장음표시 사용
61쪽
DE GRATIA NIVERSALI. Dei.verbo igitur nobis sua iudicia&vias quantum ad item attinet, fatis demonstrauit ideo Paulus i.
Cor. 1 ait: Nos mentem Donami tenemus. Summa omnium est. Quod Deus insalutis mysterio, non respiciat ad carnalem propagationem , non ad .liorum dignitatem , non ad propriam alicuius virtutem mon ad merita. non ad potentiam.Breuiter,
non ad quicquam de quo homo gloriari possit sed eos lummodo verostilios Abrahea noscit,qui vestigiis fidei patris sit Abrahae insisti int, nihil sibi tr. buentes nin merita mortis, sed solummodo Christi potentia&merito fieti, credunt promittenti Deo, qui salutem gratuitam offert omnibus,idque ab quς omni distinctione Iudaeorum 3 Gentium. Omnis enim qui credit in eum, non pudefiet idem enim Dominus est omnium,diues in omne qui inuocant
Atque hoc propositum illud Dei est secundum electionem,quod nihil aliud esse potest quam immotum decretum Dei, quo ipse elegi tacite mundi constitutionem in filios non qui ex anguinibus, non qui ex voluntate carnis, non qui ex voluntate viri sed qui ex Deo nati uni filii Abrahae .ideoque Paulus Eph. i. ait ut notum faceret nobis myster in voluntatis suae secundum beneplacitum eius quod proposuit meo,hoc est, in Christo. Non est ergo alibi quaerendum propolitum e beneplacitum voluntatis Dei quam in Christo in illo enim solo omnis qui crediderit saluabitur,ut filius promissionis; qui vero non crediderit condemnabitur,ut filius carnis. Cum his plane contentiunt, quae ex primo capite ad Ephesios
afferuntur. Cum haec asscueramus ex verbo Dei,quidam ct
mitant nos stabilire Iiberum arbitrium quibus hoc responsum volo. Nec cum Pelagianis: 'apistis nimium extolli, nec cum Stoicis manichaeis in
62쪽
s C. HEMMINGIVS mnino tollo liberum arbitrium sed cum Augustino sentio. Hic enim lib. a. contra Faustum Manicha usic ait: Nos sub fato stellarum nullius hominis genesin ponimus, ut liberum arbitrium voluntatis, quo vel bene vel male vivitur propter iustum iudicium Dei, ab omni necessitatis vinculo vindicemuS.&rurius: Liberam quidem voluntatem mihi dedisti, sed sine tenilis est mihi conatus meus. Distinguit ergo Augustinus inter libertatem voluntatis, qua proprie liberum arbitrium dicitur, facultatem pra irandi, quae est aliarum virium Hicet haec nonnullis etiam libero subiungitur arbitrio, sed improprie. Dil cernendi fiant itaque hi Gradus actionum aD sentiri, velle, credere,conari, perficere. A mentiri est, cum mens conuicta est miraculis diui in is, de veritate verbi Dei. conscientia cum mente senti interdiu etiam reclamante voluntate,Vel hypocriti, Vel veternosiis opinionib', vel odio occupata. Hinc nascitur fides historica , qu e naentis dicitur, qualis est diabolis in multis impiis hominibus, qui Veritatem agnitam oderunt de hac fide Iacobus loquitur cum ait : Diaboli credunt contremi
Velle est cui voluntas sentit cum mente&eligit quod mens verbo Dei docta suadet. de hoc Gradu loquitur Augustinus cum ait vocationi Dei consentire vel ab ea illenti re propri voluntatis est, hoc est, liberi arbitrii. unde idem Augustinus ei non negatur
liberum arbitrium cuius coniensius exigitur. ad hunc ergo consiensium duo requiruntur,unum Vt doceaturnaeira, alterum, iuuetur voluntas mens si quidem nisi doceatur, nihil de rebus salutis intelligit, et voluta nihil erie vult, nisi adiuuetur a Gratia etsi autems inpliciter velle, est natui ae: tamen bene velle est, glut riae'. qua gratia libertas voluntatis non tollitur, sed iu
63쪽
DT GRATIA UNIVERSALI. 1Credere vere ad salutcm,est quando cor suauiter aequiescit in eo quod voluntas vult&expetit. Hinc nascitur fide filiorum Dei quam Augustinus partim liberi arbitrii sit e vult, & partim donum Dei fatetur, cum ait Fades non est tantum liberi arbitrii id est liber voluntatis motus acquiescens in misericordia Dei verum etiam donum Dei, quia pater caelestis dat
Conatus est iustificati fide studium pietatis, assistente Gratia, quare in conatu, deliberum arbitrium,&gratia adiuuans concurrunt.
Perfectio operis, nullius, excepto Christo,in hac vita est nil ex imputatione diuina. Deus enim non intuetur, quantum quilibet valeat, sed quantum velit, ut m Anta mirmo patre credentium videre est. Sed delibero arbitrio alias feste copiosius disseremus. Iam quid contra haec obiiciant videamus Fides, inquiunt, donum Dei est,tolian 6. hoc est, opus Dei, Ut credatis,&c. Ergo nemo potest credere, nisi diuinitus fidem acceperit. Qui ex hoc loco Euangelistae colligunt fidem donum Dei esse, falluntur meque enim quidemiciat Deus in nobis, sed quid requirat ac velit Christus docet. Nam hoc unum a nobis Deus postulat, ut credamus quo per fidem Christum pos sidentes, filii Dei efficiamur, ut nos spuitu suo gu
Estne ergo inquies, fides donum Dei Quis hoc ne a ' imo hoc modo confessi sumus sed negamus hoc probari posse ex verbis Euangelista sed nocitius fidem ex parte liberi arbitas Q is, dic mihi, habetas quid bonitarii ab eo acceperit, qui solus est bo-aius, cinicus fons bonitatis Zquid, ait Apostolus, habes quod non accepisti Iacobus cap. I. ηαini σα
. . Est e do ira Dei quod praedicetur tibi Euan- stellum Est ne donum Dei quod audias Euangeliumὶ
64쪽
s N I Q HEMMINGIVs Est profecto Qus modo autem fides sit donum Dei,
docet nos D Oininus ipse. Iohan. 7. Non pro eis oro tantum fedri pro eis, qui credituri sent per verbum eotiam in me. in eandem sententiam Pa UlUS,ROm. O. ait: Fides exauditu, Auditus per verbum Dei. Hic
Dominus ipse Apostolus eius nobis indicant ordinarium ad consequendam fidem instrumentum, nempe praedicationem Euangelii in qua spiritus lanctus vult esse efficax, quem spiritum sanctum iuxta promissionem filii pater caelestis dat petentibus se.
Luc. c. Et quidam ex patribus vere dicit: pit, β ρεἰ, αι η γρος ου παυέτα s. ut ergo notitia&allensus est
mentis: ita expetitio&fiducia est cordis acquiescentis in promissionem Euan stelli Est ero inde fides&donum De L&opus hominis. Donum quidem Dei, quia Deus dat verbum Mintus cor mouet ad assentiendum audito verbo hominis vero opus propterea quod homo volens credit, motus aspiritu sancto,
a bonitate obiecti id est promissi. Cur, dicat aliquis negatis hominem iustificari operibus, si sides est opus Respondeo. Cum operibus negamus iustificari hominem , opera intelligimus, quorum merito sibi homo gratiam apud Deum conciliet atqui fides nihil ad Deum adfert, quin potius hominem vacuum inopem sistit coram Deo, ut Christi gratia impleatur. Quare fides passivum est opus,ut ita loquar, cui nulla potest rependi merces: nec
aliam confert homini iusticiam nisi quam a Christo recepit. Est itaque fides donum Dei nobis volentibus expetentibus per audit tum Euangelii,virtute spiritus anchl communicatum. Qtiare recte Augustinus, cum ait Fides non tantum est liberi arbitrii, scd etiam donum Dei liberi quidem arbitrii est, quia volentes credimus; donum vero Dei,qui opere spiritus sancti in expetentibus 'etentibus creatur.idcm De spiriatu&litera: Colentire vocationi Dei,vel ab ea dissentire
65쪽
DE GRATIA UNIVERSALI. uertire propriae est voluntatis. item Voluntas, qua credimus, dono Dei tribuitur; quia delibero exim tarbitrio, quod cum crearemur accepimus. Breviter;
quatuor in quit, Spiritus sanctus en efficax ad fidemessiciendam in homine, concurrunt, videlicet, audire Euangelium, cosentire Euangelio, Expetere quod offertur, confidere promittenti Deo atque haec quatuor non lunt viole'ta,sed voluntaria. vides ergo quom odo id es silvi donum Dii, Scopus ii minis. Praeterea cum iubet Dominus t credamus cum promit ili bona credetibus cum minatur graues poenas non credentibus: cum per Apostolos de Prophetas omnes hortaturadcouersionem cum exprobrae ciuitatibus uafidelibus, quod non egerint poenitentiana,Matth. i. cum laudat fidem Centurionis: cum rituperat λ im iis distipulorum: nonne tis ostendit, quod homo pollit credere, modo petat auxiliun a Deo cum Ieremia, dicente Couerte me&conue tar. quia tu Dominus Deus meus, Ierem. i. Huc&promissio illa Ieremiae os pertinet S conuerteris, conuertam te,& coram facie mea stab1s. Sed fortius urgent dictum Domini: Nemo venit ad me, nil pater meus traxerit eum. Respondeo: P ter trahit verbo, trahit Spiritu trahit spirituali voluptate, trahit promissione vitae aeternae non trahit ha-nibus tanquam lapidem, non cogit te nolentem, repugnantem,sed volentem trahit, ut ait Chir fosto-
lentem trahit. Et Naalangenus: t θ ἐς οῦκα ---ω. seriori id est, Nam Deus non inuitum saluabit unquam. Quare te quoque velle oportet eu quando vis& petis, certissimum est te a Deo trahi Mutari, qui dat Spiritum sanctum petenti. Sed multi trahentii tri ei uant propria malitia, cum poterant obedire si vellent. Qii oti ait Dominus, Matth. Σ3 voluite congregare, ut gallina greg tpullos suos sub
66쪽
st Nes C. vi mi salas suas knoluisti cum dicit eos Noluisse significat aperte, eos potu ille credere si voluissent. Similem contumaciam Stephalius suis contribulibus obiicit, Ach. 7. Duia ceruice Mincircumcisis auribus Zocordibus, vos semper Spiritui sanctorcsistitis. Et Dominus apud Esaiam clamat Tota die expadi manu Siseas ad populum contumacem & contradicentem mihi. Hoc ipso testimonio Paulus Iuda: orum rebelli nem acculat, quam rebellionem testatur causam abiectionis eorum fuisse. At dicunt, Ioli. 4. dictum a Domino est Non poterunt credere, quia iterum dixit E aias Excaeca ulto-culos eorum, Indurauit cor eorum, ut non videant, id est, non credant hinc concludunt Deum elle caus D, quod multi non credant. Respondeo Praedictio Prophetica non est causa, sed indicatio euentus, qui suam propriam causam habet. Causam autem propriaria, quod non potuerint credere multi ex Iudaeis, id cni Dominus indicat, Ioli. I. cum ait: Quomodo vos potesti Scredere, qui gloriam ab inuicem accipitis, gloriam quae a solo Deo est, non qu avitis ludaei ergo non poterant resere, impediti ambitione, hy- Ocris , auaritia, falla opinione de Messia, iustitia egis. Nam ut stomachus noxiisvivitiosis humoribus refertus nitidit salubrem cibum, elimo prae naui non potest admittere ita mens repleta salsis opinionibus, hypocriti, ambitione, non potest capere alutarem doctrinam fidei. Quare mens ante Omnia e XOneranda est ab omni hypocrisi, dignitate propria,&Opinione meriti, quo sentiat suam inopiam, Mita tandem esuriat&sitiat iustitiam, hoc est, credat in Christum, ut a tactur iustitia, quam Christus illi credenti imputat. Fuerunt ergo impedimetria, quominu Scre dcrent Ii lari, hypocrisis, ambitio, opinio molli, Odium Christi,&c.&iron decretum Dei, qui cum vult nanc honun esses voti fieri vult etiam cos credere.
67쪽
Nam sine fide nemo adultus saluabitur. Quomodo autem excaecauerit eos, interpretatur Propheta, cum addit Et indurauit cor eoru , scilicet, ut cor Pharaonis indurauit, videlicet, dilatione paritiae addito Vt no
Obiicitur de illud, i. Pet. 2. Qui in sermonem impingunt, nec credunt in quod politi sunt. Respodeo: locus eli ambiguus quem nonnulli, ut Lyranus, Lutherus S Caluinus interpretantur in hunc modum, quod potui uerint ad credendum, quia illis erat destinata salutis promissio. Hi ergo verbis Petrus exaggerat incredulitatem populi a Deo electi, quod salutem peculiariter sibi oblatam respuerit. Alii autem sic: quod ad increduli ratem positi fuerint, quem ad modum Pharao dicitur in hoc postus, ut Deo resistat. quod si recipimus,ad permisIionem referendum est, dc non ad consilium Dei, nolentis mortem peccatoris Eorum autem interpretationem qui vertur, ad quod conditi fuerant, ut non crederent, non recipio pugnat enim cum verbis Petri. Quod ergo quis non credit, gratiam uniuersa
lem fide sibi non an plicat, ipsius propria culpa est,
non Dei consilium, volentis omnes homines Eluos fieri Min coenitionem veritatis venire. I. Tim. 2. Porro fides lia cconcepta ex verbo Dei,& nata ex Spiritu sancto non dcbet temper tanquaria infans e C. se, sed oportet eam crescere, et fiat quotidie maior Scrobustior. Nam ut Ambrosus ait Cito fides inexercitata languescit. Fit autem malo quatuor rerum increm Crati locirilae, fiduciae, deuotionis, constantiae, sicuti Beriali arcus alicubi docet. Scienti ac re cit fides, quando filii due versamur in schola Christi, hoc est, tundo legimuS, audimuS,meditamur verbiim Dei, allidue precant CS, Vt Deus nobi fidem confirmet&adaugeat,
Fiducialit maior meditatione, quando non suc-
68쪽
6. NI C. HEMMINGIV scumbimus vllis tentationibus, nec proeellis ais ictionum persecutionum ce climus. Devotione sumit augmentum quando humili ac pio quo buo affectu nos totos Deo subiicimus, eique adhaeremus, nihil magis in votis habentes, quam ut Deo nos totos approbemus, vitam Fortunas obedientiae erga Deum postponentes. Constantia fit magna timore Dei, ardenti inuocatione iugi gratiarum actione,charitate erga Omnes
inde isa, assidua pugna spiritus aduersus cai nem, bona oscientia,&diligetia in eo ossici genere, ad quod ruilibet vocatus est. Etsi autem his exercitiis olidat fides, tamen ita persecta fieri non potestis hac vita, quin aliquid ei accedere possit, ut semper in timore Dei nos contineamus, conantes magis in fide proficere.
Hic itaque admonendi sumus, nequis nostru peccandi petulantia&longa consuetudine abusus benignitate Dei inuitantis Ie ad resipiscentiam accersat s-bi ipsi iudicium, ut a Deo permittatur ruere in reprobam mentem quod cum fit, homo ad verbum Dei obsurdescit,4 sibi ipse eam peccandi necessitate imponit propria voluntate, ut iam aliud quam peccare non possit id quod Iudaeis, nil prae aliis electus Dei populus habebantur, accidisse legimus meminerimus ergo mandati Dei, dicentis: Vigilate Morat cine intretis in tentationem Et 'aulus ait: Milites honesia D militiam, retinens fidem ex bonam conscientiam. Nam ut nauis amillo gubernaculo pellitur,ndis: ita homo amissa fide procellis Diaboli iactatur. hoc unum conatur Diabolus, ut fidem homini excutiat, quo in hominem dominari possit. Quare vigilandum, militandum, orandum, ut anchoram salutis nostrae fidem retinea mus,in ea crescamus, usque ad finem in ea perseueremus. Porro gradus per quos credentes in ponesilonem
69쪽
DE GR ΑΤ ID UNIVERSALI. orbeatitudinis gloriae prona illa ventur,exponis Paulus, Rom. 8. Quos pr.el ciuit credituros etiam prae- deliinauit conformes fieri imaginis filii siui, ut sit ipse primogenitus in multis fratribus. Quos autem praedestinauit scilicet co formes crucis&gloriae filii Giὰ hos&vocavit per praedicationem Euangelii ad salutem)&quos vocavit, hos austificauit remissis peccatis,&I putata illis iustitia filii sui, quos autem iustificauit hos etiam glorificauit adoptione: donatione Vita aeternae. Haec omnia dicit Paulus factae me ante constitutionem mundi, quod sane ideo facit, ut commendet nobis religionis nostra antiquitatem, que non ab hominibus est inuenta,ut Romanorum, Ephesiorum,&aliarum prophariarum gentium religiones sed a Deo ipso ante mudico nititutionem ordinata decreta, lancita. tempore diuinitus statuto manifestata, Rom. 6.
Cum his consentiunt, quae Paulus Eph. i. scribit, Elegit nos, inquit,in ipso hoc est, credentes in ipsum scilicet Christum ante mundi constitutionem, ut escsemus sanctivi irreprehensibiles in o spectu eius peccharitatem. Qui praedestinauit nos in adoptionem filiorum per Iesum Christum, in sese id est,in suos, ut sui essiemus filii secundum propositum volutatis suet, qua vult omnes credentes propter Christum in gratiam recipere in laudem gloriae gratiae ipsius ut laudetur&glorificetur gratia ipsius, qua diues est in omnes 'ua gratos nos reddidit in dilecto scilicet fialio diligit enim credentes in filium in quo habemus
redemptionem per sanguinem et is, remissione peccatorum,secundum diuitias gratiae eius.
Horum omnium finis paulo infra sequitur, ut simus inquit in laudem gloriae eius, qui prius il cuimus in Christo. An non haec omnia, uniuersale iragratiam, qua Deus vult omnes homines aluos fvobis commendanta sed huius illi soli partici pies h -
70쪽
ia mibus, fide recipiunt alii autem Omnes suapte culpa iuste 'Creunt. Caeterum tametsi satis esse dictum videtur de viai uersali Gracia tamen ad uberiorem, rudium praesertim, instructionem, huc duo adiiciemus. Primo recitabimus quaedam testimonia scripturae,quibus confirmabitur nec estitas conditionis, sine qua nemo aluatur. Secundo, argumenta notabimus,quibus pia mens simplicium confirmata de voluntate Dei misericor-d imma seu gratia uniuersali se munire poterit aduersus Stoica praedestinationem Pius enim animus claris demon strationibus confirmatus, non sinit se retibus sophistarum capi Adia securius contemnit. 8 P M . Quia conditio ex qua salus nostra pendet, etsi una est, tamen aliis atque aliis verbis in scriptura notatur, tenenda est regula. Cum rcs una plures habet proprietates aeque ab ea dependentes, tunc qualibet earum posita res ipsa simul poni intelligitur Sic fides vera, quia sperat, in UO-cat,vere Deum agnoicit, diligit, timet, patiens est,&c. Quoties harum proprietatum fidei una aliqua ponitur, fid c quoque poni ad elle significatur Solet enim scriptura has proprietates dei pepro ipsa fide ponere, tae quis umbram fidei secutus se ipsum miser Efallat & glorietur de fide quam non habet. Haec conditio salutis nosti ae, etsi una est,& niti ni rsola misericordia Dei αλυπρα, pro peccatis nostris asilii os oluto, consideratur tamen dupliciter, ideoque duplex dicitur: Antecedens,&ConsequenS. Antece-δcias est fidei leti conuersionis Eri accipit in praeso ti beneficium Consequens est perseuerantiar, id est, stabilis perpetuaeq; permansionis in fide usque adfinem: clip