장음표시 사용
201쪽
π Contra rebelles t subditos bonum Principem arcanis tyrannidis utiliter uti solere, docet Arnise. lib. I. de Repub. c., LI3 num.' . Et Isie usus venenit quandoque inter salutares medici. inas admittitur. Ut ergo ex viperinis carnibus mythridaticum: ita , ex serpen tinis austultatoribus aliquando utile subsidium in civis γ 9 tate nascitur. cas d. cap. His ubi adhibet distinctionemrtem p Detem rum, in quibus istae hyenae a tuta latibulis 6c antris prodire debeant: quando scilicet intestinat seditionis est vehemens lulpicio, vel quando ab externo holle facta est invasio. Sic etiam Incipienti seditioni inservire delatores cla exploratores scribi t Althvs. c. 26. Ioι. I 48 qui incogniti,se coetibus hominum clam immisceant,dci collecta, dicta, facta, aut intellecta magistratui reterant , ubi M 4. Chusai amicus Davidis fecit. 1. Sam. 16. O IN
Idem vult determinario Kechermanniana DLPlIO. nimi aQ rum diit inguendum est e L interlRei p. status,ut et Iam Inter natu ras subditorum,& pro ratione circumstantiarum exploratoribus,
magis vel minus utendum. i I . -
v. Quod ista cautio sit observanda, ut Prine eps quidelm
audiat 'omnes non tamen auscultet,&omnibus fidem adhibeat Et incursPbilosopb. so Aio. tradi t, ut Princeps delatores moneat, zz ut verat loqv. ntur. Increpet admodum, ne ficta comnustea tur: Princeps enim qui delatores varios non coercet, ultro eos ast neqnitias impellit ,u t Domitianus Cae sar dicere est lol itus, qui e jam fiscales, calumnias magna calumniansium poena re tali abat. Anti cb. ld. I. theor. L. Quam ipsa cautelam , ut scilicet Pri ceps omnibus. quae a latibus dicuntur,aurem praebeat, non etiam fidem, tradit & Lι d. c. io . ex eo,quod multi Ihe aut odio Vana deserant. Tyrannicum t siquidem est, temere cujuscunque delationi fidem habere, sicut de Tiberio tradit Suetonius in P. c. 6ι. Neauni delatorum fides abrogata I Per Deum, min
uit Ammiau. lib. H. quis innocens esse poterit', si accusata ulli iei Tenendum ergo monitum Mecoenatisr ad Augustu ν. quod oporteat acritet exploratores examinare, sicut Dion de M Menate lib. Ir. ia D:c verba refert : Quandoquidem o multas
202쪽
- eausas habere te oportet auscultatores ac exploratores, quorum a opera omnes tui Imperii reseognoscas, ne quid cautione aut emendatione indigens,le fallere possit: memento non omnia sta intim , quae ab his referuntur,eredenda: sed diligentem considet e Ionem adhibendam esse. Permulti enim eorum, vel odio alimrum,uel eorum bona sibi petentes,vel in gratiam quorundam, vel irati ob postulatam aliquibus, ae non acceptam pecuniam falso erimine suspicionis tentatae,aut contra Imperatorem alicujus fa- re,vel dicti improbi eos onerant Ideo enim facile iis animus est advertendas, sed omnia accurate indaganda. Quod si enim tardius fidem adhibueris, nullo tuo magno id fiet damno festinando autem fieri potest , ut peccat uid aliquod irreparabile admittas. Hacteuisa Dio.
Iuxta haec prate epta Pius Antoninus delatores, si non pro- Fbarent,capitali poena afficiebat, si probarent, ob lato praemio dimittebat infames. Ita & Imp. Constantinus t praecipit, ut , 26s quis detulerit, & non obtinuerit, puniendus siti in L 3. Cod. de
Tertia eautio Nechermanniana est, ut videat Princeps, qua det eausa aliquis deferatur,& si tantum propter verba, vel per ludibrium, vel per iram , vel per ebrietatem inter pocula in ipsum lacta fiat delatio spemat eam Princeps. Nam si linguasthm 2 sminum interdicto alligaverit Prineeps,eo intemperantiu . . loquentur,ue egregiὸ loquitur Anmregie loqumachiarist lib. I. theo
203쪽
PRINCEPS CONssiliaraia deleat esse sis
Frincipe ordo nos ducit ad offici
sti os eminentiores, adjutores S parastatas ejus,/'Consiliarios stilicet, quosque sibi patres delegit, tuli 4 quitur Imp.-3 Α. IV. quis. Od.j-patr. potest.μι t. ri . det α Consiliariosi vocat Psius Lapsius lib. 3. Potit. e. q. aρα nossconsilia- qui fidi, rerum hominumque periti salutaria suggerunt Principi, ni qui. pMe sive bello. - ix Consilium vero Iob. Bodia. lib. 3. de Rep. e.r. apr. Hippolyti Udium a Collib.de de consit sol ri . ey r. ceriolan. de concit. O consil. c. cui consilium vel eoncilium dicete perinde est. definiunt sel
ctorum V. orum legitimam e gregationem sive coetum, qui Principi suo,quomodo RespubI Hlci seu pacis tempore admini stranda sit,consulunt. Unde etiam dictum videtur,quod scilicet via unam sententiam plurium mentes consiliant & eonveniant
3 AConsiliario distret sentior.' Hie enimproprie indigit. -υri udoui in comitiis, sive solennibuι consultationibus, oc generali
204쪽
eonvehtu omnium in Rewo ordinum , de rebus ambigui, eonsilium dat. Laar. criminat in tract. de sanatore. Est quidem in mixto statu ejusmodi senatores simul etiam tanquam pars Maglitratus publ: ei, potestatem de RepublIlia uendi habent. Arnis lib. i. doct.
De u operat Considiariorum quaeritur: mea Pr ceps uti, vel potius carere debeat, vel possit. Reperiunturna nδ, qui hoc asti mare ausint, in quorum Repub familiam ducit Nic. Maebraveil. di citra asstruct de princ. c. et I Ubi haec ponit theorernatar t. Bonumrconsi- coissi NTum e e ipsius Principis mente ae pnideretianasti debet, non con- ο rra. Quandoque alias saepissime Principi suspecta suorum aequὶ ab 'eYte o um fides. L. . lib. s. de Repub. e. r.
r. pri nte Es qui per set non sapit ei e ohsilia non faci led . ivi possunt. x .' Venu ni Mah hi avellus intelligendo facit, ut nihil intelligat: Ejusque theorema primum de secundo ingerius dicet ut . ut ait Antimath. L i. theor. t. non modo falsum est,sed de permitosum. Nihil tquidem, ut idem docet,optabilius populo Rei publi- 8caeve accidere potest,quam si Principem habeat, tui suopte inge- Pro Uunio lapiat, nec alterius con filii egen suis humeris molem Mi p. fe- eorudemorat. Sed ubi hominum illet Atlas qui sine Hercule hanc tu stinere qeolumnam queat ' Et ubi mens tantae molis capaxὶ Quo pacto,in quit Osorirus lib. 6. de Regis distit. uno tantum ingenio cuncta, quae . sunt Regibus excogi tanda, provideri, aut unius oculis omnia, quae sunt in Republica diligenter speculanda, cerni, aut unius auri bus Omnia postulata dc querelae audiri,aut unius manibus eisci, de ad exitum destinatu perduci possunt i Nemo omnium, qui omnia unus audiat, unus videat. Xenopbon. Quae tigitur erit dementia,ut mutar verbis Thom Sassin de convers. ciνιι. dit'. r. fol. tqq. affirmare, Prinei pes in tam variis negotiis ad omnia natis posse esse perspica-εes,ita quidem, ut nulli bi errent,aut labant uitDeum mihi si dede- .ris, diderim,si hominem, nunquam Fingi quidem po t. t,& nescio qua in Platonica Republica introduci vir παναροςΟ , Η sodeus, ος ος et ανὴ νοηση. Quare recte t monet Menand. apud is
205쪽
Conssi Itum in omni praee tr ne otio.
Consilio aliud haud e se I uti in pote t.
Ubi multa consilia, ibi Ialus. Promo. c. li. N. I . . cap. 24. ν αdus pantur cogitationes, ubi non eis conlilium: ubi veto limi plures consiliarn, confirmamur c. I J. N. 22. cogitationes conii lias ro borantur,& gubernaculis tractanda sint bella c. o. I8. Ecese siasticus quoque praecipit,ut consilio prudentum dc sapient ut Ira utaris, piorum dc timentium Dominum. cap. y. ν. M. Nam uta/POeta canit ἔ
Non uni dat cuncta Deus, quid proferat alter Disce erent aliquod mutua sensa bonum.
Alter siquidem consilia sua exponit, alter ingenii acumine de stalertia communieata expendit. Inquit enim Euripidet in Heraclidis ζως άνήs ά παν τα μα , unus vir non omnia intelligit 6cce nit. Et vulgari sermone frequentatum est i lud: Oculi plus viderit, quam oculus. id est,plurcs melius p . si unt rem aliq am exami mare & perpendere, quam unus II ' Imbin rebvst nostris privatis&propriis ipsi nobis non sunficimus, ut cum agitur de filia e llocanda, de fundo emendo, testamento faciendo,societate incunda Dc. in quibus plerumque propter innatam φιλαυῖ ora caecutimus δc erramus, quia nimium tribuimus nostris a fleetibus, sicut recte dixit C ibi es apud Curi. ιιb. I. c. q. in suo quisque negotio hebetior est, quam in alieno et eorumque,qui sibi ipsis suadent; turbida esse eonsilia solere die unis tur. Veisen. decad. q. tb. 6. Et Arsot. lib. I. Polit. c. Io. nemo ilia
sua causa rem judieare vel sentire videtur. Undet fit, ut ali quin prudentes melius possint aliis quam sibi ipsis consilia dat :quare aliorum saepe prudentia in suis egent, Medicorum aegroistantium more, qui alios sibi adhibent Medicos. Multo sane minus sonsilio aliorum carere poterunt ii, quibus multi populi, dc infinita siligod by GOoste
206쪽
r,ita negotia, eaque publica,eo nissa sunt, qui ita nati sunt, bona malaque eorum ad Rempubl. pertineant: ii inquam, qui si vel minimum errent, ingenti protinus id totius Regni, saepe & o bis malo faciunt. Accedit θt hoc commodum , quod Princeps ex assiduo is jusmodi congressit de familiaritate consiliariorum fiat sapientior, prudentior, cautior&peritior. Notum est illud Graecorum: S pientum congressu Principes sapiunt: itemque Philosophorum isapientum finis est sapientiae communicatio. Iul. Caes. Scal. exerci3o8. & S. Seripi. effatum: Audiens sapiens,sapientior erit: &i telligens gubernacula possidebit. Eccles c. I. V. I. in etiam majorem auctoritatem apud subditos sibi loetone iliabit Princeps per consiliarios prudentes. Iusta enim &s lutaria omnia putabunt, quaecunque facit, si sciunt, eum pri dens & fidele concilium habete. Antimachia veil. lib. i. the
Proinde t nullum sapientiae argumentum i rincipe manus erit, quam si sapientumvirorum delectum habeat, aliorumque sententiae omni deposta pertinacia,ubi opus erit, accedat IImo quo majoriet sapientia polleat eo modestivis de se sentiat. Si e u laudatissimi Duces & Imperatores quo magis abundarunt sapientia,eo minus sibi tribuerunt pluribusque consiliariis, iisque egr giis stipati fuerunt, totidem veluti oculis, auribus, manibusque.
Quid enim C. Iulius Caesar λ Hie . . Pedium & Cornelium Babbum audivit. Quid Augustus Is Moecenatem & Agrippa . Norum nihil mihi accidisset dicere solebat,postquam nagitia d mus suae in publicum emisisset,s aut Agrippa, aut Moecenas vixis det. Tatit. lib. .hiser. Quid Adrianus 3 adhibuit Celsum, Sal- , vium S Neratium: alii alios. Alexander Severus nullam legem sancivit mallam constitutionem fecit sine viginti Iurisperitis&doctissimis ae sapientis mis viris: iis denique dissertissimis no minus quinquaginta: ut non miniis in eonsilio essent sententiae, quam Senatusconsultu coficerent &id quide ita,utiretur per se aetias singulorum, ac scriberetur quid quisq; dixisset: dato tamen Λa
207쪽
statio ad disquirendum eogitandumque, priusquam dieerent: ne incogitati dicerent de rebus ingentibus. Fuit praeterea illi eo suetudo, ut si de jure aut de negotiis tractaret, solos doctos & disertos adhiberet: si veris de. re militari, milites veteres Sc senes bene meritos, & locorum petitos, ac bellomum & cali rorum : & omnes literatos: & maxime eos,qui historiam norant: requirens, quid in talibus causis,quales in dii ceptatione versa dantur,veteres Imperatores vel Romani,vel exterarum gentium feeilli ni, ut his verbis refert Lamprid. in πω ν t. dc simul tradit, Alexandrum ilia summum evasisse Imperatorem,quod consiliis pretcipue Rempub. admuti straret:
1 3 Sed quid multist Rex fuit sapientissimus'Salom , idem
que insignis Philosophus. t RQ.q. quippe cui nulla earum artium, quae ad res bene admina litandas pertinent,ignota e flet ς Sed plantarum etiam animantiumque naturas,cae raque Philosophis amCana ita exacte teneret,ut admiration eicientiae, x fama omnia compleret: Regibus quoque finitimis liaec illius sapientia adeo . adeo venerabilis fuit,ut ipsius amicitiam ultro appeterent, ipse tamen sapientes viros in consilium adhibere. conIue Verat. Aut -mach. lib. i. theorem. I. Quod si vero quis de sua tunius sententia omnia velit age-re, propriae sapientiae ex coecatus opinione, luperbus magis eri . .
dicendus, quam sapiens, universamque Rempublicam temeritate sua perdet. Liv. lib. 4 . Indicat hoc ipsum Oνidius duata
Crede mihi, inferos prudelia prima relinqui Etsensus cum re, conse Ilium, fugit.
ar Ei dum, quando subditi res sineTconsilio geri prosplaiunt,decre--
pro nitulo ducunt.& molliter jussa exequuntur. Alias et ii duarum quid a Principe imperatum tuerit, justum tamen & rectu tria subditis vel unica hae de causa videtur, quia consilio prudent umo. id factum. Hippol. de consit. fol. 2I6. . . . ana Deniq; Princeps utens opera consiliariorum, magis etiam . , consuleti rebus suis,si consilium forte male cesserit. Non enim ,
208쪽
ipsis, sed potissimum consiliariis. culpa imputari solet. Tholorin . lib. 24. e. I. Cum pro affectione erga Principes soleant subditi has voces usurpare: Principem quidem virum bonum esse, sed docipi & regi a .consiliarus. Araria. lib. I. do Irin. Polιt. OP. I.
Quod supra asserebat Machiarist. Principi, qui per se non , O Iut sapit, non recte dari posse consilia: id ultro concedimns cum An- tio beniet..drea Rey de Nagio ce in discus de consilio stu con*ltatione discires Machia ν. r. apud Techerm. incurs Philoseph. dissiculierladmodum dari e nis silia ei, qui ipse non sapiat: at vero plane nihil prodesse bona & r ia consilia Principi, qui ipse summe prudens ac sagax non sit, id
vero pernegamus. Nec enim pauci et fuere Reges, qui licet non , χεadeo essent prudentes, tamen consiliis agnati alicujus, aut virorum probitate & prudentia illustrium regna gesserint, ut per e emplorum inductionem ad oculum demonstrat. ἱ-ac Nessid I. Inter alia, illud etiam cordiani imperatoris recenset, qui, eum undecim annos natus Cadar appellatus esset,& plerique puerile imperium contemptui ha uerent, usus eli conli his sbeerisui Misisthei quibus multa dom forisqueteliciter ge uit et Resque Romana sub Gordiano incolumis sterit quousq; vixit Misistheus. In eundem modum tradit ABD. Rey, qUM vel infantes dc pueri auxilio & eontilio fidelium atque prudentiam Consiliariorum . regna admini itiare possint. Quod vel exemplo Ioas doceri pote st, qui etsi septem solummodo annorum esset, cum regnare coepit Iinterim tamen egregie regnum admini stravit,quia Ioiadae summi Sacerdotis aliorum ciue optimatum consiliis usus est, iisque obis temperavit. Rationes, quas Machia veli pro sententiae suae ponit confirmatione, non sunt tales, ut propter eas gladium evaginemus , ik satis destruuntur ab Anti D
209쪽
onsiliatius a Politicis distingaititit velrex gradu,vel ex mota consulendi. . ' . Ratione iurari distinguitur in intimum, sive eminenti nis rem,& in tu morem,atque ideo eum, qui ad intima viae cretior . --iRetior consilia non adhibetur. 'μη et, futie uιt utriuς que arbitrarius est: Non tamen muru titionsiliarii secretiores esse debent, quibus summa quaeque deli ori is d. - beranda decernendaque committantur, ne Imperii arcana invunta λω. sv in/re possint. Hippolytza Collib. in prine. e. h. in m. Notum init Proverbium: Septem convivium: Novem convitium. Adhaerati bisa di mmmo numero nihil ordine geri potest. Sic Carolus V. Imp.ul- tra quatuor consiliarios,cum quibus conserebat,non adhibuit in arcanis rebus. Heresbacb. l. 1. de Repub. c. 8. Ex modo: conli landi consiliarius est vel ordinarias, vel e traordinarius. Ita enim in amplis Prinei patibus,magnisque impc- riis usu invaluit, ut princeps habeat duplices eo siliarios, quosdam perpetuo presentes ad aula,&magis Ordinarios: nonnullos etiam, qui alibi,vel sub ditione Principis, vel extra eandem, vivant. 6 ordiraruulitaque est qui Ordinarie dc state ad coasilia ad
rly ordin. Extra'rdinarius in cestis casibus. iisque gravissimis, . & rebus ad summam M'ub.pertincntibus, vel in particularibus . Extraor- quibusdam pacis aut belli tempore conlusitur, & vel ad aulam . inarius. vocatur, vel scripto votum suum mittere jubetur, ein Tath von
210쪽
pernumerarius, i qui ultra statutum numerum di con' suprenia desium ordinariorum consiliariorum admittitur. merarius Honorarius' dicitur tum is qui titulo quidem consiliarsi ibsruitur,cium tamen nunquam ad consilia danda adhibeatuis tum Iuba oriais, quem Princeps honoris causa ad consilium dandum adhiber . rita: Sic consulturni utile &.nonnulli judicant, ut superior a parent m ii si quem habeat, vel nitis, fratribus, proximis sibi sanguine iuncti , AN prori agnatis videlicet & cognatis consilia in gravissimi a negotiis exposcat: etiamsi consilia dando valde non sint idonei: nc exclusio m.αφί ἰhoram odium,sespicionem,aut te ditiones excitet: & ut interimis iailli diseant usu, quibus modis juvare Rempubl. possint. Greg, Tho' l. um ad . to n lib. a . de Repub. e. 6. Auli machia cui lib. I. theorem. I. Ali' l.il.e , in δε . d. c. ra. DLay . nisi tamen insigni aliquo flagitio seu vitio laborent, atque adeo nisi Principi &Reipub. sint suspecti. Ex eo enim graves offensiones irae, dii sidia nasci solent, quae paulo pol hin publicas calamitates & bellorum civisium flammas erum.
An etiam a seminis,I puta matre, O conjuge Principis coUι- racum sit capiendum, majus est dubium. Andr. Rey a NagloNice de Au mater Murcιι seu consula. q. t . iucursybilos Xec fol. 36; . ita progredi- Vel coutur, ut dicat in casibus extraordinariis, & certis cireum stantibus junx Primsuadentibus,Principe m polle consulere axores, sed non nisi pra- ripis dentes & heroinas. Quare non ora nec in omnib. negotiis, Publi: nis scit . quae ad Reip administrationem faciunt, in eo asilium illae vocandae Similiter monet Schobore. lib. 2. Pol. c. 29. ut Princeps Conjugem recte regat, nee adhibeat facile ad secretiora consilia, .aut nullam regiminis partem: quod Lacedaemonios olim fecisse . Plutarchus mena orat. Narrat &idein, Themistoclem in Gipublicae administratione ex uxoris consilio I arbitrio pependisse MHeliogabaluin primam, matre Inie silentiae dicende causa in Senatum deduxisse, auctor est Lampi id. uterque vapulat a Frauci cola Veser de legat. c. ρ fol. 8;. Idem civ n fecisset Iustini asus Iaseperator alioquin laudat illimus,&conjusem suam Theodoram . sae nimio amore in sariistione legum q arundam adhibuisse , redimas Iob.dormia e Rei ab c.hnum. ir P. Gre. olo ἐμφ