Epicteti Stoici philosophi Encheiridion item, Cebetis Thebani Tabula de vita humana prudenter instituenda. Accessere, Simplicij in eundem Epicteti libellum doctissima Scholia. Arriani commentariorum de Epicteti disputationibus libri quatuor. Item, no

발행: 1596년

분량: 167페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

121쪽

non munus ossici j, oi ῖ-υν, in qua significatione saepe capitur: sed γεργειαν , actionem, id quod aut animis agitamus, aut ministerio corporis agimus,sive bos

num siue malum: Vt cum agimus prudenter, iuste, fortiter, temperate: contra uelis

bidinose, esiae minate, iniuste, temere:cum philosopha-Πuir, irascimur, cupimus, d cambulamus , lavamus, scribimus, legimus,& id genus alia, quae homo suapte Natura, suoq; arbitratu facere potest aut non facere, nisi morbo aut externa vi impediatur. Quod cu fit,actiones illae in potestate nostra esse desii nunt, opinor :&opinio tantii, appetitio &desii derium , horum que contraria declinatio &auersatio, no-

bis relinquuntur. Cum autem moibi sint, qui animum etiam tentet, ut phrenitis, melancholia, Veter-DuS, a poplexia,epilepsia, vul nera capitis, cerebri lassiones, similesque pestes: etiam illa. nisi fallor. evanescunt, quaesola in nostra potestate esse assirmat Epictetus. Sed loqui Sroicos de natura integia,&non impedita, probabile est, que tamen quan diu talis permans uia sit, co-

state nemini prosecto PQ

test. Consideret ergo quisque secum, verius ne ista d

cantur, an magnificentius Animi tamen bona dotibus corporis, & fortunae mune ribus praestare,ac diuturniora esse, extra controuersiam esse arbitror. Quicquid tamen egeris, nunquam id consequeris, Vt a Fortuna tyrannide sis immunis: hoc est, ut Deus ea tibi non auferre possit, quς largitus est. Valeat ergo Thrasonica illa vox, & inter Stoicas hyperobolas numeretur, προ lεἰ-

hoc est. Anteuerti tibi For- tuna, di quasi vallo firmissimo opposito, omnes tibi Mditus, omnes cuniculos interclusi. Prudentius ille, quid istichon illud per se inso. lens, picturae hominis moris tui ascripsit: cui, si in CHRI-s To seruatore obdormierit. Vere conuenit: χη μεγη χειρεν

. Inuens portum, Spes O Fora

runa valete

nunc alios.

Neque enim ipe sua frustrabitur, neque timebit qui quam, mortuus in Domino,in

122쪽

no, ab omni b. fortunae iniuriis & ludibriis immunis, atque in portu tutissimo securus & beatus conquiescet. In Caput

petιtione rerum, sic ea ustipiendas esse memento, ut pro fres omni vaces ammi pertur

batione . J Rectius Simpli-

τΠεO' ω τυν: Quum igitur tatas res appetas, sic eas suscipiendas esse memento, ut sis non mediocriter incitatus. Quam lectionem &Politianus est sequutu . De pluribus locutus est: ergo λικουτυν. Serio suscipieti

du monet philosophiae studium. ergo acn redundar, quod quatuor reliqui codices habent: a quibus deceptus, Vertera: Vt prorsus m ni vaces animi pei turba tione . quae sententia etsi cum α minuae Stoicorum

couenit, philolophiae tyroni tamen haudquaquam conuenit, quem incredibili cupiditate sapientiae inflammatum esse vult, adeo ut tu

Iud ex Euangelio desum- eum ei dici possit:

Hia: Ea quae Philosophia

praestat. --γω πλουl ν . Erimperare esse Ques. J Politianus'addit , Domesticos dirigere. Legit sortasse , τώς οικειουs .cΘ-ειν. quod perperam scriptum fui ste reor , pro necessarios tuos florere. Volumus autem in primis nobis bene esse, mox etiam nostris & aliis. Dis.

est. τυον ὐ ' --ν τουτων ταλ

stratus nec opes ast queris. των προτέρωνεφωθα . : Eo quod priora quoque desiderat . J Ea scilicet , quae philosophia

conseri, libertatem , tranquillitatem animi , securitatem. Significat/ anismum in duas partes distris c um , nec fortunap m

123쪽

0 ANNOTA

neribus nec philosophiet bonis potiri: quod altera cura impediat alteram , nec tantam esse patiatur, quanta sit opus. Sed hoc intelligatur de philosophiae tyrocinio. Nam praecepta rebus gereridis praelucent. dc illustiantur usu vitae & crebris virtutis actionibus, si probe intellecta & aismis infixa fuerint. i hilosophandum est igitur ab ineunte aetate, animo aliis cutis libero, ut quae tum cognita perceptaq; fuerint, ad parandas dc tuendas opes . ad magistratus adipi .scendos & gerendos , ad omnes denique vitae casus f

rendos accommodentur.

- s. priora dicit: vel mea quae ante exposuit, quaeque rectum iudicium sequuntur: non autem τὰ eas ιν φιλοστ pilam,

ea quae desidcraris ante philosophia, ut voluptates, honores, diuitias: Velm απου- δα ines, piae stantiora. Nam tranquillitas animi, verumque iudicium, utique diuistitis& honoribus praestant. κώνων τοί se: Iliis exsci ris. J -ν is τερων, prioribus di potio cibus r Carebis animi tranquillitate,si auarus&ambitiosus fueris. In Caput . . Παση φ bHα

Cuiuis viso assero. παχεια nonnulli codices non habent, dc meo iudicio rectiu Somittitur. citi O-φον adhibet simplicius. Sutenim φαν, πει non tantum, alpeiae: sed etialia

λεἰμι. hoc est, leues Sc blans dae. Sed quia 'eiba haec minus exeicitatis obscura videntur. exemplo declaranda sunt. φο m- quod visum, aut visionem Latini δicut appellat eas cogitationes, quae ex rebus obiectis oriuntur: ut si adoles centi studio .so de pauperi formosa&diues mulier despondeatur, phantasia haec statim in eo

excitatur, iem esse praecla ram, paucis sui loci atque o dinis talem offerri occasio.

nem: non igitur esse negligendam. species pr clara est. Incautumque facile decipit. Sed si id e paulo cordatior, secum reputet,Mulieres formosas atq; diuites, lasciuas. superbas . fastidiosas, imploriosas et opes non sine masgna solicitudine conseruari:

se despectili & derisui fore

assinibus, aut certe inuisum: si morem gerere velit uxori, aut laesurum valetudinem, aut alia grauiora toleraturum : neglecturum esse studia literarum: mulierculae denique non tam amantis,

124쪽

quam praetextu libidinum

sitarum quaerent I S, fore i Da

cipium: fortassis intelliget, id quod Epictetus dicit, dotata & formosam mulierem non furiarii uelle bonum, sed plane φων, em & fallam

speciem: Heliodiae Pandor instar,pyxidem malis omnibus resertam,sccum asserentem. Idem esto iudicium de phantasiis imperi j. honoris, aliarumq; re tu , quaesis pius inani specie blandiri. quam

reuera beare solent. Eadem sere ratio est rerum tristi uim dc aduersarum, ut puIantur,

quae fae pe in iecessu multum boni habent. quod prima fronte nequaquam pollicetur : ut paupertas sobrios, modestos, industrios pleruque facit opulentia luxuriosos,ari Ogantes igna In Caput o

Appetitionis pollicitationempi osopopoeia quε- .dam Cupiditatis cum lio.

nilne colloquentis. Rudibus a peltior esset oratio, s ita locutus esset: Cum aliquid a p.

--φύαν - ν ἔπι Γοι:Qua natura eoru qua in tri potestatasunt, aia ψrsautur. JHis aduersantur utique, saIsa opinio , prauus & corruptus appctitus, omnes aninia perturbationes, quasi a hominis esse potestate volunt Stoici: non ita ibrtassis. vino exsistant id enim Dei cuiusdam potius quam hominis fuerit) sed ut rationi obediant. In Caput 7.

των ωκ ς' ἡμῖν: Transfer ea qua natura tΓoru repugnant,

qua in nostra potesate sunt. JVidentur & haec rudioribus obscura quae dilucidiora eLssent, si sciui sisset: Auersare falsas opiniones, stultas reprauas cupiditates, turpitudinem di dedecus. H c enim ut fugere, ita etiam effugere poteris. Καs ρα 'Uπεξιωρ ἰοως. JPolitianus,cum supputatio

ptione. Sed qWia Simplicius interpretatur, G iret: ολινν, as i ἀώς άκρον επιτεινειν, cedendo & laxando paululum, no ad summum intendendo: ego verti, cum imminutione. Et si haec tria, leuiter , re- sie, μεθ' mνεξω ροσεως cum

imminutione , sinonIma

125쪽

te significare id potcit. cum paulari im aliquid affectui

subtrahitur. Si quis autem intelligere mauult, cum cxceptio ae vel coaditione senήsiis erit ut opinor. Ea condiotioris res vel appete vel Muessere, si expcrendae fugi, daeue sint Vult enim Epictetii, , mones philosophiae

IIoc est, potius citra resiste. re, quam ultra progredi, ut monet Isocrates. In Caput . eavet ζοι- ο εργης: Siotam

Ethois. J Et si Epictetus, ut

contermor diuitiarum , vilium rerum exempla profert, ut balnei., ut lactucarum , dc aliorum id genus: tamen Simplicius aptius, ut opinor, verbum habet, αἰ

Hς: Si ollam tractas, aut agitas te ollam tractare: hoc est , rem fragilem, & agitationis atque allisionis impatientem , ut & vitrum. Vnde Mimographus: Fortuna vitrea est : quae cum splendet, frangitur. Fortas- 'sis attulit ad doliu Diogenis.

In Caput v.

tes. Alij γωρρα νον- , sese perfundentes, eodem sensu. id est . - , quibus negotium facessitur. Alij id est, δε ου- ους. eos qui premuntur, aut loco pellun

tur.

In Caput II. Tοι Q. τυν μαλυιτ ν ον b, decreta de rebuε. lEt huic paradoxo medetur, ut potest, Simplicius. Consistere certe nullo modo Pintest , nisi aut grauiora mala HOS Vitare, aut maiora bona cosequi putauerimus. Nam alioqui ista unica, misera ilia quidem, & nclcio quamessicax in casibus acerbi si r-mis. onsolatio relinquitur, Oe apud Homerum

morte nihil ect mali. J Si aut

anima cum corpore exstinguitur, aut in locum melio-

rem transfertur. Sed si poenae scelerum dandae sun t: peo

126쪽

assi

riculosiae plenum opus aleae, ni verae pietatis clypeo sis

munitu S.

- is του εων. Ineruditi OB. J id est,eius qui non consideret , quae sui, quae alieni iuris sint qui ommia suo arbitratu fieri postulat. id quod fieii neque potest neque sortasse debet. ζεω es, Seipsum. J Agnoscit enim culpam suam: si mulque in id intentus eli, ne denuo ad eundem lapidem impingat: hoc est, ne aliena rum rerum ius sibi arroget. Na id quod antecedit, ις ' οἷς

coλοις & - ἀι ) iam habent emphasin. Dilucidius alio loco dicit, Per alium te non magis in calamitate eo se posse, quam in vitio: hoc est, eum solum esse cclanii tofum , qui male sentiat &vivat: noeu qui negligatur,

aut male tractetur ab aliis. In Caput Ir. Ugηm πιοῦν φι-τααών: Ussus visorum. J Obscuriora viis dentur haec, minus assuetis.

Sed pei inde est ac si diceret: In omnibus rebus non appetitum aut popularem Opinionem,sed rationis iudicium sequi nos oporterc. Visis enim recte uti, qui di staliud, quam de rebus omnibus iecte i udicare, di rationi parere, non affectui 3

Ne forte eo vocante deficias. lPolitianus attexit, Inque id vinctus coniicraris. Qui nim volens non sequitur, necessitate hoc patic tur. Quae appendix nec in e Xcusis codicibus habetur, Nest

nim non externa vi, sed de imbecilritate virium: quq quo maior sit ingrauescen

re aetate, eo paucioribus rebus animum esse occupandum : quod & iis vacare . dc parete philosophiae sit distiaci limum. Homo coelebs si caetera paria sint) & invita

pauci tabus esse cCntcntias.& dequiore animo dii cedere e vita potest. Maii tum & rati cm, tam viventem quam molientem , magis lolicitant uxor, liberi, familia. quam ipsius salus. In hane sententiam scribit cicero, traquillitate animi atq; securitate co facilio te esse philosophis quo minus pateant multa in corti vita,quae Fortuna feriat, & quo minusnii: ltis rebus egeant di quia, siquid aduersit eueniat, tam prauiter cadere non possint. Nauem . siue philosophiam, siue vitae institutum intelliisso: Subernatorc Vero, Dein

127쪽

eui qui vocanti non pareat,

aut pro mancipio tractetur, aut plane deseratur. In Caput r3. Μη iri τα γνοῆγαγγε-

si τι μειν, id ita ut velis:

quali dicat, Voliri tem tua facilius mutabis, quam naturam rel urti. Q - σῆς,

verti, Si sepis .csiiod si displicet, repone,&recte facies Ei enim idem quod mi εῖν, approbandi formula hoc

loco. Garam σε. bene de temereor: & α . facile agito, bene in ecuin agitur: non sunt huius loci.

itatio pedis est impedimen-rtim, non instituti. J At dices. instituto conficiendi itineri, spraesertim si iii mentum aut vehiculum dest j obitat claudicatio. Respondebit E pictetus: Si praeceptis meis parueris, non institues iter, quod conficere non possis. Sic quo plura & maiora fuerint impedimenta corporis,

eo magis appetitum contrahes, paucioraque suscipies. At istud ipsum , inquis, est instituti impedimen-

tum,eoque molestissimum. Negat Epictetus esse impedimentum, nihil temere defrustra appetere: sed id philosophi proprium esse munus affirmat. illud certe vel stultus intelligit , praei lare appetitum rationi obedientcni praebcre, qtiam irritis cupiditatibus aestuare. At est factu difficile. Sic Deo visum, cui, nisi ultros cciis. parebis inuitus illud tamen Epictetusi ut ea que sequuntur, docent) non vetat, quominus commodis tui S, quatenus & natura pollulci, dc honeste pollis. consulas.

tui esse impedimentum. J Si

concederet, pedem esse partem corporis neque vero negat) corpus vero hominis

partem este quod negare videtur impedito pede, corpus: corpore imp

dito . homo ipse, ex parte saltem, impediretur. Quod si corpus inifrumentum est hominis qua de re plura ex Simplicio afferemus) negari certe non poterit, quin mutilato instrumento, Imperfectior δc incommodior futura sit actio. Male pugnabis gladio, cui vel capulus vel mucro defuerit. Sed haec differantur.

128쪽

ANNOTATIONES.

In Caput I .H αμον amem αν e p- σόαi, Visis nou obtemperabis. lHoc est , neque voluptati, neque dolori 1 uccumbes: sed prauas cupiditates atque anfectiones , sapientiae virtutumque piaesidio luperabis,

bi doloris S timoris expers euaseris. J Quaeri non imu .ria ossi , tanta ne constantia cadat in fragilitatem humanam, ut Saguntina quod aiunt) fame non assiciatur8Deinde quod de puero dicit, nisi ita intelligatur, ut tum

demum eius cura abiiciatur, cum neque verbis neque verberibus quicquam profeceris: videbitur plena inhumanitatis oratio, di Timone μισαν, in re quam homine philosorho dignior, qui ci ipse aliquid studii at

que Opeiae ad conloc lationem ciuilem afferre dc bet. Equidem existimo χἁτε ονλα. esse, nimiae s blicitudinis reprimendae causa V sin pa

ris . tum enim nec fame dolebis . nec mortem metues.sed quando id fiet 8 Paucii-1Mna certe iii Cmnibus historiis exitant exemi la : &quae exstant , ut Socratis, Anaxa ichi, Diogenis, Demonachis, Iaelii. Catonis, dc Plloiuio, dubitari potest ausint Graecorum ingeniis ornata vel, mentius. &sii praucti fidem amplificata.

In Caput II. cm ς ἐων ω νύ υ - λώ , Non adeo ei bene est. JMalim ἔπι, vel ειη, sit Scritentia est , contemni portus puerum oportet e , qtram ius siue colitumacia sicle inscitia commoueti. Absit ut tu commoueatis, cum si ultus & improbus puer, siue ex ini itia, siue de industria

peccauerit. In Caput Is.

ει ελεις. i pro Fcere vis. scilis et, in philosophia , di animi cultura.

ham enim προυπίta in elligit, qua tranquiri ita sani inioc libertas augeatur. Uπόμεινον--ν ωκώς

pter externa viderι amens. JQui. ciram Voluptates, opes , honores minus.cu-rad, praeiertim si illa con-

129쪽

9 ANNOTA

sequi liceat: vulgo stultus

habetur. κοιν 2νὲς εἰναέ i m. JDeesse videtur αξιος,, dignus

aliquo: sed non est opus, si,

ut caeteri codices habent, prose, τις legatur. In Caput I9.Fλεις τίν κωκίων μή ειν- η κί- : Id enim postilas, mi vitium non sit milium. JInnuit opinor, pueros &Omnes mortales natura esse vitiosos: nec vitia propulsa

ri, nisi per philosophiam,

curus non satis capax sit tenera & rudis aetas : quae ut casei ganda sit, non tamen sit abiicienda. In Caput a G.

μί-: Cuiusque dominus eriis , qui cupiditatum eius. JQuam multos ergo Fortuna dominos nobis imposuitZ Quanto plui es ipsi nobis

imponimus, insatiabili caducarum rerum cupiditate3 In Caput 2I.

Παρος ἐντων Oi, Vbi tibi apposiverint . J Simplicius,

potest , si intelligas, - νεγγύζων - αῖα, si coqui vel ministri fercula tibi apposuerint. αξιος των γων - μπο ς,

gnificat, Externarum rerum

despicientiam diuinum esse quiddam,& reddere Deo im

mitem.

Θ τε η σπιν ελέπν-. Diuini ut erant,ita se dicebantur. J Insolenter utique& imperite. Quam enἷm infinito interuallo vel praestantissimus homo ab extrema umbra diuinitatis

abesti

di Caput G. zλον-ου Θ λιοει. J .n ἄP. κάπὶετres. Alium non an ogit: quia non tangit. Facile omnes, cum Ualemus, recta

consilia aegrotis damus. Tu si hic sis , aliter sentias. Alterius vulnera & cedem spectare sine dolore corporis

possiimus, sed ipsi non sine acerbissimo doloris sensu

vulneramur dc caedimur. Byzantinum incendium,pestis, terraemotus , seditio. bellum, te Romae degentem non angit, quia non tangit. At vero, Et tua res agitur, paries cum proximus ardet .

Sed haec eorum querela est scilicet , quibus persuaderi non potest, corpus, opes , V Xores. liberos, non esse ipsorum. sed iuris alieni. Secus

Hiob, qui opibus di libet is amissis

130쪽

ANNOTATIONES

amissis laudauit Deum. qui ea quae dedisset . abstulisSt.

dubita J Sententia est, ne dubites illius affectui& vembis & suspitiis lubseruire, ac dolorem prae te ferre. Remittit hie aliquid Epictetus

de Stoica seueritate mi αττα- Θεια, vel potius οἰσυρι χθεια, qua Vehementer offendun-

ur ii qui in malis sibi esse

videntur: nec simulationem improbat. In Caput 23. ει u α; ο λλισκαλος, Lualem voluerit magister. J

siue Comicus, siue Tragicus. sic in Vita Sophoclis,lj 0ψω e ρκν , Edidit fabulas centum&viginti tres. Quod ad rem ipsam attinet, idem Epigramma graecum docet: σκίμη ασας , παρομον πώζειν, πίω απουδίω μευγοις, ἡ φι- , . ὁδιωας. Vita quid est iocin se ludus. Vel ludere disice , Curi sepositis. veIcruciare miser. Nazian genus idem fere si, gnificat,sed maiore aravita. te de pietate, his versibus,di

Mens age sui pice, terrenns med hic ordes: Corporis avitiis neu subis

gare cati .

Luam breuis est hae vita3beatos somnia ludunt: Sors vaga sic alios, sic ali.

que rotat .

Vita diu durat. nullo peritura Ab auo, Sancta:'labor stuc tu non caret isse suo.

κραγη, Si coruus inasica. tum crocitari . J Auguriorum & auspiciorum loco nos Astrologiam habemus: quae si ex annuis reuolutionibus & siderum progres sionibus incommoda & pericula minitabitur, Epicteti consilio,sed piis precibus adsiunctis, utamur.

SEARCH

MENU NAVIGATION