonum,quid habet ut queat iudicare et Quid igis tur iudicabit Quae colunctio,quae diiunctio uera sit quid ambigue dictum sit,quid sequat quai rem,quid repugnetcSi hscet horu similia iudicat de se
ipsa iudicat, plus aut pollicebatur. Na haec quide iudicare ad ceteras res,quae sunt in philosophia multae atq; magnae,no est satis. Sed qm tin in ea arte posnitis,uidete ne cotra uos tota nata sit,quae primo progressu festiue tradit eleomenta loquendi,S ambiguoim intelligentia concludendiq3 rationem,tu paucis additis uenit ad Soritas lubricu sane 5 periculosum locum, quod tu modo dicebas esse uitiosim interrogadi genus. Quid ergo,istius uit' nu nostra culpa est:Reru natura nullam nobis dedit cognitionem finium, ut ulla in restatuere possimus,quatenus nec hoc in aceruo tritici solum,unde nomen est. Sed nulla omnino in re minutatim interroganti diues paust, clarus obscurus sit,multa Pauca,magna parua,longa breuia,lata angusta, quanto aut addito aut dempto certum respodeamus non habemus. At uitiosi sunt Soritae. Frangite igitur eos si potestis,ne molesti sint. Erunt enim nisi cauetis. Cautum est, inquit. Placet enim Chrysippoquu gradatim interrogetur,uerbi causa, tria Pauca sint,an ne multa,aliquato priusquam ad multa perueniat quiescere, id est,quod ab his dicitur μν. Per me uel stertas licet inquit Carneades, non modo quiescas. Sed quid pficitetSequitur enim qui te ex somno excitet,& eodem modo interroget,quod in numero colicuisti. Si ad eum numerum unu addidero,inulta e erunt progrediere rursus quoad uidebitur, quid plura Hoc enim fateris,ne ultimule paucorum,neo primum multoru respodere posse. Cuius generis error ita manat,ut non uideam quo non possit acst
cedere. Nihil me laedit,inquit.Ego enim ut agitator callidus privsu ad finem
38쪽
ueniam equos sustinebo,eo magis si locus is quo seretur equi praeceps erit. Sic me,inquit,ante sustineo, nec diutius captiose interroganti respondeo. Si habes quod liqueat,neq; respondes,superbis: si non habes,ne tu quide percio Pis, si quia obscura: cocedo. Sed negas te usq; ad obscura Fgredi. illustribus igitur rebus insistis. Si id talumodo ut taceas, nihil assequeris. uid enim ad
illum qui te captare uult,utrum tacentem irretiat te an loquetem Sin autem
usq; ad nouem,uerbi gratia,sine dubitatione respodeas pauca esse,in decimo insistis,etiam a certis &illustrioribus cohibes assensum hoc idem me in oboscuris facere no sinis. Nihil igitur te contra Soritas ars ista adiuuat, quae nec augendi nec minuendi quid aut primum sit,aut postremum docet. Quid qd eadem illa ars quasi PeneIope telam retexens tollit ad extremum superiora, Utrum ea uestra,an nostra culpa est Nempe sundamentum Dialecticae est,
quidquid enuncietur. Id autem appellant ασιωμα,quod est quasi effatu 9 aut
uerum esse aut falsum. uid igitur,haec uera an falsa suntlSi te mentiri dicis, idi uerum dicis,mentiri uerum dicis. Haec scilicet inexplicabilia esse dicitis, quod est odiosius ci illa quae nos non comprehensa& no percepta dicimus. Sed haec omitto: illud quaero si ista explicari no possunt,nec eorum ullum iudicium inuenitur,ut respodere possitis uera ne an falsa sint ubi est illa definiolio,Eslatum esse id quod aut uerum aut falsum sit:Rebus sumptis adiungam
ex his sequendas esse alias alias improbandas, quae sint in genere contrario. Quomodo igitur hoc coclusum esse iudicas,si dicis nune lucere, S uerum dicis,lucet igitur Probatis certe genus,& rectissime coclusum dicitis : ita in docendo eum primum cocludendi modum traditis. Aut quidquid igit eodemodo cocluditur pbabitis,aut ars ista nulla est. Video ergo hanc conclusioonem probaturus' ne sis,si dicis te mentiri,ueru* dicis,metiris: dicis aut te metiri,uerum dicis,mentiris igitur. Qui potes hac no probare, quu probaueoris eiusdem generis superiorem Haec Chrysippea sunt,ne ab ipso quide disi
soluta. avid. n. faceret huic coclusioni, si lucet lucet, lucet aut,lucet igitc Cederet scilicet. Ipsa enim ratio conexi,quum concesseris superius,cogit inferious concedere. Quid ergo hoc ab illa coclusione differt Si mentiris, mentiris, mentiris autem,mentiris igitur.Hoc negas te posse nec approbare nec improhare: qui igitur magis illud c Si ars si ratio,si uia,si uis deniq3 conclusionis ualet,eadem est in utro Q. Sed hoc extremum eorum est,postulant ut excipiatur haec inexplicabilia. Tribunum aliquem censeo uideant,a me istam exceptiost nem nuncI impetrabunt. Etenim quum ab Epicuro, qui totam Dialecticam& contemnat Scirridet,no impetrent,ut uerum esse cocedat quod ita effabi mur: aut uiuet cras Hermachus,aut non uiuet: quum Dialectici sic statuant, omne quod ita disiumstum sit,quasi aut etiam,aut non,no modo uerum esse,
sed etiam necessarium uide si sit cautus is quem isti tardum putant. Si enim,
inquit,alterutrum concessero necessarium esse,necesse erit cras Hermachum aut uiuere,aut no uiuere. Nulla autem est in natura reru talis necessitas. auu
hoc igitur Dialectici pugnent,id est Antiochus 8c Stoici,totam enim euertit Dialecticam. Nam si e contrariis disiunctio,cotraria autem ea dico quum aist terum ait,alterum neget: si talis disiunctio salsa potest ee,nulla uera est. Mescum uero quid habent litium qui ipsorum disciplinam sequorc Quum aliud huiusmodi inciderat,sic Iudere Carneades solebat.Si recte conclusi si teneo:
39쪽
s s. M. T. CICERONI s . sin uitiose,m Inam Diogenes reddet: ab eo enim Stoico Dialectica didicerat.
Haec aute merces erat dialectico'. Sequor igitur eas uias,quas didici ab An tiocho,nec reperio quomodo iudicem,si lucet,lucet,ueru esse ob eam causam, quod ita didici,omne quod ipsum ex se conexum sit veru esse,non iudicem, si mentiris mentiris,eodem modo esse conexum. Aut igitur hoc & illud aut nisi hoc ne illud quide iudicabo. Sed ut omnes istos aculeos,& totu tortuosum genus disputandi relinquamus, ostendamus i qui simus,lam explicata tota Carneadis sententia, Antiochi ista corruent uniuersa. Nec uero quida ita discam,ut quisqua id fingi suspicetur: a Clitomacho sumam, qui uso ad senectutem cum Carneade fuit homo SI acutus ut Poenus,& ualde studiosus ac ditio gens. Et quatuor eius libri sunt de sustinendis assensionibus. Haec aut qui iadicam,sunt sumpta de primo.Duo placet ee Carneadi genera ui ru. In uno
hac diuisione: alia uisa esse quae percipi possint,alia quae acipi no possint. In
altero aut, alia uisa ee probabilia,aliano probabilia. Itaq; q cotra sensus,co traq; perspicuitate dicatur,ea pertinere ad superiorem diuisionem cotra poosteriorem nihil dici oportere. Quare ita placere, tale uisum nultu esse ut peroceptio coseq ueretur: ut autem probatio multa,etenim cotra naturam esset, si probabiIe nihil eci, sequitur omnis uitae ea quam tu Luculle comemorabas,
euersio. Itaq3 & sensibus probada multa sunt,teneatur modo illud ,non inense in his quida tale,quale non etia falsum nihil ab eo disserens esse possit. Sic quidquid acciderit specie probabile,si nihil se offeret quod sit probabilitati
illi cotrarium utetur eo sapiens,ac sic omnis ratio uitae gubernabitur. Etenimis quo qui a uobis sapiens inducitur,multa sequitur probabilia, non coprehensa, nem percepta,neo assensa, sed similia ueri: quae nisi probet,omnis uita tollatur. Quid enim constendens nauem sapiens, num coprehensum animo habet ato perceptu, se ex sententia nauigaturum Qui potest: Sed si iam ex hoe loco proficiscatur Puteolos stadia triginta probo nauigio, hono guber natore ac tranquillitate probabile uideatur se illuc uenturum esse saluu . Hu iusmodi igitur uisis cosilia capiet'agendi et non agendi,faciliorcp erit,ut alham esse niuem Pbet,u erat Anaxagoras,qui id non modo ita esse negabat, sed sibi quia sciret aquam nigra esse,unde illa congregata esset,albam ipsam esse ne uideri quidem. Et quaecun res eum sic attinget,ut sit uisum illud pro habile,ne ulla re impeditum,mouebitur. Non enim est e saxo sculptus, aut
e robore dolatus,habet corpus,habet animum,mouetur mente,mouetur senosibus,ut ei uera multa uideantur. Neq; tamen habere insignem illam & pro Priapercipiendi notam:eol sapientem non assentiri,quia possit eiusdem Oodi existere falsum aliquod cuiusmodi hoc uerum. Ne nos contra sensus ali ter dicimus ac Stoici qui muIta falsa esse dicut,longe* aliter se habere ac sensibus uideantur. Hoc aut si ita sit ut unu modo sensibus falsum uideat,praesto est qui neget rem uIIa percipi posse sensibus. Ita nobis tacentibus ex uno Epicuri capite altero uestro, pceptio et coprehensio tollitur. uod est caput Epicuri Si ullusensibus uisum falsum est,nihil potest percipi. Quod uestrumet
Sunt falsa sensus visa, quid sequituri ut taceam , conclusio ipsa loquitur nihil Percipi posse. Non concedo,inquit, Epicuro. Certa igitur cum illo,qui a te totus diuersus est: noli mecum,qui hoc quidem certe falsi esse aliud in sensibus
tibi assentior: quano nihil mihi tam mirum uidetur,o ista dici ab Antiocho quidem
40쪽
LVCVLLVS quidem maxime, ierant quae paulo ante dixi,notissima. Licet.n.haec quiuis arbitratu suo reprehedar,quod negemus rem ullam percipi posse, certe leuistor reprehelloe. Quod tamen dicimus esse quaedam probabilia, non uidetur hoc satis ee uobis: nec sic illa certe debemus effugere,quae a te uel maxime agitata sunt. Nihil igitur cernis,nihil audis,nihil tibi est perspicuumcExplicaui paulo ante Clitomacho auctore,quomo ista Carneades diceret. Accipe quco admodum eadem dicantur a Clitomacho in eo libro quem ad C. Luciliu scripsit poeta quum scripsisset eisdem de rebus ad L. Censorinum eum, qui Consul cu M. Manilio fuit. Scripsit igitur his fere uerbis: sunt enim mihi nota pPterea,quod earu ipsarum reru,de quibus agimus,prima institutio 8c quasi disciplina illo libro continetur.Sed scriptum est ita, Academicis placere, esse rerum eiusmodi dissimilitudines,ut aliae probabiles uidean tur,aliae cotra. I claute non esse satis cur alia posse percipi dicas,alia non posse,propterea quod multa salsa probabilia sint,nihil autem falsi perceptum & cognitu possit ee. Ita P ait uehementer errare eos qui dicat ab Academia sensus eripi, a quibus nonnuna dictum sit,aut colorem,aut saporem,aut sonum nultu esse. Illud sit disputatu,non inesse in his propriam,quae nusu alibi esset,ueri d c certi nota. Quae quum exposuisset,adiungit dupliciter dici assensus sustinere sapiente:
Uno modo,quum hoc intelligatur omnino eu rei nulli assentiri: altero, quum se a respodedo,ut aut approbet ad,aut improber,sustinear, ut neo neget alis quid nem ait. Id quum ita sit,altem pIacere ut nunu assentiatur: alteru tenere, ut sequens probabilitatem,ubicu haec aut Occurrat,aut deficiat, aut etia aut non,respodere possὶt,nec ut placeat eum qui de omnibus rebus contineat se
ab assentiendo,moueri tamen et agere aliquid ,reliquit eiusmodi uisa, quibus ad actionem excitemur. I tem ea quς interrogati in utra Partem respondere Possumus,sequentes tantum odo quod ita uisum sit,dum sine assensu: neq; taomen omnia eiusmodi uisa approbari,sed ea quae nulla re impedirentur. Haec si uobis non probamus,sint falsa sane,inuidiosa certe non sunt Non enim lucem eripimus: sed ea quae uos percipi comprehendi ,eadem nos si mo prosthabilia sint,videri dicimus. Sic igitur inducta&constituta probabilia, S eo quidem expedito, luto,libero,nulla re implicato,uides prosecto Luculle iacere iam illud tuum perspicuitatis patrociniu. I isdem enim hic sapies,de quo
loquor,oculis quibus iste uester cocIum,terram, mare intuebitur: iusdem seri
sibus reliqua quae sub quenm sensum cadui sentiet. Mare illud quod nuc Fauonsonascente purpureu uidetur,idem huic nostro uidebitur. Nec tamen asisentietur, quia nobismetipsis modo ceruleu uidebat, mane flavum, quod*nunc quia a sole collucet,albescit&uibrat,dissimile est proximo ei contine es: ut etia si possis ratione reddere cur id eueniat,tamen non possis id veru esse
quod uidebatur oculis defendere. Unde memoria si nihil percipimus sic.n. quaerebasJ quod meminisse uisa nisi coprehensa non possumusrquid Polysnus,qui magnus Mathematicus suisse dicitur: Is posteas Epicuro assentiens totam Geometriam falsam esse credidit num illa etia quae sciebat oblitus estet
Atqui falsum quod est id percipi non posivi nobismetipsis placet. Si igit memoria perceptaru comprehensaru p reruest, omnia quae quisl meminit,habet ea coprehensa at percepta, alii aut comprehedi nihil posi& omnia meminit Scyron Epicuri dogmata,vera igitur illa sunt nuc omnia. Hoc per me