장음표시 사용
111쪽
lli: DE LIBERO ARBITRI o. io 3 liberum voluntatis arbitrium in sanctis sit suturum integerrimum purissimum,4 constantissimum. Nam ratio in hoc statu irradiata luce Dei, nunquam avero bono, quod semper habebit in consipectu, aberrabit de voluntas sanctificata&confirma ta liberrime rationi parebit, atquc acquiescet in summo bono in omnem aeternitatem, idque absque omni metu mutationis istuis felicissimi status. Qua- Dropter hominis pii conditio multo erit melior, i sectior in hoc ultimo statu qua Ada fuit in primo. Nam in primo statu potuit Ada, tru invidelicet peccare, non peccare: quod quidem magna felicitatis erat,&liberi arbitrii. At in hoc ultimo statu nunquapoterit peccare, quia nunquam volet peccare,quod&siummae felicitans erit,& liberrima voluntatis arbitrii. Vt enim velle seposse malu defectus est quida oluntatis ita bonii perpetuo velle mo polle matu,
maximus est voluntatis profectus libertassium ma. Hactenus delibero arbitrio dixi, prout propriai-ὶDesumi inr licet aliquando propter statuum hominis, quos descripsimus diuersitatem laifus videor Orationem extendisse. Nunc autem eorum sententiam attingam, qm liberum arbitrium acci prunt, ut pleri-QUe i progeinina potentia, videlicet, iro vilibereeli endi, quod a ratione monstratur,4 pro facultate perficiendi quod quis libere elegit i cum quaeritur an homo habeat liberum arbitrium,non poteritisimpliciter habe aut non habet,respondera.Sed dis linquendi sunt actionum gradus,&pro graduum norum diuersitate aptanda est responsio Eorumcntrantia ex libero voluntatis arbitrio eligimus, alia racile
prestare possumus,ut que nobis communia stant cum brutis item quaedam homi uis propria,Vt sic IIDCre esse. ratiocinari alia di culter, qualia fiunt vo tationis cuiusnae per in ilibus multa occumantii 'lita, item externa disci , eae e na
112쪽
Io C. HEMMINGIVS legis obedientia: alia nullo modo viribus nostris inchoare, nedum ei licere valemus. Huius generis est spiritualis Dei cultus &lpiritualis impletio legis diuii rata Quoniam autem potissimum de hoc postremo actioirum genere in ecclesia disj, utatur, de eo&nos hoc loco agemus pr ecipue, quid doctores Ecclesiae de eo statuant, ostendi mus, idque in eum sinem,
ut quid de eo lentiendum sit,alu'rte cognoscatur,Vtq; non temere damnemur innocenItes. Duae fiunt extremae delibero albitrio, cum proge mina potentia sima itur, opiniones. Harum una estPelagii, Manichai altera. Inter has plures sunt media qVarum alia proxime accedunt ad Pelagium, aliae ad Manichamm,una tantum regiam viam tonet. Pelagius qui alterum exti emorum tuetur, a Urmat liberum arbitrium ite modum causam consequendae salutis assirmat liberum oluntatis arbitrius issicere ad operandam pei siciendamque iusticiam: a stirmat hominem posse in hac vita, praeceptis Dei
cognitis, per gratiam creationis ad inhiam perfectionem iusticiae, sine adiutorio gratiae saluatoris persolum liberum voluntatis arbitrium peruenire, ut ei non sit iamne cellarium dicere: Dimitte nobis debita nostra, nec, Ne nos inducas intentationem. Haec est summa sententiae Pelagii delibero arbitrio,quemadmodum ex Augustino colligere promptum est qua
ideo recitaui, ut in quo conueniant 'apis arcum Pelagianis ad quos proxime accedunt vi in quo discrepent,appareat.
Contra hac Pelagi insaniam grauiter disputatAugustinus. scripturis clarillime conuincit hominem nequaquam habere liberum arbitrium, quale Pelagius somniat. Qtio videlicet homo sine spiritu sancto, solummodo gratia creationis, ecdoctrina legis adultus,possit implere legem Dei, praestare Deo peructam obedientiam, Mereri vitam aeternam. Et
113쪽
a DC LIBERO ARBITRIO. tos quanquam recte concedit Augustinus Pelagio,posset, bere fidem,spem, charitatem,tae naturae eat incit vere habere,esse gratiae affirmatiquaegraua cum
sit gratuita omni modo, nec ex dignitate, nec ex meritis nostris pendet potentia sit idem naturae non erumpit in actum,nili grati adluriritu Sconferatur, quae
eum confertur, libere fertur voluntas in obsequium Dei. Vnde fit, ut aliquam spiritualem obedientiam Deo praeliare possimus,luxta ipsius legem. Paulus Apostolus sex firmissimis de monitrationibus euincit, quod nullus mortalium in hac vita pollit legi Dei ita
satisfacere,ut coram tribunal Deitullus ex operibus legis censeatur. Qui aede monitiationes quia alibi lar-pe repetuntur, hoc loco summis solummodo capitibus signentur, quae sunt, I uniuersalis experientia. a Iudicium Dei. . conscientia cuiusque. q. dicta scripturae. s. conditio legis. 6.victima filii. Rom. I. 2.ὴ . . Gal. 2. Quoties ergo Augustinus liberum voluntatis arbitrium conuellit,contra sententiam Pel
gii loquitur. Nam alia tape homini liberum arbitrium attribuit, fateturque hominem sine libero arbitrio, nec recte vivere, nec peccare polle item, nec virtuti laudique , nec prae imis poenisve locum esse. si Quare dispiciendum ei diligenter, tuus respectu nunc alteritur, nunc negatur liberum arbitrium ab Augustino Maliis quod qui no obseruat, eum multi erroribus implicari necesse est. Non enim contentaneum est, ut id quod dicitur aliquid esse vel non es
scisii vel non sit omni modo quod dicitur esse vel non esse,praesertim cum diuersi modi spectari polliunt.Vt
cum dicimus, homo est mortalis, , homo non est ni ortalis utraque enunciatio vera est, secundum a
liud atque aliud. Sic arbitrium voluntati est liberum.&non liberum,diuersorum respectu. Monachi quidam instilli proxime accedunt ad Pelapium, quorum doctrina, quantum ad praesens ne-
114쪽
xos N I C. HEMMINGIV spolium attinet, haec sitim ma est. Primum docet, quod homines viliberi arbitrii pol Iin qiuaedam bona opera facere,vi ex congruo mereri gratiam. Deinde addunt, quod a istente gratia possint implere legem Dei,&vistiscari operibus legis,&exc si digno, id est,
ara eritis operum mereri vitam aeternam Tertio tribuunt homini operia sita pererogationis, VcVocat, Uae aliis quibus volunt, applicent, ut ipsis sint meritoria. Qtiar profecto doctrina ex diametro pugnat cum Euangelio. Meritum de congruo vocant, quando homo suo libero arbitrio talia opera facit, quibus aequu est,&congruit Deu m moueri atque fleeti ut vicissim benefac iv,&infundat gratiam ita operantibus aquam Operis mercedem Merstum ex condigno appellatur Onachis, quod dignum est remuneratione, cui
iure vita alterna debetur. que sane doctrina contu me
liosa stiri Christulit opus supererogationis definiunt illud esse, cuius aliquis non est debitor, sed quod vi tra sic tu i in D eo debitura facit. Quare&Deuissibi isto opereobligat, aliis meretur gratiam 4itam aeternam. Hoc genus Operum neruus est Pap tus,& fons omnis superstitionis, idololatrici cultus in regno Antichristi. Hinc monasteria linc mil-sae, hinc indulgentiae, hinc opes in Papatu cumulatae sitiat ne erit S.
Contranos Papisi uin errores fidissimos de vi liberi arbitrii potenti spiritu diuinus Lutherus dimicat, eosque verbo Dei sortirer pro ueram, lectiliberum arbitriti quale Papillae tingunt damnat quod salie sex illis demonstrationibus, quas supra notauia Inus,funditus euertitur. Quoniam autem Papistae siu-irer, contendunt homines adoptionem mereri,&libertatem meritis operum consequi, idque vi liburia ibitrii, opponit Lutherus eorum stramlneo funda- Cnto, eruum arbitrium, propterea quod quicquid homines nondum renati faciant,lit peccatum. Vnde
115쪽
DU LIBERO ARBITRIO. io 7 eos seruos peccati fieri necesse est, iuxta Domini dies in Ioh.8.8 . Qui facit peccatum seruus est peccati. Et Paulus ait Rom. 6. Di, Quilibet teruus est eius cui obtemperat. Cum autem seruum arbitrium sta- tuu Lutherus deest ectu liberi arbitrii in hominibus non regeneratis loquitur, videlicet' rod faciat homines peccati seruos. Nam ut Paristo contendunt homines liberos fieri meritis operum, ita Lutherus conuincit scripturis homines seruos fieri operibus, quae ex libero voluntaris arbit io manant ante rege nerationem. Nihil autem impedit, quominus hi, erum arbitrium&cum persona seruitute,&cum voluntatis libertate stare possit. Est eniti alia libertas peisonae, alia Voluntatis, sic trii antea quoq; admonuimus. Quod discrimen qui non obseruant in magna perplexatat ela: rent. Si ergo causiam respicis, libertas voluntatis recheliberum arbitrium dicitur: sin essectum aer tuim meritb nominatur, propterea quod faciat seruos ante regenerationem, ut diximus. Manichqus, qui alterum eX tremorum tener penitus tollit liberum arbitrium, nec illud in ullo adtionugenere admittit adeo quod Deum autorem peccati impudenter faciat, nihil O sanior Ioviniano,'Di ex eodem principio quod mox a cribemus hominem contendit peccare non posse. Sed age distinctius sci)tentiam Stoicorum, Manichaeorum ouinianistarta, Theologorum quorundam,qui hodie Manichatis proxime accedere videntur modo eorum ent etiam recte alsequor conferamus: expendamus. Uno eodemque principio Stoici, Ianichaei, Iovinianistae, quidam Theologi hodie nituntur, hoc videlicet Deus omnia praescit Ex hoc principio pariter concludant, sed falso, omnia necessario fieri,in ex pra: cientia diuina pendere, alioqui aiunt, fallere tui prae scientia Dei. Cum autem hoc principium particularibus actionibus, praetcrtim honranum, ac comis
116쪽
diuntur e nMagis sessilis conclusiunculis ita uolusuit& constringunt.
Stoici ut ex primo libro Ciceronis De diuinarione manifestum est simpliciter ineuitabilem omniueuentuum nec ellitaten Unde inscrunt, tollunt contingentiam &causa lectanda Sita prImar annexa Selle
volunt, ut alit cragere non pollini, quam ut moueantur a prima. Hanc Stoicam illationem ut mihi quidem videtur non palici verbis damnatat iam citi re- ipsa cum Stoicis iaciant. Manicha: ut hominibus peccantibus patrocinctur, ex eodem principio audacter in femini, Deu peccati autorem else, propterea quod homines non pos sint praescientiam Dei effugere Iovinianus absurdiu adhuc infert,qui ut Deo peccatum hominis ascribere non audet ita hominem ab omni peccato liberum pronunciat, mrmans hominem peccare non polle. Nam quicquid facit, ex necessitate,ut ille sentit,facit. Cicero,ut est in se cudo De diuinatione, principium quo nituntur Stoici, Manichaei,4 Iovinianus, conatur euertere, sed parum seliciter, hac ratione: Si pra scientia est, certo eueniet
quod praescitur a Deo si certo eueniat, fortuna nulla est At est fortuna; proinde nulla est pra scietia Atq; ita Cicero declinans Scyllam inciditis clarybdim. Nam dum vult facere liberos facit lacrilegos, ut Augustinus ait Mouetur autem Cicero hac, ut ipse putat, iustissima ratione. Si nulla fortuna per fortunain
contingentiam intelligit nullum est liberum arbitrium. Quod si nullum elle voluntatis arbitrium co- cedimus, omnis humana vita lubuertitur frustraleges dantur frustra obiurgationes, laudes, vituperationes exhortationes adhibentur; neque ulla iustitia,
bonis proeliata,vi malis lupplicia costituta sunt. Huic sententi se fortiter opponit Augustinusin dicit ira aximam
117쪽
sDM LIBERO AR BITRIO. io ximam Halaniam esse, sileti Deum,&negare illu esse praescium futurorum. Quare consecutὶonem argumenti Ciceronis constanter negat. Religiosus, quitianimus utrumque eligit, utrumque confitetur, utrumq; fide pietatis confirmat,videlicet esse,& rq-stientiam Dei, liberum voluntatis arbitrium-
Theologi quidan magni nominis viri, alioqui
praeclaci de ecclesia Christi meriti, quos vi fratres iii Christo amo proxime ad Manichaeos Stoicos accedentes, eodem plane principioi iam sententiam delibero arbitrio,&aliis euentib extruunt seddistinction e quadam molium t suum dogma Sa, inquiuest, primam causam attendimus, videlicet, praescientiam Dei omnia ex praescientia Dordinatione Dei fiunt, ideoque nec ellario. At si secundas causas spectamus, multa fiunt contingenter. Hinc noverentur quidam inferre Deum ordinalle adulterium Dauidis, quod quidem Dei respecti nullam rationem habuit peccati,izd,ut aiunt, quatenus David indullit suis affeci i-bus adulterium aptius fuit peccatum, merebatur poenam . .ec fistinctio, ut cum pace illorum dicam quid lentiam, plai videtur sophistica, reuera absoluit Dauidem a crimine adulterii, meum autorem peccata Dauidis cum Manichaeis statuit. Nam si Deus a quo omnia dependent cordinantur, ordinauit adulterium Dauidis ordinauit profect5 etiam cau
sas adulteri Dauidis, sine quibus fieri non potuisset
adulterium. Sed neutrum videtur firmum cile. criptum est enim ca 3 s. Deus non volens iniquitatem
tu es. Et ipse ait Ezech. 8. r. Nolo mortem peccatoris. Si ergo Deus non vult iniquitatem, certe eam non ordinat, ut fiat. Si non via mortem peccatoris, certe nec causam mortis vult, nec ordinat, ut fiat iniquitas ulla tametsi cum facta sit, eam sapienter ordinat in finem utilem Iidem Theologi posita hac sua distinctione coguntur gratiam uniuersalem negare,
118쪽
id quod intrepide faciunt, eamque pertinere non ad singulos hominum, sed ad singulos status hominum
amrmant qua an edocti in a pugnat cum uniuersiali
mandato, cuin linteriali proranti Ione, cum uniuersali cum uniuersali obsignatione gratiar. Atque ita isti Theologi eodem elabuntur cum Stoicis de Manichaeis, etsi neutri censeri volunt. Sed qui sit, ut in hoc argumento adeo perplexi hqreant multi Du unica ut d Vna, quod multi sic imaginantur, futura esle Deo, sicut nobis. Altera, quod putent, pra cientiam Dei esse causam omnium luturorum eventuum , cum non sit praestertii corum, quos non ordinauit Deus. In eo quod imaginantur futura esle Deo sicut nobis, multum erratur. Nam sutura nobis tam Deo presentia sunt, quam quae nos VO-camus praestentia Nam quo capacior est mens ait Viues9 hoc illi tempus praestas est latius.Deo igitur in- sinitae capacitatis infinitum tempus est presens, ut tota aeternitas,quae est infinita. Quapropter quae apud nos futui a& praeterita dicuntur, conspecti Dei nu- quam transeunt, sed semper praestentia sunt. Deinde cum pia scientiam dicunt causam eme futurorum eventuum Omnium , a fallacia decipiuntur&de tapiunt, quae ex eo quod nocst caula causam facit Non enim plus addit necessitatem rebus venturis non Ordinatis a Deo, praescientiaDei,quam praesentibus spectator cum fiunt Beda rem hac limilitudine illustrat. Si video iacere aliquem, necesse est, ut ipse iaceat, que iacere video. Illa ergo inlccellitas a iacente est, aut a' idente: utique non avidente infertur necessitas ut iaceat. Sic necessitas eventuum ad Dei praescientiam se habet Deus igitur non potest dici peccati caula, Dite materiale siue formale spectes, ratione praescien-riae nec alio quouis modo praestertim si causam, vimessicacem intelligas. Neque enim quia peccatum non impedit, sed permittit, cius caula habeari debet. Nam
119쪽
DE LIBERO ARBITRIO. Nam ut Clemens Alexandrinus ait: ἀμ κωλύων Gis nequc quod modum agendi quem indidit naturae humanse, cum eam primum crearet, consertiar. Nam cum iste modus cst liber sui poterat homo eo recte uti tuum commodum , si voluiit et neque ex
eo quod gratiam suam hominibus ingratis subtrahat, hoc enim iustitiae Dei est. Huc a crabam memorabile dictum Augustini Allud est quod vult Deus, aliud quod permittitDeus . Vult bonum permittit matu, utrumque praescit. Non ergo praescientia Dei est causa humanarum actionum. Non enim quia Deus pre- uidit praesciuit adulteri iam Dauidis, Dauid adult rium perpetrat sed quia adulterium commi ilurus erat David,Deus praevidit. Si cui haec nostra solutiorion satisfaciat, et consilium do,quod est De Ut VI. 3I.
ubi Dominus iii hunc modum sitium populum alio quuur. Quicquid pra: cipio tibi, hoc tantum facito. item illud Syracida 3.1 et Quae tibi mandata sunt, ea sancte meditare, Min pluribus operibus Dei non fueris curio su S.
Philippus Melanchl. -υν--ξος α λω regia viam tenet: qui ut August. sentetiam contra Pelagianos Vc Lutheta contra Papistas probat, ut verissimarii, sicut reuera est ita istorum Theologorum, qui ad Mani chzeOS proxime accedunt, opinionem recte, sed sine felle improbat. Nam eorum sententia pugnat cum verbo Dei vocantis inuitantis omnes ad poenitentiam reddit homi es partim ignavos, partim securos, partim desiperabundos Multi enim in desperationem impelluntur dum ista opinione evertitur doctrina de gratia uniuersali, inquam omnes&singuli
se fide i cludere iubctur. Nam si causam spectes,quae est misericordia Dei in Christo, vere gratia uniuersalis est at sic ueniam respicis qui ex hominum culpa pendet,est particularis Philippus ergo cum catholica ecclesialitud dogma iure improbat qui quoniata,
120쪽
ἀoctrinam ecclesiae integram explicare propositerar,no potuit simpliciter nec tollere, nec statuere Iiberuarbitrium,quemadmodum illi, qui ex sentctia adue sariorum de limitatis disserebant quaestionibus. Si quis ergo ea qua decet pietate &candore, sententiam Augustini, Lutheri e Philippi aestimat, videbit eximios illos in ecclesiaDei doctores prorsus eodem niti fundamento, idemque plane sentire. Qusties enim Augustinus liberum voluntatis arbitrium negat Pelagi solummodo sententiam oppugnat,qui putabat homines legem Dei implere pocse in mereri vitam aeternam sine gratia saluatoris.
Quando Lutherus liberum arbitrium expugnat, etsi Pelagianos confodies tamen potissimum Papistas invadit, prosternit, qui docent hominem assistentegratia posse implere legem Dei, mereri vitam aeternam quorum sententiam supra integram recitaui.
Verum quado Philippus homini liberum arbitrium
attribuit, alio respectu loquitur. Nam iis solummodo aduersatur , qui Manichan errorem quodammodo reuocant, ut qui negent voliuntatem hominis verbo
Dei doctam, motam a Spiritu sancto posse se applicare ad gratiam,assentiri Euangelio, credere, ex II. de Deo aliquam obedientiam praestare etiamsi finetur neminem legi Dei in hac vita poste implere lixaesertinas perfectio graduum spectetur. fisi autem Philippus habet totius cripturae consens im tamen huc illustre di istum Dauidis ad Salomonem dictabam, quod vel solum veram sententia, quam tuetur Philippus, confirmat. Dictum Dauidis, ut est .Paralip. 28. . hoc est Tu quoque Salomon, fili mi, agnosce Deum patris tui oecole eum corde
perfecto,&animo voluntario. Omnia enim corda
1crutaturlehou omne figmentum cogitationum intelligit. Si quaesieris eii, inuenietur a te; si deserti