장음표시 사용
221쪽
Principis majestate non modo alienum sit, sed omninδ fieri non possit. Elpaulo pori . cerre quidem Turcarum Princeps senatui r i rius interesse consuevit, sed interiore dc proximo Senatus haben- di loco fere semper constat,aut consistere putatur,ut omnes Omnium sentias audire .gestus etiam uniuscujusque libere possit colla templari nee tamen ipse viderinta fit, vi senatores, qui Principem se allidue intueri putant, in olscio contineantur. ' Verum hunc barbarum t barbari morem vehementer imitescitur. probat Herm. Lircbn in Repvi. di p. q. anct. i. ad El. a. dicens: Ne que enim tum Principis ahirno excelso occultae & tenebrosae insidiae, neque convenit ulla adversus consiliarios, quos instar parentum observari oportet,dissidentia. Senec.in epist. tsim neque libet ias consilii metum ullum aut pavorem servilem, aut suspicipnem finistram tolerare potest. Pro assirmativa4taque sententia tutius dc consultius judi-
tationibus intersit. Nam majori cum auctoritate lac omnia per νινa .eius- gentur. In praesentia ipsi*s mali de improbi minus audebunt, sed e ratio- melius consulent,& sactiones ac rixae cessabum. Bbni vero consi
liarii prauerte Principe fidelius dc diligentius officium suum suae facturi de iii arduis negotiis suae fidei ae integritatis specimen e hibiturh Althus in Polit. c. λδ. Deinde maxini umhoc eo nodiam accedit Principi ex I gitatione consiliariorum, quod per ea sat prudentior hia pie 'tior, licet antea fueri stupidus aut rudis in tractandis negotiis, de , administrationibus. Quod si v.sapienti occasionem dederis,addeintur ei sapientia. Prov. q. ν q. Siquidem ex allidiutate consiliorum, de ex to suetudine agitationis rationis in derimendis controve dc negotiis decernendis anquam in schola peritorum, brevi eiscitur peritus & cautior,detegitque insuper multorum animos.l Thol de Rep. Quod Principi faciendum elle ita mi oner Althus L 'e e.22. Consultum est, ut ma stratus suos Consiliarios sepe explo Tetdc Iervet, ut agnoscantur, quinam ex his impii,vel avari, vel Crudeles lint, aut tales evaserint,ut si cognoverit, eos expellat Ps
222쪽
egiti lii urbe, vel extra urbem ent,semper interfuerit. Ti. part Hejutavit. Quare Iacobus Rext M. Britanniae Henricum filium id Zῖα fol. ii 6. monet: AconsiliisIecretioribus rasisis ab- ss. Nee enim Principes obruti tanta et inole negotiorum, consiliis' ν omnibus ipsi possunt interesse, aut praesse. Leuteriath. iu Prἰη .
plura. c. 6. Ira vero interesse eonvenit, ut audialleon filiarios eum dicio,& tarzen sine pertinacia. L s. lib. DPol.c. 8. n. yσ6.
Cum Iudicio, lutea,quae a contrariis partibus de disparibu suffragiis dicta sunt, rationibusque firmata notet, & diligenter expendat an sint honesta sibi & Rei p. prinei paliter gloriosa.'IGdubiis n. princeps id eon filium seqni debet,quod honestum est, leti niversitatis plaec. puε rationem habet Hiera. agnot.in libis recta μιηe.instit .c ursu. ii; .anm quod tractat ut d consulitur, partu larit et seu frigulariter interfit,ic ad privatam alicujus specte utilitatem. Nam in propria ea usi omne consiliu in suspectum: vel, ut loquitur Tacit. itast. Pest mn rn veri affectus venenum sua cui putili tas,qua ratione lex fuit apud quosdam populos, ut qui agros hostibus finitimos haberent, non admitterentur ad conssilia belli gerandi i quasi ob privatae rei curam minus ingenue suadere poς
sent. Arist. lib. 7. POl. e. Io. Item: an eonflia promptu effecta, aut 'certh non ardua. Nam illa, quae simi ampliora, dc infinita complectuntur,quorum eX peditioni neque opes, neque vita, nec poten tia suis ciunt, quaeque media desidetant, assequi nunquam vale 'mus. Boter. lib. 2. Polit. ιlivst. c. 6. 'revi te et
Ut careat vireti dolos, rava Aoru DConsilia, ut monitis addat melioribus aure.
Nee veluti nervis alienis mobile lignum ducatur, ut loquitur
Sine Pertinat a Ree n. susscit, rem consulere, nisi recta u
eo lia Princeps amplectatur nec minoris est sapietiae, inter Varia multorum coiilia, quod optimu est, discernere, atq; exequi, quam ad re eon calere. inare ipIe 6 Rex,bene esitu lito,&pareto vicissim, ut i csapietiε monitu U.H-ς. 2.u.Et cui obscurum, prudentiam
223쪽
civilem aliam esse propriam aliam mutuatitiam & alienam, uti Ioquitur Lips lib. I. O q. Polit. allegans Ciceronem pro Cluentio ita scribentem: Sapientissimum esse dicunt eum, cui quod opusest, ipsi veniat in mentem: proxime accedere illum, qui alterius ben inventis obtemperat. Nec non UN. lib.u saepe audivi, eum primum este virum, qui ipse consulat, quod in rem sit: secundum eum,qui bene monenti obediat: qui neque ipsi consulere, neque alteri parere scit,eum extremi esse ingenii. Nobis, quia prima a animi ingeniique sors negata est,secundam & mediam teneamuss& dum imperare discimus, parere prudenti, in animum induc mus. lib. 22. quo loco addit: verum dc iasiam peccatur partem. Accidit saepenumero,ut qui in ipso negotio consilium capere 'cogi tur, dubitet, timeat,& ut Caeser ait) deficere eum omnia vi - deantur: atque sic non recte judicando consita,dum alteri paret, adeeipiatur,dc in insidias deducatur, quod Guicciardinua in Petro Me8iceo,consilium a Venetis qui proprio suo scopo inservir conabantur petente notavit.
non judices eligendi, quibus virtutibus . oe scientiis debeant ese imstructi Z
Dictum est hue usque a nobis de usii & disserentia Consiliari .
rum : Alterum membrum sequitur,quod consistit in electi 1 net O qualitatibne eorundem, qui σ quales eligendi, ut stilicet diagnissimi,&maximὸ necessariis donis instructi in numerum Com
224쪽
ν decipi possimi nemo omnea, ne nem omnes se tellarum Uin. maaia pax egTr. Lips I. POEr. r. q. . ην G. y Nee non in s. consili Fundamentum, ait, perpetuae iri. commendationis x famae, est probitas, fides, justitia, sine quibus . nihil potest esse laudabile. Prudentia omnis sne his est vapax, mendax, & vafra quaedam earlidit. s &Iersu ia . . Idem hisce verbis monet Althus in 1'olis G tr. fol. rys. ιnsin. . essit .srier. In electione consiliarii Princeps Inon praeceps: sesino fitione de moribus,natura ,doctrina,& virtutibus,& aetate, facta,cun examinet: accusationes delationes audiat, adrni i tat, sed cuni judicio &discretione. Et fol. 1 2. cogitet Princeps, ex consiliarii electione pendere honorem vitilitatem, Infam lania& ruinam suam & populi. Nam ex hujusmodi virtutibus Prinoeeps& populus abs aliis judicatur. Quare magninni icii modis hibendum in eligendis Constiariis an scilicet pras diis necesso iis instructi sint, an Magistratum aliquem gesserint, & an in eo recie administrando operam, fidem, prudentiam, diligentiamque pra stiterint, an sicujus factionis Principes sint, ne justa ae specie privatam vindictam armis publicis qua rant. δε μουιι.
' Ludibit. ergo fuit institutum Alexandri SeveriImp quo
In consiliatus& magistratibus legendis uti consueverat. Non enim niti honestis& bonae famae hominibus, di si aliis in munerisbus sui specimen dedissent,honorum portas aperi chat. Itaqres sbi aliquos vel Rectores provinciarum esset constri uturus, vulf Pia positos creaturus,vel Procuratores, id est, Rat Ioniles ordia Milaetus ursi quis quid haberet criminis manitellis rebus prcri a Ieta dicebatque grave esse, cum id Christiam S Judati lacerent in Praedicandis laces dotibus qui ordinandi sunt, non feri ab provii clatum Rectoribus, quibus scrin lin n. ini In commi Iercn Iuri
Iecm nunqu1 senatorem sine omnisi senatorumqui ace anzs
225쪽
eonsilio secit, ita ut sententiis de testimoniis omnium erearetur . ac fi fefellissent, ut testes,vel ii,qui sententias dieebant, postea itia, in ultimum rejicerentur locum. civium condemnatione adhibita .. quasi falsi rei approbati, sine ullius indulgentiae proposito. Lcm . prid. mrit. Alex. γ. ' δι ales Vero, inquies, requiret Princeps3 se ilicet vir iret giosos ac pios, timentes Dominum, justos, incomptos, fidos & amicos,veraces, apertos, ac libere sua distes,nili l simulantes & dis- simulantes, literarum gnaros, sapientes & peritos, senes potissimum, ingenio & judicio pollentes, modestos & placidos, sobrios, secretos & taciturnos, sortes dc constantes ita factis. De sinsum
A et , - . prudentia Theologica hoc nomine nece aria est consiliario, ne , . O populus in reIigione fluctuet: quinam rectὸ vel male sentiant, ut sciat: quin an eligionis causa coerceri de Erant, vel non . quomodo se chartim vindices evelli possint &e. Hippol fol. ris. 7 pietate vero sublata,rii des tollitur. Cic. a. de natur. Deor. te. impietas omnem ex animo peccandi metum evellit, & consilia impiorum fraudulenta sunt: Princeps a Consiliario malo servare animam iubetur in Scriptura Sacra. Is Deile a justitia deviat, in. quit Chrysostom. qui in causis non Deum, sed homines pertime-1cit. Proinde Consiliarius plus Deum ,.quam Principem timebi . Etenim illi, qui nullo alio, quam Pt in ei pis ducantur respe tu, idololatrae sunt: si solius Regni: Athei & Machia vellisti : ii sui ipsuLEpicuraei & voluptuarii: si pietatis &justitiae, conseivatoses sunt
eArtibus Lis vetanI Reges adversa sequunturi Prostera, qtus domuiquas beant patriam
Besold. cIasi. a. de , Polit. I. G. so. Nec non Antoninus TessurM in .prafat. decis Pedemoni. Necesse est Deum timere judic es, hoc est,
lystitia illius relantes do amatores esset umoIe quodam re FGen ' . . tiali
226쪽
3tiali praecepta ejus custodientes, ae bonae conscientiae. Quare Moyses a Iethrone socero jubetur eligere viros honestos, graves, sapientes, timentes Dominum qui oderint avaritiam dc in quibus sit veritas. Exod. c. i8. N. M. Hinc cum Catalani t optimum factu 1 fore tenserent, si Alphonsio Regi Arragoniae adhue adolescentulo septem viri ad gubernandam Rempublieam adjungerentur, qui Deum timerent, justitiam colerent, cupiditates tenerem sub se no, neque donis,neque muneribus tangerentur: Alphon sum la classe consitum ferunt: si horum non dico septem,led unum tam tum dederitis, continuo illi & regimen & regnum ipse facile concessi reo, quo pulchre innuit, paucos bonos Regum consiliarios. Panorm. lib. I. de dict. ω Dct. Alphons. Ergo inprimis Consili rios oportet esse viros idoneos probos,& spectatae virtutis: idque destina uini habere animo ut Principis commodis, id est, publi- ρ eis, serviant. Illi enim si vitiosi sunt, res Principis, sive illi capiens, sive linoiens sit, talvae esse non possunt. Antimachia v. libr. l.
Nec non D. Ambrosius lib. r. QCc. cap. 22. de malis cox Iariis , graviter & eleganter monet, improbos homines, licet pr dentes videantur, fugiendos esse. Quis, inquit, in cano s-- , ,
tim requirat Quis e thrbida aqua potum petat c uas ubi tu- , xvria ιΠ,nbi intemperantia, Abi Nitiorum confuso, quis inde sibi , , al hid horlantam exissim et ' Diu non desticiat mortim collu- , , vionem ς uuis utilem cavi alu;. a jadicet, qhem νιλι inutilcm , a sitae μας Luis iurum in prooum, male ΥιlAin, contum closium 1, non Ingiat, ct ad nocendum paratum ζ sinis non eam omxi Itudio , , declinet e suis veri, quamris instructum ad consili opem, dissici- , , Iem tamen accessu, ambiat, in quo sit illud, Mi quam s. quis aqua , , fontem praecludat e Quid enim proden habere sapicntiam ,s consse , , tium neges e Si considendi interι ludas copiam, clausui fontem, ut , , in ec alijs influat,nec tibiprosit. Tulchre autem G de illo conΥm , , nit,qui habens prudentiam,commaculat eam vitiorum sexdibus, in eo quod aqua caitum cortaminet. Degeneres animos Nita a uit. 3s
227쪽
,, paro. An τι H idoneum eum putabo, qui mibi det co isibum . qua , . ηon D: sibi ' mihi eum vacare credam, qui sibi non vacet: c - , , Voluptates occupent, libido devinciat, a ra itiasubiuge , , , cupid Ia perturbet.quMilat metus t Luomodo his consiιιν locns, ' , , ubi nul2ιis quieti e Hὰe A mbros Io ' Quis igitur non cernit, a judihiariis mentibus profanum t
abesse deberdit Nam qui utius scatet, fieri non potest ut vitiis non tavear ne illa. judicando seipsum condemnet Neque absurdum, eis magis, quam cum iudex illud audire cogitur, indue curate Usum. Erasi'. Rote d. ibi . a. cent. Dadaa. 36. Sic & uictetus iis ih ιι tent. dicebat, turpe esse, judicem ab aliis iudicari. Et quod j dex .ine non possit,quem cum reo par, aut major macula tuficiat. multis auctoritatibus probatue in iure Ganonico caus I. I Quod senim, non patimur verrucas nostras, ab iis, qui ule ribus state nr, reprehendi , multo minus. vicia a similiti is coa demnari. Arnis. lib. I. doct. Pri. c. 6
'Hine Xεnoerates elim videret furem quendam diici ad patibulum, sebri sit, quod magni fures minores morte damna ren ν audicet tergo de alte ius errore, qui non habet, quod iri te eo 'demnet : judi det ill/ qui non agit eadem, quae in alio putaveritia punienda: ne eum de alio judicet,ln se feraripse sententiam. I die et i liriqu i ad pronunciandum nullo odio , nulla offensione , anulla levitate duertur. Ambros in Psal. D8 Extat etiam Uu t Gelz tib r8. t. Umin atrie. Alichinisthaee oratio, qua Timarenum de . impudentia argui c. Quaenam Lacedaemonii ratici, aut quae tan dem spes erit orbem hanc & hanc tum publ. salvam inexpugnabilemque esse diu in s post e, si hujuseemodi anteacte vitae homi nibus corditiamstitem uri Quol si proba isthaee dc hbnesta seria
gentia est,quaeso vos,non sinamus eandem dehcinestari turpissimi
propriis benὸ consuluerunt, reddique eo administrarunt: noria
antem iis, qui per imprudentiam male. Nam qui suis rebus male prospexi t,nun qnam alienis bene eonsulet Huic consonat illa sen- Notia Isocratas ad Dominicum: Qui aialis artibava erunt renia.
228쪽
familiarem. aut decoxerunt, non est spermium,eo in abent nς votiis meliores fore, pri nee P ergo avaris, improbis, infamibus, turpibus, Ievi bus sutilibus, liuitis, iis coctoribus nihil credat, nul-Ia m existinxtionis suae patiem committat. ciere lib. t. ili. Qua ritur, inviit, insecus in AiareIEano , qua res malast Principes , , t νύ uiat 'iam primum tu ιιa, deinde aerum copia Mnici praterea , , . probi i stestites, detesiandi eunuchi avari mir aulici vel se sulti, vel detestabiles O quod uegari non potest, Rerumpddilica- ε. rum ignorantia: Quid muta e ut DIocletianus isse dicebat : Eo- ., aena, tautuo, optimus Nenditur Imperator. Tibi Nero Princeps p ime Mecaenas i b ec Nend tio tι menda non eri . tat quia sumia sngularι cades prudentia, tum vero quod non ius comites aulicosque Mnerabiles adhibeLes ut taceam taeteros.quis modestior e&Dntior C are Imp Iuvenem extra omnem ιMEnη aliam posits rem tu non immerito diligis, oentismes foves,quum apudθ H- , 'u Labeat antiquius virtute,nihujucundu e, quam ornara in te of ,, scia reddere cumulatissma. Is tuo usius patrocinio, tuo fietua am risticio, ita optimua erasit,ut nihIl ooni in eoju veneprorsuo des. - , ,
Princeps n etsi naturat sit homo pravus, nihilominus tamen leο- P stat in bus boms,ope bonorum Constrariorum bene dc juste Rem p. ga- Princeps sernare potest,ac meliora con silia moderationi adhiberi. Notum sit matur, Domitiani Imp. ex ol qui licet avarus,ambitiosus, crudelis, G- quam co vlas : ta I in quia consiliatiis usus eis bonis doctus ac prudentes de Iιliaris. amavit & audivit: le*es non paucas , easq; utilissimas tulit: coereuit magii ratus, juste judicarit: scelera punivit acerrime. Sueton is QvitIAMimachoaNest. Γιb. I. tb oren . l. Deinde plute difficit is, quam unia. flecti possunt, qu a Je στε insignis extat Lambri I. locus, quem propxer elegantiam asscribere viturnust. verba ejus at conliantinum Magnum in Alexo dri Severi νita hec sunt : Soles et verere Coastantinae Maxime,
229쪽
. , , reperiamur improbi, impuri, crudeles. abjecti, injusti, sies dii AJam primum possum de bonorum virorum res dere sententia, potui e natura,qua ubia una mater exi, bonum Principςm nasic deinde timore,quodpessen,s e pet occisius, hune optimum Afrum. Sed quia verum en suggerendum alementia ae pietati tuae,quod in Mario Maximo legisti,meliorem esse Remptib. σpropd tutiorem. in qua Princeps malas est, ea in qua fluat amici Principis mali: ID 3 quidem unus malua potess a plurimis bonis corrgi: multi autem, , mali non possunt ab uno,quamis bono,ulla ratione stuperari. At
id quidem ab Homero Hamulo ipsi Traiano dιctum cn, eum illa 2 ceret,Domitianumstdsimum fulistiamicos durem bonos babuisse latet actis illum magis odio fui Fe,qui Rempubi pejoris vita homi
nibus commendaxerat, quia meliud en Nnum malum pati, quam multos. Et Alexander quιdem ipse optimur fuiι nam hoc nemo vult nisi bonusὰ ω optime matris consiliis usi- en: attamen amicos sanctos menera sities habuit,noamalitiosis,non furaces,non Dctiosos,non callidos, non ad malum consentientes, non bonorum inimicos, non libidinos , non crudeles, non circumventores flui , on ιrrisiores, non qui illum quas tuum itircumducerent: stdsanctos, venerabiles, continentes, religiosos, amantes Principis sui, qui de illo nec ipsi riderent, nec risei es vellent: qui nihil vend , i reηt, rui mentirenthrinihil fingerent.nunquam deciperent exist , , Frationcm Principis sui, sed amarent. Huc accedit, ethodeuna- , , thds nec in consi ijs,nec in mini erijs habui qui Ioli Principes per , , dunt,dum eos more gentium aut Rcgum Persaram volunt visere ; qui a populo etiam amici mum Principεm siemovent: qui inter , , nunti sunt, aliud quam restondetur sepi referentes, claudentes Principem situm, o agentes ante omnia, ne quid sciat. Luicum
, , Rit, oe pravi fuerint, quid tandem possunt boni spere s
,, Erat de is ejus ipsius sententia: Ego de Praesectorum, O con ,, sdem, Senatorum casitibus mancipia are emta judicare nou , patiar. His LamprIdi; verbis perspicue docetur, bonos Principis familiates posse ejus amentiae obviam ire, ac regere effrenes ejus appetuus, Rempub. conservare: sed a bono Principe malos C. siliati Π
230쪽
o 'Garhi tot vix e ne vix qifide me irridi Possc quibus nulla est religi Prinei perimendaciis sumi, qui palce te, quid ipsum scire Reipub intererat. Secundo lo eo Concitarii erunt alieni labo mi iniustitia. 18Si c. si era Scriptura Iudices de Magistratus eonstitues in omnibus portis tuis , .cruas Dominus Peus tuus de&rit tibi, per singulas tribus tuas: ut judicent populum iusto judicio. Non in alteram partem declinent. Deut. l6. I8. O ly. O ν. 2 o. Iuste, quod justum est, persequeris: ut vivas& possideas terram,quam Dominus Deus tuus dede- .rit tibi. cap. I. V. I6. cum seq. juste quod justum est, judicate, sive civis, sive peregrinus. nulla erit distantia personarum, ita parVum audietis ut magirum i nec accipietis cujusque personam,quia Dei judicium et . . 'Idem praecipit Salomon P νerb l8 N. . oecap. 24. N. II. EcclesiasticM cap. 42. N. i. & rursus Moyses Leνιt. Id. V. IS. Non consideres personam pauperis, nec honores vultum potentis, juste judica proximo tuo. Exod. 2 I. U. l. pauperis non misereberis in judicio, ct v. 6. non declinabis in iudicium pauperis. Deuter. 24.
ποῦ tr. ἰς oti perv rtes iudicium advenae & purilli Et tap. 27. V. II. Maledictus, qui pervertit indicium advenis, pupilli , & viduae: dc dicet omnis pq pullis, Amen. CAdde Jerem. c. ra. vr s. Hate gicit Dominus: Faei te ju-dicium dc justitiam i m liberate vi oppressum de manu calumni antium : oc advenam,& pupillum, viduam nolite eo ritristar , ,
ne 'ue Oῖprimatis inique sans uinem innocentem n g essu 'tatis in Ioeo isto. . . Nec non Sapient. cap. r. N. v. diligere justitiam, quia judi- eant terram. Sum contra & neo& hominibus invisi injusti ju- -em uxta illud Pro Hrb i . v. ii Abominabilis apud Deum dici. ur, qui justificat impium, I condemnat justum. Vae illis, qui lege in stas ferunt, ut pauperes. in iudicio opprimant, & vim s
ciant caul, humilium, Mi. e. Ici. v. i. σ 2. S..pieui. c. 2. N. IOA nu
dos dimit inni librniues indumenta tis sterit ps quibus non est opeomentum in frigore. Db. c. 24. ν P. De Consiliariis dicentibus ν