Hieronymi Cardani Mediolanensis medici Liber de libris propriis

31쪽

is Tunc etiam libros de circulis Sphaericis,umbris,atq; ponderibus: sed rem a Mo-teregio peractam inueniens , destiti, solumque quaedam fragmenta supersunt de ponderibus,& umbris.

Hucusque multa paraui, sed nihil editione dignum.Vidi autem per somnium librutribus coloribus depictu, qui mihi a patre

ostendebatur, delectabatque me non solum colorum Varietas,quippe rubro,Viridi, aureoque distinctus erat,sed etiam multo magis res tractata: iami coeperam libros hoc argumeto de Varietate Rerum inscribere, ordinare, atque perficere:cum interim Ludovicus Ferrarius in domum venit. is adhuc puer conscripsit hos libros. Quo te pore, ut cita in medicina aliquid scire videa o rer, librum De malo medendi usu consea I ci,& alium adluxi,cuius titulus erat,Quod nullum simplex medicamentum noxa caretInitium prioris est, Medicam artem antiquis temporibus:posterioris, Multos ego vidi medicos .amborum magnitudo folio. rum x vj. Porro in his duobus libris propositum erat damnare quae perperam agunturvitiaq; indicare,sed deerat Occasio cdeindi. Itaque forte fortuna alias cum in academia

32쪽

mia essem cum nemine contraxeram amicitiam,nisi cum adolescentulo quodam pallido,qui Vlixo ad me accessit, cum &ego, fatis ita volentibus, cuperem illius amicitiam, aliorum autem ditiorum ac potentiorum aspernarer, ita is mihi adhaesit,ut cum alio prorsus nesciret omnino vivere. Mo tuo patre factus est dominus tabernae typographicae, multorumq; praelorum, ut certe videantur omnia nostra a quodam numine directa.Huic igitur aperio consilium meu,

libenter suscipit onus,inquiens: hoc paruuest quod proponitur, etiam si tota impensa peritura sit tui gratia imprimam.Existimo

tamen non magnam iacturam me facturur haec ille. Atque merito suspicabatur cu ab omnibus contemnerer & oppugnarer,in artis autem operibus negligerer, cur erat Vialios docere vellem Sed altius latebat fati mei consilium. Imprimitur liber atque hic primus est editorum lxvj. continebat abusus: secundo cum ab iisdem imprimeretur, centum complexus est.Pr cipua in eo sunt lasseris vires:ptaeceptum quod non agendo semper minus peccatur qua qui ppiam perperam agendo. Quanta occurrant consideranda recte agere volenti. Exceptus quoq; est .

33쪽

30 est a multis alacri animo, cessitque res aliter qua sperabatur. Sed & longe aliter commodum,quod expectabamus ex illis libellis.nam non paruam retardationem attulit ad gloriam in arte consequendam. Nacti nanque aemuli ex argumento libri occasionem, dicebant, Nunquid modo dubitatis hunc insanire 'aliumque medendi modum aliamque,quam nos, medicinam profiteri,

cum in tot rebus ritum nostrum accuset' Itaque merito,ut dicebat Galenus, qui tot insanientibus contradicere niterer, insanire visus sum:cum enim necessarium esset me vel illos aberrare , quis mihi crederet contra tot probatos usu Viros , diuites, senes magna ex parte,nec mediocriter eruditos, cultos vestibus,ornatos moribus, facundia

vulgari praeditos, amicis atque affinitatibus potentes, auraque populari in sublime elatos,inde, quod maximum erat, tot artibus ad cauendum ad falledumque instrictos. Ego vero pannosus,ita ut mihi non conueniret illud, Vestibus inquam homini surgit bona fama decusque. I taque egregio hoc meo inuento pene fame perij. Sed audialiud. Cotigit aute hoc anno M.D.XXX . medebar Comitem ita vocant dignitatem quan

34쪽

3Iquanda Camillii Boromeum sanauer inq; a morbo satis graui, & cui alij opem afferre

non potuerant ille non admodum tunc liberalis in me fuerat, quod pernoctare alio in morbo apud illum, ut reor, noluissem. itaque descrui hominem.Fortesertuna tramam iuxta domum eius, aduocant ad ancillam aegram,vado,curo, sanatur intra biduum,paulo post puellus annorum septem, qui illi unicus renaanserat,aegrotat, conuOlant statim ad me , sed ea die monitus per

somnium fueram,ut ingens periculu, quod imminebat,cauerem diligentius solito rem tracto:video pulsum integra una pulsatione quarto ictu & certo ordine deficere: admoneo matrem de hoc: abstineo a medica-

metis validioribus.Quid plura Zquarto die,

cum morbus leuis esse videretur, extinctus est Medici qui conuenerant, cum me odissent,clam accusabant, dicentes me morbunon intellexisse. sed cu non haberent quod damnarent,siquidem,ut dixi, somnio pra monitus ab omnibus potentioribus auxialiis abstinueram, euasi periculum, ne pater me occideret. Adeo enim horum sicariorum maledicta famam meam laeserant, Vt

multis piaculum occidendo me fasturos, si

35쪽

per leges licuisset, persuasum esset: serua uitque me Deus ab imminenti periculo, cunon multo post hi, qui mihi insidiabantur

petierint. Sed licet ab iniuria omni libera rus sim,ille tam e vi par est patrem Unicum lugentem filium persuasumque quod cxignorantia mea periisset,omnibus in locis pessime de me loquebatur. Successit & malo malum per idem tempus scrine : nam librum de Iudiciis astrorum primum edideram:quod mihi famam Astrologi iniunxit. Ita tot modis & insanus paupertate, & Astrologus profitendo edendoque libros, ocimperitus casu illustris pueri , & modum alium medend1 obseruans ex titulo libri nuper edito, iam prope ab omnibus habebar.

Atque haec omnia in urbe omnium nugacissima , & quae calumniis maxime pM

sed hase mittamus. Olim me solabatur

necessitas fati in his, nunc video omnia,& collegiJ oppugnationem felicissime cessisse. Nam cum tot aduersis tam multa mihi negotia incubuerint, ut vix explicare me potuerim: & quae confeci opera conficere, quid futurum arbitraris si quid horum defuisset' Nam praeter immensam succes-

36쪽

suum felicitatem, quae semper me comitata est,ad hoc exercitium totus natus videbar. nulla enim in re mihi defui: neque natura neque fortuna conatus nostros deseruit, adeo ut nisi illa obfuissent,qine dixi, incomparabilem mihi gloria in hac vita comparassem.Sed Deus ad meliorem me vocausrat.Conscripsi igitur reuocatus ab eo exe citationis impetu , duos libros Floridorti, id est medicarum disputationum. Vnum cuius initium est, Sanitas est dispositio,qua unumquodque membrum perficere potest operationes suas:continet capita xxiij. se 1ia centum. Eius titulos ut principalioris

libri ascribere libuit:sunt autem hi t De sanitate-reliquis dispositionibus.1 De spiritu. 3 De viribus. De febre diaria. 1 De humoribus. ς De febre putrida. De membris. 8 De Hectica. 9 De sebre pestisera.

1 o De ventriculi morbis. ii De Intestinorum morbis,

37쪽

ii De iecoris morbis.13 De renum morbis.1 De capitis morbis. is De Symplomatibus capitis. is De Symplomatibus Pectoris. i7 De Symplomatibus membrorum nat

ratium, 18 De Symplomatibus extremoru mcn-

' De Symplomatibus abscessuum oc vulti

nerum

zo De Symplomatibus variis & raris..xI De signis. 22 De Interrogationibus Magendis 23 De auxiliis raris Proprius usus libri maximaque utilitas est difficillimas medicinae quaestiones simplici oratione edocere. Ordinem quoquo α facillitatem secuti sumus, ut si ad subitactam materia respicias, adeo necessaria sit, ut sine horum cogitione medicus esse non possit: sin ad facilitatem, quemlibet possit inuit re ad legendum 1si ad ordinem ,& facile inuenire possis. & inuenta memoriae commendare.Summum enim studium nobis fuit, ut lectores & studiosos iuuaremus,

post

38쪽

postquam tot sunt quae hominesab optimo opere avertunt.Pleraque autem exhi , quς ibi traduntur . apud Galerium vix possi intinueniri,imo apud illii dubia atque obscura sunt, si modo sint.Seu quod praetermisi xit, seu quod libri, in quibus haec tradiitur,

interciderint. l t

Alter liberi de medicamentis, simplicibus,cuius initium est , Faba inuersa herba

est.

. Sub iisdem quoque temporibus libros octo coscripsi de Indico seu Gallico morbo. .

Primus liber continet causas & origine huius morbi :secundus,signa:Tertius, generalem methodum curandi, utpote medicamentis,uictus ratione, sanguinis missione: Quartus,curam per argentum Viti ut Quintus, per lignum Indicum,corticemque eius, aquam Vinum simplex compositum: Sextus,de cyna radice: Septimus, de Sarga P rilia Ostiiuus de exquisitissimo modo curandi hunc morbum. Initium operis est. Hunc morbum initium habuisse. Magnitudo foliorum ccxxiiij. Hi libri unguenta& medicamenta mirabilia continent ac rationem curandi sublimem A singularem. Nouus morbus,noua cur adi ratio, magni-

39쪽

fica experimenta, methodus' aedendi siti gularis. Habet enim hic morbus multa proacipua,magnitudinem cum lentitudine, Varietatem magnam,species multas.

Per eadς tempora,quod somniis saepius admonitus essem de impendetibus casibus, s scripsi decem libros somniorum. Primus

generalem illorum rationem continet. Secudus agit de generalibus simulachris.Tertius de hominis partibus, naturalibusque alitonibus. Quartus de actionibus aliis. Quintus de homini adhaerentibus. Sextus de quadrupedibus. Septimus de auibus de piscibus.Octauus de Plantis, dc metallicis. Nonus de rebus artificiosis. Decimus de exemplis,εstque hic liber aliis iucundior lectu.Initium operis A multis quidem pepi

cta est somniorum interpretatio: magnitudo soliorum ecclx. Excoluimus hanc arte tametsi de ea Artemidorus , aliique ornast scripserint. tunς vero contigit ut quidam Brixiesis nomine Ioannes Colla, Vir procerae statur macilentus,pallidus,subniger,cauis oculis, mansuetis moribus, tardus in ambulan- , do,rarus verbis,ingeniosus, ac in mathematicis exercitatus, Mediolanii veniret: retu-

40쪽

iitque inuentas esse duas regulas Algebrae,

vi vocant,cubi dc numeri inuicem compa-xatorum , sciscitatus sum a quo ,a Scipione Ferreo Bononiensi,inquit Quis habe dixit,Nicolaus Tartalea & Antonius Maria Floridus, sed Tartalea cum Mediolanum venisset,illas me docuit, quamuis satis inuitus. has cum diligenter perscrutatus essemcu Ludovico Ferrario inuenta demostratione alias innumeras etia adinvenimus, ut ex his libru artis magnae conficere. Conscripsi igitur operis perfecti primum librii,

cuius initiu est, Si ab antiquitate aut ne Laitate. Et est soliorum xl. Tertium foliorulxij: cuius est initium, Cu in radicibus quantitatum,& Quartum soliorum xxx. initiu, Denominatio est numerus. Sextum quoq; filiorum xcvj. initium cuius est , Numerorum alij dicuntur primi:Decimu,cuius ini lium est,Haec ars olim a Mahomete, foliorum lxxxiij. Primus enim est de integris . cudus de partibus.Tertius de lateribus quadratis cubisve. Quartus de incognitis. Quintus de proportionibus Sextus de numerorum proprietatibus. Septimus de mercatura. Octauus de redditibus. Nonus de his quae sunt extra ordinem. Decimus de