장음표시 사용
481쪽
Hsque utatur; Gustavi a me animum paci vel bello parem
celebret Hoc vero ubi continuatum aliquamdiu narrat, sapientiae huius tribuit, quod praeter aliorum opinionem, omissa Calmaria, quam Danus interceperat, arma contra Sconiam vertit, duce Ioanne, ut vires hostis distraheret, ad
invadendam Ostgothiam, Isib gumque liberandum cum copiis missis Quod vero dubitandum putat mox conscione, an ignaro, Imperatore Georgius Luneburgicus conscriptum in Germania militem Dan adduxerit, quaesisse, non invenisse nodum, nobis quidem videtur; qui non comprehendimus animo, quid ad Imperatorem vel ex suspicione re ferri in eo negotio possit, nisi sorte, quod interdimim non dedit quod tamen, si medius in controversa, quae ad imperium nihil attinebat, haberi vellet, dare non poterat, ipsis legibus impeditus, quo minus Germaniam agitandis
externarum litium arbitriis armis implicaret. ibi nocturnus Danorum superventus, quo castra Gustavi irruperant, memoratur, Boe ius quaedam memoria digna supplet. In iis quae sequuntur, mira rursus brevitate Martius multa ali. unde repetenda, transiit Caussa, quam adsert, ne in bnutias et res taedio futuras incidat, sorte pluribus parum probabitur Nam, si unquam, tunc sane res Dani strenue gesserant, nec illorum scriptores cum fastidio leguntur. Aene illud quidem, quod de regis Gustavi in sua se recipientis.
itinere narrat, consentire cum aliis auctoribus arbitramur.
Nam Careliam ipse profecto non adiit; sed Holiniam rem
revertit, auctore quidem Loeceni, ut curaret lanus patris. Sed sorte revocaverat alia necemias ob Sigismundi, Pol. machinationes qui Remulos domi incitare in Gustavum,
liebatur. Credibile est Hartium incidisse in commentarioω obscuriore narratione imperfectos, in quibus Caroliae inter alia scriptor me norit, ubi quae ad maturandum reditum impulerint, explicare voluerit. Novam irruptionem Dan rum in Sueciam, summatim ruinis attingit, nec Gustavi obviam procedentis adparatus exponit Quo loco quaedam de variantibus ducum in consilio sententus historia non indigna
482쪽
digna ab aliis sunt prodita. Hoc rursus moderationi sapienti in rege iuventa servido tribuit, quod ex comparatione hostium intellecta Christiani R. Dan. virtute, ad pacem hortantibus Anglis aurem praebuerit, ut Rulsos potius ulcisceretur, atrem promissis inanibus ludificantes, et Poloni insidiis paratus occurreret Laus vera hic regi Danico tribuitur, de quo etiam mehmius aliquot luculenta festimonia adsere, et novam editionem operis nostrum in sermonem
conversi' quod de illius vita te Sthlimgius composuit, a rari nuntiat. Acute inde observat Hartius aliquid do iudiciis virorum militarium ipsiusqho pinotae, qui Gustavum infelicium quoque armorum e tyrociniis summum m-turum ducem coniecerint. Erravit vero, quod in hoc tempus confert Ioannis, stigothiae Duelsa cum Maris Elisabet nuptias quod iam antea a mehmio xene reselli meminimus. De pacificationis rursus opere agit, in quo iure paullo plenior et exactior enarratio exspectari potuisset Botami certe in adnotatione docte ex plenis instrumentis apud Schlangium evincitur, regem Angliae omnino reconciliatorem egisse, quem mediatorem dicunt quam pers, iam nemini concessam ratus Hartius, ea de caussa a pacis tabulis, quas excerptas tantum, recisis sollemnibus, apud solum Loccentum legerat, abesse exordium sibi persuaserat. Meliora sunt, quae de recusato Belgarum foederatorum Lficio ob exulceratum Dan animum prodidit. Idem me, mitis redditis ab Hartio denuo caussis, quae bellatorem Gustavi animum flexerint, alias fidei propiores addidit. Sola enim ruinalis adparam inopia et Dani ad Holiniam facta ex-scensio arma iras prope testamento patris relictas gerenti non extorsissent, nisi veluti e specula surgentes ab oriente et 'meridie tempestates prospexisset. Mire posthae de iis iudicat, quae in disceptationem venerint, quali dimidia sere pars in titulorum et significationum honoris invinibus eonsti terit. Sed periti rerum Europae talia praeludia dicis caussammtui norunc donec pateat, quid animorum cuique parti, et cui sestmato opus sit. In eo autem faciles adsentimur,
483쪽
ratioru potius, quam adsesiui, obsecutum regem, vicInisi potius, quam viribus diffisum , dum paullo duriores etiam,
quam virtute meruerit, conditiones non recusavit. Ea lubentissime legimus, quae parta pace, princeps, necdum veteranis regnandi artibus, in rep. emendavit. De maritimae potentiae subsidiis comparatis quaedam auctor iam
praedixerat. Huic rationi non minus, quam mercaturae,
conveniens erat, Belgis amicis et sociis uti unde eum his quindecim ad annos foedus pro mutuis commercns et possessionum securitate percussiun. Alia quaedam domi ordinata carptim reseruntur, in quibus plura e statu atque institutis Sueciae declarari paullo diligentius optares. dictum sene de exsulibus non recipiendis in regno, in fidei publi,cae testimonia adferrent, secius intellexisse Harthis videtur, quod nullo religionum respectu id conceptum putavit. Exspectatis tamen de nonnullis paullo uberiora, ut in primis do
instaurata et ornata academia psallensi operum sane Gustavi haud ultimo illo ipso iam tempore suscepis, si fides
scriptoribus domesticis. Sequitur de edictis regiis contra sodales Ignatianos, et contra metaphvaicos, quo tunc nomine notabantur, qui studiorum caussa in Poloniam proficisce. haesur, et iis consiliis eius parum amica doctrina imbumbantur. Haec ad gustum oporis lectoribus dandum paullo pressius delibare voluimus. In reliquis carptim de iis quae eminent et de meritis editoris V. Cl. et λmplies historias amantes admonebimus. In bello Russico narrando valde miramur, ab auetore Petrum Petreium ab Erisfunda, script rem summae auctae, iratis, et ne Treverum quidem consultos fuisse; a quibus quaedam melius doceri potuisset v. m. de Michaele, Theodori F., qui non nisi per matrem ex antiquis Demetriis descendit, genis ipse Romanorius de grandi pennone, quam Russ Suecis solvere coacti fuerint, quum ea XX millium Rubionum, Petreio teste, permodica fuerit et de creditis privatorum in Suecia, de quibus tamen mutua pactio tantum sancita suit. Coniecturas etiam adsert
de caussis cunctationis in Gustavo, curiatrem citius mai
484쪽
ribusque opibus in occupando solio Russico non adiuvesit,
parum certe probabiles. Nec enim Suecos fugere poto rat, nunquam serio proceres Rustas de re tota cogitasse. Ubi
de duplici genere occupationum vigentissimi regis agit, iuro
eommendat in re bellica studium imitationis veterum imperatorum. Satis tamen constat, secius ipsum multa conatum esse, quod prudentioribus xenstirnae monitis aurem non praebuit, nec ortunam Germaniae, nunquam alienigenis
obnoxiam, in consilio habere voluit. erissima laus est, de emendato iudiciorum A. S. eIo Iocm in Succia ordine et modo inde hodie multa saluberrimi exempli etiam alibi petere liceret, si ultra conciliatorem lucri Tribonianum saporunonnullis in locis auderemus, et omnium bonorum ex voto fidem et candorem maiorum simulatae et in avaritia lupanari prostitutae iustitiae lassicoremus. De Iacobo primo Russae et Sueciae pacificatore parum modeste sentit auctor quum nemini prudentiorum obscurum sit, non secoris diam Iacobi, sed Angliae necessitatem caussam fuisse, Russae ut consuleretur. Inde enim nisi vel in hunc diem materiem sebricandis navibus, et vestiendis nautis, minaces et pro insularium ingenio saepius praeseroces Britones ibo comparare poterunt, unico interdicto Russico, unum intra. diem de non evehendis malis, ligno querno, annabi, lino, resina et reliquis, vanissiman, illam de dominatione maris spem ab iratissimo Neptuno furentibus fratribus iactandam traditum iri, ne dubitent in primis si Suecia quoque ebDania aditum illis negaverit. Interdum Hartio etiam accuratiorem geographiae notitiam deesse, periti animadvertenti ut quando v. gr. exholmum in Ingria ponit, eo praesertim tempore. Nec deseriptio.Noteburgi, nobis, qui aliquoties in flumine Neva insulam circumnavigavimus, ulla saltem ex parte probari potest, et occupationis labor magnus esse non potuit, quum utraque ex ripa minimo etiam genere telorum M oppugnari possit. Valde oratorum more inde Gustavires domi gestas extollit; sed summa hariasmul Gecenium, interpretem Latinum sermonis a rege in comitiis regni ha
biti adfici Inter conditiones pacis a Suecis cum Russia
485쪽
initae refert quaedam paullo obscurius, ut exteri non satis capiant, quid actum uerit Sed Eoehmius in adnotatione egregie succurrit, solo indicio libri ad haec pernecessarii. Aequior Hollandis, quam ipsi Angliae Hartius, laudat studium erga Rus s. Sed eaedem profecto, nisi maiores caussae, quκm de Iacobo I. praediximus, impellere debuerant, si non impuleranti me suspicionibus contra Danum non adissentimur Hartio, Carletonio sponsore quem alias obtrectandieaussas habuisse consisti an belli Polonici caussis narrandis rursus varia subsidia, fide aliqua digna, Auctor requirenda non putavit unde Mehis nonnulla aliunde supplendi occasio data est, qui bene etiam arguit narrationem de posteris
Ioannis Regis, non prorsus a successione exclusis, ut Ham eius resere, et ex Robieretichio docet, lassislaum anno demum post Sigismundi inaugurationem natum fuisse ostendit haec res, codicem istum necdum editum de genere Gustavi, ad quem provocatur, in hoc fide destitui, quasi patet
ad solium Sueciae vocatus promittere coactus tuerit selium XII annorum Holiniae in sacris augustanae consessioni addictorum educandum curaturum. Idem praeclare admonet, distinguenda esse comitia Lincopingae a C. 6oo habita, et Norcopingensia A. I 6o4. quando in illis abrog tum quidem Sigismundo regnum, administratione libera C rolo permissa in his vero Carolus rex creatus et de succes.sione constitutum est, ut Warmi ius in vita Sigismundi re didit Utraque etiam narrat inferius sed illa ad A. Is 99. resere; sed Gerenius arwingio accedit, erasius autem epitomes L. III multa addere poterit. Pulcra etiam a notantur de inauguratione filiorum Cisoli per vexilla in Finniae et Sudermanniae ducatibus et laudatur exegesis, seu apologia Suecorum Holmiae A. I 6 Io publicata cuius quidem auctorem serri Messenium Boiamius scripserat; nune vero aliter eum sentire comperimus, ut Messenium Latine solum vertisse a Rege Carolo re ipso Suecim conceptam statuat Totum hoc bellum copiose satis et eleganter me moriae auctor mandavit libertate tamen stili nonnunquam
486쪽
usus, quae praeterqvim a BrItanno, vix exspectetur, praessertim quoties do regibiis loquendum est Videntur autem nonnulla, quan ex fide codicum se prodere scribit, non satis
suis temporibus digesta esse ut vel illud de Belleno, Tat.
taros et Turcos foederatos in Moldaviai emittente iam A. C. 6I . satis a P aris, in orat apologeti, et a Restivino apud Milimn p. 236. confutari videmus. Adduxerat enim in Moldariam opias Gabor, sed pacem Polono conciliaverat, et aliae ureis irarum caussae fuerant. res vero post annos demum hoc, quod Hartius huc coniecit, inferius p. 397 ed Cracov. fidem iacit Alia quaedain meris conisiecturis niti videntur, vesuti quae de Falire achio pro a gumento praestitorum clam ab Imperatore Polonis auxiliorum adfore. Iter inde Gustavi quod dissimulata dignitate Α C. I 62o per Germaniam secerit, resert Sed breve illud fuisse, nec ultra, quam Berotinum usque protensiam, multa indi-eio sunt. Egregie Mehmius narrationem, a Papadopolo ex Salomonio semiam, de ipso Patavi literarum caussa morato, refellit. mee do Uitebergens commoratione verior rumor fuit, ut ex Semen probat. Martianae descriptioni connu hi regii nonnulla Boehmius adiecit, quae non amoenitatis minus, quam usus habent. Me forma reginae, si ex tabula
Clerici, nostro Meterano addita, iudieandum, Christinae Gliae effatum magis, quam alia praeconia pro bes. Ubi nuptiarum pompa et alia domi acta memorata sunt, noum belli Polonici apparatus et Rigae obsidio admodum exacte traduntur ut maximam bsidiorum, auctori oblatorum partem ad bella pertinuisse iacile intelligamus. Pericula quae G flavus incurrit, argute notantur; ubi etiam Boiamius puleram exigieri symbolam contulit. Eminent prae ceteris quae de magnitudine animi Gustavi victoris, qua deditis ignovit, leguntur satis constat, quot socios amicosque postea talibus clementia exemplis paraverit. Ceterum, notante mefimis, pleraque a Loccenio in his sumuntur. In his, quae de aliis inde progressibus sequuntur iuste de Cu-ronia et Semigallia , olonias ab omni memoria clientelao Ooo lege
487쪽
lege obnoxiis, Schesiarum Boebisus eorrigit. Sed illud quoque intelligendum, lethoviam nullas munitiones h huis, ne quis vi sorte captam putet. Post pactas in mouentem annum inducias, quae Rex in Suecia perfecerit, brevissimo sermone enarrat auctor, ut hac ratione magna Operis inaequalitas notanda sit. At enim fatum hoe eis seri. piorum dicas, qui res externas componere audent Medio induciarum tempore, quum Sigismundus, veluti occasiones speculaturus, emantiscum contulusset, et Gus avus in tempore praecavens classe valida aditum portus circa Uistulae ostium occupasset, quae acta sint pro ingenio explicanti Hartio diligentiorem et exquisitiorem Lengnichii, V. Ili., descriptionem Mehmius adiunxit. Nam nibi aeque in hoe auctore desideres, quam quod huiusmodi opera saepius non adhibuit. Unde ex eodem Lengnichio comitiorum Pol 'niae secuto anno acta opportune rursus repetuntur. πο- nuntur inde reliqua satis graviter, ut sunt legatio Hispanici, induciarum in biennium prorogatio, et Sigismundi errata; 'uibus egregia quaedam subiiciuntur de Gustavi praeclaris domi institutis et erga litteras praesertim meritis Oiriosa et lectu dignissima sunt, quae eruditissimus editor in adnotatis observat. Nos maxime illa de Grotio adverterunt. Dolendum sane est magnopere, huic, qui Gustavi vitam unus omnium optime certe narrasset, rem commissam non fuisse,
nee Bbsidia submissa. Idem Heinsio, quamvis historiographo Sueciae, acciderat. Sed quid Holnsius ad Grotium pErat enm, hic Homerus cuilibet Achilli invidendus. Sed He insit querelas in epistolis a Mosero iuniore publicatis, qui Iegerit, facile id, quod est, suspicabitur, Suecos ex aemulationis ingenio noluisse concedere gloriam eam alienigenis, quam ramen occupare ipsi non potueranti Annales Belgii Grotianos quoties certe legimus, miseratio nos populorum subit, quibus similem scriptorem sata negarundi Quae deinde Hartius quanta facundia, tanta libertate, porro exponit, ad finem usque belli Polonici, ut magna ubertate rerum et eatium lectores capiunt, et multis tam sententiarum, uuam
488쪽
orationi luminibus illustrantur ita variis in locis correctione nihilominus indigenti Ut autem chartae parcamus, quae ipsi notare insuper possemus, prementes, sola 2 hini morita opponune multa emendantis supplentis, admonentis. Persequemur.
IANI PLANCI ARIMINENSIS, DE CONCHIS ML
nus notis, Liber eui acetis Specimen aestus recip=ota maris superi, ad littus portumque Arimini. Editio altera duplici Appendice aucta.
Romae in Aedibus Palladis I P. A. Anno cIola CCLX. to
Libri huius celebratissimi a Plane primum enotiis annor 39. editi summam sus retulimus in Acta nostra anno 27 q. pag. III usque ad pag. I 2I modo tantum summam reseremus Appendicum, quae in hac nova Romana editione reperiuntur. Prima igitur Appendis, quae ineipita pag. 3 usque,d pag. 93. continet Annotationes, Addiationesque ad Librum de Concitis minus notis, et ad Tra. natum eui accessit de Ain Mags ubi multa Plan a novis observationibus amplificat, et interdum corrigit, quae in priore editione docuerati Inter ea, quae addit in hae prima Appendice, non reticenda sint duo Cornua Hammonis, quas in Lictore Liburnens nativa reperit, et quae ad Lituum, et Semilituum sunt relaxenda, quorum etiam adiungit figuras in Tabula I num X sub interis . et P. Quarum .ii-
tuum, et P. Semilituum refert. Horum tamen Corporum
in seruncta Appendice Cap. I. et Cap. II. uberiorem dat deis seriptionaem. In hac eadem Tabula prima num XI et XILindi figuras Nautili sui III et IV cum marginibus, quorum margines omissi fuerant ab Incisore Bononiensi in prium editione, quos margines tamen in descriptione Planciumeminerat. Item figuram addit sub num XIII et Litteris . . L Nautili III maioris, Lupini magnitudine cum mar- . O.o a
489쪽
one, cuius exemplum nativum reperit in sedimento Ariminensi, et alterum fossile ei missum fuerat a Carolo Allionio Taurinensi, Viro Ct amico suo in Liguria sua repertum. In Tab. . addit sub num XI Cbnchas Anatiferas melius es.sormatas, quam eas, quae deformatae fuerant in priori etatione sub num. IV. Item in eadem Tabula sub num Xu. figuram ponit Balani medii compressi, quae omissa fuerat in priori editione. et hoc factum est in quemdam, qui Badainin hunc compressum copladerat cum Bagano pepe pyram si Fabio.Columna in Tab. XXX. Phylobalani sui expresse, et a Planco Florentiae recusi. In Prima hac Appendice lameus multa etiam indicat, et tangit, quae uberius in Appem dioe Secunda describit, et Tabulis aeneis expomitii in fine
denique primae huius Appendicis notas quasdam adiicit, mae ad suam dissertationem de Aestu Maris Superipe ment, quarum prima est, quae ad bonos illos Gallos pag..s cxpertinet, ubi ostendit, non de universa Gallorum gente id aictum fuisse, ut revoltiani interpretati sunt, sed tantum duAcademicis quibusdam, qui minus accurate observationes suas circa Aestum maris in aliquibuslortubus Oceani insibeuerant. Ita suprema nota est correetio assertionis euiusdam suae, qua dixerat veterem murum fortissimum quidem, quo muniebatur Urbs Arimini in sequioribus saeculis, esse moenia Romanis condita novis enim Observationibus et ratiorinibus innixus cognovit, murum hunc non a Romanis, sed vel a Belisario, vel a Longobardis conditum fuisse . ut Urbem. Arimini vel contra Gothos, vel contra conatus Exarcharum tunc Ravennae degentium munirent idque confirmatio-bili Inscriptione C Nonis Camiano dicata, quae reperta fuit in fundamentis muri illius, et quae post Caium Imperatorem vulgo Caligulam edita fuit. Romani enim praeclara suorum Civium monumenti non .ita facile detu bassent, neque in murorum undamentis sepelissenti mane Inseriptionem hi suo Cimelio Planeus adservat, quam dono accepit a Romu-aldo Rota, Societatis Iesu Provinciae Venetae Praesecto. Appendix Secunda in XXIX. Capita distribuitur, quam eontinent conchas Resque alias marinas manus notas, quibua
490쪽
MENSI SEPTEMBRIS A. MDCCLXI. P. II. 4 τ
bus adiectae sunt figurae, quae XIX. Tabulis novis exprimuntur. res in superior Appendie indicatae iam sum xunt, quae hic uberius, ut diximus, describuntur. Eise benda quidem esset hic universa Appendis secunda, ut vesomnes in ea contentae describerentur indicabimus tamen ea, quae praecipua videntur. at primum dicimus Cap. V. accurate dari deseriptionem et Anatomen duorum generum .echinorum, quorum figurae item dantur in Tab. I. et II. huius Appendici' ubi us evidenter ostendit contra Reauimurium, echinos nori aculeis incedere, sed Cornibus quibusdam, seu Proboscidibus instar Hirudinum, quas ex sorvminibus pene innumeris emittunt per Triangula sphaerica, quae a vettice ad basim echini sunt dispositia Cap. VI osten- dit, Cucumerem marinum Rondeletii aesta echinum quen dam Coriaceum. Cap. IX. Favaginem, seu ελιωηραν, αEηριον Aristoteli esse Ovaria Cochleae Punctatae ostengit. cap. X. Anatomen dat cum figuris uel marinae utrius que, quartim primam vocat Amygdalam marinam, cui circa ventrisulum tria sunt ossicula priBaatica a natura data, ut trituratione irangat et digerat Nautilos striatos, quibus vescitur. Secunda Nux, tu nauiubam a similitudine huius fructus vocat, ossicula minora circa ventricutam gerit. Cap. XI. Conchae Peloridis integrae Rondeleti figuram dat, vocatquo eam Concham bicaudam, cuius caudae sunt cartilagineae, articulatae, et cylindricae, easque originem dare elatrochis scisiilibus Battarra opinatur Cap. XII. Concham peculia
rem describit sine Testa. Cap. XVIII. Pennae marinae dat figuram et Anatomen, eamque Zoophytum esse ostendi
mentulamque alatam vocat Cap. XIX. Mentulae cuiusdam informis, quam Redius Carnum vocitarat, figuras varias dat
et Anatomen. Cap. XII. Setae Palustris ostendit os fimbriatum esse et pampiniso e , ut sunt fimbriae Tubatrum Falloppianarum in muliere Cap. XXVII. Tubuliariae seu Filogranae suae dat figuram, et uberiorem descriptionem.