장음표시 사용
171쪽
nis tendentia , dc postea dirigenda . Quapropter si amo est vi suae n turae Bona, quia congruit sint, deficit vero cognitio ; tune non Actio
Humana, nec Μoraliter Bona: non enim Homo accedit ad finem. Si vero cognitio actionem, alio natin sua tendentem, per intentionem ad rectum aliquem finem dirigat, nec tune Bona erit Actio: nam & deest recta ratio, cujus est dirigere actiones natura fila tendentes ad rectum Gnem ' nec dari potest accessus ad finem , cum desint media , quae sunt motus sicultatis operativae, per quos ad Deum accedimus. Itaque si stris ius vel in cognitione, vel in operativa iacultate, numquam Acti erit Bona. Hinc apparet , Bonum debere esse ex intUra Causa , nempe ut cognitio, & actio congruant: & ut in oencreto loquamur , tum amo, tum cognitio necesse est conveniant, ut sit accessus ad Deum. Hinc intelligitur, quare Μalum ex quocumque desectu . Nam dari motum in Homine, qui non seratur ad Deum, & aliud sit, quam ad eum accesso , contra Naturam est , quae semper agere debet, ut adhaereat fini, cuinius gratia consequendi facultate operativa praedita est. Itaque sive e nitio , sive operatio tendat ad Creaturas , actio semper mala , quamvis
natura , & physice bona sit actio, a cognitione tamen dirigatur ad mnem alium ; quamvis cognitio dirigat ad finem bonum assionem tendentem natura sua ad Creaturas.
Actio igitur humana tunc dicitur Bona , cum Hominis ficultates moventur ad Deum , finem hominis naturalem : Maia , cum ficultates tendunt ad Creaturas . Sed in hac ipsa actione Bona , vel Mala licet plures gradus animadvertere. Bonum morale, ut in 27. primae Parti est accessus ad Deum: pluribus vero modis possumus accedere ad Deum.
Ex parte eopnitionis sunt plurimi simplices astas, ut fuse docet Philosophia Praelica Universalis: ex parte Voluntatis sunt quoque plures arpetitus , & inclinationes versus objectum : Sunt etiam plures bria virium ; major, aut minor in sequendo, vel sugiendo objecto rapiditas;
major, aut minor in cienda ad amonem lommotiva facultate celeritas, sic in retrahenda . Cum ergo Natura finem alium non habeat praeter Deum, omnes suas vires , & suas facultates conferre in eum debet: &cum Omnes actus lacultatum humanarum, & omnes vires fini gruunt,
non modo Boua haec actio , quia in per eam accessus ad snem, sed id genus boni dicitur persectum . Si vero non omni , qua pollet, vi voluntas movetur ad objectum , aut aliqui desunt actus intellectus, licet non potissimi; tunc fi actio approximet Animam Deo, & cognitio dirisens recta suerit , Actio Bona dicitur , sed non persecta ; quia
deest aliquid, quod Natura conserre posset. Praeterea sunt actiones, quibus accedimus quidem ad Deum, sea ex infirmitate Naturae , ut Aant, inesse debet aliquis actus natura inordinatus : quae actio quia, etsi quiddam inordinatum contineat, tota tamen seri ad Deum, accensetur Bo nis
172쪽
ς6. Persectum unice a Natura latentum. D. Peifestium est, ciun omnes amis simplices actionis re spondent fini a natura volito: ex,3. Pari. α Solus finis naturae est Derus ex o. Part. I. Ergo solus inus est finis Gmnium facultatum ex Is Pariis I. - Εrgo onmes ac
simnis, sed peculiari nomine Licita nuncupatur, seu quam Natura non j bet ; sed quia per eam habetur Bonum, Lex , sive Natura non rei gnat , & propterea Licita est, sive Naturae non repugnans, vel potius permissa. Ita, ut infla videbimus, si ostendimus in injustum Aggress rem , Licitum est homicidium cum moderamine inculpatae tutelae; omi, timus hie quid vellet Religio Supernaturalis in; at non Bonum , neque Pers bim, quia vita servatur , sed per actum sua natura inordinatum , qui est caedes hominis . Hic vero ne ut aditus eorruptioni Legis, distinguendum , & quando inordinatio via est ad bonum fidem tamquam amoedistincta,& quando inordinatio cum caeteris ordinatis ambus non duas, sed unam , eamdemque conflant actionem . In primo casu inordinata actio non est Licita; potest quippe una omitti, altera fieri : aut si haec
nequit fieri, quin illa praecedat , ambae omittendae r nam cum prima sit mala; removet nos a Deo, quod omnino contra Naturam est : hine eL situm : Non sunt iacienda mala , ut eveniant bona . In secundo vem casu cum eadem sit actio , quae res iam simul ordinem, inordinationemque cono tineat, & utrumque natura serat ad eumdem finem ; quia praestat mordia natio , quae continet accessum ad Deum ; dici tune vere non potest Naturam a Deo recedere, sed potius eum quadam mora ad ipsum accedere;
non secus ae in duplici illo, & composio , quem dicunt , motu , quo ignita pila ad destinatum debet locum pervenire . Si nulla alia in gravi Corpore obstaret vis, motus rectus brevissimo itinere globum ad scopum percuceret. At quoniam naturali gravitate deorsum sertur, praeter rectam ia necessaria directio est , qua sursum seratur s ut ita ex contrariis dum bus in unum conjunoes, & amico saedere consociatis motus' is fiat, quoad determinatum finem , si non recta, nec fine aliquali morula, at Pi-
quo tamen, certoque cursu perveniat. Opus est igitur primo, ut in una, eademque actione inordinationi concurrat rectus ordo.
Opus est secundo, ut hare inordinatio natum insit actioni ; seu ut suapte matura ita constituta si actio , ut non sit nisi eum inominati
ne, non Vero arte, aut voluntate. Tertio denique animadvertendum est,
id genus amonum, ut perfectius omittere, sic, nisi veniant inde magna bona, non licitum perpetrare.
173쪽
1,6 DE OFFIChIS ERGΛ NOS ALIOS. simplices omnium facultatum debent respondere uni fini, nempe Deo . Ergo perfectum inice a natura intentum si . l. 7. Bonum qua parte ad finem accedit , a Natura volitum; qua parte aliquis subrepit praeter voluntatem des
D. Prima pars Propositionis constat ex s dis. Partis
1ὶ Horruit semper Animus ad id, quod dicunt aliqui , nequaquam hominem ad persiationem teneri , & semper id habui ut licentiae sontem , ac corruptionis principium in moralibus . Si Homo non habet nisi unicum finem, & omnes ejus saeuitates non sunt nisi viae ad hunc finem ab eadem natura exeuntes; omnes actus, qui sunt ipsum facultatum exercitium , nonne debent fini congruere Τ Unde haec immunitas, non intelligo. Aliud quidem est, quod infirmitas humanae Naturae poscat, ut, si quis omnes vires , omne studium contulerit , prout rerum constitutio, & prudentiae Leges serunt,& tamen aliquis des his ex rariste mentis .aliquis ex parte cordis se veluti furtim immis t praeter v Iuntatem , non id vitio Voluntatis tribuatur, sed naturae . Omnino v ro aliud, quod quis studio nolit totus esse in eo, ut persectionem cutique propriam conditioni acquirat , & volens non curet vel intellectus, vel co is omnes exercere ficultates. Tunc enim hi desectus, ut qui v niant a voluntate opposita Legi Naturae, quae omnes vires, & facultates ad finem unicum dirigit, accensendi peccatis sunt , & poena digni. Si possemus infirmitatem omnem ab Natura depellere, inter Persectum, ac Malum non esset medium , cujusmodi nunc est Bonum , & in gradu infimo Licitum . Ηine quod huic levis Desectus , alteri est Peccatum ; quia illi subrepit ex infirmitate , in altero processit ex VOIunt te : atque ita intelligitur, quomodo quae iis , quorum recens ad Deum conversio , sunt Defectus , vel levia admissa, sunt plerumque peccatum illis, qui in Lege Dei processerunt. Natura, in quibus non est voluntas , semper dirigit persecte suas vires; nec ad aliud agit semper , nisi ad persectionem. Natura hanc eamdem pol illat persectionem ab Homine ; nec potest date Legem aliam , niti ut actiones ejus persecte congruant fini, & nihil dissonent. In hoe a caeteris Homo, & Entia Lubertate praedita differunt , quod illa necessitate tendant ad finem ς his
Vero insit voluntas, qua libere id ipsum agant; unde prinnii , A p;
174쪽
IURIς NATURALIS PARI III. 13 go a facultatibus homini propriis non procedunt. Ergo amoe
ni humanae non tribuendi ex s. I. Ergo per eos homo pae- 'nam non meretur IJ. g. Licitum a natura imperari non potest . D. Perfectum unice a natura intentum eX f. 6. Part. 3. Qui libet actus inordinatus persectioni opponitur ex s. 3. Part.3. Actionem licitam ingreditur actus inordinatus ex j. 5 Part.3. Ergo licitum a natura imperari non potest.
Ad summum ergo permitti potest a natura actio lici. ta ex Paragraphis praecedentibus di)., io. Concupiscentia est appetitus inhaerendi Creaturae me
tatione praecedenti, perspicuum in , quae natura Boni, qui eius fines, ul
tra quos verteretur an malum , & naturae contrarium . Itaque non est
rius in iisdem inculcandis immorabimur. Unum modo velim dili genter animadvertas' ubi dixi: praeter Voluntateia: intelligendum , quod quivis pro eo, in quo est, vitae statu, omnem debet curam adhibere , Ridium omne consene , licet non semper possit omnes in unum cogere vires, dc facultates . Ita cujus in iniquitate per tot objecta vagata mens est, recens ad honam frugem conversus , non potest profecto iacultates conis stituere, ut in unum spectent omnes : cor omni pravorum affectuum g nere corruptum , licet jam vere Deum diligat , sentit tamen adhuc veterum cupIditatum incitamenta, unde ortum habet infirmitas in par. te appetitiva.
1) Cum in Actione tacita insit actus Naturae Rationali contrarius, ex supradicta definitione ; & actus quilibet Naturae contrarius cum sit contra finem, quo ipsa tendit; non potest a Natura praecipi , quamvis
in tota simul actione accedat potius ad finem . Nam usus illius pote tiae, quae in hunc actum incumbit, repugnat Naturae. Posita infirmita. te, qua induti nunc sumus, permitti potest Actio hujusmodi, quoniam, obliqua licet via, sed tamen, quo vult Natura, nos ducit. Iuberi tantum potest, ubi intercedat collisio, & ubi res ita se habeat, ut, omissa tali actione, majus bonum amittendum necessario st. Quomodo N tura permittat , clarum in casu injusti Aggressoris : quomodo per collusonem iubere possit, in Μatrimonio, intra videbimus . 3) Conmplicentia est motus quidam , & tumultus inferioris partis, qui calore, & impetu suo, ab acri quadam materia excitato, saliguinem
175쪽
omnem , spiritus, cartilagines nostri Corporis , & ipsa ossa se ineltat.
atque inflammat, ut mille intus motiones excitans, & celerrime agens quadam veluti nube, spissis contexta motibus, lumen rationis offundat: ex quo fit , ut natura acta, & illecta tumultu hoc dulci, tendat ad H, rere Creaturae persectae . Ut intelligatur, quid sit concupiscentia,& quo modo Rationi obstet; prius, qua ratione Pars Inserior formetur in nois bis, exponendum. Si tam aequa fluidorum,& solidorum Corporis rem
peratione nasceremur , ut , quae nos seriunt, externa Objecta recto curis
1ii, quin in itinere augeatur eorum impressio , vel minuatur, & statim non ab iis diversa, quae organa perpuleriant, venirent ad mentem; sicut cujusque rei rationem veram intelligeremus , ita in re quacumque Dei ideam, & peculiaris alicujus Divinae Persectionis inspiceremus. Et conistra , si perceptio divinarum motionum , quae surgit intus in Anima.
recto curIu per phantasiae regiones descenderet, proprios inde colores ad se exterius exhibendam desumens; recta esset, re consona Rationi qua cumque actio. Sed cum debiles, & imbecilles nascamur, nec solidorum nostri Corporis ea sit elasticitas , ut quaelibet objectorum impressio si tim , dc in t ra ad . inferiores sic tales propaget ' , sed ex infirmitate sensim in motu medio langueat; adeo ut in Pueris nihil prorsus veniat ad Mentem' hinc est, qu- , cum tot sint, & tam variae sensationes, quae in inferioribus haerent iacultatibus, Sc extra mentem remanent non evolutae, efficitur in nobis confusarum idearum indigesta congeries: rum quaevis cum bonum , aut malum aliquod connise reserat , scilicet Creaturas ' caeco , sive, ut melius dicam , confuso intuitu ad quodque amplectengum , 'seu aversandum trahunt ; dc quae ita nos ad agendum movent, id simul agunt, ne a ratione, vel divina motione actiones initium sumant , sed ab corrupto, & caco sensibilium impressionum aceris vo . En igitur quemadmodum in nobis oriuntur appetitus adversantea rationi, Lex partis inferioris contraria Legi mentis notae. omnes h mines post naturalem imbecillitatem ita constructi sumus, ut aut nimiaeeleritate , aut nimia motus tarditate organa nostra peccent . Ex tardiistate , ut communiter evenit , objectorum externorum impressiones vel
ex parte , vel omnino pereunt in medio cursu ; unde eae impressiones his , qui scire cupiunt, iterandae sunt, quo ex geminata rei hiusdem vel sensatione, vel lectione plene idea proferatur. Quod si cui sunt organa adeo debilia, Ze vigoris expertia , ut idea nulla procedat ad mentem
is omnino demens. In nimio autem motu, cum properent idrae rapidistate maxima ob vehementem Fibrarum incitationem, fit, ut citra mentem nulla omnino eonsistat. Inter duo haec extrema vel nimiae tensionis,
vel languoris, fibrarum omnes constituti magis, aut minus sumus ' Mhine nemo non aliquid dementiae participat.
176쪽
Quod si ea esset Hominis constructio , & aequilibrium , ut exte na int*ra objecta recto cursu, quin aliquid in itinere depereat, progrederentur ; sicut cuiusque rei naturam penitus Homo nosceret, & proprietates , ita natiualis ei esset scientia rerum omnium , qtae sunt sentibus obnoxiae . Unde apparet , ex infirmitate naturae intrinsecam Homini
esse ignorantiam ; & ubi infirmam participamus naturam . ibi & ignorantiam participare , & cum isnorantia certantes adversus rationem cupiditates. Ex eo enim , quod ideae non integre seruntur ad mentem, fit , ut confusae , & involutae maneant in inferioribus facultatibus , &moveant eas, ut se caeco more sequantur, in quo Passio, seu Cupiditas sita est. Statim ae rei euiusque inspicitur vera ratio, & illa dum rem sequimur ' non amplius illa cupiditatis, sed rationis est actio. Haec vero imbecillitas ex inordinatione , per quam vires non aeque cum aliis isunt certo limite temperatae , oripi nem suam necessario habere debet . omnia in rebus physicis mira societate, & vinculo continentur, ut si cet Cosmologia; nec potest uni totius Mundi enti accidere inordinatio, quin simul omnibus communicetur: hine nequit Homo inordinate agere , quin simul omnia elementa , & corpora inordinationem sentiant 'quae inordinationis propagatis sensibilis fieret, ubi caetera omnia ita essent ordinata , ut olim in Principio : inordinatis vero insensibilis ut plurimum accidit. Non potest inordinatio esse a Deo immediate: quod a Deo immediate oritur , non modo in toto , sed in singulis partibus , ordine est constitutum. Nec esse potuit ex causis necessariis e lae enim. sequuntur Leges, motusque a rimo movente impressos . Ex aliqua ergo secundaria causa libera oriri debuit rerum inordinatio . Causa libera agens contra ordinem Naturae peccare dicitur : fuit ergo , &debuit esse aliquod peccatum, a quo primum si induc a inordinatio. At inquies, posito quod integer, ut paulo ante diximus, creari debuit Homo , etsi liber; quia tamen expers Inserioris Partis, quae cum Ratione plenaret , nequaquam suit eius Naturae , ut facile peccare potuerit , &per peccatum inordinationem in Mundum inducere. Ita quoque equidem reor: aliud propterea ante Homin m oportet ponere ens libmm expers Corporis, A quodam vinculo,& ordine Creationis eum Homine sociatum , quod prius in se suis inionibus liberis inordinatione inducta, in Animam deinde Hominis illius perversi motus aliquid induxerit, & pa
tem siue inordinationis adsciverit: unde in Hominem cupiditates prius Venerunt, deinde ignorantia,& haereditas peccati cum ipsa. Quomodo autem Ens spirituale , compositionis expers, antequam venisset ad metam felicitatis suae, peccare potuerit; sacillime demonstrarem, nisi foret necesse in res Theologicas , ab eo, quod proposuimus , aberrantes , excedere, & progredi
in ejusmodi rerum Tractationibus fraudi esset illis, quas prae manibus habemus : perbreve enim praefinitum tempus nobis in . Sint iure obiter
177쪽
dicta: seria enim horum disputatio nimiam & in vocibus accurationem requirit , & in Theologicis disciplinis peritiam ς & facile non magni spiritus Hominibus esset lcandalo philosophicus de his sermo maxime
si ideas . quibuscum eum conserant, numquam comparaverunt in Theologia Patrum. Regrediamur ergo, unde discessimus, & ad propositum M.
Praeter eas motiones , quae in nostris inferioribus iacultatibus ex confissa, indigestaque congerie sensationum excitantur ; exuberat quoque in nobis , supraque modum progignitur ex eadem a ritudine , & ignorantia Naturae quaedam acris, & cruda materies, quam sperma dicimus, unde ortum habet concupiscentia. Non quod equidem rear integrae Naturae repugnasse spermatis procreationem , quod utique Generis propagationi naturali necessitate inservit . Sed nullo insecta vitio Natura , &suis integerrime constans viribus , & sacultatibus omnibus inter sese rectissime temperatis , acrem hanc materiem eatenus modo producere deis isset , potuissetque , quatenus necessaria fuisset generationi , a summa certe Ratione imperatae, Deo scilicet per sensum intimum facultates m vente . Concupiscentia ergo est motus quidam , qui non in mente ori.
tur , sed ab ea quam longissime in inseriori parte ; imo est tumultus,
otii suo eatore, & impetu ab acri materia excitato sanguinem omnem, spiritus, cartilagines nostri Corporis,& ipis ossa incitat, atque inflammat, ita ut mille intus motiones expergefaciens, Sc celeriter agens, quadam veluti nube, spissis contexta motibus , lumen Rationis offundat.
Quae quidem materies, ut quae in Natura superest, & abundat ex redinis dantia cibi , ae potus , quemadmodum illi molesta est , ejusque turbat functiones acri suo stimulo; ita in motibus , quos , ut egrediatur, exincitat , quia quodam extraneo levat Naturam , fit , ut Natura percipiat volupta em ; & rum Pars Inferior tota per ipsam molestiis affecta sit, hinc plena , & per totum percipitur voIuptas: quod esse non potuisset
in Na ura intrara, eum satis validae, comparetque partes omnes Corporis nullum selisissent ex acri stimulatione incommodum, nec proinde vo-hiptatem ex segregatione materiae hujusce, modicae admodum , atque ad necessitatem solummodo procreatae. Diximus acrem hane , crudamque materiem exuberare in nobis ex
ignorantia , & imbecillitate Naturae; quia si Homo bene cognosceret, quae cibi quantitas necessaria esset supplemento quotidiani desinus , &nutritioni; quae qualitas apta diversis constitutionibus Corporis I & ex alia parte si satis esset virium in ventriculo ad atterendum persecte, &eoquendum , quod in eo naturali necessitate reponitur; non esset in nobis haec nutritionis exuberantia, & eum ea partis Inserioris incitationeso corruptione, quae veteri, vulgatoque nomine semen genitale appellatur ; quini indicium est satis manitatiun , omnibus semper Hominibus
178쪽
perfusum fuisse, non Naturae etiam integrae, sed ejus vitio .& infirmutati tribuendum , quod ab hujusmodi mare te incommodi experimur.
Itaque cum concupiscentia sit motus oriens in inferiori saevitate. qui ad inhaerendum cario impetu Creaturae Hominem incitat οῦ non es certe motus immediate manans a Deo, ut a primo, & immediato m tore moralium actionum. Restie actiones ex interioribis Anima: recessi.
bus supra Μentem initium sumunt : illae per nostr facultates proprediendo visibiles fiunt,& mseruntur, ut diximus in Nota l. r. Partis a. Quae in inferiori parte nascuntur, e Creatura nascuntur , & ad Creaturam duiscunt: nisi quod hae quoque postea ad Deum denique retortis itineribus desereno
tur . Nam eum corruptio generetur a Natura ; & cum Natura omnis tendat ad Deum; quodcumque ex ea manat, non potest id omnino erauere. ut tendat ad Deum, ejusque gloriam Eoisendam. Sicut ergo ab lento motu Corporis originem ducit corruptio ' sic lento gradu sere ad Deum e unde quaevis corruptio immediate quidem causa est inordinati nis, mediate pergit in aliquem bonum finem . Ita corporearum rerum
comptio corpora ipsa, quibus inest, immediate destruit : sed eo tandem venit , ut exordia tot Animalium foveat , quae vitae expertia propter Matris debilitatem remanerent: imo in eorum substantiam,& nutrimem tum conversa putredo, nobilior evadit, & viva. Ita & comptio, quae fit in Homine . stimulo est ad conjunctionem , ad quam ex nat iaegritudine, & infirmitate sacultatum, prout nunc praesens fert rerim series . fieri non posset, ut veniret Homo; & onera nimis gravia, quae
sere Matrimonium , maxime Homines ab eo vitae genere dete rerent. Ex imbecillitate corporum oriri corruptionem . admodum est perspieuum. Imo quo imbecilliora sunt Corpora, eo citius corrumpuntur. Nec mianus obvium , apertumque, corruptionem utilem , sed & necessariam esse ad vitam Animalibus tribuendam. insectis maxime: nam ubi putre, tam su-hitus, & tam magnus vivificatur Animalium numerus, ut senserint Ph,
Iosbphi non pauci . coimptionem esse causam physicam Animalium g
Corruptionem esse argumento inordinatarum in Natura rerum , idaque perspicuum . Res quaecumque debet habere suum finem ; & finis rerum idem est, ac perserato earumdem: & eum Natura venit ad finem, sede discesserat, sistit, di quiescit. Iam vero corruptio non perseelio ,
sed vitium est, & Naturae cum perturbatione commutatio . In recto m-rum ordine ad summum ex minus bona in meliorem , nobilioremque substantiam fieri transitus, & mutatio potest, non ut res corrumpatur, sed ut in melius transmutetur . Itaque ubi nova quintam Natura firmit
tum ex corruptione , non rechis ibi est , & isteger ordo, sed potius ordo secundus , & corruptus . Ex quo quidem erit admiranda etiam in hac rerum serie Summi Numinis Providentia, quae ex ipsa ordinis i X ver
179쪽
Concupiscentia incitat hominem ad malum mo
tale. D. Malum morale est amis ille voluntatis , quo recedimus a Deo, ὀ accedimus ad creaturas ex s. 27. Partis prurrae , quia natura humana unice tendit ad Deum ex, o Part. r. Concupiscentia est appetitus inhaerendi creaturae medio con-eubim ex s . io. Par. a. Appetitus est inclinatio animae versus
aliquod objeetum ex Psychologia Empyrica . Ergo concupi
scentia uiclinat animam Versus creaturas. Ergo Versus malum morale ex citato g. 27. f. II. Concupiscentia ergo contra naturam rationalem est,eX f. p cedenti, te ex prima Parte 28. si). 13. Concupiscentia ergo inordinatus motus est in nat
versione , & corruptione novit quemdam alium educere ordinem e nisienam hic ordo secundra ex inordinatione nasceretur , iret in consurumvmne , & in ea confusione esset communis perditio univers brum , & in. teritus . Sed fatis jam in his pei sequendis limites adnotationis excess-rmis. In Iheologicis potius, & Philosophicis , quas edere animus eli, Institutionibus ex suis hare: principiis evolvemus: & tunc nihil post ἀan-dO , ut conlecutiones inconcussae propositiones istae descendent. EV his, quae diximus, id maxime tenendum, concti piscentianes esse motum Rationali Naturae absenum,& inordinatum, licet sit novo ordini occaso , & sundamentum , & in hac rerum perturbatione via naturalis ad Gloriam Divinam promovendam, ut infra videbimus. i) Concupiscentia non est peccatum, sed motus physicus inordinat , ortum habens ex vitio , corruptione, de infirmitate naturae , &Der cons uens ex primi casus labe, quae oribine, & generatione a nonis contrahitur. Concupiscentia inclinat hominem , & trahit ad peccatum ; sed ipsa peccatum minime est. Peccatum enim est voluntatis cum inordinatione consensus ; & ideo quoad voluntas non consentit, N. hanc Inclinationem non sequitur , millum peccatum . 2ὶ Omnes motus in homine, qui ratione utitur, dirigendi, ut satis in parte secunda demonstravimus, juxta naturae ordinem , & succeLsonem facultatum p ut scilicet quaevis sensatio iuratur resta ad mentem, Fc quemadmodum mira est omnium rerum varietas , & unaq-que in suo esse divertam aliquam persectionis divinae participationem complectitur, sic semper mens divinae alicujus persectionis novam ideam a
180쪽
IURII NATURALIS PARS III. 163, I . Quo plures dantur , qui Iechim de Deo , disinis
que attributis habent judicium, eo major erit Dei exillimatio: sicut, quo plures dantur, qui rectum de Deo, divina Lque attributis judicium verbis, vel factis exprimunt, eo ma jor erit laus , & honor divinus. Quo plures dantur, qui consentiunt in laudando, Ze honorando Deo; eo major erit gloria divina ex primae Pariis 3. 68. ὀc seqq.quirat; Sc contra ex diversis , quas mens intime sentit , divinis Im. pressionibus progrediendo per inseriores facultates novam aliquam perinsectionem prie beat semper creaturarum intuitioni. Hic est proprius , &unicus appetitus, & desiderium Naturae; Deum scilicet cognoscendi, de
eius gloriam exhibendi caeteris cognoscendam. Si alius motus, aliud deo siderium sit in Natura, quod a Deo non emanet, aut ad Deum recte, δε exposito ordine non perducat, imo ad adhaerendum creaturae trahat, motus est inordinatus : unde fieret , ut eum appetitu naturali esset alius appetitus , R desiderium , quod concupiscentia merito dicitur . Primus Appetitus Naturalis nuncupatur , quod a tota Natura expetitus ς alter concupiscentia , quod in eadem natura simul cum primo oritur . Huic secundo appetitui dederunt homines nomen concupiscentiae, & satis hoc nomine ὀemonstrarimi , aps intitum hune inordinatum habitum fuisse opinione Immmuni: nam ubi una natura, ibi unus finis; si finis unus, unicus appetitus ergo dari secundum in natura appetitum, idem est ac ex illere in ipsa appetitum inordinatum, & naturali contrarium. i) Natin alis appetitus quaerendi gloriam , & honorem alterius cum oriatur ex amore erga objectum , fieri non potest , ut quis veram h beat quaerendae gloriae alterius sollicitudinem, & curam , antequam ipsuinamet c Lex tribuendi Deo honorem oritur ex im eius diligendi , ut
1iise im priori parte expositimus . Imo ne dici quidem potest , tribuere Deo gloriam , & honorem , esse legem a lege amoris distinctam ; sed
potius naturalem amoris effectum , vel signum . Itaque si ad amorem Dei natura devicti non essemus: neque ad ejus honoris , & gloriae propagationem quaerendam, & amplitudinem teneremur. Contra quia lense per Natura clamat , & excitat nos ad D m amandum ; temper eius gloriam quaerere, bc curare debemus ; atque ejus honorem , & gloriam non proferre indicio est, non vere, & ex corde a nobis amari . Cum igitur desiderium quaerendi honorem alterius adeo natura sit cum amo
re conjunctum vanum est, si quis putet se legem implere, laude, h norem , & gloriam Dei quaerendi , si non amet ; sicut vanum est , si
