Acta eruditorum Lipsiensia, anno 1682 à 1776

51쪽

artes liberales, ad cognitionem ornmium singuarum pertineant intum e lassum editionem adhuc a Cl. Sinuero exspectam . Dicendum nune est, quomodo Noster in hoc catalogo contexendo versatus sit. Nobis quidem, ii quid sentiamus libere dicendum est, laborem suste. pisse videtur qui non tam magnum splendorem et eximiam pompam habet, quam eum magna utilitate, summa assiduitate, et improbo quasi labore coniunctus est. Atque etiam arbitramur, multo facilius grande volumen, quam huic catalogo similem librum confici posse. Hoc cuivis ipsum librum accuratius consideranti, et molestias, quas in excutiendis codicibus devoramus, non ignoranti, minime dubium erici Definivit vero Vir I singulorum eodicum aetatem materiam et formam paucis descripsit, particulas subinde aliquot excerpsit, et obse vationes non iniucundas lectu adspersit sic p. 46. versus de Heries primum ab Ahhate eloeus editos, e codice iterum edit, additis me dationibus, observationibusque, e Geographia et Historia veteris aevi repetitis. P. 18o copiose recensetur codex continens Regula Monialium ordinis Praedicatorum Monasterii in Brunnadere L. insula S. Miehaelis prope Bernam, additis privilegiis eidem ordini ab Imper toribus eo inis, et aliis dqeumentis. Sunt enim in hoe eodice mutita, quae ad historiam Bernensem illustrandam spectant. Accurate agitur p. ao6. seq. de Magi 2ri Petri Riga et Egidii bibliis, versibus editis: et p. 2Is de Sanctae Mariae et Infantiae Salvatoris gestis P. et s. ω- tam inseruit narrationem de assumptione vel transit h. Mariae, quae auctorem praesert Iosephum ab Arimathea. Hoe se ideo fecisse dieit, ut viri docti, quibus similes narrationes excurere eontingat, eas cum hae eonferre possint: nam Lambecium etiam in Biblioth.Vindob. Comis mentariis eiusdein argumenti narrationem sub Iacobi Apostoli nomine Iaudare P. 28o vnia eduntur fragmenta e Phaenomenis Arati, quae in Groriana editione desiderantur. Porro p. 3 . seq. bene meretur Noster de Marciano Capella. Nam e codicibus Bernensibus varias I ctiones atque glossas a rotio atque Vulcani omissas, profert, adspersis suis observationibus P. 376 adnotat disseremias, quas inter Fastos Consulares Norisianos et Bernenses observavit. In recensione Glossariorum Latinorum multa specimina excerpsit quemadmodum etiam p. II ex Lurani Scholiastis. Petronii Arbitri Satirieon ex edi. tione Burmanniana contulit Noster eum codice membranaeeoneeuli X atque varias lectiones a p. 6 8 usque ad p. sqq. exhibet. P. 6 Deeutri Marii Uictorini de grammatica et metris liber. Idem fe ait Noster esse opus, quod Purschius inter Grammatiens P. I 38.edraderit, etsi titulus huius codicis alium auctorem indicet his verbIs Deipit Audacis de Scauri et Palladii libris excerpta per interrogatio nem et responsionem. Auctior hic codex est editis, atque iudieantve ab Editore, quae in aliis desderentur. Adnotavit quoque semper Noster. cuius fuerint recensiti codices, utrum Bongarsi a Danielis. De. atque inquatuor Tabulis sculptis series scripturarum a seeuto VI. usque ad XIV, ex variis codicibus depromta, exhibetur.

52쪽

NOVA ACTA

ERUDITORUM.

publicata ipsie

cidendis Februam An MDCCLXI.

RPUS IURIS GERMANICI PUBLICI A PRI-

GIANA emissum, ei praefamine ipsius splendidissimi Of

fessoris ornatum. TOMUS I exhibens Partem I et II. quarum argumenta tabula cuivis praesio indicat. ν it, edidit, atque indices commodos adierit, GUSTAE

-sr. Principp. a Statuum Imp. a sanctioribus consi Bis, nec non liberae reipublicae orimbergensis Consiliarius primarius. Franeolani ad Moenum I76o apud Iohannem Aug. Raspe. in sol. Ρerillustris Baro de Seiamberg, vir in tantum laudan.

dus, in clantum consumatissimae doctrinae, atque eraditionis fama celebrari merentur, sitim, qua diu arsimus tandem exstinxit fontibus, unde ius medii aevi mana. t. liberaliter apertis. Quo quidem munere tanto maio- τε init gratiam, quo magis nostra interest , depravatas iniuria temporum sanctiones purgare vitiis rebus vero obscuris claram lucem affundere. Cum ipsa praelatio totum opus praeclare thius et nostrum erit, iucundissimos ex ea rectus decerpere, avidi me lectoris desiderium, uuantum patumr instituti ratio, hisce dapibus satiare Arius repetit f. 3. Vir verili otionis iuris Caesarei, quod, etsi omne rus perato F rum

53쪽

eum auctoritate vel conditum, vel receptum significat, tam a in primis ius Germanoriam scriptum declara lamnia adhuc omne ius ex Germania petitum hoc nomine appellari,s testatur duo etiam nomine speculum Alemannicum diebam est, propter insignem, qua ubique floruit, auctorit

tem, cuius initia idoneis motus argumentis q. 8 ad annim II 6o retulit. Auctorem iuris Caesare non nominat imges tamen Conradi II in eo exstare, atque ex morum simplicitate antiquitatem apparere, M. II. a. I 3. I rect siti, colligit. Dissentienti. ppi opinionem f. II. excisetit, simulque g. 6. monstrat, Francos iure haud singulari, uti multi opinati sent, sed communi fuisse usos qua docti simi Viri sententia vehementer delectamur Grubenus, saeculo decimo tertio conditum fuisse existimavit; cuius vero argumenta, non minus ac Claproth u. 8. 9 repudiantur. Improbatur quoque Perili Auctori Carol. Gotti Morrii coniectura, quam 3.ao. 2I docte imminuit. U. C. Io Christoph. Rudolpho ius Caesareum ex capitularibus et legibus Bavaricis arcessenti,4 23 respondetur. In cliti opinionem s.' inquiritur, cuius vero rationibus vix subscribendum eIse, A. arbitratur. Expositis diversis sententiis f. s.

labsdiu, quibus instructus hocce opus aggressus est, figili tim enarrat. Usus est variis codicibus mann descriptis, Eschwegensi, Coloniensi, Ulmensi, Omabrugensi sive EPheniano, et Guelpherbytano, quorum tam virtutes, quam vitia, F. s. seqq. diligenter animadvertuntur Dolet depe ditos, latentes adhuc lustrare avet. Porro auctoritatem imris Caesarei confirmat, quam quidem ut apud omnes Gemmaniae nationes, ita praecipue apud Tremonienses Lune . burgenses, Francosurianos, Colonienses, Augustanos, Utemnenses, viguisse, ex horum singulis iuribus aptes 36 seqq.

infert. De erroribus . s. exponit, atque iis , qui in iuro Caesareostyli veneres, vel ordinis concinnitatem, eodicumque eonsensionem desiderant, M. 46 sq. satisfaciti In primis vero pestiferas quorundam opiniones, parum honorifice de iureainiquo sentientium, , so. I. refellit, a quibus ut noctri

54쪽

in posterum abhorreant, optabile est. Iam rapita iuri Cae

saret . a. seqq. amico vinculo copidat, eorumque summam exhibet. Primo modum procedendi, cum in civilibus χ α eum in criminalibus 6o-6s indicati Deinde F. 6s ar- iura personarum eum statu civili coniuncta F. 72-7s iura dominii eiusque adquirendi modos, persequitur. Iuris Colonarii notitiam 3 76 8o tradit. De supremis iudiciis, tur que hereditario consillas . 8o- 87. Compendiariam sciemeiam iuris publici monstrat fi 87 sa. Rem laudatem 1 9 Ps8 delinea Primas cum iuramenti purgatorii, tum aliarum rerum origines, in hoc iure quaerendas, ε. 99. docet. Quam curam in evolvendis quinque codieibus posuerit. s. Im reserti deque labore Grastiori . . cuius industria glossarium accessit f. Io3. iustam pronuntiat sententiam. Hae hactenus do iure Caesareo. didit semiado ordinem iudiciarium iuris provincialis, sive Richffigiandrecti lingua Germanica atque Latina. Prima huius libri stamina saeculo decimo secundo ducta fuisse M. O . affirmat. Vulgo quis dem ereditur, hune ordinem Saxonibus tantum inservusse; a qua ophitone Auctor discedit, contraque . os . statuit, et

Franeos ad eum sua iudicia direxisse. Non possumus non hic laudabilem Senckenbero praedicare curam, cum quinque codices, peritissimo antiquitatum arbitro laudato antea Grashofio, concesserit, qui non modo temonis varietatem aspersit, verum etiam in sermonem latinum seienter eo vertit Codices ipsos f. III. commemorat scilicet 'benianum Ber burgonsem, Gunderrodianum, Darm sadinum, Lunedurgicum. Cum hoc coniunctus est a pra

stantissimo viro ordo iudieiarius udalis, sive Euhise

Lehnrethi e codice quinto expressus, latinaque versione a V. C. Meuselio auctus, cui subiunctas vides interpretationes Grashofit, multa eruditione resertas, tamque iuri Caesareo, Quam ordiri iudiciario intelligendo admodum idoneas Prae- ratione praetermissa, mantissa documentorum p. 8s a 2 inserta est, quibus Auctor perili. magnam praefationis partem

55쪽

necesse videtur id tamen haud praetereundum existim mus, quod hic origines vidualitii p. a. c. I. a iura bre, sariorum . . obstagi c. 8o antiquitatem agnoscimu .

Iec comme:idatione eget ordo iudiciarius, cum hic prum ratorum munera, actionum partitiones, agendi excipienduque modos, varia interrogationum genera, omnem denique disceptationis tractandae rationem, luculenter descriptam imticemur. Placet praecipue L. III quo modus lites laudatos

solendi sapienter praescribitur Tandem Eoenigium quoquo de Κoenigsinat . ill bene de lectoribus meritum fuisse iudi camus, proptet ea quod non modo in universo opere apte dis gerendo versatus est, verum etiam indices reales diligenter

contextos adiecidi

PARTE egregii peris ALTERA , quod instituit illustris Senkenber in nimirum. ut inchoatum iuris Gemuini corpus plenius perficeret, atque eo fini scienter varia membra undique dispersa colligeret, quo apta partium componi tam corpus efficeret pulchrius. id iam intelligentissime coim tinuat. In Praelatione summam libri, in brevi veluti tabella depnixit Ill Senkenbergius quam propius intueri iuvabiti Ad rem iudiciariam clarius illustrandam hanccs partem inprimis esse accommodatam f. a. monet, quae ovantis dis ficulsatibus huc usque fuerit impedita, neminem fugiti I risdictio in centenariam et fundariam . . dividitur, cuius regundis ta bus aptionum se iudicem praebeti . De adu cati eorum, qui ebus imperii praeerant, variaque eprumdem iurisdictione ς. .erponitur. Ad iura, vesca refers

vis comitatus f. 6. quod cum centena arctissime olim, haesit atque ius tertium das Vertris hei preriri, ouo scit cet centenae domini in do alieno tertiam seram et te tiam arborem sibi vindicarunt. Quam damnosa si iurium

patriorum ignorantia luculento exemptos 7 probatur. νnu Imperatorum , comitum potestinem re ingendi, g λpraeclare A. agiti Iura forestorum regiorum, in priinis in eae Buduagensis, Imperatoribus competentia, et naturam

mortuni, , abo , cita strati , Quae vomis cuiatilius in

56쪽

ereandis observata sit f. Ia declarat, variosque civium ordines attingit. Haec omnia docte descripta, legisse lectorum intermit, quae quidem subiunctis a p. 29 47. documentis optime cunni mantur. Additur xCollectio diplomatica manu scripta, de rebus civitatum et colona ..us, ad illustrationem Libri IU iuris Caesarei, quae tanto ae- ptior harum rerum studios videbitur, quo plures vetu-

satis mores explicat. Quaedam rue delibasse, ee it. Sic p. s. diversos bum sum n dines p. 6 operas a Muibus

exactas, antiquam in ius vocandi rationem p. I Q. Meae Binivilegia p. II. seqq. animadvectimus. Om- prae ceteris documentum ordine octavum, pro-

quod iudicii haud indieti, eines tingebosenensiuges ,

indolem, Scabinorum iuramenta, trans assionis sor- varia decimarum genera aliaque scitu admodum uri: lis proponit. . Habent hic Francos tenses, unde iurium suorum origines petant. Qui vero sellemnes Scabinorum sententias cognoscere cupiunt, hi documento nono ac decimo haud parum delectibuntur. Iudieii alicuius, Gruben- geritas dicti notitiam suppedita documentum XII, quod quidem rettius Vruqm Gθrιth icta lui non temere,oniicit Paris interpres. Subiungitur VIDScitum Frigraviorum, sub Imperatore Ruperio, anno I 4Os consessim eque codice manu descripto expressum. Cum iudiciorum secretorum ratio nondum satis sit liquida, haec enunciata vix nostris

praeconiis egerit ' 'o Resormatio rudicii secteti Westphanti ei in impeximis Sistismundo trino I 43 . conscripta multumque ad iudicia We halica probemtelligenda facit. In caussis potinimum Frigraviorum iurisdictioni subiecti De. patur. VIII Codex legumlat consuetudinum iudita Wet phalici summae sedis aere omensis Depromtus est ex ta-hulari Noroliosen et iudicio sagacissimi Viri sileees XVt eo sectus sex adinota hut ne ab iis, qui hisce sacris nomdum initiati est ent in iceretur. Ormibus, praeterquam Scabinis arcani iudici. lectiorne fuit interdictum. Iam vera laetamur, haec sicana in usum iurisprudentiae, a Perili Cori.

57쪽

iario esse evulgata, cum antiquis institutis mirine insediviant. Ut enim omittamus, de iuramento , tactis sancto rum reliquiis, de impedimentis legitimis multa inesse doctis ingeniis digna id plane non praetereundum, quod tam iuridicum liberorum munus , eiusque graviora meta, quam quaestiones ad eos maximo pertinentes, p. 9 I. 98 excutiantur in ordinatio iudicialis Hassima. Annum prae se fert Iψ Iri, auctore Ludovico Hassiae Landgravio condita. Non inutile aut iniucundum erit hie p. I a videre, qua via iueaussis hospitum disceptandis processiim sit. Ius pignus ea piendi debitoris dominio subiectiam p. 43. ludendi impro-hus mos p. I 44. sistuntur. X Annexus et liber iudiciarius sive Gmchisbuchisis Reees XV, ut videtur Periit. Auctori,

eompositus Tenuem libellum magnae dixeris utilitatis. eum formulae iuris Romani sollemniter in iudiciis pronunciandae, patrio serinone indutae, proponantur. Quibus nominibus tunc honores insigniti fuerint, e p. 48 apparet. Accessit index rerum praecipuarum hae parte contentarum, diligenter factus librique usui acco nodatissimus Etli vero scimus, festinabionem omnem libro tali, qualis hie est. noxiam suturam tamen rei litterariae, atque Historiae Gen. manicae inprimis commodo, vehementer optamus, ut videre nobis consummatum opus brevi tempore liceati

PLANTARUM AMERICANARUM FASCICULI

decem, continentes plantas, quas olim Carolus Humierius Bolanicorum princeps detexit, eruitque, atque in insulis

Antialis ipse depinxit. ias primum in lucem edidit, concinnis descriptionibus et observationibus aeneisque tabulis illustravit, IOA ES BURMAΝΝUS, M. D. Athenaei Euseris, et in horto medico Ams laedamensi Professoriolanices, Academiae Caesareae Naturae c. riserum ocius Regiaeque Societatis Scientiarum saliensis Collega.

Amstelaedanii, sumtibus Auctoris, ab anno Irpe ad annum I 76o. I. Alph. 16. pl. ab aeu. CCLXV ita sol

58쪽

tectam Americam plantas etiam huius terrarum partis disquirerent, et deseriberent inter eos vero praestam tittimus omnino dicendus est Carolas I mirerus, anno qua dragesimo sexto superioris seculi Massilias natus. Hic enim licet vitae religiosae se devovisset, tam n et rem herbariam stidiose coluit, et plantarum amore captus, novasque visendi desiderio, sexies, triplici itinere, infido mari se com si immo iam sexagenarius quartum iter meditabatur, cum Gadibus pleuritide cvreptus anno huius seculi quarto diem obiit supremum. Hic certe Tournesortii amicus, qui vere Tou nesortius Americanus dici meretur, non tantum plantas exoticas accurato observavit, descripsit, delineavit; sed etiam ex veris historiae naturalis undamentis diiudicavit, et ad genera et species reduxit dignus ideo inventus , qui a Magno Galliae Rege Ludovico XlV. titulum et inpend in Bolanici regii obtineret. Deseriptio multarum plantarum americanarum, galbeo idiomate, figuris quoque plantarum expressis ornata, iam seculo superiori, et sub initium huius seculi, et nova plantarum americanarum genera, ad normam institutionum ournesortii elaborata, et tractatus de Filicibus anaericanis, gallico idiomate conscriptus, prodierunt. Ex his scriptis a nobis allegatis merita lumieri in rem herbariam iam abunde patent, sed in Bibliothecis Parisinis

academiae regiae scientiarum et R. R. . . Minimorum, ex quorum ordine erat Noster, varia plantarum et aliarum remm naturalium icones et descriptiones latent et miramur omnino, neminem inter Gallorum Boianicos per semi seculam de iis eruendis et edendis cogitasse, cum tamen ad emplieanda et illustranda nova plantarum americanarun genera multum conferre potuerint. Inter alia etiam laborum Plu-mierianorum specimina, icones, quas praesens opus nobis exhibet in Bibliotheca regia asservabantur harum exempla, a pietare regio Rubriet ad prototypum ducta, Merhaarius Orante Utillantio acceperat; et licet icones tantum vulgaribus nominibus a Plumierio adscriptis insigrurentis, nee veris

59쪽

veri deseriptionibus illustrarentur, tamen et I p. Linnaeus, rit plantas perlustrans varia in speciebus plantarum defini.ndi, inde depromsi adminicula, et dignam iudicavit collestonem, quae in usus publicos ederetur. Duo hos codices, qui quingentas et octo plantas delineatas continent, post obitum Boerhaavi in auctione publica mairno sistis pretio acquisivit Cl. Burinanisus et cum perspiceret, genera plantarum americanarum his ipsis editis speciminibus in meliorem ordinem disponi et definiri, non tantum studio suo, sed et sumtibus necessariis impensis, editionem operis ita praestitit, ut decem fasciculi, quinquennio, haud interrupto odidine prodierint.

Et quis melius hune laborem suscipere poterat, quam Cl. Editor, quippe qui a multis iam annis in Thesauro Ceylanico Herbario Amboinensi, et Deca4ibus plantarum asci- canarum edendis occupatus, omnes scripωres, qui exoticarum plantarum delineationus et descriptiones exhibuerunt, attente perlustravit, et simul culturam exoticarum plantarum in horto medico Amstelaedamens direxit. Quoniam vero leonibus plantarum non nisi nomina plantarum a Pluinierio adscripta et apposita erant, et genera et species ad modernum historiae naturalis statum disponi debuerunt. Pram

misi itaque nomine Pluinieriano, plantas, quae sub eo genere non collocari poterant, ad aliud et rectius retulit, et synonymis additis illustravit, servato quidem, ubi id fieri pωterat, nomine in speciebus Linnae exposito, vel addito novo

nomine, ex natura et forma plantae concinnato. In varietatibus definiendis signa specierum inter se attente compar ravit, breves descriptiones partium plantae addidit, et o servationes nonnullas adiecit, quae historiam plantarum praecipue, attamen et nonnunquam vires et proprietates, Comcernunt. Monendum tamen est, Cl. Editorem varias icones, quae in aliis scriptoribus iam luculon te descriptae ee delineatae sunt, omisisse: v. c. Phaseoli varias species, Paxisinsoniam, Ruelliam, cet.

60쪽

Ieones quidem vel ramos plantarum, vel integras plantas. naturali magnitudine expressas, sistunt, et habituna plantae eum florendi modo exprimunt Et licet minores florum partes non ubique, ut quidem desiderari posset, sistantur, a st,mina et styli haud raro deficiant tamen ad praecipuas vegetabilium partes deesarandas omnino sufficiunt. Cum figurae tantum lineis circumscriptis inescentur, nec omnem ornatum artis exprimant, incompletae quidem videri possendi, qui vero porpendit, figurae limites praecipue attendi

debere, et numerum, magnitudinem, situm, nexum, et proportionem partium ex his elucescere, de utilitate huius operis iam satis persuasus esse poterit. Licet vero studium Cl. Editoris in has leones Plumierianas non satis Iaudandum sit, optandum tamen est, ut albquis ex Galliae Bolanicis Antillas insulas petat, et opus hoc porro perficiat addendo inprimis accii aliore floris descriptiones, ad genera stabilienda et emendanda necessarias. Nos ex universo hoc opere passim excerptas observationesiet, quo ratio totius operis pateat, Caesalpiniae , quae tabula sexagesima octava delineatur, descriptionem, ut exemplar, primum proponimus.

Caesalpini polyphulla, aculeis horrida. Plum. nov.

Gen. p. 28.e Axs pi Ni sellis duplicato pinnatis, soliolis obovati quatuor iugis, floribus spicatis. Caesalpini soliolis obovatis integerrimis Lim Spec. PL

Pseudo. Santalum croceum Stoan Cat. pl. Iam p. 2I3. Hist. Iam Ton II p. 84. Calesb. Hist Carol. Tom. II.

Planta arborea, spinis vel aculeis numerosis, brevissimis, simplieibus, horrida. Folia duplicato pinnata, soliola subovata integerrima, v nosa, quatuor utcunque paria, nec retusa vel obverse ivatave in Catesbei icone. Flores