장음표시 사용
111쪽
.nter me Crdom. de Fort. s. Si mero dominω. de
tendat: haeres vero, omnia antiqua. In his casibus de duobus quaeritur: unum, cuius sit probatio valterum, quo genere probationis uti liceat, & an hapc
Lex Regia hic locum habeat. Quantum ad primam quaestionem, tam vulgata est resolutio, ut longiori discussione non indigeat: Nam quamuis nonnulli Parisienses Patroni olim responderint,omnia dici debere noua,& quaestitia,
quae antiqua &auita esse non probarentur: hac ratione duisti, quod nudus nasceretur homo, nudus enim inquit Iob μ exivi de utero matris meae, atq; ita, quod omnia per nos stea possessa, quaesititia fuisse praesumi deberent: obtinuit tamen contraria sententia,omnia scilicet praesumi antiqua, quae noua& quaesititia non probarentur : hac. Iuris ratione, quod ex praesenti possessione, praeteritam & antiquam nos habuisse praesumatur, si hoc enim in xime obseruatur in dominio, quod antiquum &cotinuatum de praedecessore in haeredem cesetur: antiquum quippe praesumitur, quod nouum non probatur, maxime in possessore,inquiunt Feudistae. Ergo communi opinione receptum est, ei incumbere onus probandi, qui bona quaesititia dicit.Alt ra superest quaestio, an scilicet testibus, rem quo sititiam esse,probare liceat,si centum libras excedat,&quaesita a tempore huius Constitutionis dicatur, hanc enim Legem Regiam, suturis tantum dare sormam negotiis, certi Iuris est an vero scriptis tantum, ex hac Lege Regia. Respondeo, hanc Le
gem nostram,in istis exemplis, exactu & ad unguem praeti-
112쪽
ΤasTI3. COMME NT ARIvs. DI practicari non posse, sed potius arbitrio & aequitati Iudicantium relinqui debere probandi facultatem,
qui ex natura negotij, & allegationum circunstantha, magis scire poterunt, quo genere probationis utendum sit. Nemini enim ignotum est, bona tam mobilia, quam immobilia non tantum scriptis, sed etiam sine scriptis, & absq; hominum pactione, acquiri posse: Proprietatis enim dominium inquit Imperator) non tantum instrumentis, sed & testibus probari potest: quaerimus enim sine scriptis,&absq; vlla conuentione, id quod per decennium,aut aliud longius tempus, a nobis prsscribitur,cum prae si riptio sit legitimus acquirendi modus: T & idcirco praescriptio scribi non potest, clim solo tempore expleatur.' Item, res pro derelicto habita, si a nouo posses re occupetur, ut saepe vidi in superficiarijs possession ibus, quae ab uno derelictae, per alium occupantur,& certo tempore publice possidentur, vidente, & non contradicente eo qui antea possidebat, ut saepe fit inter eos qui tabernas, aut ossicinas,
siue aedes superficiarias ut loquiturCai' inPalatijs ct locis publicis construunt, fisco permittente: Haec omnia quaesititia sunt: & is qui ea quaesititia esse
contendit, hoc modo ratiocinari poterit. Fundus Cornelianus quaestitius erat Titio donatori meo, eo quod de nouo visus est eum possidere, cum antea possideretur per Sempronium, itaq; mutata fuit possessio de Sempronio in Titium, vidente & non contradicente Sempronio, Titiusque in possessione
sundi mortuus est : Ergo sequitur, cum Semproniui,
113쪽
& eius haeredes de mutata possessione nunquam reclamarint,& Titius de nouo liberam tenuerit possessionem, fundum fuisse per eum de nouo quaesit L. si pr. tum, propter mutatam possessionem, i &non au tum, vel haereditate obuentum fiundum: Ex istis enim duobus extremis probatis, fundus quaesititius probatus erit, nisi in contrarium aliquid allegetur: atqui, hae possessionum mutationes absq; hominum pactione expressa saepe fiunt, ex varijs occasionibus: Huic igitur Legi subijci non possunt, quae de expres sis hominum conuentionibus duntaxat loqui vide tur,clim in hoc casu cesset eius ratio. Praeterea, Jon stitutio ista videtur loqui de pactis & contractibus, de quibus actio principaliter intentatur, ex his ver
auconteact: videtur enim de contractu seu pactione, virtute cuius expertum fuerit, principaliter loqui, &non exacte de omnibus alijs qualitatibus,& accidentibus, quae circa res litigiosas in lite occurrere possent: cum hae saepe absq; scriptis, & conuentione hominum expressa, contingere soleant: ut in exemplis superioribus, & similibus, in quibus iudices pro sua aequitate probationes non coarctabunt, & in xime si in genere allegatum sit,sundum autreditum de quo agitur, quaesititium esse: at probationes in genere poterunt permittere, cum infinitis fere modis, etiam non scriptis, acquiri possit, tam Iure Gen-- L. i. O xium quam Iure Civili, ait Caius, ut dictum est, x i. Ad o I & tunc huic Legi stricte inhaerere non tenebuntur. Si tamen qualitas quaesititia, nonnisi expressa depa
114쪽
TssTId. COMMENTARIV s. 'Osticulari hominum conuentione allegetur, ut ex venditione, permutatione , donatione, & caeteris,
quae contractuum appellatione continentur, ' nec is L. co alia quaerendi causa articulis proponatur: tunc haec ira C. 4η
Lex Qrte locum haberet, & testium probatio recipienda non esset,clim litigator contractum allegando, probationem suam coarctare voluerit: salvo i men in his omnibus iudicantis arbitrio. Aliud exemplum vidi saepe oriri in rebus seu dalii, seu nobilib',&in rebus plebanis: nam praedia & reditus nobiles Milo modo diuiduntur quam plebana praedia, diuersis huius Regni Consuetudinibus: at nemini dubium est, omnes res plebanas dici tanquam liberiores, si fetidale seu nobiles non probentur, cum liberum sit praedium, quod seruile esse non ostenditur.' Et . .
quamuis hac opinione teneantur omnes fere Galli ;-un. missi.
nostri, ut altioris dignitatis putent esse domos & οἰ- si tibi. praedia in seu dum seu homagium possessa, & si maia ς' υ tori & arctiori seruitute personali grauata sint,& infinitis commissorum & confiscationum causis obnoxia, ut in Legibus Felidalibus videre est ρ quam plebana praedia, censibus realibus simpliciter obligata, personali autem seruiliq; officio nequaquam missi V . adstricta, si non expresse in libellarijs contractibus id β' ' caueatur : Hoc tamen magis ex nobili & generoso Gallorum animo Pcedere arbitror, litam ex aliqua utilitatis ratione. Iure autem seudorum scripto, prima seudorum probatio erat per instrume'ta publica aut breue testatum:& his deficientibus, vel . . missis,per Pares Curiae, & his adhuc non interue- :
115쪽
7 C. q. t. nientibus, vel ignorantibus per sacramentum pos . scitaris, 'adhibitis tamen aliquando duodecim sa-3. Si de fod. crametatib' testib': de quibus pein Legib' seudas u. Eb' fit metio. In hoc tamenRegno usitatum est seu- ρ-- dorum ho magia, seu hominia, nonnisi scriptis fieri , ac recipi,&censuales professiones adamussim scri-
x. s, d. -- - ptis eXplicari ac cnumerari. Siquis ergo praedium
γ.- 'gale esse contendat,cum seudatis concessio,tani. zia, tum expressa hominum pactione, & consensu fieri possit : qualitatem hanc scriptis duntaxat probarip ex hac Lege Regia existimarem, alias plebana
Rud. res & censualis erit, vel aliau dialis, quae sine aliquo censu possidetur: ut in nonnullis Prouincijs videre est, maxime in ijs quae Iure scripto utuntur,quae al- Iaudialis cum plebana, aequo iure diuidi solet: nam ex eo quod aliaudialis fuerit, nobilis non putatur: imo, e contrario liberrima aliaudialis censetur, cum neminem dominum habeat, quem laudet: & idcir-M, A . co allaudialis dicitur, ut eleganter docet Budarus, , - a verbo Laudo, quo Iurisconsulti 'utuntur, pro eo . . . quod dicimus, accersere authorem ad defensionem μ' i' L- nostram, quam vulgo garimentum vocamus. Ex his, ue, ' ergo, omnes qualitates seu dales huic Regiae Sam Cison. m f. ctioni subsici videntur, nisi quis forsitan excipere voluerit, castra, & domos ad sormam castri antiquitus aedificatas, & omnia nobilitatis insignia prae se ferentes, tanquam bona nobilia inter nobiles personas semper diuisa, & cum hac qu litate nobili, aelongissilia praescriptione usurpata fuisse: de quibus tamen cum scriptis constare non possit, nec instru
116쪽
T ss T r B. C OUM ENTARIVS. 97 mentorum amissio probari ex fama notoria, & antiquorum vicinorum testimonio , ostendi poterit domum & castrum, forma nobili & possessa & diuisa semper fuisse, a superioribusque dominis , &alijs Nobilibus,ita denominata, & a cunctis pro nobilibus recognita. Hanc enim testium probationem recipi posse existimarem, cum iam constet de insignijs nobilibus castri, seu domus , quae a Nobilibus semper possessa, & inter Nobiles diuisa fuit: nam ex signis prostantibus, res signatas significari docet Iuriscosultus : & maxime,si haec insignia antiquae no- x In L. 1.ς bilitatis imaginem reserant, ut sunt arma, Versatiles , san.
Pontes,turres antiquae, moenia loricata, columbaria Gu. Edict.
in terram defossa, leporaria cuniculis referta, &alia similia indicia, antiquam nobilitatem dem Ostrantia, brinus.M.u. cum Ocularem probationem habeant: ut in simili si in arguit Paulus, a armis vel nominibus in opere publico ab antiquo impressis. Raro tamen haec quaestio accidere poterit,cum castrum fere sine subditis con- ι. sinae. ff. d. sistere non possit: atque ita fieri non potest, quin a- προψ
Iiquid scriptis reperiri possit de Iurisdictione castri,
quae subditis exhiberi solet. Si tamen eiuslinodi casus aliquando eueniat, existimabit bonus Iudex antestium probatio sit recipienda, prout aequius esse, ex qualitate rerum & allegationum, videbit. Sed cum de rerum nobilitate dictum sit, non minus dubitari poterit de personarum nobilitate: nam in multis haec nobilitatis qualitas sepe agitatur : ut e ce,Caius& Titius fratres,contendunt de diuidenda haereditate paterna, cuius maxima pars seu datis est,
117쪽
seu nobilis: Caius primogenitus, petit ius primogeniturae, secundum Leges patrias,multis Regionibus consuetas, quibus inter Nobiles primogenito, maior debetur portio:Titius vero hanc personarum nobilitatem inficiatur: Quaeritur,cui incumbat probatio Θ & an testibus, vel scriptis tantum, probare hanc liceat ξ Quod ad primum quaesitum, nihil dubitationis habet: nobilitatem, quippe, asserenti incumbit onus probandi, clim Nobilitatis qualitas, sit accidentalis&extrinseca: omnes enim homines ueritiio. de ab Adamo, eiusdem coditionis esse, quo ad natiuitatem attinet,existimatur,sed ex praenantia morum, νώ. C. dὸ Iis virtutis vel sanctitatis distincti sunt, unusq; altero lo dignior & nobilior est habitus.Quod primo factum fuisse putant nonnulli, in tribus filijs Noe, quorum vnus,Cham nomine, quod pudorem patris negle- Ging ' xisset, duobus alijs fratribus seruire,&sese agricul-ι ii, L i dedore, aequissimo patris iudicio condemnatus c. a. est : alij vero duo fratres, Chamo superiores, ab eo- dem,cum benedictione declarati sunt,quod veren- ά .rit . da patris cum pudore retexissent: φ & ita ex morum d L. Muli- sancit itate orta est eorum nobilitas. Praeterea, quod z- ι accidentalis sit, satis patet, ex eo quod adesse &ae L 'Me. besse potest absq; subiecti corruptione, ut inquit Bartolus, si quemadmodum etiam apparet in scemitem 'u . G ι. na plebeia, quae Nobili nubens,nobilis ellicitur: ς &
zzz secundo iuncta picbeio, desinit esse nobilis : Item,
ea . infum. homo nobilis, propter criminis condam nationem, nobilitate priuari potest, q& tamen manet homo,
Mi , iis nobilitati l per Principem iterum restitui potest is
118쪽
ΤEsTIB. COMMENTARIUS. 99 denique alijs infinitis pene exemplis ostendi posset, nobilitatis qualitatem accidentalem esse & extrinsecam. Qui igitur se nobilem dicit,qualitatem hanc probare debet. Alia quaestio maius habet dubium,
an scilicet huiusnodi probatio huic Edicto Molinaeo subij ci debeat λ Ad quam respondeo, quod si
nobilitas allegetur ex aliquo contractu, vel actu
speciem cotractus referente,aut in naturam cotractus incalescente, a tempore huius Constitutionis: tunc scriptis, non testibus, fieri hanc debere, ex his
verbis Constitutionis, Que detouteschosis excedant centliares,seront contra Et Si vero nobilitas non exactu eiusmodi,vel contractu,sed ex antiqua temporis praescriptione praetendatur: huius probationem, Legis nostrae rationi non esse subij ciendam. Quae distinctio, ut pateat clarius, Nobilitatem politicam sic distinguemus, quandoquidem de Theologica loqui non intendimus,sed cam, Bariolum C sequuti, The i. L: Lologis relinquimus) eam duplicem ex communiori C. de detin. Gallorum usu facientes: alteram natalem, seu antiquam,alteram vero quaesititiam, seu nouam.
Natalis Nobilitas ea est, quae ab antiquis parentibus genere & claritate morum conspicuis,ad descendentes peruenit: adeo ut nobiles nati dicantur, quia ex parentibus, auita nobilitate fulgentib , nati sint: cuius meminit Aristotel. si cum ait, Nobilitatem esse Maiorum claritatem, & honorem progenierum, quae attenditur secundum virtutem generis: de qua etiam loquitur Cassiodorus,' alis' ι Lo vimans nobilitate seu bonitate cognatorum nos non λ
119쪽
illustrari, nisi suerimus nosipsi boni: cui sententiae K saiγras. accedit quoque Iuuenalis, cum ait, nihil prodesse, i. . '' . . sanguine ongo censeri, si deficiat morum probitas.
a si ib. cap. Haec Vero Nobilitas auita verior a Felinoi & Cano-nistis existimari videtur, idemq; censent Bartolus, is, iis L. i. &Lucas de Penna: ' hac ratione forsitan ducti,quod
et duplici vinculo stabilita sit,antiqua scilicet claritate
lictei. c. bd. & virtute progenitorum excellentiori, a qua originem habuisse praesumitur, & longissimi temporis continuatione, ex qua antiqua Nobilitas in illa s milia perpetuata videtur: ideoq; cum duo vincula. ι . , a sint sortiora via O,' dignior &conspectior existima- ιιμ.i,st de tur haec natalis Nobilitas: quia non sollim virtute, o . pii. etiam longissimo tempore, huic familiae impressa fuerit. Nobilitas vero noua &quaesititia est, quae vel militia, vel scientia, aut alia virtutis claritate comparata est, ab eo qui nuper plebeius erat, de qua
Cicero p ait: Interesse Re pub. clarorum virorum, det In MM. Repub. bene meritorum, memoriam manere : cuiusmodi
pr. Sc Wo- est in ijs, qui strenuitate armorum & Nobilitatem de Equestrem ordinem a Principe consequuntur, & in ijs qui scientia, virtute, & morum claritate Decuriones & Nobiles iii ciuitate constituuntur: ut sunt Decuriones & defensores ciuitatum, qui nobilitate simul, cum dignitatς adepta, pro se & posteris suis, L. c tis gaudent; ' quorum in numero suntPictauenses no-Ba lol. Fia stri Decuriones, qui Scabini vulgo appellantur, &D ''' sorte Excauini, a verbo Excaveo, Latinius dici pose
sent. Hi autem tanto Nobilitatis priuilegio sunt insigniti,
120쪽
TgsTI 3. COMMENTARIVS. IOIsgniti,ut ad successiones & cuiuscunque generis honores extendatur, nullam sit inter eos&allos antiquos Nobiles differentia, ut in Municipali Pictonuni Lege videre est, &saepe in supremo Senatu iudica tum. Quinimo haecNobilitas non latum ad postgeni- etos,sed etiam ad iam natos pertinet,verbis expressis concessi eis olim priuilegij, a Rege Charolo v. ι ann. liri.in praemium inuictissimae fidelitatis Ciuiu in Pieta-uensium, quod aliter non fieret, repugnante Iuris dispositione, quae vult dignitatem ad filios iam na' e t. is. c. tos non retrotrahi. Quae etiam Nobilitas quaesititia, oest in alijs dignitatibus publicis,Nobilitate insignitis ex beneficio Principis, ut in Senatoribus supremae Curiae,qui nouo Regis Placito,nobiles cum suis posteris declarati sunt. Dignitates autem a seu dis pro cedentes,hic non comprehendo: cum in hac nostra Gallia, Fcuda plebeis Nobilitatem conferre non soleant, ut notat Lucas de Penna, etiam si sint Comitatus, ut in multis Cosuetudinibus cernere est. In his ergo nobilitatibus, siue antiquis, siue nouis, si iis denegentur, concludo, quod pro Nobilitate auita,& ex genere praetensa, testibus uti poterimus, cum magis ex praescriptione temporis oriatur, quae scri- ὰ Lbi non soler,sed solo temporis tractu perfici quain ex aliqua hominis pactione vel concessione. Quo- imodo autem fieri debeat, satis vulgatum est,ex bar- in , toto, &alijs, de hac probatione tractantibus, ideo- o a 2 que in his non magis insisto. Excipio tamen ab hac testium probatione, pro natali Nobilitate facienda, 'casum unicum, quo testationis actus scribi debet: nu γλ