장음표시 사용
71쪽
Iaudes et vitia congessit Auctori. 32. Gustam Proem res totius regni convocat, sua de bello Germanis inserendo consti proponit, eorumque mentem explorat p. 236. Quishus cum nonnulli repugnarent, ex orationem maiestatis plenam habuit, quam p. 238. expendisse non poenitehit. Annus I 63o variis fortunae casibi is insignis habetur Galli foedera suadent, plenaque concordiae mandata iniungunt Charnacio, de quo adeas p. 24o. Sanitionem ordinum Sueciae de bello in Germania gerendo, descriptam legimus P a 2 243. Auctor Gustavum Germaniae flues intrantem, tamquam fidelis comes secuturus, p. 24S - 263 rerum Praeteritarum memoriam, quae viam quasi futuris inceptis Praepararant, inde a Ceutum annis repetit. Rex ad Electores
Imperii dat litteras, quarum summam vide p. 266. Gustavus foedera appetit auxiliaque sibi adiungere studet p. 269 274. Abitum parat, filiam Optimatum amori commendat, magnoque sui desiderio, tabulis testamenti antea scriptis, patriam relinquit p. 27s. Primo impetu insulam Rugiam occupat, usis Caesaris copiis, p. 277. Quibus caussis ad bellum suscipiendum motus sit, publico libello explanat, p. 282 seqq. Classe in quatuor acies tributa, sedo-miam invehitur, p. 288. Quibus opibus valuerit, quae adiumenta ad magna suscipienda adhibuerit, qua clementia victos complexus sit, 291 - 298. Auctor praeclare monstrati Opportuno tempore bellum avertit in Germaniam facile tamen, quod probe animadvertit Bochmius p. 3Oo animo prospiciens, sere, ut a Principibus, quorum mentem penitus noverat, adiuvaretur. Multum profuit Torquati de Comitibus negligentia, p. 3o . seqq. Dum in potiunda Pomerania occupatur Ratisbonae comitia electoralia celebrantur, magnifico quidem apparatu, sed multorum querelis atque invidia. Quae tunc alta, p. 3o8-3 I9. diligenter mem rantur. Res Angliae Arnstrutero expediendae luerant commissae, qui, quantum supplicis querelae ad Imperatorem detulerit, vix dici potest, p. 32 I. Non ingratum fore existimamus lectoribus, Rusdorim, negotia Palatina curantis, egregias
72쪽
fas virtutes p. 323 debitis praeconiis condecoratas, lege. te. Hiemartius paullum divertit, sine legentium incommodo, deque Friderico .alestore Palatino, multa ad oetempus peltantia, interserit, eademque haud vulgaria, p. 326 339. Pariter Brutus, legati Gallici, et Ioseph CD pucini sollertiam, p. 34o testatur. Nuncius de adventu exe citus Suecici in Germaniam, omnes sere vehementissime eommoveti Mallensteinio adimitur imperium, cuius ini eum Tillius surrogatur p. 347 3 SO. Inter haec Rex corona cingit Stetinum, cumque duce Pomeraniae paciscitur: quo salto ceteras quoque urbes in deditionem accipit, P. 2ec 36 a Fata plurium misere trucidatorum, nemo sine sensu doloris p. 36s seqq. perleget. Qua sortitudine et prudentia Gustavus insidias vitae structas evitaverit, erit operae pretium p. 372 seqq. cognoscere. Posteaquam Duratum Megapolitanum viam sibi patefecerat, pedem ibi firmius figit animumque di occupata ac provincia perspicue explie;it, datis ad Electores Imperii, atque reges varios, epis stolis p 38s Urbis Magdeburgi calamitates vivis depingit coloribus Auctor p. 388 39l. Nec Suecis fortuna semper eadem contigit, quod e p. 392 seqq. Optime perspicitur. Princeps Brandelaburgicus animum neutri' -
surri addictum libere profitetur p. 396. sve' ob
bergam obsident, et postquam ancipiti Marte esset utrimque pus uatum certis conditionibus accipiunt. p. 398 AO Pietatem Gustavi, inusitatamque clementiarn, Boehmius novis testimonἱis p. o8. confirmat. Nec hiems progressus Gustavi morabatur quod exemplis urbium hoc tempore vi
Gillis laedus de praestandis subsidiis iungitur p. 424. - impedimentis remotis, Francolario ad deram Rex appropinquat, moxque militum ardore capit p. 446-MQT , iusto deeernere proelio avet, cuius tamen dubio eventuiRex sortunam committere nondum voliait Crosnam,
73쪽
ipse deliberat, et cum eo ita convenit, ut potestatem haberet, Custrinum ac Spandaviam praesidiario milite firmandi. Primeipes plures vocat Lipsam, ut ibi de communi salute ageretur, in quam urbein multi concurrunt, amica consilia collaturi Quae hic loci tunc memorabilia acciderint, ea omnia copiose Noster . 47 - 48I enarrat. Saxo foedus cum uecoserire detredat, ex caussis a Boehmio p. 476. docte allatis. Tillius Magdeburgum cingit, atque funditus evellit. Excidium, graviter descriptum, dolemus p. 496- I . Rex Sueetae severioribus legibus militum licentiam cohibet, et Gripswaldiam brevi expugnat p. 2 - 8. Duces Megapolitanos suis terris renituit, magnifica pompa ad patrios lares revertentes, p. 32. atque legatos tam ad Gallos, quam Venetos delegati p. 333. Cui iucundum videtur ludicris animum oblectare, is lepida, eademque minus grata auguria p. 3 . reperieti clam iter vertit Gustavus in Saxoniam, cursum Albis secutus, hicque diversis castellis potitur p. 39 343 Progressionibus obviam procedunt Caesarei fortuna tamen minus prospera, p. 34 seqq. Castra
Iocat aequo admodum loco tam natura, quam arte munita,
quorum situm expressum vides p. 49 Non igitur mirum, frustra eadem impugnasse illium, p. 1 33 seqq. illius irritatur, adque certamen provocat hostem, quod tamen de-elinare cauto regi satius visum, p. ps7 Hoc loco Auctor interruptam antea rerum Angliae historiam, quatenus cum proposito congruit p.ris Q 88 repetit, deque pugnis, auspice Hamiltonio commissis, aliisque rebus accepta cupido lectori immisceti Cum vero Gustavus nulla arte eis stris eliceretur, Tillius abit, versusque flebiam cursum dirigit, .
p. sya Undique colligit copias, ut vim foederis Lip
siens frangeret, p. 94. mox pedem refert in Saxoniam: quo iacto Elector Saxoniae ita turbatur, ut cum Sueeis varia consilia iniret, .s 99 εο , de quibus monemur p. Os sqq. Lipsa a Tillio certis conditionibus accipitur, de quibus Boehmius in primis p. 6o8. consulendus est. Sueci recuperant Magdeburgum, seque Saxonibus amice adiungunti
74쪽
Gustavus cogitata proponit tali oratione, cuius verba digna sunt, quae ab omnibus legantur p. 6 I. Futuro certamini omnia praeparat. Laeta capit miles Suecicus auguria,
eaesareus trillia p. 616 Tillius haud procul a Lipsi e stra ponit, proelium recusaturus, sed a Pappenhemio excitatur, ut acie decernat p. 62 a. mustaxus, quaerat peritia, omnia sapienter orcinat, aciem admirabili sollertia instruit, novamque cohortem constituit, quam in tabella p. 628. apte Auctor repraesentavit. Non pigebit usus militatis specimina, artesque nuper excogitatas, p. 627 - 6 2 uno
quasi intuitu perlustrasse. Quomodo acies ab utraque parte fuerit disposita, quibus copiis explicata, pulere sistit Dbula p. 44. quam omnes cupide arripient. Tandem die septimo Septembris, ancipiti diu Marte certatur, donec Sue- ei hostem tundunt, spoliisque opimis aucti ducedunt. Gustavi et illii de hoc certamine epistolas p. 638 seqq. Hartius edidit. Multi ex primariis utriusque exercitus ceeide runt; plures vulneribus operti, quorum nomina p. 664.
designantur. Lipsiam Saxo, Me eburgum et Halam sumeus occupati p. 72. Iam de viis belli in posterum prosequendi Gustavus deliberat, adeoque Eriurium progreditur, ubi
ineolas dulci sermone mulcet, p. 84. Inde celerrimo cursu per Thuringiam in Franconiam transit, neque silvarum, neque montium dissicultatibus retardatus Urbes obstantes ubique occupat, Moenumque vincendo sequitur p. 94. Suiniurium, Herbipolin, aliaque oppida, sub suam potestatem redigit. Dum Herbipoli moratur, advenit anius, Angliae Legatus, quem Auctor, ut indolem discrepantis ingenii probaret, apte cum Roto contendit, p. 7I4 seqq. Quae Rex ab eo postillaverit p. 7I 8 refert, hisque postulatis primam praestantissimi operis partem concludit Auctor Magnam
gratiam cum in doctiss . tum Boelimius V. Clar a gratis Iectoribus iniit, quam merito cum l. Martinio, nativam Anthea diibonis vim pulare exprimente, communicabunt.
75쪽
Lucum sermonem translatae, mon observationsius mrinis in Opus integrum, Auctore D. N. AC. REI SKL Lipsiae, ex ossicina Loeperia, 76s Alphab. I. plag. 8.
in . Cum nuper per mercatumvernalem nobis in animum ve- nisset, Thucydideos libros repetere, id quod et otium, quale tunc nobis erat, et auctoris, in suavitate summa, bgnitas, vehementer suadebant, est enim scriptor is, qui et aetatem non puerilem, et nescio quam samiliaritatem cum Graecia postulat placuit nobis eadem illa opera Celeberri Retilii libellum quem diximus conserre cum graecis , quod minus successisset, nisi totum opus Thucydideum perlustra semus. Habet enim illo hoc proprium, ut a negligente amico perspici animum suum nolit, constantiori contra sototum libenter perspiciendum atque intime cognoscendum praebeat. Qua in re magna similiitud inter duos illos amicos, Thucydidem atque eius interpretem, apparet, quoruin alter alteri, quis vero frequentius dictu facile non est, licem assundere videtur. Ita enim se res habet, pauci h didem sine interprete admittent, pauci quoque elicit tem et sollertiam interpretis, nisi commenuatione pracsenti ipsius auctoris, prout merentur, intelligent Quo in negotio varia nobis acciderunt praeter opinionem. Nam cum primam illam Corcyraeorum orationem vertam a Celebere. Reiskio, solam legeremus, vidcbatur ea et obscurior quo dammodo, et minus oratorie tractata esse qui error vereor ne plurimi, aliis nobiseum communis sit futurus , alieniores enim a toto instituto nescio quomodo eramus. Uerum postea, cum vernacula illa cum graecis conferremus, videba
76쪽
mus sicile, primum arduum esse quod susceptum erat negotii deinde illud ita transami atque persectum esse ab
interprete doctissimo, ut pauci ad tantam scientiam et grae- eae linguae et nostrae, dexteritatem felicitatemque in vertendo non nimis plano auitare, copiam eruditionis , atque ingenii, quod in hoc viro summum agnoscitur, vim adspirare posse viderentur. Nescit enim, quantum sit bene vertere graecos et latinos auctores, nisi qui id attigit, praesertim P in nostram transferendi, i. e. tantum non trans-hrmandi atque alii faciendi sunt. Vertere enim auctores Harinaecius etiam et alii multi possitnt, quorum ille apud N. T. scriptores, aliquis alius apud Nepotem, pessimam gratiam iniit bene autem vertere tantum est, ut, quod-Cicero de oratore discit, divina omnia in eo esse debere, id non male de interprete bono assii mandum esse videatur. Igitur. mioniam hicuit Celeb. Reiskio insigne monumentum doctrinae graecitatisque suae hoc libello constituere, habemus sane quo iuventuti nostrae gratulemur, quae et talem rectorem studiorum nacta est, qui eam cum studiis humanioribus in gratiam facile reducet, et ex huius quoque libelli diligente lethione fruinis capiet summos quamquam nec versatis, smos in Graecia viros huc aliquantum temporis impendisse poeniteat. Sed de versione ipsa eiusque instituto atque natura, post plura iam de praefatione quaedam, quae et eleganter, saepe etiam iacet scripta est, continetque ea, quactsummi viri dore inae elegantiaeque respondeant ita, ut aut vera sint, aut tamen tam acute tractata, ut digna esse,
Est autem ista illa praefatio sane doctissum lesbique imeundissima ut suavitate sua lectorem facile rapiat ad assentiendum. Itaque cum interpres noster quaedam, magno cum
lepore, de instituto satisque libelli sui disseruisset, iam de ipso
Thuevdide quaedam monet; qua in re ipse pro acumine ingenii videbat et multos a se dissentire, quaedam vero etiam eontra duputari pose Videamus autem verba ipsa.
77쪽
nis caulla diligenter pei legerem nihil inveni, quod hac a erobitate dignum videretur Mallemus sane addita esse exempla non enim nisi perpauca in orationibus ipsis notata invenimus. Nondum ita firmis praeceptis universa stat ars ratoria, ut ex hac tanquam Codice legum argui Thucydides
possit. Quid enim Θ Si persuadeo auditorem, si delecta, et id, quod summum est in omni rhetorica et in Q histinendi caussa regulae ista natae sunt; id sine regulis. quin etiam interdum contra easdem, si obtineo modo hoc a me fiati nihil sane pecco nisi insit aliquid in ipsa oratione, quod falsum, impium, scurrile, aut contra bonos mores sit;
neque magis e. c. medicus peccaret, si aegrotos per Contraria et abhorrentia a communi usu sanet, modo id faciat. Neque enim eloquentia regularum causa, sed contra potius. Itaque ego sic existimo, duas esse res in arta oratoria spe-nandas. Primum est id, quod ita cum perseitione nostra, gesbium scilicet corporis totius, ingeniique imprimisque persectione morali id est virtutibus omnibus, coniunium est, ni divelli nullo modo possit idquo mihi videtur solum in tota arte stabile atque aeternum esse. vitanda itaque sunt, ut in tota vita, ita imprimis in orationibus, quicquid
aut ipsum vitium est aut tamen imaginem ac suspicionem
78쪽
.Itiositatis in mutoribus creare posset. Ita e g. immodestia oris magnum vitium inmoratore, atque etiam in se edem contra aut in aliis rebus naturalibus sbi aliquid indulgere dum orationem habes, id, etsi in se non est vitium. tamen' niam βλακειαν, quam Graeci aiunt, atquehanc immodemam oris innificare videtur, et ipsum omittendum est Cuius rei infinita exempla possent inerri. Sunt vero non pauciora
alia, Quae non videntur naturalem nexum cum persectio
habere, ideoque libera esse, nisi contra consuetudo sanxeriti Itaque ut priora illa, aeternis legibus, tamquam vinculis quibusdam adstricta sunt ita haec contra, ut ipsa illa consumtudo, stultilant, neque enim alii rei, quam huic. id est inceditissimae sunt quasi annexae Germani die Moden, aut d Gesta ac deraeum appellant. In his solus usus consulendus est, ut in variandis vestibus. Videamus iam quale
ad genus illi, ut Celeb. Reifrius appellat, naevi Thucydidei pectineant Igitur nisi ostenderit stultitiam insignem aut
turpitudinem, sive etiam aliquid quod harum rerum vel exbguam imaginem, εοι philosophi dicerent, in nobis excitet, ego quidem non putem hos naevos ad prius genus referri debere. Sed sortia in eo esset vitiositas quaerenda, quod tractat res eas quae ad rem nihil pertinenti Quas vero oratori nihil esset ingeminandum praeter hoc. Etiamsi enim
rem quamque suo loco proponere aequum est habet tamen orator non minus, quam poeta, liberum eampum in quo, gari latius queat, et recedere interdum a proposita re, modo ne illam ex oculis dimittata Quod sane oratorem illum
optimum unquam sectu non memini. Cum rei exempla in omnibus oratoribus facile invenias, ut deflectant inte dum a proposito, et arierant quaedam, quae videntur axe ipsa seiuncta esse, neque tamen aliena sunt; nam id quoque oratoris est, revocare animos audientium a diutina consideratione unius eiusdemque rei, eosque emittere quasi in
quaedam alia, si modo suo tempore ad id quod eaput rei est
redeant. Haec si teneas, et universae arti hicis aliquid afl-detur, et non Thucvdides solum, sed omnes omnino oratores, a defen-
79쪽
ale sensione non carebunt. Quin etiam, ut ad alterum genus veniamus, eorum se praeceptorum, quae firmiori fumdamento destituta, normis in consuetudine nescio qua, sic a populo vel gente recepta nituntur, in his non video cur non orator accommodare se possit ei coronae ad quam di- est. Utar in hac re exemplis vulgaribus e Grammaticis.
Quid stultius, quam verbum in singulari nominis pluralita, clare, quod ne in pueris quidem serendum putamus. Iam si Graecus dicit me Gατρέχει rectene dicit non arbitror, si ad vivum rosecure velis sed quia hoc invaluit se, ut alto. rum sequi stultum videatur , is qui diceret τὸ α τραουσι, si non delirus et arrogans, tamen ineptus putidusqucre, ne existimaretur. Ita quoque orator. Si corona nonnullis rationibus dicendi deleuetur, etiamsi fortasse aliae me liore snt, orator se ingeniis suorum applicat, ut apud nos quoque fieri solet. Nam quid magis ridiculum cogites, quam eam rationem dicendi scribendique, qualis in aulis inva luit, vulgo den Cantia 'appellant, quem qui primus invenit
homo ineptus certe fuit nunc vero frater eius germanus esset,
qui in edictis Gellerium et Rabnerum, viros sospitatores Ge manicae linguae, perverso studio imitari vellet. Sed neque opus est sic defendero lori filium Antitheta reprehenduntur, et nimia aequalitas complexionum qua in re aut ego eorum rom non intelligo, aut nemo umquam minore diligentia in his rebus usus est, quam ipse noster Thucydides.
Horridum enim habet genus dicendi, et calamistro inustarum periodorum adeo abhorrens, ut neque coeptam seriem verborum et idearum servet tantum abest ut membra ad lineolam nescio quam mathematicam exigati Videtur igitur Thucydides in contrari potius reprehensionem incurrere, neque aliter exeuiari posse, quam ut dicamus, magnum ingenium etiam contra vulgatas regulas aliquid audere debere. Itaque ego sic responderem me non estistimare, Thmcydidem esse talem, dis ab eis Aiabiae it rhetoristhenwlas verba sunt censoris neque provoco
ad aliud, quam primam quamque viri orationem, aut etiam
80쪽
saueri, Viri graecissimi, lectiones si quis tantum harum e pila perhistrare velit. Si tamen hac in re me amor Thucydidis forte decipit, nescire fateor, aures Atheniensium eo tempore nescio quid accuratius atque comitus desiderasse;
quamobrem omnes tunc temporis oratores hoc colore usi
sunt, ut apparet, neque adeo mirum est, s hie sitis civibus se probare voluerit, cum genio saeculi sui se non seculi post Christum natum decimi octavi, similem esse voluerit. Nisi fortasse incolis emporii Lipsiens haec scripsera Nam
ut ego, et niscum Artasse plures existimabunt, ad unius capitis sensum omnes oratores exigendi nequaquam sunt, qui
ipsi inter se infinitis modis disserunt, ut, si summum dicas, a tibi, nisi velis plus tibi sumere, si dicendum Isocrates mihi nimis melleus est, Thucydides interdum argutior sed Isocratem et Thucydidem ut minutos pueros proscindere, id mihi videretur iusto acerbitas esse. Quid enim 'sunt summi viri qui se scripserunt, sunt quoque quibus haec placuere, hisne omnibus te ipso iudice biporis dicam scribes It que haec de aequalitate membrorum, et de antithetis disputata sunto. Nam in hoc omnium consensus est, praeci, rim esse oratorem, qui inter ceteras virtutes etiam his illistretur nimium in ea re suisse nostrum non ante persuadebimur, quam allatis exemplis, et constituta norma eius, uutra quod progredi nulli mortali liceat, tanquam ex lege contendemus. Nitio quoque vertebatur auctori, eum in na-σ- τελευτοις, et similitudinibus verborum, et eiusmodi lusibus, mirum quantumoccupatum esse, p. 63. Hoc si in homine non vehementer copioso harum rerum reprehendas, quomodo
ipsum Iesaiam defendes, qui infinita id genus habet Amctores quomodo alios Verum ego sic existimo, omnem concinnitatem verborum, si naturali ordine fluat, non esse vistiosam si si quaesita, tunc else. Itaque nostras linguas, propter durum et asperum nescio quid et, quod reverata
gellerarunt a custioribus linguis, inaequalitatem et conse
gosos sonos, has veneres, hanc similitudinem, et quasi comhnguinitatem verborum, plane non adsequi ut si quis tale