장음표시 사용
491쪽
vium, ostenditque Corpus hoc non confundendum esse, ut DeitVitalianus Donatus, cum Alcyonio illo duriori Discoridis, quod Arbante a Piscatoribus dicitur. In Articulo III. huius Capitis ostendis Tethya sphaerica hisdem Donati esse semper adhaerentia ad Petrobrya, et arte pictoria, et eircino geometrico potius laus a Donato adornata, quam secundum veritatem simplicitatemque naturae, idque accidit plerumque in figuris reliquis libri illius Cap. XXX et sequentibus d scribit octo gelier Spongiarum ramosarum pistrumque, quae in Hadriatico reperiuntur. Claudit denique Planeus Librum descriptione et figura Fuci cuiusdam peculiaris, quem meae Fueum Abrotonoidem Hispidum Atrovirentem. Ita novis his aceessionibus egregie denuo meruit de Historia naturali Clariss Plancus, quam gloriam ut dri superstes tueatur et inmissicet,
IO IACOBI REI E ANIMADVERSIONUM AD
Graecos auctores VOLUMEN TERTIUM, quo Thur iris, Herodisus, et Aristides pertre
Lipsiae r 6 i litteris Loeperiant, . Alph. 3 pl. 8to. Leaimus Clarissimi Viri priores animadversiones summa cum voluptate, et perhonorifice prioribus huius libri pari bus, si quis velit evolvere recensuimus qua in re ver sabimur iam ta, ut non tam de singulis quibusque rebus diseeptemus, est enim labor paene infinitus, neque ut sin-lgulas emendationes in utramque panem pertractemus, sed potius ut in universum, quae sit huius libelli dos videamus. Itaque quod debet in unoquoque bono cauigatore graec rum librorum esse, primum ingenium quam optimum, deinde vero accurata earum rerum scientia, multorumque amnorum usus, id sane magnopere scimus in Celeberrimum Reiskium conserri posse. Habet vero id inprimis, ut paucis saepe verbis et quasi aliud agendo lucem dissicillimis loeia asperga Itaque utitur genere dicendi eo, quo nasci debemus, neque enim ora laborque id concedere possunt, ueclare et perspicuo proponantur omnia, sed natura potius.
492쪽
quam pe spicuitatis dotem Reislsius eum iis videtur auctori. bus communi me, quos illustrandos suscepit. Cuius viri quanta sit in tuaicando vis, optimum specimen in ipsa prae satione est, quam qui legere voluerit, experietur Aelle, quanta sit res et iudicare exacte, et id ipsum claris verbis proponere. Candor vero elucet summus, qui neque aliorum errores tegat neque se ipsum defendi velit nisi ubi ipsa veritas defendit. Itaque neque sibi id tribuit Vir Summus, quod solent aliqui interdum sibi arrogare, ut quasi erroris omnis expertes habeantur, sed facile retegit ipse ubi peccarie, qua re tantum abest, ut auctoritatem eam, quam apud omnes graecarum litterarum peritos habet, imminuat, ut potius conservet ac tueatur, cum omnes sacile intelligant,
quantus debeat esse is, qui minutis illis tuendae auctoritatis adminiculis minime se indigere putet, quae videmus a quihusdam usurpari. Itaque cum Cel. Auetor in Aristide evolvendo summum studii operaeque posuerit, hunc potissimum nobis eligamus, ut quae ad aliquam oratiunculam annotav xit Reiskius, videamus, quo pacto omnes videbunt quasi e specimine, quantum boni universis annotationum Reiskian xum voluminibus insit. Ita ad Aristidis Platonicam primam haec sere annotavit:
Παντες γαρ προοι δηπου του -κοντας λεγουσιν, ponit itaque - - ντων, ut melius respondeat voci πάντες, Θεροι. Quod quamquam non est summae necessitatis Aristidem ita scripsisse, neque enim se auctores tam arctis legibus circumscribi patiuntur, sed certe si voluit exactms scribere, se esse debuisset. 'ου τῆς ἐπι της αα β ἐξενεγκουσιν ἀποδsοται το συμβολα, ἀλλὰ τοῖς ποιοελβουσι. Significat, inquit Cel Au.
Hor, qui primi carceribus emittuntur ad cursum. Id est ut recte putat: Non ii qui primo loco se certaturos promittuὴ aut ad tempus primi sunt, ideo etiam coronantur, sed opus est, ut ceteros anteeant etiam in finei si libere haec inte pretari velimus.'Ωσπερ νομισαι δέον σαμυρ- το βέλτιον Certo credere ab alio traditum aliquid aut inventum sancitumve, idque fir miter sbi persuasum habere, nil ultra quaerentem, cur creda
493쪽
dat et recte ne an secus. Contrarium eius est λαῶm media tando invenire, excogitare, ut possis'merer: 1 rationem redis
σις λυσιτελει. Reete monet, κῶ legendum esse, prout id etiam in antiquis exemplaribus est. Sensus: Si quis vellet dicere, tantum eos bene valere, qui aetate quam mari me remota vixerunt, neque videt hoc, id iudicium, neutiquam prodesse antiquioribus illis hominibus, quin obesse potius.
ω, μὴ πτρὶ - μοι- φαυλω viscluso, siapplet hie δ-ο si vel , υμῶσθαι, aut simile quid Sensus: ne inducantur u ummis de rebus perverse iudicendi Videtur haec correctio necessaria esse., παυται δεδυῖα λογ- αωθροπινους ἰατροιὸ Recte et Resaius Λωναι non videtur vitio carere, alim enim est, medicinam tenere omnes humanas rationes, πονους itaque, nam interdum πως quoque usum
- κροὶ τm Ποίαν μερο ν τληφε. Propter Pythiam se id quod Pythiae in acceptis referendum habebat.
του δε τηλεφοι si διε τὰ λυτ ταντα scilicet ἔρωντα vel δυναι--οπή εαὐτου γεω Tu autem non putas Telephum eadem pro sepo-enum afferre, h. e. reprehensum et accusatum quemque, hie autem
me ipsum, qui sum accusati loco, qui rem a Platone notatam M.fendo ae laudo, posse haec eadem in sua causa dicere λQuae sane speciminis loco sunto plemora quis ex ipso libro hauriar. Nam id in genere dicendum est, muIta optime annorata hune Iibrum continere. Exponit Reishius obscura dilucide atque eleganister, corrigit ingeniose et subtiliter affert ex insigni graecarum litis retaxum scientia, optima quaeque et maturae frugis. Quae ne quis nobis ita dicentibus credere debeat, ipsius libri diligens estio eo I-iat eum graeci textus verbis, unumquemque docebit. Quanquam hoc interdum non potest negari videri quaedam emendata, fortasse tamen defendi posse et manere. Sed ea rota res, ut est valde Iubrici hidieii, ita etiam diverittat sententiarum quam maxime subiecta. Quae sane nos impediverunt, quominus plura sigillatim assertemus. perIustraremusque quod esset tantum, quantum nostrae pagellae munime caperent animadversiones de animadversionibus scribere ut que suffeta hoc Reiskium in hoc libro se praesitisse eum, qui siegraecarum rerum et amantissimus et peritissimus, ostendisse ingenium optimorum scriptorum lectione subactum exhibuisse ingenium ini senIendo, a me in ludicando, sedulitatem ac sillertiam in omni M; ut hic libellus graecarum interarum amantibus, si sit diligent
. lectus, plurimum adiumenti afferre ac lueis in illis rebus queat.
494쪽
Catindis Octobris Anno MDCCLXL. DoFREDI IEINSII, MATHEM IN ACAD UV. Pro Observationes circa phasin Saturni rotamdam, quae M. Ipse rediit. Vicissitudines phaenomenorum, quae phasin saturni, tundam comitari solent , varietate sua non solum omnem excitant attentionem, verum etiam ad perliciendam, magis magisque annuli Saturni theoriam sedulas exposcune observationes. Cum an I7 3 eiusmodi phaenomen circa nodum ascendentem annuli Saturii et Ecliptimo occurrerent, omne studium adhibui, tum exquisitissimi eseleopii ope illa observandi, tum circumstantia vicissitudinum theoria generali explicandi, quam deinceps in Commentatisne mea de apparentiis annuli Saturni, Lipsiae an. 7qs edita cuiuς mentio in his Actis an I746 p. 6 4 facta est, publico u didi. Anno 376o denuo redibant eiusmodi Phaenomena, sed circa noduni annuli et Eclipticae descendentem quam erγo occasionem avide amplexus sum praedictionem non solum de vieissitudinibus apparentiarum tune occurrentium seciandum theoriam rite suscipiendi, verum etiam observationes circa ista solicite instituendi. Utrumque negotium, in usum astronomicum hic describere licebit, et praesertim prius schemat adiecto ilkistrare, cuius explicationem inscriptiones prae se serunt. Hoc tantum monendum censeo, paragraphos, si qui in nonnullis locis citantur, Commentationis supra memoratae subintelligendos esse.
495쪽
ID. III. Quod praedictionem attinet Planum annuli Sanun pn,
ductum, seu recta re stum eius motu ad se et ad retiam. SE semper parallelo indicans, accessit ad orbitam terrestrem prope mense Octobri an. 7s9, quam circiter sub medium Octobris attigit quo verum tempore terra multum dimebat ab ista se circiter ada diametrL orbitae terrestris Planum annuli, quod imaginationis causa semel tantum adux
adumbravi, obvertebat tunc super tem suam borealem et Soli et Terrae, ita ut adspectus annuli probe concederetur. Ab eo tempore se similibus circumstantiis insequebatur quidem rena se terram ad eandem plagam motam, sed lento admodum gradu, ita ut facies annuli sensibilite non mutaretur Ast circa medium Decembris I 7s9. terra cursum flectebat, et ad plagam contrariam respectu directionis motus rectae se pergendo accessum mutuum utriusque promosevebat primum lento, deinde gressu citiori ita, ut ad iniatium Februarii an. 76o distantia mutua terrae et rectasse radium orbitas terrestris aequaret. Coarctatio anmili sensibilis inde sequebatur cuiris faciei deinceps eo magis minuebatur, quo promtior erat aecessus mutuus terrae et rectae se, donec tandem terra d. 7. Mart. at h. 33 vessere ad . 8. Mart in ipsam te incidit, et phasi rotundae Saturni locum secit. Incipientem hanc phasin adspicere terricolis non licuit, cum modo coniunctio Solis et Saturni, nempe dis Mart. celebrata fuerit, ideoque Saturnus sub
radiis solaribus lateret quam ob causam quoque disquisitioni non subieci eam circumstantiam, qua annulus citri gendo terminum sussicientis elevationis oculi f. 8. Com. 'mentat. citius, Momento notato, disparuit. Celebratora I 8. Mart congressu terrae cum plano annuli vel rectas superficies annuli australis terrae obverti incepit, quae cum
a Sole aversa in tenebris lateret, adspectum annuli denegavit ita ut Saturnus ex hoc capite phasin suam rotundam
postea continuaret. Terra et recta se ad partes contrarias motae successu temporis Celeriter tune a se mutuo reced
bant, donec recta te d. 23. April. hor. 2 a. min. o. velis
496쪽
498쪽
tunde ad d. 24. April. m. I so in centrum Solis incideret, et illustrationem utriusque annuli superficiei a respondente Solis hemisphaerio permitteret. Paulo post tenebrae occupabant superficiem abnuli borealem australis vero ab υ- hegro Sole illuminata simul terea obvertebatur, cuius superinficiei lumen deinceps ita crevit, ut d a. Maii terminum sufficientis illuminationis j I 7.haningeret. Huc usque phasis Saturni rotunda duravit; statim autem post annuli brachia sub forma notabili apparere debuerunt, cum terra super plano annuli satis elevata esset. Sol d. a. Mati oriebatur Q.
34 , Saturnus autem h. 2O . et crepusculum matutinum
incipiebat versus hor. a unde etiam ad tempus praecedens colligere licet, brevem Saturni ad horiλontem ortivum apparitionem et lumen crepusculi sorte adspectui phasis rotundae nori favusse. Post d. a. Maii terra et recta se a se mutuo recedere pergebant, et facies annuli inde augebatur, donec versus medium Iunii terra cursum flecteret, et ad eandem cum recta se plagam mota hanc insequeretur, primum laenio, deinde citiori gradu interea dum semper superficies aranuli australis et Soli et Terrae obverteretur; unde coarctatio faciei annuli successu temporis locum denuo habere debuit. Terra quidem rectam re postea non amplius asso-cuta est; attamen ad eam versus medium Novembris tam prope accessit, et usque ad finem Novembris ab ista eandena adsensum, distantiam coniservavit, ut coniecturare li. ceret, brachia Saturni ob exiguam terrae super plano amnuli levationem sutura eli disparitioni valde propinqua.
sic ad duclum . . 8 49 , paucis mutatis, substituendo
scilicet loco anomaliarum longitudines veras Saturni et Te rae, easque cum lineis nodorum comparando, deprehendi elevationem centri terrae supe plano annuli mi*. 3ssd 2I. Novembr. hor. I 2, et mo . 37 . d. o. NovembRhox Ia. Ab eo tempore cum iam recta se versus finem Octobris orbitam terrestrem reliquerit, et succellia temporis continuo ab ea recedere pergeret, acies annuli augeri coe
499쪽
pit; qui adspectus deinceps per r . annos continuo durare
debet antequam phas rotunda iterum locum habeat. Haec sunt phaenomena, quae schematis essessio, addito subinde calaulo, patefecit. Ea nunc enumeremus, quae observare coelum permisit. Ipsam phasin rotundam, quae a medio Martii usque ad initium Maii m. 76o evenit, partim ob rationes allatas, partim loco ad observationes in vicinia hortet outis instituendas idoneo deficiente, contemplari non licuit. Solummodo igitur ea attendere concessum ruit, quae per posteriores anni 176o menses se obtulerunt. Adhibui hoc in neg6tio Telescopium catadioptricum Gregorianum optimae notae, ab artifice mora, Anglo, elaboratum in quo speculi maioris distantia socalis est i 6, potitie anglic. Huic tria specula minora concava, et duo ocim
laria ex binis lentibus composita suceessive applicari possunt, unde efficitur, ut telescopium obiecta secundum diametrum 2 84 97, i s , o vicibus respective augeat.
Elegi autem in meis observationibus eum apparatum, quo per telescopium obiecti diameter vel a vel 97. vicibus maior apparet, quam nudo oculo, eumque in sequentibus per amplificationem sa, vel 97. brevitatis causa signabo. Hoe enim modo sussieientem lucis claritatem obtinui, quae partim ob debilitatem luminis Saturni, partim ob altitudinem eius non satis magnam super horitonte, partim ob coelum plerumque vaporosum, licet serenitatem istud mentiretur, admodum necessaria erat. Et sane coelum, ab initio Octobris I 6o usque add. 8. Ianuarii I 6r, continuo sere procellosum, pluviosum et nubilum vento ex occiden. mih horitontis plaga flante, observationibus non multum favit. AEn ista um epitomen. d. . Septembri an V . hor. o. vesperi primum contemplatus sum Saturnum per Tubiam sub amplificatione et, coelo quidem apparenter sereno, valde tamen vaporoso, prout Tubus docebat. Annulus brattuorum speciem osten-cebat bullo intervalli obscuri vestigio in sensum incurrent . Braunia figuram acumi istam a disco Saturni utrinque protendebant,
500쪽
debant, acumine in extremis a margine disci Saturni remotissimis existente ad marginem ips in vero latitum quadam instructa e ant, quam in sequentibus, brevitatis causa, semper uitetudin-bmetiorum vocino oculorum aestimatione
istam hodie αβ diametri disci Saturni deprehendi. --gitudo utriusque brachn, quae in sequentibus semper denotet rectam inter acumen cuiusque brachii et marginem disci sti proximum interceptam, consuetae erat magnitud nis hoc est, in ratione ad radium disci et, ni ut 4. Lumen brachiorum nonnihil quidem debilius videbatur lumina
disci, attamen adhuc satis clarum. Figura a semper in sequentibus observati rum et explicationum evidentiae inse viat. xhibem ista in stu erecto, prout eam Tubus Onstrare solet. Braehium, quod respe in disci siti versus occidentem cernebatur per A alterum versus orienis e tensum per B brevitatis causa, signabo. d. I. Septembr. versus hor. o. vesp. coelo puro adspectus Saturni per Tubum sub amplificatione 97. earundem erat conditionum ac heri: omnia tamen clariora apparebant. d. o. Octobr. Deo post hor. 7. coelum multos abhine dies turbidum minc quidem serenum videbatur, vaporibus tamen prorsus liberum non erat. Favorabilia quaedam momenta paleiaciebant, primum sub amplificatione a brachium B consuetae longitudinis in ratione nempe ad radum disci ut brachium vero occidentaleis nonnihil minus et radio disci sere aequale Latitudo utriusque brachii
erat vias diametri disci. Sub amplificatione, . deinde Avalde acuminatum nonnunquam, attamen ad instans tantum,
ipsi B longitudine aequale apparebat, plerumove tamen mutanet quam B. et latitudo utriusque brachii vel ras, vel inter Vedi diametri disci aestimabatur. d. . Novembr. MO. hor. 7. post tempestatem hucusque plerumque pluviam et procellotam coelum quidem serenari videbatur, vaporibus tamen valde plenum per Tubum sub amplificatione tum a tum 7 deprehendebatur, qui adspestim Saturni nonnunquam impediebant, nonnunquam