장음표시 사용
501쪽
restituebant. Brachia vix eerni potuerunt, nisi quod insta. dum ad exiguum tamen tempus , instar linearum tenuium vix dimidium radium disci longitudine aequantium appar rent, ita ut latitudo istorum ad diametrurn disci comparari non posset. Lumen eorum tam debile erat ac lumen Satellitis Iovis, quando iste in umbram Iovis incurrens in limine totalis immersionis ersatur. Praecipuam harum apparentiarum causam reiiciendam iudico in coelum nimis vapo
d. o. Novembr. Deo pos Lor. L coelo puro, licet aliqua vaporum indicia adessent, sub amplificatione et brachia distincte videri potuerunt Latitudinem istorum admodum exiguam, vix, vel inter , et is diametri disci iudicabam Brachium occidentale A quoad longitudinem
brevius aestimabam ipso B illud ma vel Dradii, hoc mintegro disci radio, vel paulo plus Lumen brachiorum valde erat debile, nonnihil tamen sortius lumine Satellitis Hugeniani, qui circiter 6 diametros disci Saturni a proxumo eius limbo versus occidentem distabat. Color luminis, alioquin albescens, iam nigredine quasi dilutus apparuit. Quando lumea recordabar, cuiusmodi per eundem Tubum sub eodem apparatu alio tempore in Immersione Satellitis primi Iovis in umbram eius 2 o. vel Is secunda temporis ante Satellitis immersionem btalem in eo deprehendi; istud mihi visum est lumini brachiorum hodie aequale. Post horae quadrantem amplificationem 97 adhibebam, et imblia fere observabam; ast ob coelum interea magis vapor sum redditum singulas circumstantia susscienti evidentia distinguere non licuit. d. s. Novembr. vesp. hor. q. coelo quidem apparenterelaro, ast copiosis vaporibus referto, prout et oculus nudiis et armatus docebat, per intervalla nonnunquam laventia sub amplificatione 97. sequentia annotaro potui. Latitudin mi
brachiorum aestimabam aera , vel inter A et Araiam atri disci Coelum nimis vaporosum istam absque dubio auctiorem reddebat, ac illa es Io. Nov. coelo puro visa fuit; squia
502쪽
squidem repraesentationi ubi metum vaporosum videmtiam detrahere solet, et obiectum male terminatum et au-nius tunc videtur. Brachium A quoad longitudinem certo brevius cernebatur ipso B illud ma radii, hoe m radio disci, vel paulo maius. Debilitas luminis brachiorum eiusdem erat condstion is, quae d. o. Nov. notata est. d. I. Novembri vesp. Lor. σὲ coelo apparenter quidem se xeno, a vaporibus pleno, sub amplificatione 97. omnes
apparentiarum circumstantiae eaedem prorsus eram, acd. 3. Novembr.
d. p. Novembr. MO. hor. c. coelum hucusque nubilum et phiviosum serenari quidem videbatur, in vaporibus purum non erat; nonnulla tamen momenta adspectum clarum
sub amplificatione 97 concedebant, qui sequentia certo patefecit Brachium oceidentale A longitudine brevius erat ipso B illud ma radii, hoem radio disci Saturni, vel pauxillum minus Latitudo brachiorum , speciem linearum physicarum prae se serentium admodum exilis deprehendo. Datur, vix a si non . A diametri disci, ita ut brachia disparitioni valde propinqua diiudicare deberem, quudem quoque lumen istorum nonnihil debilius ac d Io. 3.18. Novembr. et maiori nigredine quasi dilutum, id
d. D. Novembr. Deo. hor. . sub amplificatione 97. omnia, ut heri, et quidem clariora coelo mugis defaecato, arparuerunt, ita ut certo cognoscere liceret, brachia dispar,
tiori admodum propinqua fuisse. Cum deinceps amplificatione a uterer, omnia quidem, licet sub minori magnitudine lucidiora se exhibebant, ast brachia lumine tam do-bili instructa cernebantur, ut, nisi ista sub amplificatione 97. ante vidissem, plerumque dubius mansissem, an cerni possent Brachiorum quoque longitudo hic minor deprehem debatur rei peibi radii disei ac sub amplificatione 97.
d. In Decembr. ves hor. σό. Coelum a d. o. Novembr. hucusque coi tinuo nubilum .etiliiviosum, pauca ante horas pinum evaserat, ita, ut repraesentino ubi sub ampli
503쪽
ficatione tum a. , 'tum 97, admodum distincta conredere. tur Latitudinem brachiorum inter se et, diametri dusti longitudinem ipsus A in radii ipsius A m radio disti iudicabam. Lumen brachiorum fortius erat ac d. o. Novembri, attamen debilius adhuc lumine disci.
d. V. Decembr. Deo. hor. . coelo puro post copiosam pluviam, sub amplificatione 97. brachia inter se longitudine.
nondum tamen consueta, sere aequalia inveni, quanquam reiterata observatione, occidentaleis nonnihi brevius aest,
marem ipso B illud radio disci, hoc priuillum maius. Latitudo brachiorum a diametri disci ascendebat Lumen istorum sere accedebat ad lumen discin ni, nonnihil
tamen adhuc debilius erat. Hodie quoque fasciam nigre scentem, ad brachiorum longitudinem parallele per discum ni protentam, et superiori brachiorum extremitati contia guam, distinguere heuit, cuius vestigia quidem in praecedentibus observationibus , in valde incerta, deprehenderam. Sic quoque umbram a corpore Saturni in brachium orientale B proieόtam cognoscere licuit. d. F. Ianuar. n. 17s vesp. hor. . coelo ad aliquot horas depurato sub amplificatione 97. brachia nondum consuetae longitudinis vidi, attameni nonnihil maius radio, A mi di disci Latitudo brachiorum inter Pet , diametri di, sci referri debuit. Lumen brachiotum ulbeseens valde accedebat ad lumen disei siti. Fascia nigrescens bene umbra vero a corpore et, ni in B proiecta non satis distinae cerni potuit Paulo post eoelum denuo vaporosum factum est. d. V. Ianuar. Deo. hor. . Tempestas frigida nunc mgnabat, siquidem mane hor. 8ἰ thermometrum mercuriale ex divisione dea Diso o grad. indicabati Coelum v spera quidem serenum videbatur, ast valde vaporosum era ita, ut sub amplificatione 97. Saturnus subinde eoloratus, et
brachia non bene terminata apparerent, acumine eorum i
de in figuram globosam reuinte. Brachium B cbnsuetae erat longitudinis, in ratione nempe ad radium disci, ut s: ;oceidentale vero A pauxillum minus ipse A. Latitudo bra
504쪽
ehionim vel ras vel inters et diametri disci iudicabatur. Lumen eorum pauxillum debilius lumine disci. Vestigia quidem fasciae nigrescentis, sed non satis distincta connpiciebantur de umbra vero a corpore inii in B proiecta nihil certi colligere licuit.
d. aa. Ianuar. Is D O. hor. eoelum serenum nebula versus horiχontem occupabat, quae tamen nonnunquam
repraesentationem ubi sub amplificatione 97. admodum distinctam coneessi Brachia prorsus consueta erant longitudinis eorumque lumen aequale lumini disci Fascia nigrescens bene cons ici potuit ast de umbra a corpore sni in brachium B proiecta nullum sensibile vestigium.
Saturnus nunc vesperi valde ad horletontem occiduum ap, propin quabat, quae circumstantia, pariter a tempestas nubila subsequens eiusmodi observationibus finem constituit. Si iam observationes hactenus enumeratas eum circumstantiis, quas praedicti patefecit, compares facile concedes, eventum praedictioni bene respondisse. Licet enim observationes . I 3 et 8. Novembr. ordinem in decre. mento latitudinis brachioni interrumpere videantur manifesto tamen haec apparentia impedimento externo, coelo nempe nimis vaporoso, adscribi debet. Sic quoque confirmatum invenies, quod . o. Commentat meae de exactiori determinatione elevationis terrae super plano annuli pro temmis,s cientis elevationis oculi super psimo annuli constituendo in medium protuli, Cum enim elevatio terrae d. a I. Novembr. αχ'os . et L O. Novembr. mo'. 37 . deprehensa suerit, et tunc temporis omne observationum circumstantiae docerent, brachia disparitioni admodum pro. pinqua fuisse saeile, ut ibi, adducor ut statuam a vero p rum vel nihil aberrari, si elevatio terrae super plano annuli Io minutis primis gradus assumatur pro termino sustentis elevationis oetiti hicque ad telescopium est ingatur, quod sub sussicienti luminis copia obiectum Ioo vicibus circiter secundum diametrum augere solet Qq Attem
505쪽
Attentionem tandem meretur singularis illa apparentia, qua biachium occidentale longitudine semper brevius visum est brachio orientali, in vicina ad terminum lassicientis ele vationis oculi cum e contrario in vicissitudine similiumphaenomenorum versus nem Novembr. an. 7 3 horis
matutinis obvia brachium occidentale longius semper appa ruerit brachio orientali v. f. o. Commentat.). Ut huius rei commoda disquisitio posti institui cogitetur in plano annuli per centrum Saturni recta ad sectionem planorum annuli et Eclipticae parallela, quae figuram annuli revera, circularem sepositis reliquis conditionibus in duos semici culos separabit, quorum alter respectu istius rectae, ceu termini relationis, versus borealem coeli plagam, alter versus australem dirigitur. Istum brevitatis causa semicirculum borealem, hunc australem vocare licebit. Si igitur rem in sensu nonnihil latiori accipiamus, semicirculus australis iste suit, qui speciem brachii occidentalis sub finem Novembris an. 7 3 ante Solis ortum oculo exhibuit, semicirculo boreali orientale brachium reserente sub finem Novembris an. I 6o e contrario semicirculus borealis faciem brachii oeeidentalis post Solis occasum repraesentavit, semicirculo a mali orientale brachium indicante. His ita constitutis inobservatione an. 743. semicirculus australis effecit brachiuin longius borealis brachium brevius; et in observatione an. 76o etiam semicirculus australis produxit bra hium longius borealis brevius. An non causa nostri phaenomen in ipsa constitutione superficiei annuli, Soli et terrae tunc expositae, quaerenda est, ita ut pars eius a semicirculo australi terminata aliam habeat constitutionem, ac pars a boreali s micirculo circumscripta Annon constans haec, et per tan eum temporis intervallum invariata, apparentia coniecturam semi cons. Memoir de I Ac des c. de Paris III 6 ed. Batav p. s. confirmare videtur, quod omnes superficiei annularis partes non sint in eodem plano An non eadem constans apparentia ad certam annuli portionem adstricta annulo motum vertiginis denegare Talet, uippe quo com
506쪽
eeta subinde fieri potitisset ut semicirculus australis brachium longius essiciens in borealem regionem translatus ibi quoque brachium longius contra phaenomena prodivisset y Annon tandem livpothesi Comi cons emola dea'Ac des Sc de Paris III c. d. Batav. p. 62. omnis vorisimilitudo, ex eadem causa detrahitur, qua iste annuliun concipit instar congerie plurium Satollitum sibi valde propin tuorum, et circa corpus Saturni revolventium 3 Sed haec sufficero possent.
clers sel. Ethen, A. 176ι 6. Alpis. 3.plom. Jol. Sicut, qui parentes amis suos, quanquam eos redituros
nunquam bene seiat, commoratur tamen libenter in illis laeis, ubi sepulti iacent, ut aliquam amori memoriolam eo . rum in se refricet, cum alia ratione non possit ita nos, cum A. A. A. F. F. omnis iustitia et ae uitas olim intercisa sit, quoniam nihil in rerum natura de iis residuum cernimus, veteribus monumentis, quod bene vertat, diem beatam memoriam excitare studemus. Itaque est, cur His io,b-
507쪽
stro magnas gratias habeamus, qui nos cum restituere in pri-seam felicitatem non posset, effecit tamen id, quod solum
poterat, ut dum eius commentarios legeremus, translocati nobis in ditiora tempora videremur, saltem tunc felices, cum inter tam salutaria maiorum instituta quas versaremur. Quo vero Lectores nostri, quibus illa scire interest, cogno .scant quid hoc libro contineatur boni, si fortasse eos inde desiderium aliquod propius pernoscendi libri capiat, age, pro
more nostro, unum atque alterum indicemus. Atque statim in praefatione de nostrorum temporum calamitate, propter possimam monetam varia accurate monet, additque qua rario ne mutari in melius res adeo depravata inteae Germanos
nostros posset. Fert itaque quasi conditiones circiter quindecim, quibus coniunctis emendatio aliqua rerum fieri posset, idque ita, ut appareat auctorem multos annos in harunt rerum peritia consumsisse. Primis statim paginis observat obonis libris, multisque id monumentis antiquis illivirat, secultatem nummorum cudendorum Francicos et Germanos Rexes saepiuscule cum monasteriis et clero huius vel illius eivitatis tommunicasse, nec minus ducibus comitibus singulis que urbibus quam in rem antiqua diplomata assere. Habet non minus varias tabulas, quibus plures principes inter se de nummis sic vel aliter cudendis consensere. Edicta praeterea Caesarum permulta, quae ratio in valore nummorum constituendo in argento auroque seriundo, et si quid aliud eo peditineat, servanda sti Antiqua praeterea consilia, de emendanda illa ratione et plura Antiquissimae saeculo non sunt, receiitissima e nostro. Egregia praeterea edicta, quomodo nummorum dignitas et valor cognosci et inter se contendi debeat et a singulis regionibus Germaniae et a singulis, bibus lata. Adiu haec adeo sunt, quae in hoc libro pos-R.it inveniri. Didicimus autem ex hoc libro praecipue id,
ab omni tempore levium monetarum maximum numerum
suisse quibus occursum est, quacunque tandem ratione ullo modo posset. Cavent non minus ei rei, qua copiae argentariae tuam maxime uoxia semper fiat, quod totos ex a gento
508쪽
gento auroque minutim conciso et bracteato sunt; quod emeit, ut facile detritum in nihilum redigatur, ac deinde inopia argenti augeatur in maius. Sunt itaque varia, quae eam rem artificibus praecipiunt, ne nimium argenti aurique sic insumant. Sed ne lectorem sine symbola aliqua dimittamus, age ea quae ordine XC. XCI. XCH. sint, excerpamus. Pertinent vero ad urbem Argentoratensem. Res ab Is 73. et s74 accidit. dicit itaque ei urbi Rom. imperator Maximil. II. ut caveat adversu ea sacere, quae ab imperio in re nummaria fuerint constituta. Se enim accepisse, eam urbem nummos prohibitos apud se receptos, lare iubere, nummi reeeptis ab imperio maius solito pretium constituere, suae utilitatis ac lucri caussa Quam rem in vehementer sibi noxiam, queIta esse proximas Argent Tato civitates seque adeo velle, ut omnia salva in pristino ordine maneant. Abrogari itaquo protinus debere adulteri.
nam monetam, et aut eiterminandam urbe, aut conflamdam, ne tam pravi res exempli etiam ad ceteras civitates, veluti iam sectum sit, serpat aut, si denuo hac de re Argemtoratenses accusentur, secuturas esse cenissime poenas, quas exassiirae sint, imperato ita auctoritate, ceterae aliquae Germanicis terris, et cives Argentoratenses a mercatibuseeterarum urbium exclusos omnino sore. Haec itaque primum edictum habet Secundum iubet eos qui tunc principes inter Rhenanae ditionis status estent, ut attenderent, an ab Argentoratensibus omnia haec ordine fierent. Sequuntur iam littebae Argentoratensium, qui , se magnopere excusant, idque non sine specie eloquet tiae, qitanquam Iitit ea loquendi ratio, sed mascula tamen et vegeta. Excusant primum hoc, quod non statim rem illam e voluntato Caesaris exegerint. Fuiis enim aliqua summi momenti, ouae etiam nominatim addunt, quibus fuerint impediti, quominus statim rem susciperent. Scire itaque se opimie quid de numnus, ab his annis constitutum et achim a Caesare et Imperio lit. Se itaque millime eos esse, qui adulterinam mercem foveant, quili se statim, cum a legatis suis accepis-
509쪽
sem quid actum superioribus annis in conventibus esset mo rem gerere voludis. Et quanquam sua urbs ita i ta sit, ueplurimum commercii cum exteris nationibus, utpote finiti-nto intercedat, pauperioresque inulti cives sint, quibus motatio illa plurimum noceat, se tamen imperatoris voluntatimorem gessisse, malos numm)s cum magno aerarii dispem dio conquisisse, et meliores pro illis dedisse solentibus. Se veritate etiam ηgna se adversus adulteratqre , pecuniae uti, atque id omnibus magistratibus suis iniunxisses, ut sacerent. Se itaque sperare fore, ut haec Caesar considerans, suspiaeione om ii pervicaciae et perversitatis liberet Argentoratensem urbem. Sed omnino detori malos nummos nunc non potis Esse enim apud se gravem omnium rerum hoc anno annodam, sed neque cum finitimis deinde facile contrahi posse, si uno impetu quasi omnes pravae pecuniae abrogarentur. Excusatos se itaque sic Caesari est velle, si minus exacte imperata sacere possint, se tamen, quantum ulla ratione fieri possit, id procuraturos. Ita se Caesari commenis dant. Attulimus hoc speciminis caussa, placebant enimea sempta, et ratio dicendi, quanquam erat horridula et quae dein saligar lectorem facile ouet, tamen inerat gravitas antiqua, et ratio eloquentiae non mala. Haec quidem hactenus diua sunto. Iam vero ut nostri lectores Erpressam nostram paucis verbis sententiam de hoc libro uno quasi intuitu contemplari queant, ita putamus. omnes tales libros qui colligant singula quaedam scripta, non polia omnibus placere, primum iis, qui sortas te ab illo genereis tum quas liber complessitur, sunt alieniores, quod hie uearbitramur sacile poνerit accedere. Nam tota illa ars, quao
historiam nummorum complectitur, non omnium ingenio
rum est Deinde vero etiam non possunt tam varii generis res, eadem unumquemque suavitate afficere Sed si consi deremus primum, consilium auctoris, quod sane optimum est, deinde diligentiam in exsequendo, quarum rerum opis
mus testis ipse ille liber est non possumus non Hirschianum opus vehementor laudare, quod optimos historiae fol.
510쪽
tes nempe diplomata coisplectitur, et posteritas transmittit. Itaque si quis rerum germanicarum peritus perlegere hoc opus voluerit, magnas gratias auctori habebit, qui suo labore effecit, ut optimarum observationum seges e suo libro meti possiti Hactenus.
II. plag. et dim inrivo. In universum de hoc non inutili libello aliqua dicere iam
supersedemus, cuius nostri iudicii rationem si qui cognoscor velit, superiora Actorum volumina adeat, ubi Gerchianum opus pro meritis laudatum invenerit. In ipsa praes tione nobis hoc praecipue placet, quod sontes medii aevi geographiae optime indicavit, quales esse debeant, et quantae sint in ea re dissicultates, optime declarat. Nos vero cum omnia non possemus excerpere, quanquam etaim omnia sint utilia hoe in libello, tamen non ideo etiam sunt omnibus; eligamus igitur ea praecipue, quae de ceteris videantur maxime communis usus fore. Itaque primum iam monumentum imam memoria vehementer est. Nam
pontifex romanus Nicolaus IlI epistolam ad Ioannem a chionem Brhndeburgicum mitst, in qua rogat, ut Rudουμ regis donationibus et ipse assentiatur, atque eas confirmet,ino. I et 78. Loquitur ibi de patrimonio quod vocant Petri, praeterea de Sicilia, Corsica et Sardinia, quae omnia suae putat ditionis esse. Haec omnia a priscis temporibus sua Mille et donata a summis imperatoribus , quae omnia rata habuerit atque denuo concesserit Rudolphus imperator. Rogare se itaque ut et ipse, pro sua parte assentiatur. Totam vero rem quo Ioannes melius cognoscat, se nune ali-