장음표시 사용
241쪽
tione durabat: atque ita invictus ipse inexpugnabilem exercitum fecerat. Inita deinde cum Nicomede societate, Paphlagoniam invadit victamque cum socio dividit. Quam quum teneri a regibus senatui nuntiatum esset, legatos ad utrumque misit, qui gentem restitui in prist num statum iuberent. Mithridates, quum Se iam parem magnitudini Romanorum crederet, Summo reSPonSO: hereditarium patri Suo regnum obvenirae, reSpondit miraristus Se, quod ei relata controverata non fuerit, sibi reseratur. Nec territus minis Galatiam quoque o cupat. Nicomedes, quoniam Se tueri iure non potuerat, iusto regi redditurum, respondit. Atque ita filium suum mutato nomine Pylaemenem, Paphlagonum regum n
mine, appellat, et quasi Stirpi regiae reddidisset regnum, salso nomine tenet. Sic ludibrio habiti legati Romam
ARG. Cap. I - 7. 31ithridatis res gestae, et contra Romanos a PPRratus et oratio. S. Ptolemaeus Physcon 2 s. Demetrius. IO. Antio-elius
C p. I. Mithridates parricidia nece uxoris auSpicatus, sororis alterius Laudices filios, cuius virum Ari rathem, regem Cappadociae, per Gordium insidiis occid rat, tollendos statuit nihil actum morte patris existiam3ns, Si adolescenteS Paternum regnum, cuius ille cupiditate flagrabat, occupassent. Igitur dum in his cogitationibus versatur, interim Nicomedes, rex Bithyniae, VaDuam moris regis Cappadociam invadit. Quod quum nuntiatum Mithridati suisset, per simulationem Pietatis
242쪽
auxilia sorori ad expellendum Cappadocia Nicomedem mittit. Sed iam Laudice per pactionem se Nicomedi in matrimonium tradiderat. Quod aegro serens Mithridates praesidia Nicomedis Cappadocia expellit, regnumque
sororis stilio restituit: egregium ProrSus factum, ni Sub secuta fraus esset. Siquidem interiectis mensibus Simulat se sordium, quo ministro usus in Ariarathe intersi ciendo suerat, restituere in patriam velle, SperanS, si obsisteret adolescens, causas belli suturas, aut, Si Pe mitteret, per eumdem filium tolli posse, per quem in te lacerat patrem. Quod ubi Ariarathes iunior moliri cognovit, graviter serenS intersectorem PatriS per avunculum potissimum ab exsilio revocari, ingentem exercitum contrahit. Igitur quum in aciem eduxisset Mithridates peditum Octoginta millia, equitum decem millia, currus sulcatos sexcentos, nec Ariarathi, auxiliantibus finitimis regibUS, minores c0piae essent: incertum belli timens, consista ad insidias transfert; sollicitatoque iuvene ad colloquium, quum serrum occultatum inter fascias ger
rot, Scrutatori, ab Ariarathe regio more misso, curiosiuSimum ventrem pertractanti ait: caveret, ns aliud teluminusniret, quam quaereret . Atque ita risu protectis insidiis, sevocatum ab amicis velut ad secretum Serm nem, inSPectante utr0que exercitu, interficit: regnum
CaPpad0ciae octo annorum filio, imposito Ariarathis n0 mine additoque ei rectore Gordio, tradidit. CAP. II. Sed Cappadoces crudelitato ao albidine
praesectorum vexati a Mithridate deficiunt fratremque regis, re ipsum Ariarathem nomino; ab Asia, Ubi educabatur, reVocant: cum quo Mithridatos proelium renovat victumque Cappadociae regno tam iit. Nec multo post adoleScens ex aegritudino collecta infirmitate decedit. Post huius mortem Nicomede timens, ne Mithridates
243쪽
236 IUSTINI HISTOR. accessione Cappadociae etiam Bithyniam finitimam in-Vaderet, Subornat puerum eximiae Pulchritudinis, quasi Miarathes tres, non duos filios genuisset, qui a senatu Romano paternum regnum peteret. Uxorem quoquo Laudicen Romam mittit ad testimonium trium ex Aria arathe susceptorum filiorum. Quod ubi Mithridates c gnovit, et ipso pari impudentia Gordium Romam mittit
qui senatui adsereret, puerum, cui Cappadocias regnum tradiderat, eae eo Ariaraths genitum, qui bello Aristonici auaeilia Romanis ferens cecistisset. Sed Sen tus Studio
regum intellecto, aliena regna salsis nominibus iurantia um, et Mithridati Cappadociam et Nicomedi ad solatium eius Paphlagoniam ademit. Ac ne contumelia regum foret ademtum illis, quod daretur aliis, uterque poPulus libertate donatus est. Sed Cappadoces munus libertatis
abnuentes, negant vivem gentem Sino rege pOSS . Atque ita rex illis a senatu Ariobarzanes conStituitur. CAP. III. Erat eo tempore Tigranes rex Armeniae,
obses Parthis ante multum temporis datus, Sed olim ab iisdem in regnum paternum remissus. Hunc Mithrid tes mire ad societatem Romani belli, quod olim meditabatur, pellicere cupiebat. Νihil igitur de offensa Romanorum Sentientem per Gordium impellit, ut Ariobaret ni, Segni admodum, bellum inserat . et, ne quis Olus sub Se videretur, filiam suam ei Cleopatram in matrimonium tradit. Primo igitur adventu Τigranis Arioba ganes s latis rebus suis Romam contendit. Atque ita Per Tigranm rursus Cappadocia iuris esse Mithridatis coepit. EodemtemPOm mortuo Nicomede etiam filiussius, et ipse Nicrenedes, regno a Mithridato pellitur; qui quum supplex Rom.m VeniSSet, decernitur in sen tu, ut utemus in re num restituantur: in quod tum missi Aquilius et Manli '' 'us legati. His cognitis
244쪽
Mithridates societatem cum Tigrane, bellum adversus Romanos gesturus, iungit: pactique inter Se Sunt, ut urbes agrique Mithridati, homines vero et quaecumque auferri possent, Tigrani cederent. Post haec Mithrid tes intellecto quantum bellum suscitaret, legatos ad Cim-hros, alios ad Gallograecos et Sarmatas Bastarnasque auxilium petitum mittit. Nam omnes has gentis B manum meditabundus hellum variis beneficiorum m
neribus iam ante illexerat. Scythia quoque me citum Venire iubet, Omnemque Orientem adversus Romanos armat. Non magno igitur labore Aquilium et Alaltinum Λsiano exercitu instructos vincit; quibus simul cum Nicomede pulsis ingenti favore civitatum excipitur : multum ibi auri argentique studio veterum regum magnumque belli apparatum invenit: quibus instructus debita civitatibus publica privataque remittit, et vacationem quinquennii concedit. Tunc ad concionem milites Vocat, e0Sque variis exhortationibus ad Romana hella sive Asiana incitat. Quam orationem dignam duxi, cuius exemplum breVitati huius operis insererem:
quam obliquum Pompeius Trogus exp0Suit: qu0niam in Livio et in Sallustio reprehendit, quod conciones directas pro Sua oratione operi suo inserendo historiae' modum exceSserint.
CAP. IV. Optandum Sibi mirae, ait, ut est eo Iiceret
consulere, beIIumne Sit cum Romanis an pam habenda :quin vero sit resistendum impugnantibus, nec eos quidem AE Hilare, qui Spe violoriae careant; quippe adver8u3 ἰα-t m xem, Si nequeant pro Sarite, pro ultions tamen Sua Orm6ω serrum sistingere. Ceterum quia non id agatur, in liceat quie8oers non tantum animo k9Stiliter, Sed etiam semetio congrenis, conmiendum, qua rations ας Sye coepια bella su3tineant. Esse autem sibi vici iue βο-
245쪽
IUSTINI HISTOR.ciam, si sit illis animus; RomanoSqus vinci posse cognitum non sibi magis quam imis militibus, qui et in Bithynis squilium, et MaItinum in Cappadocia fuderint. Itsi quem aliena magis eaes la, quam Sua saeperimenta,mOυPant, audiso Ss, a Pyrrho, regs Epiri, non ampliusquam quinque millibus Macedonum inStructo, fusos tribus proeliis Romanos: audire,. Hannibalθm Sedecim amnis Italiae victorem immoratum: et quin ipsam caperet urbem, non Romanorum illi vires obstitisse, sed domesticae aemulationis atque invidiae Studium: audiro, populos Transalpinae Galliae, Italiam ingreSSOS, maaeimis eam plurimi8qus urbibus po8Sidere; et latius aliquanto solum sinium, quam in ISM, quas dicatur imbellis, eos-cem Gallos occupasse: nec victam solum dici sibi R mam a Gallis, sed etiam captam, ita ut unius illis montis tantum cacumen relinqueretur; nec bello . hostem, sed pretio remotum. Gallorum autem nomen, quod Semper Romanos terruit, in partem virium Suarum ΦSe numeret.
Nam hos, qui Asiam incolunt, Gallos ab illis, qui Italiam occupaverant, Sedibus tantum distars; originem quid mac virtutem genuSqus pugnae idem habore: tantoque his sagaciora e336 quam illis ingenia, quanto Iongiori ac disesicitiori spatio per Illyricum Τ braciamque prodierint,
paene operosius tranSitis eorum sinibus, quam ubi co Sedere, POSSeSSiS. . Iam ipSam Italiam audire Ss numquam, ut Roma condita sit, Satis illi pacatam, sed adsidue per Omnta annos pro libertate alis3, quosdam etiam pro vice imperii bellis continuis perSeverasse; et atis civitatibus Italiae deletos Romanorum eae6rcituS Ri Q, a quibusdam novo contumelias mors Sub iugum m MOS, As ris veteribus immoremur eaeemplis, hoc ipso temoc uniuersam Italiam bello Marsico c0nsurreaeirae, non iam libortatem, sed consortium imperii civitatisque po ceu
246쪽
LIB. 6 IH. CAP. 5. 239tem; nec gravius vicino Italiae bello quam domesticis principum factionibus urbem premi, multoque poriculo sius esse Italico civile bellum. Simul et a Germania Cimbros, immensa millia ferorum atque immitium populorum, mors procellas iiivnd se Italiam quorum tametsi singula bella sustinere Romani ponent, unius is tamen Obruantur, ut nθ vacaturos quidem bello suo putet., C A p. V. Utendum igitur occaδione et rapienda incrementa virium, ne, si illis occupatis quieverint, moae a versus vacuos et quietos maius negotium habeant. Non enim quaeri, an sapienda Sint arma, Sed utriιm Sua potius occasione, an illorum Nam bellum equidem iam tunc
sθcum ab illis geri coeptum, quum sibi pupillo maiorem Phrygiam ademortui, quam patri suo praemium dati a versus Iristonicum auaeilii concraserant, gentem quam et proavo suo Mithridati Seleucus Callinicus in dotem dedisset. Quid, quum Paphlagonia 3s decedero iuSSelrunt, non alterum illud genus belli fuisse' quas non vi, non
armis, sed adoptions testammtι et regum domesticorum interitu hereditaria patri suo ohenisset. Quum inter' hanc decretorum amaritudinem parendo non tamen eos mitigaret, quin acerbius Se in dira gerant, non Obtinui8Se.
Ouod enim a se non praebitum illis obsequium 8 Non Phrygiam Paphlagoniamqus dimissas 2 non Cappadocia
Flium eductum, quam iuro gentium victor occupaverat ZRaptam tamen sibi esse victoriam eius ab illis, quorum nihil est nisi bello quaesitum. Non regem Bi hynias reston, in quem senatus arma decreverat, a Ss in gratiam illorum occisum Z Tamen nihilominus imputari sibi, si quae Gordius aut Tigranes faciat: Iibertatem etiam in contumeliam sui a senatu tutro delatam Cappadociae, quam reliquis gentibus abstulerunt: deinde populo Cappadocum pro libertate oblata Gordium regem Orante ideo
247쪽
IUSTINI HISTOR. tantum, quoniam amistus gutta esset, non obtinuime. Nicomedem praecepto illorum bellum sibi intuIiras . quia ultum ierit se, ab iptis ventum obuiam in eo, et nun eam
secum beἰlandi illis causam 'τα quod non impuns Se N comedi lacerandum, mItatricis tilio, pmebuerit. CAp. VI. Ouins non delicta regum illa' sin vires
ac maieStatem inaequi; nestus in Ss uno, Sed in aliis g-gus omnibus hac semper arte gra alas. Sic et avum s um Pharnacem, per cognationum inbitria Succinansum
regi Pergameno Eumeni datum; Sio rumus Eumsnm, cuius clanibus primum in Asiam puero tramveoti, cui in mercitu magis quam suo et Magnum Antioohum et Ga Ios in Asia et moae in Macedonis regem 'resu domu
rant: et ipsum pro hoste habitum eiquo interdictum It tia; et quod cum ipso deforme sibi putaverant, cum Alio eius aristonico bellum gessisse. Nullius apud eos mi ra quam Masinissae, regis Numidarum, Laberi merita. io imputari victum Hannibalem, huic captum Suph cem, huic Carthaginem delatum; huno inter duos illas
Africanos tortium servatorem urbis referri: tamen cum huius nepote beIIum modo in Africa gestum adesine i bile, ut ns victum quidem memoriae patris donarent, quin arcerem ac triumphi spectaculum eaeperiretur. Hanc illos regibus omnibus legem odiorum disisse: scilicet qui' ipsi tales regre habuerint, quorum etiam nominibuSerubeScant, aut pratores Iboriginum, aut haruspices Sabinorum, aut eaesules Corinthiorum, aut ServOS ve μgus Thuscorum, aut, quod honoratissimum nomen fuit inter haeo, Superbos; atque, ut ipsi ferunt, conditore S mos tume uberibus altos: sic omnem iIIum popuIum It porum animos, in plebiles sanguinis algus imperii divitiarumque avidos αρ ieiunos habere. CAP. VII. Se autem, seu nobilitate illis το aretur,
248쪽
ν clariorem illa colluvio convenarum erae, qui paternos a mai ea mos a Cyro Darioque, conditoribus Persidi r . yni, maternos a Magno Aldaeandro αο Nicatore Seleum, o conditoribus imperii Macedoniici, referat: Seu populu3 illorum conferatur Sus, earum Sst sentium eras, quas nonis modo Romano imperio sint pares, sed Macedonico quo-- qus obstiterint. Nullam subiectarum sibi gentium eaei, Pertum peregrinu imperis; nullis umquam nisi domost cis regibus paruisse: Cappadociam velint an Paphlagoniam recensere; rurau8 Pontum in Bithyniam; us usArmeniam maiorem minoremque; quarum sentium nu . lam nequs Aleaeander ille, qui totam pacavit Asiam, noc
Scythiam duos umquam ante εο regeS non Pacare, Sed si tantum intrare aua , Barium et Philippum, aegre inde fugam sibi e edisse, uno ipse magnum partem adve L sus Romanos virium haberet. Multoque as timidius uoi . diodentius bella Pontica ingre um, quum ψω rudis aclia tiro eraei, Scythiae praeter arma virtutemque animi ι is corum quoque solitudinibus vel frigoribus instruetas, per quae denunciaretur ingens militiae labor uo periculum. i, Inter quω dissultate3 no spes quidem praemii 'ret eae, Sis vago, nec tantum pecuniae, δω etiam sedis inops.,, Nunc Se divergam belli conditionem ingredi. Nam n is quo coelo Ariae e s semperatiu3 aliud, nec solo fertilius nec urbium multituline amoeniu3; magnamque temporis Wrtem non ut militiam, sed ut statum diem acturos be i ἰο dubium facili magis an uberi: siariodo aut proaei S. regni vitalici opes aut veteres sed in Ioniaeque audi
rint, ροαδ non eaepugnatum eant, sed poneSSum t-tumque se avida e sciat Asia, ut etiam vocibus τορα : eo illis odium Romanorum incussit ramoitaS proco . Sulum, fiestis publicanorum, calumniae litium. Sequa IUSTINUS. Q
249쪽
sera tantuS mercitus, quem sius cuiu8quam militum a
milio suamet unius opera viderint Cappadociam careo rege cepisse: qui solas mortalium Pontum omnem Scythiamque pacaverit, quam nemo ante transire tuto atque ire potuerit. Nam iustitias atque liberalitatis suas nec ipsos milites, qui eaeperiantur, testes refugere . eι i in indicia habere, quod solus regum omnium non Pate ria Solum, verum eliam eaeterna regna hereditatibus propter munsosntium adquisita ponideat, Colchos, Paphi goniam, BOSporum. CAp. VIII. Sio excitatis militibus post annos tres et
viginti sumti regni in Romana bella descendit. . At in
Aegypto mortuo rege Ptolemaeo, ei, qui CyreniS regnabat, Ptolemaeo per legatos regnum et uxor Cleopatra regina, S0r0r ipsius, desertur. Laetus igitur hoc solo Ptolymaeus, quod sine certamino Datemum regnum recepisset, in quod subornari et a matre Cleopatra et favore principum fratris filium cognoverat: ceterum infestus omnibus statim ubi Alexandriam ingressus est, fautores pueri trucidari iussit. Ipsum quoque die nuPtiarum. quibus matrem eius in m trimonium recipiebat, inter apparatus epularum et solemnia religionum in compi Xu matris interficit, atque ita torum sororis caede filii eius cruentus adscendit. Post quod non mitior in Pom- . lares, qui eum in regnum Vocaverant, suit: Siquidem peregrinis miIitibus licentia caedis data omnia Sanguine quotidie manabaeu: ipsam quoque Sororem, filia eius Virgine Per Vim mvirata et in matrimonium adSCiin, r Pudiat. Quibus rebus territus populus in diversa labitur; Patriamque metu mortis exsul relinquit. Solus
igitur in tanta urbe cum suis relictus PtolemaeuS, quum regem se non hominum, sed Vaeuarum aedium
250쪽
LIB. XXXVm. C ΛΡ: 9. 243 Videret, edicto poregrinos sollicitat Quibus confluentiabus obvius legatis Romanorum, Scipioni Africano et Spuris Mummio et L. Metello, qui ad inspicienda sociorum regna Veniebant, procedit. Sed quam cruentus civibus, tam ridiculus Romanis fuit. Erat enim et Vultu. deformis et statura brevis et sagina Venula non homini, sed belluae similis. Quam laeditatem nimia sub tilitas- perlucidae Vestis augebat: prorsus quasi aStu inspicienda praeberentur quae omni studio occultanda pudibundo viro erant. Post discessum deinde legat xum quorum Asricanus, dum inm t urbem, Spectaculo Alexandrinis suiq iam etiam se illo peregrino invisus cum filio, quem ex Sorore SuSceperat, et cum uX
re, matris pellice, metu insidiarum tacitus in exsilium proficiscitur; contractoque mercenario exercitu bellum Sorori pariter ac patriae insert. Arcessitum maximum deinde a Cyrenis filium, ne eum Alexandrini contra soregem crearent, interficit. Τunc populus Statuas et imagines eius detrahit. Quod factum studio sororis existimans filium, quem ex ea Susceperat, interficit, cor S- 'quo' in. membra divisum et in cista compositum matridie natalis eius inter epulas osserri curat. Quae res non reginae tantum, Verum etiam universae civitati acerbuet luctuosa suit, tantumque moerorem festiVissimo coo vivio intulit, ut regia omnis repentino luctu incendere- tur. Verso igitur studio principum, ab epulis in exS quias membra lacera populo ostendunt et quid Speraro de rege suo deboant, filii caede demonstrant. CAp. IX. Finito luctu orbitatis Cleopatra, cum umgeri se fraterno bello videret auxilium a Demetrio, rege Syriae, per legatos petit: cuius ipsius varii et me morabiles casus fuere. Namque Demetrius, ut Supra