장음표시 사용
111쪽
Ir4 DE IURE quae in domo propria, quam quae alibi adimittiturit Pleis
ris. f. De in trus uocando. Cum ob rem principes multo seruerim solent punire vim armatam, quae in aula, quam quae alibi contingit.Et locu3 uulneris atrocior facis inis iuriam. s. Atrox. I nstit. De iniuri. Tempus discernit cmansorsi a sugitiuo: δύ es ctorem,uel furem diurnum a nocturno. Nulla hi quaestis, quae in rebres humanis maiorem vim habeat quam temporis uicisitudo. Tempus enim dat mis lsM,Cr mutat omnia cuius qui rationem non habe is platane nihil potest in iure secundu aequitatem donire. clauis dium est hisce duobus exemptri de fugitiuo Cr stare contentus,de quibus in I. iij. s Emansoriff.Derenalita Ij. CrisDe urib. balnea. i .f. De risera tori. Et L Furtuam De condictio. urti. Tu insinita potes ex iure proferre exis empti,in quibum 'tu mutatum est ius pro temporum
Porro,tepus est ex coeli soliis uertigine deductum fati van,quo rerum omnium agitatione uic studincnis in timur. Quorsiciens christus ipse, mutationem rerum
nobis ob oculos posuit, cum dioeret, Unius dici , scilicet breuiusculi temporis, duodecim horas esse, quae hominem sepe in aliam sententium pertrahunt.
Qualitate, cum factum uel atrocius, uel leuius est,ut furta manifesta a nec manisestis discerni s lent rixae a grassisturis, expilationes a furtis,a ui lentia petulantia.
Q realitatem hic uult intelligi pro circunstinti quae ad f in ipsum peculiariter pcrtinet, ex dij hi a quantit te. Alioquin omnes praedicti septem modi liunt qualitates,
quae incidant plerunque, Cr uariant delicta atque conis tractu c
112쪽
Hoc est, Non enim plaga iram concitauit, sed ipsa fracti indignitas, neque tam ingenuis graue est caedi quanis quam graue fit quam per contumeliam cedi. Siquidem multa G,qui alium caedit, admittere potest, quorum in gnam partem is qui uerberibus addictus est, habitu eo
poris,uultu,uociferratione,nunc ut conturmeliam inferens, nunc ut inimicuamst gerens, nunc pugninm ducens, nunc in malam caedens, alteri renunciare ac repraesentare neαquit. Haec ipsa mouent. Haec de statu mentis deturbant homines propudij ac siuggillationis non assuetos. Hacteanus ille. Describit autem Demosthenes qualitates iniuriarum, quae tam uarie sunt,ut audientibus non aeque posint reo praesentari uel insinuari,atque rei ueritas habe CT appa.rerepossunt coram uidentibusuel Himari ab iis,qui inoiuriam patiuntur. Quantitas discernit larem ab ab eo. Nam qui unu suem subripuerit,ut fur cocroebitur: qui rea gem,ut ab eus.
Sicut qualitu 1 militudinem uel disimilitudinem rei
113쪽
autem ratio inultum operatur in deli rus,in contracissim, cir iudiciis. i. Hic est exemplum ex lin. in princip. . De abiete. 11. Pro minimis delictιs non est exacerbanda poetana. LResiiciendum. Ode poenis. ii l.Difrentia inter doceptionem magnam Cr modicam de precio rei uenditio 1. Praetor in litibus de obolaribus, si plus er cognistionem debet moderari. Euentus spectatur , ut a clementissimo quo Que facta, aquam non minus Leta eum, qui occidendi hominis caum clim telo serit, quam eum vis A ih hiat Elideo apud GraecoS eπaEO MOluntario fortuiti casus luebantur, ut apud prae pvum poetarum scriptum est. Eis' ἔμ υτρυ aim εἶ oηρεντο
Quo puerum me tempore uestras duxit ad aedes Ex Opoente pater,dira pro caede patrata, ob talos nempe ira percitus, Amphidamuntis cum gnatum imprudens fingi inuitius pcremi. Euentus itaque delictim creberi acit nonnunquam in elementisimo homine,puta, qui infericordiam inremptatuiter exercet,ut multa fiunt iuris exempla.Tametsi pors di π animi dolosi ratio, tollit aliquando dictinctione egentia. Diu .f. Ad leg. cori desicari. l. Is qui c.ωι fit.Et I iistit. de pub. iudici. s. Item lex cornelia. caeterum euentus confiderationem magnam fuisse σolim apud Graecos, probat uerbis Homeri de exilio M. Iunn
114쪽
E T E Q V ITATE. ii iuniis hoc arbitraris,quod casu hominem occidenae torus indici solebat. Sic enim Gr temporariam exilium appellat Arrius Menanderi in L Qui cum uno. f. de re mistidiri 'Exemplaria uulgo babent a dementisimo uel Accuracto teste. Quam lectionem non sequor, quoniam dementa tisimus quomodo delinquet uel punietiar ulla ratione Aeredit autem ad postremum hoc de exilio uoluntario. I. iij. Aff. Ad leg. cornet de sicari. Sed ex Senatusconsulto inquit Martianus relegari iussa est e quae non quidem
malo animo, sed malo exemplo medicamentum ad conceriptionem dedi ex duo ea,quae acceperat,dec it. Euenit, ut eadem seclera in quibusdam prouinacris grauius plectantur .ut in Africa messium inci sores,in misia uitium:ubi metalla sun adulteratori
res monetae. Nonnunquam euenit, ut aliquorum maleficiorum supplicia exacerbentur, quoties nimmium multis perQnis grasiantibus exemplo opus sir.
Vt penitifime nobis inculcet magnum iuris uarie tem,quae ex praediems reruGr personarum circunilans ssecudum aequiritem colligisolet duas subqcit conficquenistes regulas, de exacerbaris maleficiorum poenis propter nimiam stequentiam delinquendi. Iccedunt Iis. Pumunturis . De abige. IF amosi. in s.c.Ad Ieg. Isthmaiestit. QUOMODO DIFFERANT Jus si mi , Cr Aequitus.
Onest cuius is iurist erit discernere,quomodo disel l rant iussu remum Cr aequitas, quum tamen sine ex actifima cognitione huiu4 deprentiae, non posit consti-
115쪽
DE IVR Ere olficium utriusque, multo minus in forum perduci ad
utilitatem Reipublicae. Inq; in re tam discit duos ciuilis discipli iae probat imos autores, ne impingamus, ueluti duces sequeinur, Aristotelem scilicet cir claudium Triaphoninum: quoriam partim uerba, partim sententias rota censebimus bona fide. Arictoteles iris lib.E Jic. v. ut exacte ostendat usum aequitam,Cr quomodo distet a summo iure, sic argumentatur. Aut diconus aequitatem Abredere a iure. Et tuc conis Msequitur,eam esse iniustini. Quicquid enim discrepat a iure,est iniustum :quum ius a iu:ticia des endat. ἱj.ff.De tu .pter iur. Ergo non dabitur illi locus in Republica. Aut ponendum erit,altera ab altero no discedere,sed utrun piustum atq; laudanda esse, ut nihil fit aliud ius uri ius tu, quam aequitu: π cotra, nihil aliud sit aequitas, quam ius eu luctu. E t sic erit coseques,lianum esse disturentia inter
ius Cr aequitatem, cuius meminit tue C. De legi. Ad hune modum inquit Aristoteles dubitari de aequitate solet. certe ad hunc modu adeo nunc dubitant omnes,ut neri lmo quicquam aequitatis,nisi nudum nome agnos α. Vt u lde sunt istae clausulae,Peto inibi ius er aequitatem adminis prari. Iton,Volimus unicuis tribuere quod aequum criuctum est, Vuγr liuollen thun uuas billita und recht isti Enimueros quaeras, quid sit boni er aequum: auctes inepti finia ab istis iamtoribus. Restondet aute Aristoteles praedictae argumentitioni ut solet docte.Primu admonet:omnia suo modo intestiis genda este, nec pugnare inter se ijti duo, Aequu est disiis mile iuri uel iusto, Aequu est ius uel iunci. N am aequiistis no discrepat a iusto in genere, sed duntaxat in aliqua circumntia hoc est,aequitus no mutat praecepta iuris gem
116쪽
E T A E Q V ITATE. 2r' sunt in genere, Iusseu iustirier aequii: sed in sterie aequumesius est iure. utrunq; quid laudandum aequitas tamen
iurisummo praefrenda est in adnanistranda Republica. causa disii Istudinis est in qt Ariistotcles quia omnes reges sunt uniuersalas, neq; tamen potest de singulis recte . dis eriti in uniuersali. Cum igitur Iege nece est uniueris saliter loqui, neq); tamen recte dei lagulis in uniuersali costitui posit ex id conituit,quod plerus frienta. est nec ignorat hic sibi aliqd deesse. et time sex rem et illa M. Nam s lex aliquid omittit, id fit non uitio legis sed proopter negotiora disimilitudine. talis enim materia est actiaonu ut stre aliqua ex parte sint dissenses in eode genere. odo igitur lex uniuersalitre loquitur, accidit tamealiquid ex parte disimile illis,quorum uniuersalitcr nimistiuit tunc defictus eius corrigedus in ea tenus, quatenus aberrauit Iegi latori Aberrauit aute propterea,quod nemeefeta euam uniuersaliter loqui. Acisi ad et legislator ipse, idem pronuntiaret, er exciperet hunc calium a lege iam lata. Quare iunum non quidem simpliciter, sed meri Wchivis, lius scripto iure. Haec ille. qgitu.
ain is intelliges mete Pomp. qui ullum aegritis breuiter tradi in II vra const. Iul. in I. Non po t. f. De legib. Praeterea lateberis, Doctor u altercationes a vero iuretim longe dictare, q dijtat aequitas a summo iure. Nu fonser causa ueri uiris Cr aequitatis est, circus icere diligeter qualis sint, quae causam contingi iti π tii co 're regulas iuris ad re natu, sciliret quae comodi fimae videtur. porro volunt aes omnia legu haec est,ut interdu cedat temporibus secundu qualitate rei u Cr personam: in rime,ut alia raratio iuris superior regat actione. Numerosaqde extat coah 4 ment
117쪽
mentulorum Cr consiliorum uolumina, Cr, si diis uersitatem casuum perinde atq; pueri solent corvos,si qui, totidem Cr-ficiliter possunt scribi. sed quid tum postea s Nam interim ex omnibus Elis non conjtibit certa boni Cr riuio seu ars,qua utamur,taim in fro, hoc est,cum de casibus iam natu fit dijudicandum per cis cunctantiis, quid feri uel non feri oporteat. Quinimo una iuniciae regula ex natura produm plus huc constu
re quam omnes omnium commentarij.
summu iris diffrentia inter βι mim ius Cr aequitatem est haec. Summum ius semel stituit in uniuersum: de negociis tantum futuris dat bonestius principia: praeter uniuersale sententiam nihil perpessit, neq; ab ea dis edit. Aequitas vero singulas negociorus ecies curiose peris lactra perpendit callus praesentes, ex in iam natis bomis num cotrouer*s dijudicat, quaenam inter mustus legum formulas adhibenda sit ad diffinitionem quae nionis, toαta ne an pro parte. Quemadmodum non illud sui cerit ad sutoris opiscium,si multas habeat calceorum formas: uerum in eo maxima uis erit, ut viso emptoris pede, per pensas illius circumntia, certo posit discernere formam omnium quas habet conuenient imam. Sic item laudabialis est pharmacopola opera, ut multes componat medicianarum 1 ecies, quae ad futurum nec statem sint stitimparatae. Verum medicantis ars in eo maxime uersabitur, ut morbum diligenter cognoscat cum omnibus senis acciri dentibu Cr tum eligat pharmaca,quae praestentigime deis seruiant langueti naturae hominis. Nempe,quod iura controuersijs no aliteriquam medicinae morbis mederi debet. Adjiciamus exempla. E cce enim, summi iuris perpetua
est thesis, Emptiones er uenditiones iure ac solenniter i
118쪽
E T E Q V ITATE. vir fms, rescindi non oportere.I. Rat s. c. De rescinden. uenditio. l nud axioma semper bonectuni est in suo gen rc quia habet causum naturalem. I am, si pergas inflexiabiliter in omnibu3 quae accidunt Actori 1peciebus conαtinuo pronuciare,Venditiones oportere ratus esse, occurreret Aciliter thema infro,cuisummu illud ius erit uminina iniuria: V ote, si publica utilitas reclamet, uel conviditio personae,uel precii uilitas. IM his casibus,aut alijs huiusmodi, restem negocii circuit, tintia, aequitus rem
scindit uenditionem, aut consulit alio modo. Et interim tamen non improbat ius ictu E mptiones Cr uenditiones
fre ratus, sed sust dit plusculum ab hoc cactu recens
Eodem modo si mi iuris regula est, Fomam in iuditacijs Cr solennitatem obseruari oportere, adeos loco ad hoc designato more maiorum. I .s. Deinde ex bis legiobus f Deor clari L i. f. De iusti. Cr iuri Recte quide. caeterum,si incidunt cauI e,quarum circui tintia postulat celeritatem,aequitus remittit obseeruationem pro sus ut uocant) er ordinis iudiciarii: non,quod generaliter improbet moderatam cognoscendae cause fmulum: sed in praesente caseu,propter circunstitities personam ,παrum, vel temporis,non admittit solennitatem: sicut instalatius prosequemur.
E t haec quidem uis id genus aliasunt secundum uoluntatem sis ira iuris pauloante citati. Sciebat enim legislator, cum legem stitueret, multa illi de sie: quippe non ignorabat, in tanta mortalium rem uarietate futurus ese casuum steries,quibus nullo modo tale ius conueniret. I nterim relinquebat illas aequitati,cu incideret, diffinietas. Vnde uides, quomodo generaliter uera sit,i us idem
119쪽
- DEI V R Eest quod aequitas. Inio, uom inest aequitas. Quomosso rursus in steriem non consequatur, Ius dictat sic, Ergo in hoc casse est aequum. Nam in steriem longe distant inser aequitas. Et multi hactei excellentisinu fuerunt larins perit ucrum aequitatis non admodum confulti. Quore iuuetus no Dra non tam in ediscenris regulsi iuris,quantis colligenda aequitate, diligenter exercenda est. Et hoclenus Aristotelis distulationem indicafecti ficiat. Videamus nunc elegantem Triphonini tractationem, in qua distinguit aequitatem a summo iure. TRIPHON INVs LIB. IX.
EXemplo hoc cum primis perpendere licet, quam graues atque utiles reipublicae fuerint iuris consultorum distulationes: quam concinne restexerint frum .iuxta Llegibus f De Orig. iuri contra uero, quam leues nuper σ asymiae ferint commentorum altercationes, quanquam prorsus extra frum nostrum,multis modi3 ansam calumniundi praebeant. Verba legis fiunt haec, Bona fides,quae In contractibus exigitur,aequistatem summam desiderat.
More opitimi praeceptoris in re discissi praemittit them qὶιod cicero propositum uocat. Bona fides, hoc est, Incera contrahentiu mens,nullius fraudis conscia quanis quidem perbe innocentifima res est si in controuersia pertrahatur, summi postulat aequitatem iudicand adeo, ut sepe in iure,et in hac ipsa lege,bona fides pro aequitate accipiatur,ut supra probatum est.Opponitur enim uxodi ex dolo,unde procedit iniquitas l.iij in s.f. Pro socio. I in thema ea in I. Bonams m. c. De action.Cr oblig.
120쪽
E T A E Q V ITATE. vis sed eam utrum aestimamus ad merum ius genatium, an uero cum praeceptis ciuilibus, S prael rijs Ex themate ducit quaestionem. Quum enim de bona sede sola aequitas iudicet,utpote ex conscientia q. os pro cedens: ualde necessarium cst inuectigare, ad quam iuris strinam istinarepporteat aequitatem,naturalis 'ne an Guilis, an simul utriusque. Et quo inclius accipiamrus, aduhcit exempli loco pulchram feli steriem.
Veluti,reus capitalis iudicii deposuit apud te cetum. Is deportatus est. Bona eius publicata sunt. Vtrum ne ipsi haec reddenda,aut in publicum dea serenda sunt
Ηγpothesin bane seu causam uulgo dicunt Triphoninus proponit quidem,sed no dclinit,ideo, quia
nondum disseruit de frma colligedae aequitatis. Qua abri soluta,tum demum uidebimus, quomodo sit restondenotam. Quare Accusus insul fime,nec aliter quam sius in rosas irruens,dicit Iurisconsultum non restondere: veruruntamen bona deposita potius in publicu defrenda est'. restondendrum sibi uideri. I udicat autem contra mentem autoris,nodum tota lege perstrecta,er ne quidem them
Qxin potius igitur illud erat admonendum: Quod Triphoninus in hoc exemplo deportati, usus est Aro, quod tu mi it apud Romanos,qui bona sol ant publia
care. Verum hodie optima aequitatis ratione prohibita est bonorum publicatio. Nouta. De uicari s seu locum tenentibus. s. finali confiitutione cxxxiiij. Vt aurit inquit Iuninianus) non solam corporales pomitie, sed etiam pecuniariae moderatiores fant: sancimus,