장음표시 사용
91쪽
. LIB. I. CAP. I. DE IURIS PRUD. iob. Redeo ad iuris definitionem dc sequentia formo axiomata. I. Extra societatem jus non es, h Ior. II. In societate est juss i)ior. III. In omni societate viaequali bus Ialtem penes superiorem M. In aequali es mixta jus es mutuum. l io 3. Per habere & agere in definitione iuris respicitur ad divisonem iuris in persed tum S imperfectum, etsi alii aliter. m io . Nimirum jus I. dividitur in perfectum, quod Grotio facti tindicitur, & imperfectum, seu aptitudinem secundum eundem. IEud est, cujus vi alterum, qui obligationi suae non vult sati Stacere, cogere ponsum n) ad implendum debitum. Hoc contra se habet S illius sui obligationem huic juri respondentem possidet, pudori ac conscientiae saltem relinquitur ejus adimpletio. ios. Remedium istud coactivum inter eos, qui in statu naturali vivunt, bellam vocatur, inter eos autem qui . in statu civili degunt, vel parva, vel actio. o lio6. Usum hujus divisionis Grotius p in eo quaerit, quasi faciat a-- respiciat justicia expletrix, optitudinem justi tia attributrix. Sed quemadmodum ὀ μέγας expletricem suam Pro commutativa, attributricem pro distributiva Aristotelis falso venditat. q) ita etsi divisionem justitia
Grotianam tolerare possimus, commodius tamen eadem, cum nobis non
novum, qui non jam dum injuris divisione lateat, usum sit praebitura, commodissime autem divisione justitiae Aristotelica, ad id magis, ut imgenia torqueantur, quam ut eXcolantur, apta, caremus. r Io h Ergo Ademira anta Evam jus non habebat. Nec homo jus habet influum si) ngo inter hominem s bestiam scietas non es. l Unde errant . qui dicunte in omni societate jus debere mutuum: vel societatem de runt unionem mutui juris gratia. in Alii enim fliu uunt Grotium his verbis respexisse per Το habere ad jus ad rem, per To agere ad jus in re. Alii: Τὸ agere pertinere ad dominium intemnum hominis in seipsum suas actionet. Το habere vero ad dominium externum, quod homo habet in aliar creaturas. V. D. Val. Alb. Omp. Iuris nat. P. I. c. a.' . . di 8. Nobis Graque hac expositio parum commoda visa fuit. snὶ Desumta est descriptio hujuris perfecti potissimum ex dictit a neglero ad Grol. I. i. 4. seq. ita tamen ut remedium coactivum in genere bis nominaverimus, don in specie actionem, uti neglerus facit, propterea notatur a P endorso in Elementis ni fallim o) Illa utitur superior, hae par. p Groiius I. I. 8.- xl ia obligatio subditi erga principem 'rtiner ad expletricem. non ad commutativam ; cro Satis eleemo nurum ad attribuiricem. sed non ad justitiam distributivam, es enim actus liberalitatis. t Nullar enim usus in jure nobis potaris nominari, quem non uiam svo ca aquσνήης pessimul otiincrc. Dicit
92쪽
or. Nos potius usum egregium iuris perse ii 5c imperfecti, in quaestione ex qua Iuris laesone actio in civitate sti concedenda, & omnium maxime in controversia : Cujus juris intuitu bellam adversus se M senten- . tem princeps usurpare valeat, s quaerimus. ro8. Igitur pacis exponendum, quaenam sint notae utriussue juris, nam Sc has omisit Grotius. t 'Variant illae pro societarum diversitate. I. Inficietate inaequati solus superior seu Deus jus habet in hominem, idque in universum est perfectum. su)io9. II. In societate aequari viventium ius, quod libertatem natur tem comitatur, quodque ex pactis oritur. Si in genere omne jus, ex πέψω, quod ad ossicia humanitatis tendit, perfectum es.lio. II. In societate mixta jus superioris in inferiores semper perfectum est, etiam respeEtu praestandorum ossiciorum humanitatis. x iii. IV. Contra vero jus inferiorum in superiores qua rates, etiamsi ex paestis ortum sit, regulariter est imperjectum.' y Hr. Dixi: qua tales, ne quis mini opponat, dari quandoque uKori, liberis di servis, actionem adversus patremfamilias.. et Ia3. Dixi: regularrier. Nam exrra ordinem princeps subditis concedit actionem etiam adversus se. Quamvis di hae actiones sint impro- prie taIes: Certe non sunt remedia coactiva. a si . Porro intuitu fontis, unde jus oritur H. dividi' poterit in con- natam, b) quod homo habet immediate a Deo, absque consensa ejusquiobligatur, e. g. potesas parentum, et acquisitum, quod eidem competit mediante ratio alterius, e. g. majestas. c
iis. III. Auru divisio, vel potius facultatis in specie ab objecto desumitur. Sunt enim juris objectum, vel aliorum actiones, d) vel res aliorum. Actiones hactenus ut vel ipsas Urigam, e & vocatur imp
s D qua utinam Grotius semper distinctionem suam adhibuisset, ut m in quaestione de transseu. Vide quae .dicemus in eap. de ossiciis hum ni latin t 0missi G Du. Pusendoufius u Potes enim ob quaevis preeata punirς ἡρωμα Poterit enim N horum respectu subditos punire Prine.pr. νγ Bod norauedum
contra mouarcsomachos. Σ Datur euim tum actio adversus illos, qua sunt AEqua ui, b, e. quatenus subsunt eidem principi. Nam sprinceps tum quasi,concedendo adii ncm, resut inaequalitatem. a quia deficit exsecutio. b Non turrit rc inli juris connati. Hic enim retentui ideo, quia obligatis huic correspondens comm'di' c dicitur connata. e In singulis exemplis latent controversiae suo loco expiauo 'r actiones aliorum intelligo, quae ab ipsorum Dromotiva dependent, Aης rς
93쪽
'LIB. I. CAP. I. DE IURIS PRUD.
ii6. Ut me non turbent, inquam, vel in actionibus meis mere f) personalibus, quod dicitur libertas, vel in usu di dispositione circa res meas corporales. dc vocatur dominium. ii . Res aliorum vel ita sunt obiectum iuris, ut principaliter consideretur res, secundario persona alterius, g vel ut principaliter considetur persona, secundario res. in Prius vocabimus tu in re, posterius, Creditum.1ig. Principalem considerationem rei appello, cum persona quaecunque sit, tertum rei individuum possidens, mihi obligatur, di principalem personae considerationem, cum certum personae individuum mihi ad rem aliquam praestandam, seu illam possideat. seu minus, tenetur. i ii 9. Supponuntur alias Voces Imperii, libertatu Sc. aliis etiam modis. Nam imperii vox etiam late usurpatur, ut praedicetur de dominio. Ita Grotius imperium in mare concedit reipublicae. Ita dicimus imperium territorium, tio. Sic , liberam sumitur pro potentia hominum naturali faciendi id, quod viribus naturae possunt absque relatione ad alios homines. Et
tunc non est juris species, sed res a jure plane diversa di aliquando ei opposita. l lai. De dominii, m Iuris in re, nὶ & crediti so) homonymiis comis
modior in Juris prudentia Romana disserendi se offeret occasio. 11r. VI. Laculta; in societate civili viventium dispescitur in Vula rem & minentem. Vulgaris est penes subditos, Eminens penes eum, qui το κυριον gerit in rep. intuitu rerum dc personarum in illa rep. p
ex eontra tibus is delictis ortum. i) Res patet ex exemptis paragraphi praeee- 'deutis. Da nunc emen . In mima editione dixeram ; sed ejus oppositum. Cape exempti. Ita Adamus ante crearam Evam non habebat jus sed libertatem naturalem. Ita homo habet libertatem naturalem scortandi, furandi se. m Sumitur L lati me, ut libertatem & imperium comprehendat. Ita quilibet dicitur aetiouu1n Darum dominus. Ita dominatus es spreto res. Ita dominium in semvor non mancipiar a. late ut es creditum eomprehendat. , Ita dieitur dominium obligationis, 3. stricte pro sis iure in re. Ita dicitur dominium servitutis. pignoris se. η. Irrictissime Pro dominio rerum corporaIium sit 3 Sumitur vel Irriecti me pro servitute, vcl late Pro jure actiones reales produce ite, vel Iaristae pro jurex. g. retentionis. o VH lati me quatenus opponitur debito in genere, s timees bubonion juris in genera vci sine at nos, vel frictissime ut apus Romanos iutituti de rebus creditis Pro mutuo. sp Nam in respectu ad extra jus, et ιrbi gratia
ex foederibus ortum, me vulgare ncc eminens est.
94쪽
113. Poterit haec diviso applicari praecedenti. Nam Libertas est vel Eminens, quae alias etiam nomine Iibertatis civilis indigitatur, & cum mari iste q) convenit, nisi dicere velis libertatem magis dici in relatione principis juxta se, majestatem in relatione infra se; vel vularas, alio nomine perhyri . 114. De distinetione Imperii in minens Sc Vulgare, qui e est patrum familias, non puto subesse dubium.1rs. De Dominio vero Emiumue lites fuerunt ortae, r) Nos causam sussicientem non videmus, cur divisionem dominii in Eminens & Vulgare debeamus respuere. s iam SimiIiter se res habet cum Aure in Re & Credito. t ii . Usu hujus distinEtionis est in sequenti 'regula. y- vulgare
quoties concurrit cum eminenti, huic semper cedere debet. Res patet ex di-htis de jure persedio di imperfecto, u) dc perinductionem de libertate, x
imperio occ. facile poterit demonstrari. 118..Adderemus ultimo S illam juris divisionem, quod tu sit Veinaturale vel gentium vel civiae. Sed revera haec eadem est cum divisione juris in corinatum S acquisitum, nisi quod haec trimembris sit. ι . Nam quod a voluntate Dei immediate ortum trahit, appellari soIet jus uraturae. Quod mediante pacto gentium inter se producitur, dieitur jus gentium. Quod denique ex voluntate majestatis humanae descendit , us civile nominatur.
i;o. Sic liberam y est iuris naturalis. Sic dominium, contra s, servitus, sunt juris gentium. Sic stipulatio, sic suo modo patria potestas dicuntur juris civilis.' Z . . 33M
q): Nota disinctio inter libertatem personalem G civilem. Dat quidem non nemo in auiam: Adamum habuisse siminam libertatem. sed non majestatem. V rum confundia libertatem V smmam libertatem eiυilem. r Nota lis Tittebere gen sum eum P. F. Hornio, Scripta Pol ita conjunctim edita Dntomitteberga tm. suo titulo: milhelmi Leiseri pro Imperio contra Dominium eminens. Bur serui, pro more, suctuat in dissert. de Dominio eminente, quae inserta est ipsius commenti ad Giotii cap. i. s) PGUIsma Tutile ensium argumenta fini: Principes omnia Dcere vi imperii: π Dominium eminenν dare occasionem urannidi. Ad quae facilis
quoque eidem cum aliis rebus Dut obligati. Ae in genere ad vos publicor quomquc Q. magis quam creditori esse obligatum constat. su) Vid. supra β. IO. LI. x) Si modo in libertate post deprehendi casis Gn 1Ventis libertatis civilis N per' ikna D. y Scilicet liberras naturalis. Datur enim s libertas juris gentium, σMertas iuris eiυilix, quae seu confundenda cum tibertate civili. et Num dii pasai partim juris naturalis est, parum juris civilis. - . Pla
95쪽
iii. Id tamen maxime cavendum, ne has juris denominationes eo fundamia cum divisio ire legis in naturalem, gentium dc civilem, praeprimis
cum haec confusio & JCtis di scpriptoribus non adeo sit infrequens. a iii. Uti vero haec observatio usum habebit in quaestionibus infinitis suo loco notandis, ita praecipua ratio confusionis evitandae est, quod juchominum pro facultate acceptum omne sit a superiore mutabile, etiam naturale O gentium, b cujus contrarium de lege naturali & gentium observabimus infra. c)133. Analoga huic observationi est regula ivulgatissima: Iuilibet juri suo renuntiare potest. Cui tamen necessario puto addendam est e limitationem : ni tu illadsit medium inseparabile exequendae obligationis, Sc o ligatio quoad modum cognoscendi prior sit quam ius. d)13 . Correlatum iuris est obligatio. Obligatio est qualitas moralis passiva, Personae a lege injecta, ejusque libertatem restrigens ad dandum aliquia vel faciendum ei, cum quo quis in societate vivit. ias. Poterit haec definitio maximam partem exponi ex iis, quae de jure diximus. Id tamen notandum: Restrictionem ce) istam libertatis, in qua formalis ratio obligationis consistit, nihil esse aliud, quam ratiocin tionem , quae ex cognitione legis a superiore praescriptae homini indicat iram superioris S poenam, si contra fecerit. fini36. Hinc patet, obtigationem non esse osse, si tollatur superior, et omnium minime, si tollatur Deus. g) Unde iterum sequitur, non oriri proprie obligationem ex pactis. h 137. Dare dc Facere sic disserunt. Dare est dominium transferre. Facere veliqua facta omnia dc imo non facta etiam comprehendit. i i 38. Tot sunt divisiones obligationis, quod fuere divisiones juris. 0139. Nam aὶ Potissimum in quaestione vi mutabilitate. in quando in quaestioras de mintabilitate juris gentium dant exemplum de mutabilitate servitutis. tbὶ Ratio, quia jus es laxatis libertatis, Princeps autem is quivis Aperior habet potestatem, libertatem refringendi. te p. a. f. 98. 99. id in in patre respectu patriap testatis. Aliud, si jus A prius quam obligatio. Ut in principe. eὶ Ergo ia-xatia libertatis es ratioιinatio a cognitiona volantatis siverioris orta ndicans, finperiorem nec irasci. nec me punire velle , sive actum committam, sive omittam. sὶ Dictum etiam de dicto; oderunt peccare honi &g. Nam cs in his ultimo re. flvitur obligatio in metum . etsi agant secundam legem absque intentione metus.
96쪽
- ' .i i l . sN GENERE. ii M'. Nam correlatorum eadem est ratio. Igitur di necesse est, omnis obligario homini debita m sit mutabilis, sive naturalis, sive Gentium, sive
i o. Mutatur vero partim voluntate superioris, si is ius tollat in alatero. cui obligatio debetur, cn partim huyus spontanea iuris renuntiatione. o i i. Cave tamen hic confundas legem obligantem, cum oblisatione ex lege orta risi enim haec sit mutabilis, poterit tamen lex esse immu
141. Duobus his iuris significatibus , de quibus hactenus, Grotius addit tertium, quasi scilicet etiam sumatur pro attributo in nu. Sed magis hic significatus pertinet ad justum in concreto. oi 3. Est autem actio jusa in genere, quae vel a lege praecipitur, vel propter jus personae competens, aut propter poenae intermissionem licita est. r 144. Est enim actio justa vel honesta, stylo Grotii iusta in sensu
orate, quae nimirum a legibus praecipitur, Vel Iicita, seu justa in sensu negante, quoniam videlicet a legibus non est prohibita. r s. Licita est vel perfecte, plene, ethice S interne talis, quae scilicet oritur ex facultate personae competente, Vel imperfecte, minus plene, polia ιice Sc externe licita, quae cum lege quidem pugnat, sed in foro humano
i46. Poterunt hae actiones justae inter se comparari tum intuitu Iegis: Honesta secundum, minus plene licita contra, plene licita non contra . legem est: tum intuitu legislatoris. Respectu Dei nulla actio minus plenencita es, sed saltem respectu principis.14 . Convenit haec actionis justae significatio cum praecedentibus duabus significationibus juris, quod utramque S illarum sub se com-
m Aliud in obtigatione Deo debita. Nam Deus nunquam μν sitium mutat 'ipse, aut ei renunciat, quia in Deum nulla cadit mutario. Nequa Deus habet sup riorem qui ei jus auferre possit. n v. g. si ei inceps in paenam jus exigendi debitum auferat creditori, aut eum Deuι jur in vagis argentra abstulit AEgyptiis. o) Ωυ g. debitor doneι debisum. p siuia lex es Proposisto universalis, qua non mut ruri es obligaιio univi individui extinguatur. ν g. Manet praceptum: nam furtum faries, et ιιι AEguriorum fuerit extinctum. Manet item Iex: salae debitum, etsi posidonationem principis non sit empitur debitum. q) Non enim dicor actio es jus. Sed actio es justa. r Capo Gompla. Obedientia parentibus debita; Exseeutio misitis herilis; Interfectio adulteri a privato facta. is Sc. fg Iegem σ attributum personae.
97쪽
16 LIB. I. CAP. I. DE IURIS PRUD.
prehendat. Dissera tamen, quod ibi ius praedicetur in ab acto & in casu recto, hic vero vel in concreto, t vel in casu obliquo, tum, quod amo. nis justae significatus sit laxior, includens videlicet actionem minus plene
licitam, quae nec ad legem pertinet, nec ad facultatem. 148. Uti vero actionis justae vox tripliciter supponitur, sic St actioianis homsae vocabulum nonnunquam de actione plene licita praedicatur. quin & actionis licitae vox saepius extenditur adactionem honestam. v i s. Porro etsi actio licita di permiser fere synonymice praedicentur.
est vel secti, quae nimirum solam impedimenti remotionem notat, nullum vero juras es ectum operatur, nec licentiam producit, vel juris, quae vel securitatem in conscientia, vel liberationem saltem a poena, hoc est, vel licentiam plenam, vel minus plenam affert. iso. Oppositum justae aetionis actio in sta, vel late sumitur pro omni, quae contra legem est, ut sub se comprehendat actionem minus plene licitam, vel stricte prout & huic opponitur. x Uocatur alias inis bonista seu turpu, item Isticita. Quamquam vocabula actionum inhon
statum y & illicitarum cet) iisdem homonymiis sint obnoxia, quas de
actionibus honestis di licitis indicavimus.lsi. Venit etiam injuriae nomine actio injusta, sed injusta magis diacitur intuitu legislatoris, injuria intuitu Iaesi, unde regula: MIenti non sit injuria. a) Et poterit adeo iniusta actio, esse, ubi injuria non est. iuer. Alias injuriae b) vox venuria me sumitur pro eo, quod non jure fit, etiam ab iis qui intentionem laedendi non habent, vel late ε) proden Ggatione juris cujuscunque tam perfecti, ouam inperfecti, vel stricte d pro denegatione tantum juris perfecti, velfrictus ne pro contumelia. e 133. Uenique non saltem altio, sed di homo usus dicitur atque inju-
t ride modo dicta lit. q. su) Ita in vuIgari: Non omne quod licet, b - nestum est. vel is sensis est: Non omne quod lien minus plened honestum l. e. pleno licitum es. Velis: Non omne quod licet splene,I honestum seu praceptum9 s. ix stula actio minus plena licita saltem certo sensu justa est. Ergo tune eris imIusa, quatenus perna est obnoxia in foro humano. sy Inbonoa vel ea dicituri quα legitat es probibita. s punitur . vel ea, qua poena earia: ἐν tamen es contra legem ta) Illicita. vel qua prohibita, vel qua non habet primum licemia gradum, via qua nec secundum. sa V s. si quis virginem volentem supreι, fl quis in dinalis alterum iMerficiat. b Sie sita damno injuria duro etiam comprehenditur,
quod datur a furiose, quasi quia flat ab eo, qui jus faciendi noa habet. to Sic
dives etiam Deis injuriam non dando eleemoonam. d in in dicto evangelicoe, amico non facio tibi injuriam. e Uni oritur actio injuriarum Digiti od by COOste
98쪽
Ilis. Verum actio iusta vel injusta dicitur, quatenus externi motus ho minis conveniunt cum lege. Homo autem ex intentione interna justus vel iniustus praedicatur. is . Ex tot Auris significatibus, quis jam ad Auri rudentiam pertineti Suo modo omnes. Quippe non solum docet, quomodo leges sint ferendae, explicandae, & applicandae, sed di exponit naturam facultatis cuilibet jure competentis . & suppeditat remedia eandem tuendi & conia servandi. Quid quod insuper & consulit, quomodo actiones secundum legem sint instituendae, ut evadant Iustae, di de institutis, anissae sint vel minus, iudicat. 5c haec omnia quidem ea intentione, ut homines evadant
iues. Simul vero ex dictis patet, principale objectum iurisprudentiae .esse I ges, reliquos autem significatus ad eam spectare secundario, & ocis cassione vel intuitu legum.116. Igitur Furisprudentia in latissimo suo ambitu nihil aliud est, quam prudentia legum. a 3 . quatenus autem leges sunt ferendae, aut actiones secundum easdem inuituendae, dicitur in specie Furisprudentia legisIaioria vel conia satiatoria. atenus vero leges sunt applicandae ad actiones praeteriistas, dici se Ietyudiciatis. Et consultatio quidem de actionibus secundum leges dirigendis ac judicium de adtionibus perpetratis praesupponuist legum interpreIationcm S intelZectum. is8. Legulatoria Iurisprudentia ad nostrum institutum non pertinet. Consultatoria a nostro scopo non est plane aliena, sed potissimum tamens gemus de nrisprudentia Diciali, quippe quam S consultatoria praeis
i 19. Lee adeo est prudentia leges salutem hominis in hac vita con- cernentes exponendi, resque ad actiones hominum applicandi. i6o. Quae definitio ex dictis est perspicua, modo illud notes, Auri prudentiam, quae est habitus intellectualis, non esse confundendam cum
ipsa legum expositione fit applicatione, h) utpote quae . si ex prudentia
f Vide hie omnino Apologiam.Augustanae Cons. ad artic. 4. Intendis quidem isa princeps, s hanc intentionem non semper consequatur. Posses adeo a pellare Anem externum. gὶ qui non potes judicaro de aliorum factit, non missi consulere. Et ex aliorum factis diycimur. quomodo nostras actiones prudenter debemus insiluere. t h qui prudentia pullat, dicitur bonu1 Theoreticus. qua arte. bonus Practicus. His ergo terminus Theorraici G Practici aliter usurpatur ac in a Ilinctione habituum. Theoria potes esse persecta iasque exercitis. Sed exercιιium impresectum es abique Thuria, s inde, quis Rabula dicitur, non Advocatus. iDiuitia hy Cooste
99쪽
proveniant, spectant ad classem habituum voluntariorum, S quidem diverso respectu partim ad artes, ciὶ partim ad virtutes morales. lὶ Quindi vitiis accenseri poterunt, quatenus per eas alteri nocetur. m i 6 i. Sunt itaque partes duae Jurisprudentiae Judicialis; Leges interit' taudi, quam posIes distictionis gratia dicere Iurisprudentiam Do I Dum it Professorum, S Leges applicandi, quae est Juri Sprudentia Advocatorum 8 Fudicum. Utrumque hic intendimus. n Primario tamen illam in his institutionibus. Hanc subinde in discursu, definiendo controve fias ex historia veteri S moderna desumtas immiscebimus Sc. 161. Tot vero haud dubie erunt species Jurisprudentiae, quot sunt species legum. o Unde rectissime dividimus Jurisprudentiam in distanam & humanam. Illa leges divinas exponere Sc applicare docet, haec
i63. Ne tamen falcem hic immittamus in campum Venerandae The
logiae, addita fuit in definitione Iurisprudentiae limitatio, quod ea pertineat saltem ad leges saluIem hominis temporalem concernentes. Res paulo altius erit repetenda.
64. Praesuppono Academias nostras hodie in quatuor facultates s Iere distingui: Theologicam, Iuridicam, Medicam Et Philosophicam, etsi alibi quinta aut sexta etiam facultas fuerit addita . sp I63. Praesuppono ulterius, vocem Philosophiae dum hodie separatam
facultatem constituit, longe artavi supponi, ac olim apud Graecos & R manos, ubi nimirum erat divinarum & humanarum rerum notitia sq hoc est, contemplatio eorum omnium, quae ex dictamine rationis desumi possunt, unde S prudentiam Medicam. r & Juridicam, magnam partem Theologiae Gentilis sub ambitu suo complectebatur. i66. Istis hujus observationis potissimum it Ie est, ut ne confundamus praedicata Philosophiae illius antiquae, quaevd instar Reginae se gerebat, cum Philosophia hodierna, cui honesta ministerii gloria est relicta; quale
i) suatenus exercemur libere, h. e. quatenus nec legibus pracepta sunt, nee prohibitae. l) suatenus legibus sunt praecepta, ut in Professoribus, advocatis ad
certum negotium a magistratu constitutis. im) Aut quatenus exercentur ab iis
quibus id es prohibitum. n Ouoniam interpretatio rendere debet ad applicari nem, tanquam ad finem. o Fluit id ex definitione Iurisprudentia β. Is6. p) Ita tu quibui iam neademiis Europa es separata Gratias Poetica. Alibi separata Facultas Juris Canonici. q) Vide Paris Schediasma Historicinia ubi hane d Initionem prolixius exponit. kr Dico prudentiam. aliud vi arao Modica, hu cuuio sanandi. Diuiti su by Coosl
100쪽
quale est vultatum istud Platonis: Tum demum beatas fore respublicas dic. s i67. Igitur commodissime istarum quatuor facultatum distinetio sie detur efferri posse. Facultates sunt vel instrumentales, puta Phil υι- ω, t) vel principales, tres reliquae.168. Principales vel pro oriecto habent corpus hominis, eiusque smnitarem intendunt, quod facit Medicina, vel animum humanum ejusque bearis finem procurare allaborant. 169. Temporalem scilicet, quam intendit Aurisprudentia, S aeternam, quam Theologia. t o. Cum vero, vel ipsis Philosophis communiter fatentibus, potissima media obtinendi beatitudinem humanam sint leges, u) hinc patet Deum expositionem pro diversitate beatitudinis, cui subordinantur, modo ad Fure Coo uisum pertinere, modo ad Theologum. Res distinctius proponetur in capite sequenti. x i i. Fluit simul ex dictis ordo, & praecedentia quatuor Eacultatum y apud nos recepta pariter ac publicis Rescriptis defensa. Ac facile adeo poterit iis responderi, qui Iurisprudentiae hac in parte controversiam mo
ara. Qui Iurisprudentia pollent, dicuntur Furisprudentes, item Aurecingulis, quos inter & Aurisperitos an differentia sit, acriter quidem disputatum fuit, E sed disceptatio illa tanti nobis non videtur, ut cur- Dum nostrum sistat.
Νtari rudentia divina definitur. F. I. vina. β. a. Et Deo divisionis consetar Ad jur definitionis intellectum in moralem. ceremonialem s forem inquiritiar in divisionem legis di- sem. . 3. Subsiluitur illa in legem n D tur so Procedit enim hoe de regina . non de ancilla. At olim era regina. t) Debeat Baee infrumenta praeparare. Nunc quando saepe Gypeditat inepta, n ero est, ut i formemus aptiora. u Vid. Patris Tab. ult. Philos. Prael. lx Ubiosendetur etiam, quaenam ea legibur divinis pertineant ad Jcium. sy quamvis cum JOD hae de re certaverint ex indicti non mulli, sed frusra. Pro JOD, in frigor, dissertini Tiraquellus de nobilitate. Pro Medicis vide omnium fisi me C starem a R es in Campo Elysio juenndarum quaestionum. qu. ao. Mi σPhilly