Theatrum politicum tripartitum in utramque partem, collatis veterum & recentiorum politicorum sententiis, discussum adornatum ex jure divino, canonico, civili ... Auctore M. Reinhardo Konig .. adornatum ex jure divino, canonico, civili ... Auctore M.

31쪽

PARS SE CONDA

ut docet Asachia Vel. lib. i. discurs. c. a. cui statim ab initio prudet tillimus vir aliquis contingi tia quo ita legibus instituatur,ut nor sit opus, eam deinceps aliis novis legibus emendare ut Spartani

suam Rempubi statim in principio legibus & institutis Lycusegeis susscienter munitam habuerunt,& supra octingentos anno pacifice, & absque ullo insigni aut periculoso motu vixerunt . , I' Pluri in Lyea V. Xenoph. de Reptib. Iaced. Infeliciori contra ea , censenda, cui non statim contingit tam sapiens quispiam in Dd rator , a quo bene instituatur: sed neeesse habet subinde novas i ges & instituta excogitare,ut melius institui queax. Neto Caererum, leges nunquam sine summa t cautione σ circum-Lε ea ea θectione mutandae,nec earum abrogatio erit praeceps. Nam quae tῆ abr - a natura fiunt mutationes, sensim perficiuntur: & omne subit z-vd neum ac temerarium naturae est inimicum, nee diu subsistere potest. Aristol. 3. Potit. Ae nihil magnum, inquit Arrian. πιct. lib. I. e. l3. fit subito,cum ne uva quidem,aut ficus. Et hoc est quo ocet alii, leges mutandas esse leniter oe lent/. Quas duas considerati nes circa legum mutationem observandas esse, praeesaris sente

tiis probat Lips lib. q. c. q. Sane, sicut Medici jubent, ne in corpore Laeochymo humores nimium moveantur, atq; adeo ista commotione irritentur & exasperentur: ita, in recenti praesertim imperio, sollieite cavere debet Princeps, ne moveat humores istos consuetudinum receptarum, atque ita irritet ac exasperet subditorum, a quibus recens receptus est, animos. Larrhol Κeclarman.

lib. i. ost. Polit. c. 5. Quin praestat, ex iudicio Eorini d. ι num. 427. M legis conditionem t utcunque iniquam ferre, ac paulatim noria

'l 'n utendo antiquare, quam momento abrogare. Ita Romani pi rasque leges XII. Tabularum sensim exolescere, quam abroga 'μ' ' ' tione tolli miluerunt i ne id caeteris legibus X II. demeret aucto ritatem. Cum vero diuturna oblivione sepuItae fuissent, id est, anno post septingentesimo, quam latae fuerant,placuit Abutia r gatione leges duodecim inusitatas , quae sua vetustate jam pridem extabuerant, abrogari, ne cuiquam in posterum fraudi esset, si is eas committeret. Ad hoc judicium suum aggrega i Era . Rotem

dam. dicens: Lues inutiles, quae sine magno malo non queant

32쪽

abrogari, paulatim sunt antiquandae,aut certe corrigendae. Ratio est evidens, quae enim sensim fiunt a paucis deprchenduntur, nec nisi conversione lectata sentiuntur: qua Lati*ne n ς mine animadvertente legum XII. labb. rigorem evanuise dictum est. Licui est ignotus Agist I qui cum repente Lycurgi leges re care vellet , ranon tantum intentione sua, sed vita excidit. Pthiarib. in e-ῆ l j v xit a. Monent praeterea capientissimi viri, in mutationibus pristinae rei umbram scmperesse retinendam, de quo vide clas et r. 23 lib. 6 arcen. Di.p r c. . Machu cl. lib. I. dis irs theorim. 23. alles umbra reInulIa Respublica tam subito mutari potest, quin aliquid praecedentis sol ranae retinear,ut docuit Aris. q. Tol. c. s. in n. x xmςR Leges tamen fundamentales t Imperiorum, Regnorum, δε Principatuum &Rei iux publicarum quales in Rom. Imperio sunt Leges thn- Aurea sulla Caroli lv. di Dccreta seu Recessus Imperiales: For-

Haec igitur sinc straconesvso: Legum mutatio non levi- Concluso ter i feri debet, sed urgente necessitate: Non cito, sed justa prata surrente consultatione: Non catervatim, sed parce: Ion a quovis, sed a prin. o Reipub.

magistratu.

33쪽

LEGES UESTIAR IAE;

items Sumptuaria ; in bene constituta

Republica serenda j

T Tges Vestiarias' vel maxime in Repub. sanciendas suadet a Georgius Lauterbe et ina Tegeriten bucis pari. s. c. io. quo linco graviter luxum hodiernum&cxcessum in vestitu perstringit, talemque a magistratu minime ferendum monet. Esse sane magnum abusum,lippis & tonsoribus notum e in qno mala insunt plurima, ut ad oculum demonstrat Guilheta. Pe hins in armissi aure. c.3.apud Dn Gectan. decad. .quas.Polit., Camerari cent. r. hor.=cchiν. c.ῖ9. cent. l. c. 76. 2 Nam t. est profusiol donotum Dei, dcopum, quae in alios bonos usus conferri posteri t. 3 r. Indicium,&quasi vexillum superbiae, qua quis se aliis vult praeferri. Quo facit insignis locus Ludo i Viris ιn prodidit ne ad sapientiam: Suborta in vestitu contentio multa docuit suo pervacanea,eum nempe homines ex eo, quod infirmitatem a taguit,honorem captant. Unde Diri seirahardi diQum est: Qui gloriatur de veste,similis est furi, qui gloriatur de cauterio: quia vestis est signum & poena reatus. 6 3. Est signum lasciviae t& luxuriae, quae civitati exitium adserunt. Conviviorum luxuria & vestium aegrae civitatis indicia sunt,inquit Senecauiss. ii . imo moriturae. Lipflib. q. Polit. c. I .nlim. 8ῖ. Nam haec juventutem, ubi familiares opes defecerunt , ad facinora incendunt, dum eadem illa, quae erat in abundantia , sibi do permanet. Quam ob causam censores rei vestiariae a princiape, vult constitui. . Levitatis, quae quotidie aliquid novi invenire studet, aut saltem imitatur. vulgare est illud Acci, Poetae veteris r

ossem vesta dissectus anim tu.

34쪽

1. Signum otii t&Ignaviae. Qui enim incultum corpo- sris multum operae impendunt, ii plerunque aliarum rerum negligente dc laboris impatientes sunt. Sic Cato Censorius: eui magna

corporis cultus cura ci magna virtutis incuria.

6. Contemptum i inseri Vestitus & ornamenti patrii, a Iquo non temere recedendum esse, monet Petr.Martiri class. a. Ioc. rv c. a. siect. 68. Iun. pari. a. quU. Polit. 1 r. Sane per habitum& vest tum provinciae a provinciis,& Regni colae a peregrinis sunt distinguendi. Sopbon. cap. I. V. 8. De Germanis nostris conque rens Aretii spart. r. problcm. Theol. unius coloris, inquit, vestem parant reliquae fere gentes omnes: Hispani & Itali nigro colore, Galli coeruleo, nigro,flavo, interdum albo,aliove colore: sbii Germani miscent colores. Recte itaque Thalnaudistat in litis vanissimis phantasiis nonnunquam vera admiscentes, Israelitas in illa diuturna &tristi servitute AEgyptiaca tria tradunt constanterre.. tinuisse: Linguam Hebraicam , puritatem Relisionis, suae gentis vestitum. Camerar μζt.' 76. tibi addit: prudenter ergo considerateque Helvetii, ut linguae antiquae: ita morum atque habitus retinent illi mi, nuper sanciverunt, ut , qui avitum habitum vestia. mentorum mutaverint, peregrinumque assumserit, aut deponeret, aut a publicishpnoribus, muneribus & magistratibus exes deretur,&exsors viveret. Sic ille.

Quare ex usu Reipub. est, ne peregrinus feratur, aut alium de ascitus habitus: sed ut proprius cuique genti & peculiaris, quantulit fieri potest, retineatur: plaesertim cum vestes peregrinae,ps regrinos etiam mores inducant,Reipub. exitio futuros: αIllud inprimis praestent, ut novae semper sumptuum occasiones habeantur. Dn. ZIatth. Bιrnener. dodecad. q. q. s. Pol. in Tacit. I scenam adduco Alexandrum Magnum. Hic, cum superatis Pe ss, abiecta Macedonica modestia, vestem patriam persicis o namentis i nutasset,una cum his superbiam, & animi insolentiam ac mollitiem induit. Qua te Macedonum animos a se avertit 3 quibus non Macedonitru alma de Persis,sed Persarum deliciae de Λlexandro triumphare videbantur. Curi. I LOEvt. eos b. Ide diu. Iaa. hi emorab. c. 6.

35쪽

' Adde, quod in mutatio in receptorum habituum, de ὀ a Ilumptione peregrinorum, aliquidi fatale vel monari lateat.

amfrar. d. c. 76. cujus rei exemplum suggerit nobis Cm t. praedict. Ioc. de Dario: qui cum in principio impcru sui acinacem Persiis cum iusset mutari in eam formam, qua Gr ci utebantur, proti- ratis func interpretati sunt, Imperium Persicum ad eos transiturum, quorum formam armorum assumsissent. Parate eum Andronico juniore imperante Constantinopoli, in aula tanta fuit let vereatus mutatio, ut non Graecorum amplius, sed Latinorum, lysiorum,Trybillorum, syrorum, Phatricum colluvies esse videretur: mox prudentiores non obscurum omen vel mutandi, vel affligendi Imperii inde acceperunt.

9 Denique confusio l est ordinum, ossiciorum condit: num, quas in vita Deus constituit, dum plebeii nobilium cultui itantur: neque hi ab illis: vel publicae personae a privatis distinctione vestimentorum cognosci possunt: adeo ut in multos cadat, quod estin proverbio, Servus cumsis, coram eris i Iude naturr adagium,quod apud Lacedaemones ingenui tantum comam alerent. Erasin Rotero m. Chil. r. cent. q. adag ri. Alia sane vestimen-x cularibus, alia Ecclesiam eis, alia militibus,alia plebeiis, alia allui tribus, alia nobilibus conveniunt. Inde curandum, ut ea sint istincta, quo sexus, qualitas status & conditionis rersonarum agnoscatur. Alibus in Polit. c. 27. Talis lex t vestiaria Romae ad nimium lustium prohiben dum, a Tiberio Caesare fuit lata, qua alia vestis at Senato M alia equitis, alia coloni, alia ingenui,alia servi. D O .7 hi . Rom. ti l . . I J ς rem vesti'riam post ea renovare voluit Alexan-eri Severus, & omnibus dignitatibus ac conditionibus genua proprium vestitus dare , ex quo a se invicem dignoscerentum. Quo tamen Ulpianus & Pauli ICti ei dissuaserunt: plurimarum L. rixarum fore seminarium, si abiecti nomines per vestitum proditianturiis exponerentu . Mansit igitur res vestiaria inexcussita. L prid. in fit. Sereri.

Spartae t quoque Ephori quotidie obire inspectionesve tumeatorum sunt soliti, ne quid induceretur a decenti ha'

36쪽

a bitu alienum. Plutarch. in Nit. Lycurg. O IE an. lib. I . Nariar. lusor. Amplius: Gratianus Valentinianus&Theodosius Impp. νιλ l. i. C. quaeres Nen. non pos sanciun quo scapitale sit,uendere lanam,aut pannum purpura inscctum: quia solus Imperator eo amictu uti velit. Octavianus vero Caesar publico edicto prohibuit, ne quisquam, nisi qui magiitratus Officio defungeretur, pii puram gellaret. Sueton. Ga oua rit. Recte itaque &ex usui Reipub. fiet, si magistratus ad era Memplum veterum Rerumpiab. ejusmodi leges serat, & subdito hac in parte compescat, ut modum observent, & intra certos s cancellos contineant. Quale laudabile institutum est Reipub. Venetae, Augustanae,Noribergensis,Ratisbonensis, Franco riensis ad Moenum,& aliarum in Germania, ubi certa vestimentorum genera,ac pretia eorundem constituuntur, & singulis pro ratione muneris, status & dignitatis allignantur& permittuntur. In quam rem etiam est Imperis Ordinatio Politica Augustan. de Anno i i O. O i 8. Franc uri. de M. i 77. tit. Ton vliordetuli ex und

Haec de legibus vestiariis. Sumptuariae t non minus necessariae. Nam magnificus δἴ iille apparatus conviviorum parit egestatem, ac aeS alienum. E contra vero virtus frugalitas & temperantia multis malis & viatiis Rempublic. liberat. Lecumanu. lib. I. Istem. Politic. cap. 1 .fol. 2 4. sanes ea annuatim leomputentur, quae in commessati nes passim prodaguntur ingentem pecuniae summam videremus, quae penes Rem p. maneret, si immoderatus iste conviviorum i Xus inhiberetur. idem ibid. Nam proli, dolor hodie superare nitimur tum conviviorum Heliogabalum: Apicium coenis: LautεCibuiti canimus. Liberalem dicimus, qui conviviis exhibendis nimiu esse soleti magnificum, qui ultra sortem si iam sese ostentat. civilem,qui strenuas est saluti potator. Schonborn. lib. I. Po' sit. cap. i . ubi etiam infelicis luxuriae istius tormenta memora euec. Estis, Ιι9. Quaerit quemadmodum post saturitatem

37쪽

quoque esuriat,quemadmodum non impleat ventrem,sed faciat, quemadmodum sitim prima potione sedatam revocet . Luxust igitur in conviviis severe a principe coercendus est, & statuendae sunt leges sumptuariae. Tethermav. O L V. dd. P. Dn. Matth. Bem ger. dodecad. q. in Tacit. q. Iy. exemplo Romanorum, apud quos saluberrimum fuit institutum legum sumptuariarum,quae etiam ad coavi via pertinebat, adeoque stricte suere observatae, ut Fabricius & Emilius censores, ipsum Corneli uiris Russum qui bis Consul & Dictator fuerat. Senatu moverint, quod argenti facti coenae gratia decem pondo haberet. GcI. lib. i6. c. i.

Valer. Max. Iib. 2. c. q.

Claud. Tiber. Nero ' etiam lege eondita de moderando invictu sumptu edixit: Ne caupones in urbe Roma aliud, quam legumen atq; herbas venderent, poena pro delicatioribus cibis ima posita. Paulo post tamen exquisitissimorum ciborum hanc lumis pluariam legem ipse violavit, atq; in cauponas atque apothecas, quas Tybridis ripa construxerat, excolendorum ciborum gratia se contulit. ὁσ:H. Fustos tib 8. de dict. ODII. memorabit. cap. 6. Cuspin. iv xit Neron. Neronem in hoc imitatus est L. Sylla I Dicta. tor. Nam cum apud Romanos per legem modum funeribus atque conviviis praefinisset, in Metellae conjugis funere, atque in epulo,

quod sipius populo exhibuit, nimia profusione pompique,tegem a se factam transgressus est. Fu of d. ι Et quamvis hodie aliqui Principes & Respublicae eas dein leges figant & retineant, fer tamen executio illarum nulla est, ut dici & usurpari possit illud Ilorat θ:

uid legesssine moribus

Hana proficiunt Z

Diximus autem luxum in conviis refrenandum. Nam mo io derata i convivia & conventus statis temporibus ad fovendam , , conciliandam & conservandam concordiam, charitatem ge amiscitiam Princeps concedere debet. arg. Num. c. q. Levit. e. zy. Bodin. lib. 3. de Repub. e. I. Althus in Polit. e. u.fol. I67. edita prior. Et

38쪽

via subditis publica concedere debere propter tres causas r i. procpter recreationem cibi. 1. Propter sustentationem pauperum: quia pauperes ex conviviis publicis suas quoque eleemosynas possunt accipere ex reliquiis conviviorum ut alioquin ex liber litate convivantium. 3. Propter reconciliationem litigantium. Nam saepetiti hilari eonvivio gravis smae lites & eontroversiae

componuntur,quas ipse magistratus& severa tribunalia compo

nere nequiverunt.

MN 'LEGES MOSAICAE FOrenses seu Politica in Christianorum politiis necessario observanda i

Communis sere est sententia Theologorum, Iuriseonsulto rum,& totius antiquitatis, Ises Mosaica adiciales is pol, tricas,ad Christianos, & cives Novi Testamenti non pertinere: a

qua tamen nonnulli divortium faciunt , asserentes universo Crbi terrarum, Oinnibusque ac singulis Monarchiis istas est

menta l

i. Qudd idem ist auctor legis ceremonialis, judicialis 2

di moralis. Aut igitur tota cum singulis suis partibus eodem mo. Arg. pMdo est abolenda, aut tota retinenda. Nec enim nobis erit in te. ο 0 Ggrum, leges quasdam supremi legislatoris retinere, quasdam

latae.

, d Quod Deus I sit immutabilis. Ergo & leges a se

I. Quod

39쪽

tioni naturali consentaneae.1 η. Quod indignum i sit homine Christiano , Ethnic rum leges praeserre divinis, dc putare Scaevolam, Papinianum uti

planum de alios Legumlatores sapientius leges suas condidi Is . quam ipsum Deum. δε 3. Quod Deus in circumcisione dicat: statuam pactum meum inter me dc te, Isederesimpiterno. Gn. 17. N. 7. 7 6. .uod Moyses deceremoniis dc iudiciis expresse dicat ad II aElitas: Non addetur ad verbum, quod vobis loquar,nec a

teretis ex eo. DP t. q. T. 2

t Quod Christus: non venerit solvere legum, ted implere, Matth. S. V. t I.

Quamvis verὁ haec argumenta prima Donte appareant speciosa, attamen si penitius inspician ur, dc ad veritatis libra mapensiculentur, suo valore & pondere receptam Dd. Opinionem non excedent,ut inferi s patebit. p Asserimus itaque, quod lex Mosaica Politica seu Forensis non cuique ex aquo conveniat Reipub. sed ei tantum, cui specialiter lata fuit: dc sit tantum exemplar condendarum legum hone: starum in quacunque Republica: non vero impediat vel prohia beat aliquid pro re nata in irelius, vel in aliam atque aliam. formam mutaro. Quod hisce argumentis evictum d bimus aio 3. Moyses fuit legislator populii Israelitici tantum, in . Rationes cujus politia, quandiu haec durabat, leges illae observandae erant. negantis. Nec enim potuit alios suae jurisdictioni non subjectos, ad eorum observantiam astringere. Unde recte Cald. consit. Io. legem Mosaicam vocat jus speciale Iudaeorum. Et Gerson. in tract. de io tract. para. l. consederat. io. scribere non dubitat, sore hunc haer ricum , qui eredat , judicialia Moysis praecepta nos o ligar εχ. Imo Deus noluit i has leges aliis serri, nisi Iudaeis, dum Aod. 2ι. Aeqq. Deut. I. M 3I. ad Moysen praelatur et HKς lum

40쪽

sunt judicia,quae propones eis. Israelitis Et plerunque addit:H uobservabitis in generationibus vestris. 3. Leges forenses & ceremoniales fuerunt nervi poliatiae t Iudaicae. Dei ructa itaque politia & templo leges illie simul i.

labrogatae censebintur. Phil. Melanchl. ineram. Theolog. Hloe. de Lege. Marti. Chemnitiuspari. a. Loc. Theol. c. s.

. Si leges illae Mosaicae nos necessario Obligarent in Novo Testamento sine pravaricatione Apostolus t usus non fuis uset jure & civitate Romana. Adi. 16. ν. II. non potuisset salva pietate dicere: propter conscientiam potestatibus sublimioribus, &per consequens earum ordinationibus ac legibus, subditi sitis. Rom. t3. v. i. Qui di quod ipse Christus juret Romano utaturo, I quando didrachma pro se bc Petro Romanis Capernat solvit .

s. Expresse dicit seriptura: Lex t& Prophetae usque ad i3

Christum. Luc. I 6. v. 16. Hinc Christus legem forensem Mosaicam dei divortio & libello repudii sustulit. ADtth. 1.bν. St. F. cap. Is I9. V. 7 8. V. Moralem l legem &necessitatem observationis nos obli- Igare, omni caret scrupulo. Est enim lex moralis non ad tempus data, sicut reliquae leges,sed est aeterna & immota sapientia, & r gula justitiae in Deo. Deinde, notitiae legis moralis in ipsa creatione insitae sunt a Deo mentibus hominum nec possum, illis manentibus, aboleri. Rona. t. v. Iy. Politicam vero etiam ex morali pro manantem funa cum politia Mosaica abrogatam esse, cor

stanter asserimus, quae scilicet in novo Testamento nuspiam parte aliqua sit repetita qualis est illa de filio immorigero lapidibus obruendo apud Matth. c. is. ν. de illis siquidem legibus, quae in Novo Tei amento alicubi expresse repetuntur, ac de novo observandae proponuntur, nullum eii dubium, quin illa Chrillianos et iii misnum ligent,&ad sui observantiam obitringant. Hel ricrus utricus Hunniua de auctorit.jur. civit. e. i. q. 8. fol. i5,. Quinimo cum Christus quasdam laltem leges repetierit, consequens videtur, illas, quas non reperiit, a Christianis in Novo Testamento observari noluisse. Idem ibid. A partibus nostris stat Robertur Maranta'rt-I,