장음표시 사용
121쪽
rum missione in sacris litteris dicatur. observat eodem loco I secium TZelyein et Geographum Ravennatem Ualerias
pro Balearibus posuisse et in altero insularum nomine, ouod est Gymnesiae, explicando versatur Falsam eo docet eius rationem reddi a Diodoro Siculo et Zet Ze eiusdemque significationis esse ac Balearium nomen. Nam a Graecis dirus esse istari τας, quae Phoenicum lingua Baleares, et πιανητας esse omnes levis armaturae milites, funditores inprimis. Nomine explicato, progreditur Noster ad numerum Balearium insularum cumque varie a scriptoribus definiri tradit Baleares dicit, sive Gymnesias duas, eriptores veteres peculiari nomine alteram ab altera non distinxisse,
sed unam maiorem, alteram minorem, sive, ut Melam, plurali numero appellasse maiores minoresque Inde recentiore aevo natum esse barbarum Maioricae et Minoricaei meta Porro narratur situs Balearium et Pityustrum, quas
copia pinuum sic dictae atque una de Ophiusa disseritur.
Quam cum Strabo Pithyusarum alteram, vicinamque Ebuso insulae siciat, Plinius autem, utramque i usum Ebusam vocari dicens, et Colubrariam appellet, et ab his distinguas,
atque remotius Sucronum versus collociet, horum discrepantes sententias ita Noster conciliare tentat. Strabo, ait,
et Ptolemaeus, Ebusum et phiusam'ityusas vocant, ut has insulas eo melius a Gymnesiis distinguant Alii vero scriptores, ut Diodorus, Livius, Plutarchus, non nisi unam Pityusam memorant, busum intellis,entes cui hoc nomen quasi proprium adhaesit. Quando vero Plinius Pitvulis plurali numero appellat et nihilo minus ali his Colubrariam removet, id non eo sensu dicit quo St ibo sed quod Pityusae alia adhaerebat insula, exiguo tantis fiet ab Ebuso diremta Hanc enim, quod rinno et ignobilior esset, non singulare nomen adeptam esse innuit, sed cum maiore Ebuso una Pityusa m appellatione com irehensam , et postea aetate Plinii utramque Ebusam proli usis vocatam. Tum exponit . Cl. de situ Colubrariae, itarisque ambiguo laudat Avienum, qui eam videtur Chersu nesum vcscare atque
122쪽
MENfI MARTII A. MDCCLXI. p. I. III
erroribus recentiorum Geographorum refutatis ostendit, urbem Chersonesum a Strabone memoratam vocari hodie Ρeniscolam, et insulam Monicolibre, seu montem colubrarium, esse veterum ophiusam, non Formenteram. Denique, allatis diversis Strabonis, linii, Agathemeri et Severi, de magnitudine Balearis insulae maioris minorisque sententiis, Caprariae situs describitur. In capite secundo exponit Noster
de ingenio et natura terrae Balearium, earumque proventibus.
Hi primum commemorat, busum nullos serpentes alere, et in caussas huius rei inquirit, variis recensitis remediis veterum, quibus serpentes abigi crediderint. Resinas arborum docet, picem et sulphur, serpentibus esse adversaria, nec non scillas copiose in Ebuso et Balearibus natas, atque antidoti vim rubricam quoque habere Terram emesam inprimis esse celebrem, atque seminum et Uetonicam serpentum morsibus mederi Ebusum porro abundare salinis, atque in proventibus eius eminere arbores resiniseras, oli-vas, terebinthum, et ficus. Ultimum locum occupat disputatiuncula de cannis acharinis, ubi explicatur praecipue versus Statii Silv. I, 6. I s. Et quas praecoquit Mossa ean-ms. His enim, reiecta Salmasi emendatione Cannas, Ebuso insulae cannas, sive arundines, quae dulcissimum succum haberent, tribui docet. Denique adduntur quaedam de tutis portubus harum insularum, de fertili solo, de tritico balearico de vino, de penuria olei, cuius loco Balearici pinguedinem quandam ex oleo lentisci et adipe suillo, atque etiam ex terebintho, conficiant. Caput tertium est de animasibus Balearium antiquitus memoratis Ebusum, Noster scribit, pecoris copia abundare, lanam ovium mollissimam esse, iumenta inveniri pulcherrima in minori Baleari, atque in his praesertim mulos, ob vocem et magnitudinem memorabiles. Cuniculos quasi peculiaria Balearium animalia videri, et incredibilem eorum esse foecunditatem. Hic vari adspergit Author de cuniculis, de viverra, de Carpathio lepore. Nos ad reliqua animalia porgimus, inter quae eminent grus Balearica, peculiari nomine Vipio appellata, Por
123쪽
phyrio avis pulcherrima, Phalacrocorares, et genus coci learum, quas cavaticas dicunt, quoniam in speluncis et rimis petrarum naseuntur. In capite quarto agitur de urbibus infularum Balearium Ebusum insulam habere vicos aliquot,
unam autem urbem, insulae cognominem. Solum vero
Diodorum vocare Erosum. Illud alterum tam urbis, quam insulae nomen Bochartum Phoenicium fuisse putare, quod Graeco Pityusae responderit. Fuisse coloniam Carthaginiensiuria, atque portum egregium, aedes pulchras, et amplissima moenia habitura. andem urbem a Cn. Scipione invita oppugnatam esse, Magonem hinc commeatum et supplementa classis petiisse sub Romanis vero civitatem suusse foederatam. Extare in quodam lapido apud Gruterum p. a 7. n. 6. Ebusi reperto, iconiensis ordo hinc se seroi spieari, ait Author fuisse in Ebuso aliam civitatem, Liconium, praesertim cum hic lapis fuerit Imperatori Caro dicatus, quem eundem alio monimento celebret ordo busti In Baleari maiore a Plinio urbes memorari Palmam, Pollentiam, Cinium, unicos, Bocchorum in minori Iamnonem, Magonem, Saniseram. Nomina forte accepisse aeolonis, ex agro Piceno oriundis. Palmam ad occasum,Pollentiam ad orientem sitam fuisse, utramque in ora maritima: Cinium et Cunicos Latinae suisse conditionis Bocchorum Romanis foederatum fuisse, neque Plinii aetate amplius e titisse vidori. In minori Baleari Iamnonem, vel Iammonam, oecasum spectare e quorundam sententia nomen ab Hannone Poenorum duce accepisse: Bocharto auctore, nomen Phoenicium eise Christianis temporibus Iamnonem sedem Episcopi fuisse, et Iudaeos, Severo auctore, in ea habitare non potuisse Magonem urbem ad orientem sitam esse: Bochartum nomen eius Ebraeum existimare , sed rectius censeri a Magone Poenorum duce, conditam et appellatam: sub Romanis municipium sutisse, Aediles duumviros, Flamines, et defensores civitatum habuisse, et Iudaeis abundasse Sani-
seram sine dubio inodiam fuisse inter Iamnonem et Magonem, et elis fortasse hodiernum oppidum maior Turres, quales
124쪽
quales hodie in ora maritima visantur, olim etiam Hispaniam habuiae Io Armstrong in deseripi Minoricae ep. Is cont- memorare, visum a se esse magnum lapidum acervum, in vicinia oppidi lator edito loco forma turris exstructum, cochlea ab imo ad summum circumeunte, in escendi in ipsum culmen queat, collocatumque iuxta haud longo intervallo magnum altare lapideum hanc molem, Noster se eo licere, ait, fuisse monimetitum quoddam expeditionis bellum et victoriae, ad quod deinde mos fuerit publicos populi conventus habere et sacrificia sollemnia celebrare. Caput quin um exhibet historiam et fata Balearium. Origines Balearium fabulosas et obseuras esse, atque varie a variis commemorari. Hisce igitur missis, contexit auctor historiam insularem inde ab antiquissimis temporibus usque ad aetatem Iacob I. regis Arragonum. Hinc vero excerpere
aliquid, omnibus coniunctis inter se atque connexis inutile foret. In capite Delo agit Vir Cl. de ritibus et moribus Balearium. Primum igitur copiose describit fundam, cuius inventionem quidam Balearicis tribuunt, illiusque formam su-nieulos, genera fundae, et gestandi modum usum spaditi in Rinibus conficiendis, et undas ex cannabi, lino pilis. setis et i ervis commemorat. Tum pergit ad tela landis emissa, glandes et saxa, ad litteras glandibus subinde inscriptas, et ad reliquam armaturam Balearium, ubi inprimis multa dicuntur de Sisyrna, veste Insularium. Porro exponit de veterum Balearicorum rudibus et horridis moribus, qui plenoque inter saxa et scopulos et specubus in subterraneis, vitam egerint. Illustratur quoque mos Balearicorum, oleo lentiscino et adipe suillo corpora sua inungendi. Denique multa monentur de vestibus, compluribus ex antiquitate repetitis animadversionibus adspersis, et variis veterum auctorum locis illustratis.'
IO. DAM TITII MATHEM INTER P. P. O.
in Acad. Viteberg. Animadversones quaedam,
125쪽
Si cuiusque trianguli rectilinei APB basis ex vertieeliseiscetur recta PT erit ira ' ἶ- ΦPT'.
Dem. Producatur PT quae ad perspiciendam demonstrationem, ponatur in figur sequenti cadere in C. et basin AB exalte bisecaro usque in O factisque chordis OB et Ao, recta SP ad basia ita demittatur, ut angulus P SPB Hinc per similitudinem triangulorum AJ P. Orac
Cum vero Em-φω, his substitutis valoribus, erit
demonstrationem, posteaquam eo prope modo deduxit illi stis Comes Iul. Carol. di agnano Prod ioni,nt Miche T. II. p. os. valorem ipsius B putat adhuc subsistere, recta PT basin B in duas secet partes inaequaIes, ad se invicem quamcunque habentes rationem adeo ut pro ΑΤ
nem illustri viro ulterius comprobandam relinquo tamen propositionem, demonstrari potest, veram non esse, nisi in e casu, quando recta PT ha---m C plane bisecet cuius rei demonstrationem iam nunc addam. Ducta P Ti,cunque debet esse 1 M'
126쪽
Cmo, quae postrema fieri tamen nequeunt. Ergo remnet ut sit C o. alias assertum verum non est. Hine
propositio de eo tantum valet casu ii quo PT bisecet basia is C Imo generaliter, de qualicunque baseos semo. ne verum esse assertum non posse hinc quoque patet, quia per LAP PB' a ' m PT , sinistima pars constans est datis triinguli lateribus , non ergo potest illa aequari,ariabili PT , si rectam PT utcunque ducere liceat. II. Parallelograinmum supe hypothenus trianguli rectantes aequale est similibus cathetorum parallelogrammis. Huius propositionis demonstrationem et Hausenius Ere nos Geom. Prop. Fo. p. t omit, ope perpendiculi ex re 96 ad basin ducti; quo vela quum opus non sit, demon stratio sic breviter absolvitur. IB DG BD sc f. autoris sy. iv. ab VII. 9 consequ. IBε DG DG
dum Propositionis a. p. in. de maximo circulo per duorum in sphaera circulorum polos ducto, segmenta eorum bisecanto, demonstratio, paulo obscurior, hac ratione suppletur illustraturque sint nempe AC, se sectiones ei eulorum ABCD, DEBF, cons. ovi. p. rvi. D. No cumeaeulo AEC maximo, et Boeorundem communis sectio. Et cum hic per polos A et C circulorum transit, utrumque bifariam secat, et ad angulos rectos Prop. o. Unde C.
127쪽
EF diametri sunt circuIorum, et ipsi rem eidem Em Proinde-ipsi CF recta est. Prop. 66 Anguli igitur DGC CGB, GF recti sunt; unde diametri EF, CAehordam DB ad rectos secant, et hinc bisariam Proue a 3. Ideoque in triangulis CGD, CGB, chordae, et in triangulis EGU SUB chordas EB aequales sunt.
Pr. a. Sunt igitur arcus DC, CH, nec non DE EB -- quales Cor. I. Prop. 33. De aliis, quae ad illustrandum huncce librumeximium facerent, tum meis, tum aliorum, tulis, dicere nunc non attinet. III. Io Bernoulli, cum leges liquorum per canses non uniformes fluentium indagaret, directe principiis unice dynamicis usus, argumentationes ex generatione gurgitis deductas adhibuit. Namque strata liquoris in gurgite se exanimantur vi liquoris in tubo contenti, quae tanquam totalis oritur ex vi partiali omnium stratorum per totum tihum expansorum ' Quare, quum Bernoullius vim partialem
determinasset per disserentiale huisu, e in D. Bem. O T. I, p. o. ibique Aguramo eius integrale dat vim more, em totalam in omni gurgite dispersam id vero est. Ioc a Bernoullio exhibetur mi hivv-EDO, ad cuius imventionem remus perspiciendam Iubet sequentia adducere. Scilicet quantitas integralis ipsius udiet 44 - - . hoc est, quia ν ναπυα 4 4 mmovis Cyyὰ ys. Pro toto autem gurgite ponendum ML SGF, eg et munde vis ad totum gurgitem requisita est laruDFG. Sed ad constantem C determinandam opus est, ut posita GH m. vethzzzm, totum integrat manescat eo enim casu nulla plane vi opus est. Ecgo si scribatur ni loco fi debebit esses hcvvl zzzs, et C--mmvπ:hh Hoc tamen sic clarius: Integralis quantitas sermulae huc in genere est zzz I mmνυ:yyες , quam ita sumi oportet, ut posita zzzm zk, plano evanescat. Iam posita ymo provenit ah mmos 44 et posita harum, erit quoque y zm, inultas erum est gurges, adeoque debebit essem musis ΛΑ
128쪽
φω o sive mmvvethh. omnium denique bre-rissime id ita ostenditur. Integrale, de quo quaeritur, generatim est mihim mov)yy ε . Posita veros α εα HI, nulla adhuc vi opus est ergo tum integralis id quod dat m- mmoveha, adeoque quantitas integraliseompleta mi L mmvv:yy -υν:4M et sacta,ram, erit vis pro toto gurgite requisit - 14 vv-mmvv,hh ut in autore exprimitur; quae quidem designat vim motrirem in tubo requisitam ad id, ut in gurgite fiat acceleratio necessaria ad mutandam velocitatem minorem in maiorem, pro uarisit liquoris in tutam aliquem angustiorem IV. Sit tactio aliqua data sintque fictores simplices maequales denominatoris N Ip-qn , S re laenda est stactio data in tot alias, quot denominator habet san res simplices inaequales, quarumve denominatores sint sa-stores denominatoris Dactionis datast Sol Sint numera- lares quaesiti et B Orit,m' et FG jE, si ui-qm S ip -qαὶ ip-qαὶ mi inituri est numerus integer, ex hypothesi Μ- perp-qa est divisibilis; ponatu ergo p---qz - o fiet
mo, et UMAE. Ista generalis et communi. vitio, ut ad quandam Passionem applicetur obviam se -- cuius denominatoris tactores hahentur, fr- a Pila iam fiatp-qzmz, erit Sm: ι-a , et aς erit itaque a G .EP positan mima Sit porror a m 1 d, erit se z-n', arius reperitur Am
129쪽
tallax os emis is her Transit overthe Sin, etc.
LUCULENTA METHODUS DETERMINANDI
Parali in Veneris et eius transitum per discum sol rem, indeque per analogiam eruendi Parali in et L sauitam filis et reliquorum Planetarum, auctore
iuem tibi exhibemus libellum, eum et singularia scriptor sata,
et res tempori maxime conveniens, magnique momenti, in eo pertractata, perquam memorabilem reddunt. Fergusonium nee parentes opibus ac domina ornati, neque socii quibuscum primis vitae annis versabatur, sed sola remoris ingenii vis ad exeo. lendas litteras excitavit. Tantumque abest, ut quae ex ore illustria Legati Britannici eastra Serenissimi Regis Bor sequentis, qui Fe gutonium intime se nosse perhibebat, relata reserimus, ipsius f mam minuant, ut eam potius illustriorem reddant. Plus sane quam heroico spiritu opus est, ut ex ea vitae obseuritate in quam Feris gulanium sata detruserant, quis emergat. Satis enim diu in Sectia,eui noster natales debet, Pastorem ager coathis est. Excitatioris vel mentis suae viribus, a divino prope impulsu, obscurum oevitae genus reliquit, ne Londinum melioris fortunae sedem elegit. Primum ibi pictoriae arti exer endae incubuit, in eaque tantum pioseeit, ut ea silai necessaria vitae praesidia parare posset. Sed maiori tenebatur gloria eiusque stimulis noctes diesquo excitaris. in astra Musariavi concessit, divinamque in primis Mathesin, in eaqne Astronomiam, prineipem eius discipliham, excolendam peria poliendamque sumiit. Quanta ingenii solicitate, quantis vigiliis, in subtilissima hae scientia grassatus uelit, declarat luculenter eius Astronomia typis expressa, documentoque est inprimis hicco libellus, in quo non cuivis huius scientiae obvia elementa, sed sublimos ae maxime reconditas Halicii moditationes expli eat atque sub examen revocat. Nulla in re Astronomi a primis huius seientia initiis ad nostra usque tempora, maiores sentiunt diffieultatos, quam ubi se invenienda a certo detormianandae Solis distantiae a terra, mi palmariae veritates astronomica
130쪽
pinimii Halleiani rationes intimius perspiciant, Fer sonius Rugae
rem inventcndi distantia Planetarum a sole methodum explicata Quare Artic. I. de distantiis planetarum mediis altitudinibus aediltantiis corporum coelestium, agit Art. II. et III. nucleatis parallaxeos eiusque diversarum specierum notionibus, methodum inveniendi ope eiusdem distantias solis ae lunae tradit. Omnes deinde in eo consentiunt Astronomi Parallaxin solis horizontalem non minorem Io ' neque maiorem esse Ia1 Hinc assumta solis parallaxi minima Io eruitur distantia solis a terra 66os 6oo. maxima vero parallaxi solis Iesi eruitur eadem 8as o milliarium Anglicanorum. Cum vero Astronomorum quisque ultro comeedar, fieri aliter non posto, quam ut in dimetiendo tam parvo angulo faeile error ad ininimum a committat ur Fergulanius do iseet, eo errore, qui plane evitati nequir, cummita, irrepere errorem in assignanda solis distantia a terra I 37s Iam milliarium Amglicanorum. Tantum itaque abest, ut per artificia, quae summa imgenii vi ab Astronomis excogitata sunt, vera solis distantia cortolis cognita, ut potius ab ea nimium quantum absint Astronomi e que iis maximam adhuc ligat crucem. Ecquis itaque mirabitur,rummis Astronomis nihil magis curae cordique esse, quam ut minthodum novam excogitent, cuius Ope in re tanti momenti errores
minui, ac, si fieri pollit, distantia solis a terra certius determinari
De eiusmodi methodo Astronomorum Principi alleio, prout
erat in augenda ac perpolienda Astronomia pertisaciter sedulus, sollieito, primae se cogitationes obtulerunt cum in Insulari Helenae degeret, atque Astris Australibus in ordinem redigondis occupatus, etiam sedulo ac accurate transitum Mercurii, qui in id temporis inciderat, in illa insula observasset Consideratis enim accuratius omnibus huius Phaenomen momentis colligebat, fore, ut si Mercurius texrae propior esset, maioremquc ParaIlaxi haberet, Ope accuratarum Observationum, quae in adlicis longe locis instituerentur, solis parallaxis determinari possit. Quae meditationes ingenium Halleii, rerum neri arum excogitandarum feracitamum, sa' cile a transitu Meseurii ad trantitum Veneris per discum solarem, multo tamen rariorem, quique domum anno I I. instaxet, sed instituto adeo excelso longe accommodatiorem deduxerunt. Hincenata in illa Hallei visse latio, qua latine conscripta ac epitumis Transact. Anglicanarum ara. Motte conscriptis Volum. I. p. 2 3. inserta est, quam ergulamus in Anglicum sermonem comversam Articulo VIII exhibet. Quemadmodum Halleius ea dis sertatione posteris sui memoriam maxi Opore commendavit, quod eos ad tanto accuratius observandum illustre a ratissimum Pnaenomenon exciovit, cum non solum illud astum sibi visum a d