장음표시 사용
41쪽
eodices omnes manuscripti, membranacei atque chartaeei, eum auctorum indice, adiuncti sunt. Quod ad codices ait,net, ut cum Homero τερον πρώτερον laciamus, nullum quidem in illis auctorem Graecum aut Latinum invenimus, sed notandi nobis prae aliis videntur sequentes praeter Gellium, Biblia Hebraica, in membrana sormae regalis, accurato et nitidissime scripta, literis maioribus quadratis, punctis vo- ealibus recentiori manu additis, subiecta etiam Masor magna et minori, septem maximae molis voluminibus constans dex, antiquissimus, splendidissimus, absolutissimus, cui nihil deest sub finem leguntur sequentia verba, Rabinico idi male expressa ego sum Sabina Scriba, qui seripsi hane
Scripturam, et Chaldaicam versionem, ad Dominum Mosen RUa, cuius memoria sit in benedictione, et ad finem perduxi ao LL id est in Christi MCCXXXUL est. Porro
Oeeurrit codex in quo prophetae maiores et minores et.
Test eum quibusdam libris Apocryphis ex versone LXX.
interpretum, cum commentario, ulteris rubris Graecis in margine chartaceus est, orientalium more charta turcica.
uti liber Arabicus , Meoran dithiis, nitidissime scriptus et bene habitus denique Testamentum novum Graece et Latine in Academia Complutensi a III 4 impressum. Hanc editionem Vir Cl. principem vocat, quae omnium prima Dpis impressa, stupendae sit raritatis, et hinc MS9 adnumeranis da. Quod ad libros impressos attinet, Editor hunc ordianem observavit, ut hac prima parto sequentes proponeret: Codices biblicos impressos concordantias biblicas et Lexica biblica, tam verbalia quam realia commmatatores et glossatores biblicos, et Exegetas libros homileticos libros,o tales et asceticos libros dogmatio, polemicos scriptores easuisticos libros Miscellaneo Theologicos, vel operum collectiones libros historicos, et quidem historiae ecclesiasticas eiusdemque patres ecclesiae Graecos et Latinos: ce- toros scriptores historiae ecclesiasticae scriptores Ceremonistrum, Liturgiarum, et Rituum Ecclesiasticorum scriptores historiae politisinet civilis, universeia et particularis, inter
42쪽
que hos diplomaticos scriptores historiae litterariae, antiquitatum Graecarum et Romanarum, Geographicos et Topographicos, Genealogicos et Heraldicos nummarios, Philosophicos Graecos et Latinos Lexicographos Epist lographos libros paradoxo et sanaticos varii generis libros miscellaneos maximam partem philosophicos et hi- soticos libros iuridicos, ius civile, publicum, statutarium, et deduitiones continentes libros Medicos, et scriptores historiae naturalis, atque Astronomiae etc. Sunt profecto, id quod nemo, vel aliquot plagulas perlustrans, negabit, in hoc catalogo libri splendidissimi, opera perrara, editiones librorum perantiquae et rarissimae Adspersit vero etiam Uir Cl. subinde animadversiones quasdam, in quibus varia monet non iniucunda lectu Speramus igitur sore, ut labor a doctis,
smo huius bibliothecae possessore susceptus, iis utilissimus et gratissimus sit futurus, qui historiae litterariae librorumque
rariorum cognitionem appetant.
STYMAM MASTRACAE, O CYRENSIS, ICTI,
et in Patavino Θmnasio Anterest irationes
Cum Auctor onus sibi demandatum docendi Iuris Civilis
Iustinianei in celeberrimo antiquissimoque Gymnasio susciperet, ea praefatus est in prima ratione, quae ad Auctoritatem aeque usum eiusdem Iuris in Italia pertine. rent. Eam principio fuisse probat auetoritatem, quam eis ipso Legum latore Iustiniano impertitam fuisse in Italia, quae sui iuris erat, ex pragmatica ad Uigilium Pont. R. constat. Quamvis autem plures deinceps gentes ea potiti sint, plurimasque invenerint leges illud tamen ius semper in. .aluisse, collam melioris fere cuiusque seculi scriptorio hus, A. demonstravit. Aequo negotium facessit quorundam sententia, existimantium, ubicunque his seculis de Iure R manorum mentio fiat, de codicibus Theodosiano, Grego-
43쪽
mno, et Hermogeniano ac de Cai et Ulpiani Fragmentis intelligendum. Praeter enim quam quod Auctores allati diserte de Pandectis et Codice Iustiniani loquantur, plerasque etiam ex iis leges, non minus atque in Institutionibus, et Novellis Constitutionibus asserant fieri non posse putatur, ut semel principali auctoritate introductium ius il hid, nullo iubente, in desuetudinem abierit. Quinim et aliis Imperantibus usa quodam et consuetudine, tam ante, quam post Lotharium, invaluis existimandum est cum Pepo et Irnerius ante Jpsum illud interpretari aggrcsii sint, quo tempore nondum de Florentini voluminis inventione quis quani suspicatus est; et nec aliquod Lotharii edictum ab aequalibus Historicis afferatur, quo novam ei auctoritatem praestaret. Italiae ita lue civitates hoc iuro potissimum regebantur quo aitum est, ut, cum ipsae Leges condere inci perent, ad illud confugerent in iis rebus, de quibus nihil statuissent. Ex quibus consequitur, eius usum noli, is quoque temporibus omnino necessarium, cum iisdem municipalibus Legibus eaedem civitates utantur; sed modum adhibendum. esse, quod est alterum in hac oratione propositum. Etsi vero Corpus hoc Iuris Iustinianei, prae ceteris, ordine, copia, prudentia, sapientiaque polleat non caret tamen suis naevis , et utique laborat obscuritate. Ad quae tollendaeum quoque tempore plures Clarissimi Viri insudarint , e
rum opera utendum est, ut primum ad meliorem ordinem redigatur, tum ut quae contraria videntur ratione concilientur, quae obscura desuetudine, vel Iurisconsultorum agmentis, in eo disiunctim contentis, illustirentur; deindo ut Legum origines, rationesque ea moribus Pop. R. eruantur, verba explicentur tandem ad Leges principes, quae naturao leges sunt, expendantur. Scriptores hic etiam recensentur, quibus uti convenit: non enim veteres , aut recentiorcs solum praeserendi, si quidem alii iuris condundi, alii iuris
conditi rationes et momenta dare poterunt. Hanc viam in . terpretandi Auctorem sequutum fuisse, ex secunda Oratione
44쪽
Ab humana societate originem sumit, quam benevolentia corastitutam suis e putat. Cumque in ea alii aliquibus rebus egerent, quibus alii abundarent, ideo per uatio celebrari coepit. In ea consensus exprimendus, et aequalitas servanda, sive aequitas, quae nisi interfuissent, societas ipsi direm a Busset namque adhibenda vis societati adversaria. Tum autem dominium rei in alterum transibat, cum res alterius ab Hiero manu capiebatur, si mobilis usu autem, si imm bilis. Ex quo duo adquirendi modi, manu pio vel mancipatio et Uuevis ex his oriebatur nexus quo res animatae ligabantur , ut ducerentur ab eo , qui adquisivisset. Haeconinia consensum sine verbis significabant aequalitatem
ero rerum ipsarum appensio. Postquam autem res lingua nuncupari coeperint apud Romanos, Iuris naturae tenacissimos, semesae quoque retentae quae tamen postea sublatae sunt, et verbis tantum obligationes firmabantur. Ex iis genuina mancipationis usucapionis, et nexus, et rerum man
cipi et nec mancipi, explicatio desumitur quae Clariss virorum torse ingenia, simulque stipulationis origo et natura invenitur a naturali, sive ipsius societatis iure desumpta a civitatibus ad formam redacta, ut et iuris gentium, sive natu ratis, et civilis a Iurisconsultis Romanis diei potuerit Eodem quoque ordine in tertia ratione, quae de dominio ma-- est. Auctor progreditur Enarrata enim brevi huius qua stionis caussa et origines, et recensitis praecipuis contrariarum sententiarum auitoribus omnia primum natura communia ponit deinde illud probatur, quae in terra, ac solo. Proprietates atque assectiones dominium eius adquirere λnunt, eas omnes in mari inesse. Frustiis ad vitam servamdam utrinque apti, ac parati, nec minus itinera necessaria. Siquidem diverso modo percipiantur fruinis terrae ac maris alio quoque modo dominium adquiratur necesse est.
As unus possidendi modus apponendus; namque in societate, in qua vis abesse debet, quisque etiam animo posside et in custodia assectio eius qui possidet spectatur. Huius
45쪽
brevis- dominantium populorum historia recensetur. Denique, quod Iurisconsulti Romani iubi commune omnium mare esse, ita explicatur, ut ad eos pectineat, qui sub e dem Imperio, diverso tamen iure, utebantur. Restat quarta oratio, quae de fontibus iuris ivilis nuncupatur. De Iudiciorum praeparatoriis disserendum erat Auctori, quae pra paratoria saepius in iure civili immutata, propterea quod ius ipsum mutabatur, et pro vario Reipublicae statu in varias abiit formas Ius enim rigidum et asperum adversus plebem sub Regibus, qui mandata Patrum exequebantur, ab iis docemviralibus, et multo magis edictis Praetorum mitiga, tum, quod tam publica, quam privata iura Patrum pene omnia plebi communicata, libertatem civilem plebi confirmavere; quare in formulam transiit, quod antea, ut scriptum, exercitum fuit Sublatis tandem ordinibus, sub Imperator bus Responsa Prudentum, S a principum placita, aequius humaniusque ius civile reddiderunt quale in Collectione Iustiniani habeinus, ut abolitis etiam sormulis in tota Iurisprudentia idem in praeparatoriis iudiciorum usu venerit, quae
CATALOGUS CODICUM SE BIBLIOTHECAE
Bernensis, annotationibus criticis illustratus addito sunt specimina scripturae ex codicibus variae aetatis, rabulis sculptis exhibita, et praefatio historicae emrante I. R. SI ER, Bibliothecario.
Bernae Ipso ex ossio typograph. illum reipubi Alph. I. plagg. I 8 inavo accedunt tabulae sculptae quatuor.
Magna semper fama floruit Bibliotheca Bernensis, inter
nobilissimas Europae relata nec immerito. Iunienim in hoc aeternitatis gremio plurimae divitiae re-eonditae munificalongarsit, Danielis, Gravisseti aliorum, manu collatae sunt multi libri manu exarati, rari, egregii, et quorum ope veteres auctoros et illimbare bene, et feliciter
meadare possis. Quare grati CL Soneri beneficium agno-
46쪽
seindius, illiusque una in hoc negotio diligentiam et dominam
lxudamus omnem vero ibrorum congeriem Vir Cl. in qu tuor elasses divisit, atque suae classi singula opera ita attribuit. ut ad ordinem Alphabeticum libros poneret Prima et assis
continet codices bibliorum, atque omnes omnis generis libros, qui ad Theologiam spectant. Inde hoc loe seripta
quoque ullamedanorum et Iudaeorum exhibentur, quae doctrinam religionis eomplectuntur occurrunt in hac elasi. multi codices, libros Augustine Patrum, et aliorum ecclesiae doctorum, habentes. Poterit etiam clarissimus Aviani editor fortasse hinc aliqua ad splendorem editionis, quam avide exspectamus, augendum repetere. v. p. 3. P I7 . et p. 346.3. Biblia latina Hieronymi saepius occurrunt, neque minus fie-quenter calendaria ecclesiastica, e quibus commemoramus eo dicem seculi , exhibentem calendarium sanctorum, cum observationibus astronomicis et computo dierum, noctium,
horariun praemissis singulis mensibus versibus hercle non honis. an tibi initium D p. 38 . . Frismium Iani sancit Tropicus Caprico M. AN FDrui quarta es, praeest tertia finem, Martis priina necat euius sub CV de quarta es Amilis decima es undena et M tmnatur Tretius in mala L us es et septimus anguis. Verum Ohes iam satis est Porro mi orabile est aliud c .lendarium, ubi dierum Aegyptiacorum mentio fit quaice Iione CL Editor fragmentum, ad caleem Chronici cuiusdam Imperatorum et Pontificum scriptum, proponit, atque indodie Aegyptiacos enumerat. AEnumeratis his diebus in eo-dice additur Hie dies ohs manae sunt, ne in itinere exeas, non vindemia colligas non plantetur, non vendesur, ne Animalia δε-
mitetur, ne quod volueris in prosem imira, insuper scriptosae nullatenus incipiatur, quia hi dies a domino maledii δε Hinc enim bene Noster apparere dicit, dies Aegyptiacos esse atros ut infaustos, atque reiiciendam esse Iablonskii coniecturam eos ad dies festos et solemnitates religiosas Aegyptiorum pertinere. Relam debere hos dies ad superstitio a nes
47쪽
pae, neque miram videri varietatem in horum die.
enumeratione, quae tota ab incertissima Magorum arte
pependisset. Neque omittendum est Eusebii Chronicon, Hieronymo interprete, seculi octavi ubi observat Noster, inter hunc codicem et Scaligeri editionem esse disserentiam aliquam, atque simul variantes quasdam lectiones proponit. Copiose agit Vir Cl. de codice quodam seculi decimi quinti, cuius est hic titulus is quaIriem et is inquieme dire de HForteresse de la Foy et cuius in fine haec adscripta sunt Lepresent Holum a s translat de tam e francois pariterra Rithara, dit Poselet Prasre e Cure de maraver. Unum addamus. Exhibetur ab Editore p. 9 8. titulus libri hic Lefm meu sere de trois Imposeura. Noster, qui librum hunc partum sec. XVII esse dicit, ex praelatione historiam comme morat illam, quam iam Mausus ex epistola Gallico sermone scripta iisdem verbis exposuit ei quam ideo omittere potuerati Sed videtur hoc ignoravisse Narratur vero, quomodo hic liber in manus Frechtii venerit. Fortasse non iniucundum erit lectoribus nostris, capitum operis totius indicem cognoscere. Nos igitur illum latinis verbis repetemus C. I.
de deo a de ratiorubus, quibus adduiti homines sibi finx rint ens invisibile, quod vulgo Deum vocant: . de eo, quod Deus est 4. quid significet verbum religio, et quomodo, quibusque de causis to sartes se in mundo disperserit: s de Mose: 6 de Moto: . de Iesu Christo: . de politi Iesu Christi: 9. de doctrina morali Christi Io de divinitate Christita I de Mahumede, et tristi fine trium impostorum Dia dei ligionibus: 3. de divinitate religionum: 4 de divisionibus Christianorum Ic. de superistiosis, de superstitione, et de credulitate plebis: I 6 de origine monarchiarum II de legislatoribus et politicis, et quales se quoad religiobeant: 8 veritates sensibiles et evidentes: I9.
quid illa sit zo de spiritibus, quos daemontine libri adscriptum est Permittente Domisendos deseri, hune redirem eae autographo Bi
mi Principis vigem Sabaia M. Sed quid prohibet, initium
48쪽
primi capitis huc transferre, et Gallice quidem, ut de seri vidi genere iudicari ponit Quoque ili Orto 4 fous in homenes de comestre livente, tres peti ne minis laionnossent, pareaque is pla par sum ne abus de la theriare d'eux meines, a philoius ne uerulent pasci, donnerua mine, infla ne fauiseto,nre 4 monde es retuli sopinion ridisules, ira celant plus . a bis de leur donne mura quer ignoranG. Plura qui scire eupiat, ipsum librum evolvat. Nos quidem iis, quae ab E&tore excerpta legimus, connrmati sumus in dudum concepta opinione, non dignum esse hunc librum utilem, ut tot viri doni tam curiose in auctorem illius inquirerent, ut tot libris editis disputarent, utrum inveniatur re vera, an fictus tantummodo sit,ut denique tam diligenter de argumento libri exponerent. Venimus ad alteram classem. Haec continet scriptores quos classicos dicunt, Latinos et Graecos, quique ante Caroli M. tempora vixerunt. Huc etiam Editor retulit scriptores Grammaticam, Historiam, et Philosophiam explicantes, aliosque, quorum varia scripta in varias classes distrahere inutile fui sit, ut e. c. Boetiit Isidori, Cassiodori. Habet prosecto haec
classis splendidas opes, quibus Critici bene ad litterarum sita-dia promovenda uti poterunt. o praecipuos aliquot codices laudabimus Codex chartac Sec XU. de Amphitriones Carmen Elegiacum, cum glossis marginalibus. Initium est: Graecorum sudia nimium quam tuque secutus Amphitrion aderat et sibi et Comes. Intrat ad Asemenam cro Saturnius ore etc.
Apuleii aliquot scripta Claudii Caesaris Arati Phaenomena ESee X. Boetii varia monimenta duo codices sec. IX et x.
Marciani Capellae de nuptiis Philologiae et Mercurii libri, cum glossis marginalibus: Cicerores scripta varia: Daretis Phrygii historia de excidio Troiae, multis numeris divera ab editione Dacerianaci Epicteti Enchiridion Gellii Noctes Atticae, bis: Glossaria complura Grammatici Latini, multis in Ioeis diversi a Pulselliana editione Gualtheri Alexandreis, quater Chronographia, s historia ab orbe condito usque ad Nicephorum Bolaniatem, graece, cuius titulus his est Βιβλίον περια- χρανσπιοι iti, et γησιν ἀπο κτίσe s
49쪽
βρτα, η- codex est membranaceus e sec. XVI. Horatii codices complures Ioannis de Gadandi dictionarius liber dedimionibus obscuris, opus prosaicum cum glosi s Institutione ς Iustinianeae Iustini historia, et Iuvenalis Satirae: Io Damasceni Lexicon graecum Lucanus cum Scholiast medito: Ugutionis, sive Eugecionis Vocabularium, cuius angius in praefatione Glossarii mentionem iacit Persi Satira saepius: Glossae in Senecae Tragoelias ineditae : Diloge tacticorum Leonis Imperatoris, diversa prorsus ab opere eius viri vulgare, et ado Cheeo latine edito Virgilii codices complures, et alia. Nos duo tantummodo huc ex animadversionibus Cl. Sinneri transferemus Elian bibliotheca Bernensi codex membranaceus sec. IX. Lucani Pharsalia exhibens. In eo librum Lu.eani decimum excipit Oresis Tragoedia. Hoc carmen, ait Noster, heroicis versibus editum ao M circiter auctoris ignoti. certe Lucani non est, nec illi eoaevum, quod satis arguit cadiminis ratio. Initium est: Gaudia mos canam deffandosque triumphormo roris pro laude necem, festiva cruenta. Tum poeta historiam Orestis, inde a morte Agamemnonis repetena, usque ad Areopagi iudicium persequitur, et caedem Ch temnestrae his versibus desci ibit in tibi ni soluit mulier de prole mereri Mox redeunt animo frigiae praesagia vatis Si placet ulcisci genitorem dixit, in ambos
Piladis me dextra necet, necet ensis et idem
Et Iuper ossa ruam reuisensi iramis sim
Et scelerum eo lex et nosti eriminis victor. Mixtus uterque rure te bitur omnibus umbris fines scelerum quia sors manet una malorum. . Docis et ad patris veniens dat verba sepulcrum
Sanere parens quia Afur iners et spiritus extat Aecipito inferias quas ossem, victima ius snacto Oilemnes m matronam regis Egisti. Atque utinam non ante tuam Detc. Non
50쪽
Non deesse nobis videtur vigor et vis poetae. Mentionem facit Noster alius codicis membranace sec. XII. qui multa hal et scripta supposititia, eaque Ovidio tribuit Primum est: Parve pulix et amara lues inimica puellis etc. In margine scri-Dtum est quartus tib r. quasi hoc camen sit quartus libertatorum de Arte amandi, qui hoc cod ce continentur. So-quitur liber quintus, in cuius fine: Expluit Eber est de sed talo. Adseribamus particulam:
Lem sub undanti sub es perieulus eee Atque utem rupit, fixit, et inlunuit. α/m postquam Iilin, nam me Ditire coegit,
A. ιγι igitum, qui cito epit eum, Iti lucem ductus metuens puto pollicis ictus De digito eeidis lubricus et latuit te.
Sequitur liber VI in cuius fine legitur Explieit Iiber O dii de
Anulo annulo. Initium est: Aouul for vos digitis iuncture puellae In quo ensendum nil nisi vatis amor.
Munus eas gratum te Dei mente receptum
Protinus articulis induet illa Dis. Hlix a domina tractaberis annule nostra,
Invideo donis iam miser ipse meis, utinam subito fieri mea uuera possem Aletibus Eois, variique senis, Tune egomet dominae cuperem tetigisse papillas,
Et laevam tunicis inseruisse manum. Haererem digito, .amvis anguisius et haerens, Inque sinum mira lapsus ab arte cadam crc. Hunc excipit liber VII in cuius fine scriptum est explieis liber Ovidii de medicamine aurium. Pr mi versus sunt hi: mee non displiceant quae sit siue corpore parvu3Hortulus ' brevis mitia poma gerit, Plurima doctorum I.nt hie experta priorum Hie lector simas . quae mellara putas Materies monstrat tibi, quae medicamina constantra que quod amplemi quodque e.3vore decet. Sequuntur libri octavus et nonus ille habet poemation de cum O, a Goldino; hic Ovidii somnium nox erat et somnus lassos submisitarettas, a pluribus editum. Verum haec hactenus ibiter not mus, longe pluribus Codicibus bibliothoeam Bernensem instru tam esse, qui ad Latinas, quam qui ad Graecas litteras pertineant. Tertia classis habebit opera historica, a Caroli M. aetate usque ad recentiora tempora atque in his multa, quae hustoriam expeditionum in erram sanctam illustrent rauarta exhibebit omnia, quae ad scientias, ad