장음표시 사용
81쪽
: DE EXECUTOR IB. 'mento,quis tutorum tutelam gerat: ilium debere gerore Praetor putauit. Meritoq; patris stur uoluntati, qui utiq; filio recte prospexit. T antundom Praetor acit m de thri, quos parens dcainauit te1hmento, aut confirmauit: ut si parens, quini uelit tutelam adminis rure, dcclarauit: ire foliis aditani iret. caeteri igitur non admnfrabunt: sed erat hi,quos vulgo honorarios oppessamus. Nec quisquam putet ad hos periculum nullum redundare. Coni t enim hos quoq; excusis prius Iaci Italibus eius qui gesit, conueniri oportere. Dati sunt enim quasi obstruatores dis elus eius,Cr custodes: imputabiturq; eis quandos, cur, si inale eis conuersari uidebant, sui pectin non ficerint. psidue igitur cr rationem ab eo exigere eos c 'rtet, solicite curare,qualiter couersietur: Cr si pecunia sit,quae deponi posit, curare ut deponat ad praediorum comparaiioncm.Blandiuntur enim jibi,qui putant honorarios tuistores omnino non teneri. Tenentur enim secundum ea,
quae supra ostendimus. INTRA in UOD TEMPUS oporteat executioncm feri.
I Llud conuenit inter omnes,annum praescribi regulari,
ter ad executionem legatorum: quod tempus cedit a die monitionis, quam vel magistratus ciuilis uel eccleis
fasicus sycerit. Aucten. Hoc amplius. c. de fdeicoma
Piorum uero legatorin executioni sex menses datur, numerandi ab insinuatioite testimenti. Nouta. de ecclesiasti. tit. s. Si legatu . Vtrunq; autem accipiendum est: Primium ubi nuru
tempus a testitore fuerit expre*zm. Num illud omnino seruari
82쪽
ΤE ST A ME N TORVM. ssserum oportet, ut supra probauimus. Deinde de bis exisecutionibus, quae in sciendo consistunt, er tali tempore possint expediri caeterumst declarandi forte urbitris raatio tractetur:puta, testitor reliquit pauperibus, quos Seri pronius et bet secturus: tunc elapso anno Episcopu3 non pol i arbitrari,ise Bariolo in I. cum quidam. f. de Ierigat. q. quem sequitur Panormitanus in c. N os quidem de te timent. Longa enim differentia est inter executionem, Cr declarationem arbitri, cui Cr inter iudicem pronus ciantem,Cr executorem pronunciati. II. Si res,cuim executio mandata est,extet i ii bonis testitoris certe non debet haeres sine legitima causa distine ultima uoluntatem. Nunqua enim indu endum est damnori sis dilationibus. I. cum res. I. Domus s. In pecunia. f. de
legat j. I. Si pecuniam is delegat. q. Quid ergoseis Ex
bono Cr aequo magsraim negocium perpendet: utrum de tota haereditatis executione,an de una aliqua uel ulteis
ra re tradenda tractetur, perpensis personarum Cr bonorum circumstitit s. Nugsratum autem intellige ciuitem, uel ecclesii Acuam. Nam Panormitanus recte nota mixti esse huiusmodi iuri dictione fri ut ait iudex ciuilis ad executionem piarum c.tusam posit impartiri oscium suu m. in e. Si haeredes. de testiment. Per s. Si quis aedificationem. Novell. de ecclesiastit. Est ergo locus praeuentioni. III. Qi id autem, si legit ima ex causa impediatur executor, cedet ne tempus annale uel bem res Breuiter. M iniis me cedit. Q nia primum , quomodo curret tempus ad exinequenda ei, qui no pote)l exequi c. Quia diuersitate. Decocefio. praeben. c. t inputari. de regul. iuris. lib. V i. Deriade, Episcopi o cium supplet negligentiam executoris
83쪽
ts DE EX EcVΤORIB. sed impediti nulla est negligentia. Ergo non potes' sie Empiscopu3 ingerere. Ita tandem concludit Panormitangs, in repetitione c. cum qbes.De testimen.
VII. Quid autem, si nolit designatus a testitore susciis
pere executionem Restondeo:Potest compelli,etiamsi testator id prohibuisset in ultima uoluntate. c. Tua nobis. detewmen. E t quandoquide multi valde imprudenter bane regulam adducunt in f : Panormitanus rectistae diiscit, Pontifcem Romanum nes in dict. c. Tua nobis. nes alibi decernere, quod Episcopus ingerat se licio exisequendi contra mentem testitoris. Inques' in ultima uois lunute substitutus est alius in defictum executoris, no succedit E piscopus. Mioqui munere sillae defindendae ultimae voluntatis fungi debet. I. Nudi. Et l. Si quis ad declinanis dum. c.de Episc. Cy clerici Nouia. de ecclesias tit. s. Si quis autem pro redemptione. V. Quod autem dictura est de competredo executore, sic intelligendu est: si expresse uel taetre aliquid coeperit exin equi, vel saltem ad tale munu3 fuscipiendum consenserit. argv. l. Uxori. s.j. f. Adleg. Fulcidit. Ex sententia.f. de
testimenta. tutil caeterv inuitus,m re integra, nemo potest eo Eli ad officiu quantumuis pium: ut colligit Ponormitanus ex c.Ioannes. de testimen. VI. Omne tempus de exequendA te1titorum uoluntatis
bus, cedit a die scientis,er aditae haeredistis. I. sistituis liberi. s. Si quis haeredi. f. destituisses f. s. sinautem dubiusAE. de iuri delibero. Panormitanas in c. Nos quidcm. de testiment. DE
84쪽
DE RATIONE AB EXEc toribus reddenda.
Vilibet administrator alienarin rer m naturaliae ciuili ratione tenetur rationem reddere: cutis
proinde immunitate nemo salua potest optare cῖscientia. Nu,si recte adstanistrauerit, quis no libcter edat probitaritis suae argumetus sin mala, cur lio multo magn urgedus fuerit,ut appareat aestimatio culpae,uel fraudis Quod frane extra controuersia est, et ne potest quide impugnari. sed qua actione petitur rationa reddendae editios Bariolus in I j. s. cio. f. de tutel. er ratio. distrahen. dictinguit. Alias enim coeptum est de alia causa iudicium,pum negocio quopiam inuicem gesto, T inuocitur iudicis Uinscium mercenariu,hoe est deseruiens infitutae actioni. LN ons ι . si De rei vendiea. l. Aediles. s. I tem scΚd-Et I. Quodsi nolit. f. de aedili. edict. Alias principaliter, nulla praecedente alterius causae controuersia, petitur ra tio administrationis gestae:tunc utendu est actionibus. Si ex contractu,vel quasi ex cotractu procesiit adimnisi otio, contractus pariet actionem.l. Quaedam in prin. f. de Men. Alioqui uel oscio iudicis nobili, uel actione in βαctum exigi possunt rationes cu eo quod interest. l. si quis ex. s. Ex hoc edicto. f.De edend. Et hos locos ut scias recte huc adduc meminisse oportet unam esse omnium ataministratorum honestitis regulam,quae uult, ut de alienis rebus rationes conscribant, exhibituri quoties opus est.
Ergo asprili ad omnes referendum est, quidquid de uno quatenus huc pertinet sancitum legimus. Forma autem rationis reddendae lalis praescribitur iure er aequinto.
85쪽
ss DE EXECUTOR IB. I. Omnis ratio est reddenda boni uiri arbitrio. l. a b auuncilla. f. de sideicommissa. liber. Sorore siua inquit Sc. uola haerede instituta, de seruis ita cauit.
. Hoc est, Volo dis obseecro dulcifima measoror,ut stichin Cr Damum inores meos tibi commedatos habeas: quos ego tantister manumissos esse nolo, donec rationes reddiderint. Sane si tibi quoque placuerint: significavi tibi mentem meam. Quaeros paratis actoribus,haeredes litabertatem non praestent, dicendo,eos non placere sibi: an
audiendi sint Rei ondit, Non ,ectandum, quid haereisdibus dili liceat: sed id, quod uiro bono posit placere t li
II. R ationes sic reddendae sunt,ne uel admini rato uelis,ad quem administratae res pertinent, sit nimium delicatus. Num sicut in rationibus ad commodum rei gestae niis hil praeteriri debet: ita ex diuersio si plus bona fide itactos non oportet repudiare, ut indemnitatem cosequatur administrator.l.j. f. de tutes. π ratio. dsraheli. Si pupilis in inquit Vlpianus tutores pater dederit,inters eos Crlibertum suum,per quem uoluerit tutela admini)trari: Crtutores certam summam ei stitueriti quia aliter se exhibere non potuerat habendam eius rationem, quod stitutum est, Mela exictimat. Ergo Cr si ex inquisitione, propter rei noticia, uerit datus tutor, eis alimenta 'tuerint contutores:debebit eoru ratio haberi: quia iusti causa est praestandi. Sed Cr si seruis cibaria praeniterit, uel libertis, sciri licet rei pupilli necessarijs: dicendum est, reputaturum. Idems
86쪽
idems est,er si liberis hominibus si tamen ratio praestindi ista intercedat. Item sumptus lim tutor reputabit, Cr. uiatica: si ex oscio necesse habuit aliquo excurrere uel procilici. Haec ille. III. Totius siemel administrationis reddenda est ratio,
non partis alicuius,ut recte dicit Baldus,in I. si plures. c. de conditio. inbert. IabolentM.f. de condit. demon. cui
Νndus inquit legatus est,si deam dederit: partem βndi consequi non potest,nisi totam pecuniam numerarit. III I. Omnium stuctum, qui percepti fiunt, Cr qui consuetudine communi ex re administrata percipi potuerui, ratio est edenda. Nodestinus in I. Sine haerede. s.f.de adonanistra. tui. Damnu ait si quod accidit eo, quia cautiones soluti uectigala inuentae non fiunt: ad tutorem, cuius culpa admissa proponitur, minime pertinere, Modeni rus restondit. Tutorem eorum redituum nomine rationem
pupillo reddere debere, qui ex Ando bona fide percipi
V. Eorsim etiam, quae non fiunt administrati, reddenda oratio. l. q. Cr iij. c. de haeredib. tuto. Numer cessatioαnn in quit Antoninus ratio reddenda est. Porrὰ, si legitima a ratur causa,quare non potuerit,dut non debuerit res geri,bene est. Sin minu3, Alexander Imperator latam culpam censet:omittere in alienis, quae admini'rari oportuit. I. q. c. Si tui. vel curat. non gese. VI. Instrumenta reditui,quae ad res ad ministratu peristinent,maxima pars est rationis reddendae. Quare si doloid,aut culpa no fat,iuratur in litem. Ulpianus in I. Si cuilibertas.f. de cond. er demonst. restri rescriptin hoc Pij Imperatoris. Aditia uobis amplifimi co*les, arbitrii d bunt,qui excusis rationibus, non tantu,quae reliqua sunt
87쪽
o DE EX EcVTOR IB. Epaphroditi,constituet:ueriinctii quas rationes , quae, sinstrumenta tradere, aut exhibere dominis suis debeat. - De iurumeto autem in lite probatur in I. j. Τ.er l. Alio iure. c. in lit. iur. Ubi distinguitur inter udi nistrato, rem,qui de dolo Cr omni culpa tenetur et bariae eius,adversus quem non nisi ex dolo Cr latiore culpa iuratur. VII. Non solum rationem redderetiter etiam paria βGre,hoc est,totam debitum praestire debet. Id alias rellis
quum soluere dicitur, quo nihil apud se retinere, quod
ex calculo deberi eopertum fuerit.I. Lucius Titius j demstiurni te timen. VIpia. in l. Si quis ita. s. Si duo. f. destituliber. Nec uidebitur inquit conditio in per*na cruterius impleta,nisi id, quod computatione ration habita reliquum fuerit,aut uters ut alter totum soluerit. Africanus. is de conditio. Cr demon. Q namuis inquit ratioαnes reddere,nihil aliud sit,quam reliqua soluere. Pulchra
disturetio forensis est apud cur ratrum in I. si seruus talibens de condi CT dmon. Verba igitur baec, Facere pari pertinent ad totu debitu ,schlecbte rechesibullit mache uni beetalen.Lsticho libertas. s.f.f. destitulib. Et l. Semper in ciuitate. s. conductores. in s.f. de iure immuni. Ex diuerso, ad partem debiti restante pertisent,Reliqua trabere,Reliquar Reliquatores:qui ex parte se a creditore exemerunt, Cr ex parte debitores manent,dutore Scaevola in I. creditor. f. de solui. Vbi Aecursius cominiscitur, Reliquatore dici ex mala administratioe Reliquari enim uulgo dicimus, E γnrest schuldiob bkiben. l. Lucius Titius. et L Debitu .s de admini'. tui. Vlpia. in I. Resiripto. f. de mune. Cr honori. Eos demum inquit creditores accipere debemus,qui ex
adivinistratione Reipublicae reliquantur. sin
88쪽
τEs TAMEN TORVM. . VIII. si nomina sint in ratione fustem tunc ab eo, qui rationem reddi exigitur probatio,debitores fuisse tempore contractus idoneos.l. Qui sub conditione. st. de condit. er demonstra. IX. I s,qui reddere rationes iussus est,non uidetur salsescere,si reliqrum redda non editis rationibus, ait poponim in I. Non sol .s. Is qui.f. deliberatio. Iega. Scaeuo tu in I. f. ibide. Inter caetera inquit liberto ita legauit. Ets quid me uiuo refit, rationes ab eo exigi veto. Q vaeriatur,an cbaritus,in quibus rationes conscriptae fiunt, item reliqua fecundum accepta et expensa haeredibus reuerire debeat Rest ondit, Ea,de quibus quaereretur, poste hα redem uindicare. l. Si ita luerit ferui .s. Qi aestio haec fia manum testa. In reliquis inquit Vlpianus) accipere debemus,ut G ipsa rationis voti ina redduntur. T. Qui rationes reddere debet,is potest impetrare a magistratu arbitri uulgo calculatorem uocant) qui deaeceptis er expensis dat at cognoscat. I Si cui libertas. f. de condier demon. Et ibi Bariolus.
VI. Reddita si et ratione approbatamon potest adorinistrator denuo urgeri ad iteranda calculandi molestiam.I. Semes. c. de apoch. Est aute apocta Graece,receptio Latine,puta chirographam er connio ereditoris, numerata
sibi esse pecunia a debitore totam, vel parte. Antipocha, quam debitor creditori scit ex scripto, praestriis de unisnuo debito. l. Si accepto latu. f. acceptila. I. si plures pochis. c. de Iid. instri I.f. s. Titius. f. de condi. indebit I. Qui tabulas. s. Apocha f. de stri.
Sed potest ne reddendae rationis necesitas remitti inter uiuos, uel ex ultima voluntate per te1titorem Potest quidem. Verum dilis remisio non liberat a reliquis
89쪽
omnino soluendis, si quae apud administratorcni luerint
multo minus a dolo irrato. Martianus.1 de legat.j. Si serauus inquit uetitus est a testitore rationes reddere: non hoc conbequitur,ut nec quod apud eum sit,reddat cr limeri aciatsed nescrupulosa inquisitio fiat,boc est,ut negligentiae ratio non habeatur, sed tantum si dudum. Ide probat Papinianus, in I. cum tali legatu . s. Quid ergo f. de conditio. Cr demonstra. De plano itaq; calculatio acceptor Cr perceptorum expendetur, ut si quid apud se habeat reliquum id praestet.l. Nec quicqui. s. de plano. f.de My. Procon ul. Eodem modo accipieda est liberatio alicui admini ratori a testitore in ultima uoluntate relista: quae Iucruem rei alienae contra Ius naturae non praestit. l. AureIius sγniphorus. s. Filius haredes.f. de liberati. legat. Filius in, quit Scaevola haeredes scripsierat, quarum fidei comi sit in haec uerba. Nea caio Seio ratione actus rei meae, quae per mensumsue extra, in diem mortis meae gesti est,exi. gatis,eos nomine eam Iiberetis. Quaesitu est, Onum uniuersas rationes in diem mortis iste administrauerit, et per mensam suam,Cr extra mensain:an ad rationes reddendas haeredibus teneatur. Restondit, Liberationem quidem secundam ea, quae proponerentur, legatam esse: bed quate. nus praestitida sit,ex qualitate disceptationis iudicem aectimaturum. Ulpianus ibid. Si quis rationes inquit exigere
vetetur ut est sepsime rescriptum non impeditur reli qua exigere,quae quis ipse reliquauit, si quid dolo secit, qui rationes gesit. Quod si quin ex haec uelit remittere ita debet legare: Damnas esto haeres meus,quidquid ab eo exegerit illa uel illa ratione,id ei renituere, uel uelloanem ei remittere. FINIS. Io.Ol
90쪽
AEαVITATE DISPUTATIO FORENSIS .
DE VARIIS BONI ET aequi appellationibwL
XIsTIMANT optimi omniwm seculorum autores,ere semper studiosorum esse, ut uerborum prior,rerrum potior sit interpretatio praesertim in re maxima in usuadae aequitatu, cuius effigiem hodie propemodum nullam habemus. Vari s icis moris in iure nostro signiscatur aequit . I. Romani olim perpendebant, bonitatem cum aequitate se esse connexum,ut alias bonium Cr aequum,aliA bonitaequwm,sine copula dicerent. cicero in Bruto,Deinde aeaequum bonum inquio testimentorum fictitentius noluntarcis tutatus est. I nde illa locutio. Aequi boni Scere,conis sulere. Inscite nonnullii distinguunt bonum ab aequo in
II. Graecis aequitas ni Aia,hoc est,convenientia dicitur. Quare Aristoteles sepe uocat aequalitatcm. Nomen enim fictium est ab is quod est,iuxta:Cr Ἀκοi,conueniens, adlimiatu,ab tim a lanior. Porr), quitussieu aequalitus rotinet in humana societate proportione rerum omnium iustim hoc est,stituit aptu locis,temporibus,personis . Germanicae uoces pulchre huc restondent, bia keit,gleic mefigkest.