Nicolai Hemmingii Tractatus de gratia universali sev salvtari omnibus hominibus, cui adiiciuntur vicini loci ...

71쪽

DE AERATI A UNIVERSALI.nem hac in plenam poli essionem beneficiorum filii Dei ingrediemur.

Porro qui dicunt nos sine hac conditione electos esse ad vitam aeternam, Euangelium pror Sus abolent. Dominus dicit Marci ultimo Euntes in mundum v niuersium, praedicate angeliu omni creaturae qui crediderit&baptizatus fuerit, latinis erit; Ui vero non crediderit, condemnabitur. Ioh. . Qui credit in filium, habet vitam aeternam qui no credit in filium, ira Dei manet super eum. Ioh. s. Sic Deus dilexit mundum, ut filium suum unigenitum daret,ut omnis qui credit in illum, non pereat, sed habeat vitam aeternam Iohan. s. Haeccst voluntas patris,ut omnis qui vidit filium,&credit in eum, habeat vitam alternam. Paulus Eph. i. Elegit nos in ipso ante mundi constitutione,id est, elegit credentes in ipsum, scilicet Chr stum, ante mundum conditum. Vocat enim ea quae non fiunt, tanquam que sunt, propter euentum quemptae sciuit Paulus, Rom. M. Gentes quae non sectabantur iustitiam, apprehender ut iustitiam, iustitiam autem quae est exfdes Israel autem sectando legeni iustitim ad legem iustitiae non peruenit. Quare quia non ex fide,sed quasi ex operibus. Item, si confitearis Orettio Dominum Iesum,&credideris in corde tuo quod Deus illum excitauit a mortuis, saluus eris. Ite, Omnis qui credit in illum, non confundetur. Item, Non est distinctio Iudaeivi Graeci, idem Dominus omnium, diues in omnes qui inuocant eum. Item, Omnis qui inuocauerit nomen Domini, saluus erit. Ι-tem, Propter incredulitatem fracti sunt, tu autem fide stas. Pr clare in Psalmo 9.dicitur Sperabunt intequi nouerunt nomen tuum , quia non dereliqui triquaerentes te Domine Quale nam sit hoc Dei nomen, explicat Psiat i s. ponus Dominus omnibus, let serationes eius super Omnia opera eius.

De conditione perseuerantiae ex multi haec pauci.

72쪽

ε C. HE MMINGIVS testimonia adiicere placuit Ioli. 1. Si manseritis in men verba mea in vobis manserint L. Tim. i. ill-tes bonam militiam rei mens fidem& bonam coim

scinitiam,quam quidam repelietes fidei naufragiunt

fecerunt. Col. i. Si tamen permanetis in fide undati, nec dimoueaminia spe Euangelii Heb. Nos do

mus Dei semus, si fiduciam gloriosam spem usque

adi nem firmam retineamus. Item: Participes facti

estis Christi, si modo conceptam fiduciam usque ad finem teneamus. r. Pet. r. Si elapsas inquinamentis mundi propter cognitionem Domini nostri AE aluatoris Iesu Christi, his rursus implicati superantur, facta sunt cis posteriora peiora primis. Melius enim erit illis non cognouisse viam iustitiae, quam post cognitionem retrorsum conuerti ab eo, quod traditum erat illis sanctum mandatum. Contigit enim eis illud veri prouerbii canis reuersus ad suum vomitum,

sus lota ad volutabrum. Histe testimoniis etiam manifeste confutature ror eorum, qui docent fidem semel conceptam non posse amitti. Sed Melanchthon dicit,&reet quide:

Fides amittitur. Spiritus sanctus eXcutitur,ctim homines peccato indulgent contra conscientiam. I lo-han. 3 dicitur Nemo decipiat vos,qui facit peccatum ex Diabolo est L. Tim. 1. Si quis suoru maxime domesticorum curam non habet, fidem abnegauit, est infideli deterior Rom. 8. Si secundum carnem vixeritis, moriemini. Et Augustinus at C. Non potest fieri,ut qui mala habet facta, habeat bonas cogitationes Vbi ergo fides λArguunt contra ex dicto,quod est Matth. 6 Tu es Petrus&super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam,&portae inferorum non praeualebunt duc sus eam loli. i. Non rapiet eas scilicet oves meas quisquam de manunica. item, Nemo potest rapere

73쪽

DAE GRATIA UNIVERSALI. 6ue eas de manu patris. Ergo inquiunt qui credit non potest fidem amittere. Reloondeo ad antecedens Antecedens loquitur cle exteria vidiabolorum&hominum, qui nihil Quicquam pomant aduersus Eccletiam Dei quin illa Ut mansuramon autem de defectione voluntaria a fide.atque hoc est quod Ambrosius dicit nemo potest tibi Claristum auferre,nisi te illi auferas Nam utChi ustuin, qui est summum bonum, nemo potestinuitus accipere ta nemo potest in uirus amittere. Nego ergo consequentiam. Nam antecedens loquitur de Ecclesia, quae non potest vi diabolorum o hominum vastari, aboleri, ut non sit. Est enim fundata superpetrana. Huius autem Ecclesiae duae fiunt partes una quidem secura triumphat in caelo altera vero adhuc cum di crimine militat in terra de hac loquitur Paulus L. Timoth i cum ait mihi honestam in ilitiam, retinens fidem Ionam conscientiam. Dum er oretinet miles Christi fidem&bonam conscientiam. certus est de victoria honeste enim militat. Sed quid sibiungit Paulus quam scilicet bonam conscientiam quidam repellentes, fidei naufragium fecerunt. Nam ut in portlim perueniamus, regendus est bona conscientia nauigationis Mostrae curius vastata proinde coni cient in , fides salutis anchora amittitur,&absorbetur nauis fluctibus. Sed hanc responsionem

Cladere conantur, hoc mod a. Paulus inquiunt in eo

loco non de fide cordis, sed de si de mentis loquitur, qua videlicet, creditur doctrina esse vera. Sed hoc cauillum facile diluitur. Nam conscientia mala potest stare cum fide mentis, ut videre est in Diabolis, qui

credunt contremiscunt: at nullo modo in una anima coeunt fides cordis c mala conscientia. Non igitur dubium est Paulum in eo loco loqui de fide iusti sicante, quae cordis est motus voluntarius, acquie-

74쪽

sis N I C. HEMMINGIV sscentis in misericordiaDei propter Christum iustificatorem: donatorem spiritus sancti

i Iohan. 3. Omnis qui in eo manet, non peccat. omnis qui in eo manet est electus. Ergo electus non peccat,neque fidem amittit. Rei pondeo. Proposita ocum cond: tione intelligenda est, sicut&assumtio. Omnis qui in eo manet, id est, quamdiu in eo manet, non peccat, ut Diabolias&Cain ex stuperbia&contumacia manet autem in eo donec militat honeste,rctinens fidenari bonam conscientiam a conscientia vastata, naufragium fidei fit. I. Timoth. I. Nec semen Dei manet amissa fide, qua jeceptum erat in grum cordis continebatur,sed proh dolor,homo amissa ficte,denuo ex filio Dei fit filius diaboli donec diaboli opera facit indulgens peccatis contra constientiam.

Obiicitur illud Iohan. . Qui biberit ex aquaquam ego dabo, non sitiet in aeternu . Ergo inqui ut)credens ron potcst fidem amittere. Respondeo.Dominus loquituri tib conditione, scilicet, siquis biberit id est, ii crediderit&in fide permanserit, non sit taetin aeternum , id est, non alium potum postulabit d bilingit clam sitim anima: hoc ita elle confir- est ratio dicto Christi: Qui perseuerauerit usque,d finem hic Aluus erit. Quare qui non perseuerauerit non erit saluus. H.ec conditio in omnibus simili

tibus locis c a lux intelligenda

', latili. 2 .ciicitur,merrorem inducentur si feripi zest etiam lecti. Ergo electus non potest fidem mittere. Respondeo. Fieri non potest quin clecti eri stant, donec parentii arcepto Christi Cauete, vigilate,orate, jussire vigilate Morate ne intretis in rei cationcm raret omnes electos iubet precari, ne nos inducas in tentationem, significans cicctos periculo proximo iste, id est,tentationi defectionis, nisi

et iij

75쪽

D GRATIA UNIVERSALI. creaveant,vigilent,orent Salus ergo electorum custo Aditur perfidem, qua potentia Dei nititur, I Pet. I. N imerito Christi doli. 6. Teneamus proinde uniuersalia dicta de Gratia,&ea opponamus ohhisticae, qua quidam conantur omnia dicta uniuetialia de Gratia refringere ad paucos quosdam contra manifesta scriptura testimonia,

a quibus qui aberrat, asse lute aberrat. Certus&indubitatus,aita uulus, est sermo,&omni approbatione dignus quod estis Christus Venit in mundum, peccatores salvos facere. ipse Christus ait: veni saluare quod perierat item,Venite ad me omnes. Sed contendunt signum OMNE, subie etiam, cui additur,distribuere in ungula generum,& non insingula pecierum, interpretantur hoc modo dictum Paul L. Deus vult omnes homines fatuos fieri,id est, aliquos ex singulis statibus. sed istorum errorem sit prarefutauimus,& Ostendimus signum OMNE speciem, cui additur distribuere in indiuidua Caeterum qui dam dissidentes de hac distinctione, confugiunt ad duplicem niuersalitatem, quartim una est aiunt e lectorum,altera, reproborum. His responsium volo verbis Theodoreti: ἱ- ω ,κ ρφα.2-δω, --ἡM δό-- Cum ergo sine scriptura: auctoritata te hanc distinctionem dicto Pauli applicant, eam repudio,praesertim cum eius falsitas ex collatione tota corum scriptura demonstrari potest. Paulus dicit, Deus vult omnes homines saluos fieri,& ad cognitionem veritatis venire. Deus ipse ait EZech. 33. vivo ego,nolo mortem peccatoris, sed ut conuertatur vitia .Pet. s. Deus longanimis est, nolens aliquos perire, sed omnes ad pinnitentiam recipere. Haec duo

dicta Dei&Petri, non patiuntur signum MNE indicto Pauli restringi es ad singula generis, vel adfiiactam istorum uniuersalitatem. Nam negandi particula sortior est, quam V admittat illa distinctionem.

76쪽

aequipollent ergo hae propositiones Deus vulti mnes saluar Deu non vult ullos perire seir, Deus non vult mortem peccatoris. Quid 'aeso aliud cst discedere a tam apertis claris scripturae verbis, quacum Eua obedire Serpenti in propriam perniciem lQuare constanter teneamus has uniuersales promit-siones, cum conditione adiecta , agamus De Op tri gratias per resum Chii situm Saluatorem, ostium, cuius gratia apparuit salutaris omnibus hominibus, crudiens nos,ut abnegata impietates mundanis de- si rus,sobrie&iuste, pie vivamus in hoc seculo, cxpectantes beatam spem gloriosum aduentum magna Deiri Saluatoris nostri Iesu Christi,qui dedit semetipsium, ut nos redimeret ab omni iniquitate. In eminerimus dicta Heb. 3 Domus Dei sumus, si fiduciam&gloriosam spem usque ad finem firmam, tineamus. Caueat cui talus curae est, ne sinat sibi hanc conditionem ulla Sophistic eripi Huius enim conditioriis cogitatione excitamur adpetendum a Deo incrementum n dei, acrius accendimur ad omne pietatis studium,usq; ad finem vitae. Caeterum qui docent nec fidem semel conceptam poste amitti,nec spiritum sanctum excuti, multis occasionem ruinae praebent. Nam ista persuatio primum securitatem in multorum animis gignit, qua homo non amplius de alute sitia sit sollicitus Deinde ex hac securitate nascitur vicium omnium pestilentissimum.Acedia, quae est pigrities satis arioanuni,

qua quis in pietatis exercitiis feliciter inchoatis turpiteriordescit, segnescitque Hanc acediam particulares lapsus varii excipiunt donec paulatim irrepat Epicuri simus: quem natura sequitur ii alit, ut nullo peccati Ciatu tangatur homo. Haec delua it tandem in desperationem,unde in mortem a PerNam praecipitatur homines serpentis sibilo seducti. Quapropter hortor omnes pios, ut obtemperent Paulo

illi

77쪽

dato Christi Et ne nos inducas in tentationem,sed libera nos a malo .Et David Pial s).Spiritum tuum anctum ne auferas a me scilicet ut mihi contigi lapso in adulterium homicidium.

Argumenta quibus homines vel rudissimi iii schola Christi de voluntate Dei S uniuersali gratia fatis erudiri possunt,sunt quatuor, qua rotidem voeabulis signabimus,quae iunt:

Mandatum.

Promissio. Sigillum.

λυτο mandasumpromissum illuno, Uuam late pateat gratia ris docenti. Haec quatuor cum uniuersalia esse, extendere

se ad singulos homines ostenderimus , habebit pii hominis conscientia, quo se muniat aduersus portas inferorum, praestigia sophistarum, vivuerialena gratiam oppugnantium.de his sigillatim dicemus.

Matth ro. Filius Dei dabit animam suam λυτι νpro multis. ἰτήον,id est,pretium redemptionis. Hinc Lucas vocat Dominum τρω tis Act. . propterea quod redem erit nos a capituitate Diaboli,a iure peccati mortis. Hoc ut pro omnibus solutum est, ita

offertur omnibus fide applicandum,iuxta hanc promissionem datam primis parentibus in paradiso Semen mulieris conteret caput serpentis, id est Christus destruet regnum Diaboli, peccatum mortem,&adferet iusticiam sevitam omnibus qui hoc is, fide sibi applicant. Nam sine fide manet homo subreeno diaboli,peccat, morte.

78쪽

NI C. HEMMINGIV sQuod autem hoc , Ao, si uniuersiale probatur sequentibus testimoniis sol an. i. Ecce agnus Dei, qtu tollit peccatum mundi id est concinnates rem

tit peccatum nylindo propter et ora se solutum. Hoc

idem Iohannes in prima epistola repetens ait: Si quis

peccauerit,aduocatum habemus apud patrem elum Christhimiushim, seipse est propitiatio pro pecca insnostris, non pro nostris tantum,sed prototius mundi I Timoth. 1 unus est mediator Deivi hominum, homo Iesus Christus, qui dedit seipsum pro omnibus . in hoc dicto Pauli ideo hominis mentio fit, ut sciamus quod quemadmodum mediator noster

Deo patri vera diuinitate iunctus sit,unde eius potEtia concluditur: ita etiam nobis hominibus societate natura ex aequo sit copulatus,vnde eius volunta Scognoscitur,ut nos suos fratres, filios Dei faceret,interposita fide, qua nos in Christi corpus spiritualiter inserimur. Pie ergo Caluinus cum ait Magis etiam r-get Lucas cap. 3. salutem a Chri lio allatam toti generi humano communem eis quia Christus auctor salutis ex Adam communi nanium patre sit progenitus. Hactenus Caluinus. Quoties ergo Christus se filium hominis id est, Adam nominat tolleS gratiamelle uniuersalem, tardicat Iohan. 3 Sic Deus dilexit mundum ut filium suum unicenitum daret, ut omnis qui credit in illum noli pereat sed habeat vitam aeter nam preterquam quod hoc dictum clare docet in oelle uniuersales, pertinere ad omnes , habet etiam tres Calutis consequenda caulas. Quarum prima est dilectio Dei patris , qua omnes homines complecti

tur, sicut antea a nobis demoni ratum est. Secunda

est Visio filii , quod es suffciens pro peccatis totius

mundi precium sicut in Psalmo dicitur apud Dominum misericordi copiosa apud cum redemptio. Tertia, est fides hominis, quaeriti lectione Dei αλ

soluto nititur, sine qua nemo excipio semper Christianorum

79쪽

DE GRATI UNIVERSALI. ristianorum infantes Christivictimae fit particeps. Porro huc duas quaest ones adiiciemus, dilue

potest resistere, quin facere pollit quicquid cli C. i-

plius enim velle est facere cur non alio modo liberavitnominem a peccato&morte, quam per mortem

filii sui unigeniti, eamq; ignominiosissimam nempe

crucis Cur non potius reliquit hominem sub pecca to&morte damnatione, quam eum tanta ignomi nias illi redimeret Respondeo: Cum Dei voluntas sit iussa,vi potentia iusta,non voluit nec potuit Deus alia ratione liberare hominem quam iustissima Deinde cum sit bonus &misericors,non potuit non succurrere sitia creaturo a diabolo seducta praesertim cum eam condiderat ad imaginem suam. Deus itaq; motus miseria generis humani, sua sapientia eam: berandi generis humani rationem elesi qua ellet iustissima & conuenientissima ad piseus upientiam, potentiam, iusticiam, misericordiam praedicandam ab omnibus Angelis&electis Dei in omnem aeterniatatem .ideo nato Christo in Bethlehem, qui veni ut M τρον solueret, Angeli canunt: Gloria in excelsis Deo, in terra pax,hominibus ευ e. Quod autem commodissimc conuenientissima ratio fuerit, per filium hominem factum liberare genus humanum a peccato, morte M lamnatione, psumque donare iustici salute&vita aeterna, docet

80쪽

C. EMMI Norvs Paulus Rom. s. Quemadmodum per unum hominem pecc/tum in mundum intrauit,& per peccatum mois. Sic nim inquit, unius lapita multi mortui sunt, multo magis gratia Dei, dc donum in gratia , quae est unius honunis Iesu Christi in multos luperabunda uit.item, Si enim unius delicto, mors regnauit per v-num, multo magis qui abundantiam giati id donum iusticiae accipiunt , in vita regnabunt pervia UmIelii in Cluisti m ciuit ire quem ad in od tam perviatu Slapsum .peccatum in multos homines in conde Ciationem venit sic per unius iusticiam in omne homines Gratia venit in iustificationem item, Quem admodum per inobedientiam unius hominis peccatores constituti sunt multi sic & per obedientiam,

nius, iusti constituentur multi i Corinth. s Per hominem mors per hominem resurrectio mortuo rum. Quemadmodum in Adam omnes mortui sunt: Sic Min Ctti isto, omnes vivificabuntur. Ex his dictis Pauli ostenditur, quod maxime congruerit iusticiae diuinae, ut quemadmodum unus in genere humano fuerit aliis auctor mortis, peccati damnationis ita vicissim unus in genere humano fieret aliis causa iusticia vitae&salutas, aboliti per eum peccato, mor-

te,damnation C.

Praeterea conueniebat iusticiae diuinae, ut quem admodum peccatum reserat turpillima, summeque abominabilis ita etiam poena qua expiaretur peccat in debuit esse ignominiosissima, maxime abominabilis & probro lissima, qualis erat apud Iudaeos in crucem suspendi,idque sententia Dei qui dixit maledictus omnis qui pendet in ligno atque ita Christus est factus execratio id est victima cxpiatri execrationis nostri ut nos in illo fieremus benedi

Cum peccata hominum infinitorum sint infinita,