장음표시 사용
521쪽
naturae, nec ViS comtatrix aut Cor
pus, aut quid corporis esse pol st. Jam ubi egomet mecum reputo, quis ego sim qui loquor, ambulo, Video, cogit tum sane liquet me praecisis
cruribus, aut lingua amputata nec ambularo, nec loqui , sed tamen adhuc existere : Sc licet exteriores omnes sensus vacent , adhuc ego sum , ego cogito ; & quamvis nullo utarasmento, possum tamen existere: adeo ut ego sim nulla corporis pars, nec jecur, nec ipsum cerebrum. Ac forte sine cerebro non licet mihi cogitare , quia phantasmata in cerebro
imprimuntur: sed quae sunt illa phantasinata, nisi quaedam signa quibus
animus afficitur, ut rerum natu aSpercipiat 3 nec sane majorem cum rebus habent similitudinem, quam voces ipsis, quae nos in rerum n litiam deducunt. Mens igitur quae his motibus percellitur , aut signis admonetur , quiddam aliud est a Cerebro in quo haec vestigia rerum imprimuntur. Corpore ergo in varias partes distracto, quiddam adhuc si
Perest , quod ijs partibus utebatur ,
522쪽
LIBEIU QuARTus. 97 quodque hac veluti veste tegebatur. Idque nec corpus est, nec pars esse qua corporis. Quam validae sint haerationes , alij viderint. Neque illud excutio utrum diveris notiones , ausuarij conceptus realem quoque dictinctionem supponant An potius mens ea quae sunt indiscreta plerumque separet, quaeque sunt divi conjungat 3 Cum tamen res perspicue& clare percipiuntur , cumque Unius notio ab altera penitus diversa est , non absurde forsitan realis inter eas distinctio concluditur. Neque enim fortassis aliud est distinctionis majus argumentum. Sed vereor ne istara tio 1 Cartesio, & Avicenna fusius explicata , brutorum animas efficiat immortales. Nam si negat Cartesius bestias percipere, aut cognosceru , dissentit a nobis. Quamvis illa r sexto , ego cogito, vel loquor , non cadat in ipsas animantes: tamen ut idoneo loco probabimus, non omnis sunt cognitionis , aut perceptioniSexpertes. Quis enim negaverit eallvidere , audire, dolere, voluptate asesici, notos ab ignotis discernere a Sed
523쪽
forte in his vocibus perceptionis , &cogitationis , ut in vitae & animae vocibus , est quaedam homonymia. Quod si Cartesius omnem omnino aut sensum, aut cognitionem brutis adimit: nihil fere est, quod experientiae magis repugnet. At si negat eam esse in frutis perceptionem, qualem in nobis experimur, cera n S cognoscere evidenter cognoscimus, quaeque cum aliqua reflexione semper juncta est , & copulata, ut diserte probat vir doctissimus P. Pardies rab illo quoque adjuvamur. Nam mer quae cogitat, nulli est organo addicta, atque ab omni corpore est penitus s juncta. Verum ista uberius prosequemur, cum de brutorum anima tracta-bunus. Nunc argumenta Epicureorum contra animae immortalitatem
nobis sunt refellenda : ubi etiam novas, si quae occurrent demonstrationes , quibus id ipsuin quod volumusessicitur , non omittemus.
524쪽
cmadam objectiones diluuntur. I. UI nos cum tempus mortis a venerit , totos esse perituros exii mant, multa opponunt quae amoliri non erit fortalus dissicile. Prima his argumentatio ex natura animae ducitur , quam esse corpo ream , ac minutis constare corpusculis volunt: quod utique iam falsum esse supra ostendimus. Perperam igitur Lucretius animam cum fumo,
aut nebula, quae citissime dissipatur; aut' cum humore confert qui dist pio vase dissiuit. Nunc igitur quoniam quassatis unis Lueras dique vasis Dissiuere humorem, & laticem diccedere cernis:
Et nebula, ac fumus quoniam di cedit in auras e Crede animam quoque diffundi, multoque perire ocius.
525쪽
oo DE MENTE Hu MAHAFallitur ut qui maxime : nam si animus tenuitate sua omnem sensum fugit : credendum yotius nullo mortis ictu eum dissolvi posse: cumque vis aliqua corpus ab anima discreverit , quae discretio morS Vocais tur, utrumque in naturam suam re
Auer.M. Cedit item retro de terra quod fuit ante, In terram : sed quod missum est ex aetheris oris, Id rursus coeli fulgentia templa
Quod autem animum ab anima solet identidem distinguere: cum ille media in regione pectoris haereat: haec vero sit per totum dissita corpus.
Ille sibi solum per se sapit, & sibi
gaudet: Quod dat accipimus, caput illud ansemae , quod toto dominatur in corpore , quod consilium , quod animum,& mentem vocamus , sine ullo cor poris consortio per se laedi, gestire,& multa alia moliri. At minime conia cedimus mentem, Vel animum in quo consilium vitae, regimenque locatum
526쪽
est , corpus esse, Vel tenuem auram calido vapore, & aere permistam :cui frustra addit naturam, quae cum sit nominis expers, omnino incognita mobilitate , & subtilitate cun ta superat , sensiferos motus procreat , atque
Animae quasi totius ipsa Proporro est anima, & dominatur
II. Nihil quippe dici inconsideratius potest , quam infinitam vim, &celeritatem mentis , tot artes, tot scientias, tot inventa ad naturam corpoream Sc labilem pertinere. Verum nihil necesse est rem alias uberrime demonstratam , & copiose tra ratam hic novis rationibus confirma re. Quae imago , quae inquam species corporea, terrae Sc coeli immensam molem, qualem mente concipimus, Jc ratiocinijs colligimus, potest exprimere λ Quae vis coryorea seipsam cognoscit, atque in se se revolvitur Z An visus se intueri, aut sola phantasia seipsam imaginari animadvertit3 Quod si forte bestiae interdum consistere, aut regredi videantur, id
527쪽
. sex DE MENTE HuMANA sane non reflexio quaedam, sed certatarum imaginum recursus esticit.Nul Ium quippe corpus in seipsum agit. Praetereo quae praeter caeteros doctissimus Gassendus fuse explicat, mentem non universales modo notiones efformare, sed etiam ipsius universitatis rationem percipere , quod nulla vis corpori mancipata dc addicta potest perficere. III. At inquiunt, bruta confusam quamdam, Sc generalem effingunt rei cujusque notionem. Ne amuS ea quidquam in universum cognoscerer
sed forte ex singularibus jam visis
confusas cudunt imagines : at Vero humanitatem V. gr. ab omni mat
ria , dc singularitatis nota secretam percipere sola mens, cum sit spiritalis , potest. Quod si res in universum bestiae intelligunt , non video
Cur novas artes excogitare non V leant. Et quidem mens nostra res omnes contemplatur, nec rerum se
sibilium angustijs, ut mutae animantes , coercetur : sed supra sensibiles formas evehitur , & in Dei ipsius cognitionem assurgit. Atque ut for
528쪽
, LIBER QuARTus so; te mens nihil nin specie corporea vestitum intuitiva Visione comprehendat : de quo quidem alibi: quiddam tamen esse spiritale, & incor poreum . infinitum plane, dc perspicue eadem colligit: quod utique non essiceret, si organica & corporalis foret: nihil enim corpore praestantius ne suspicaretur quidem. Sed de his jam saepe. IV. Nunc redeo ad Lucretium, qui plura congerit argumenta, quibus animam , & corpoream , es
mortalem esse conatur persuadere. Primum , inquit, animus una cum corpore nascitur : ergo Cum compore
intereat necesse est. Crescit sensus in pueris, viget in juvenibus, in seni bus deficit , & minuitur , corporis morbos sentit, & suis quoque laborat. Siquidem in epilepsia , &phrenesi , in ebrietate turbatur, in
tar corporis ad sanitatem revocatur:
quod fieri non potest, nisi vel partes illius transmutentur, Vel quaedam fiat additio , aut partium subductio : hinc ipsa non statim ematur anima , sed quasi per partes, ex
529쪽
omnibus membris se se explicar rnam iii ijs qui moriuntur cerni
In pedibus primum digitos lives
Inde pedes, & crura mori, post inde per artUS Ire alios , tractim lethi.
Quid, quod in ipso deliquio vis
animae labascit, SC tantum non eX- tinguitur3 An poterit extra corpus consistere , cum vires illius minimo momento concidant ὶ Quomodo etiam mortale, Sc immortale simul conjungi poterunt λDenique in aethere non arbor, non aequore in alto Nubes esse queunt, nec pisces Vive re in arvis,N ec cruor in lignis, nec saxis succus inesse.
Certum, ac dispositum est , ubi quidquid crescat, & insit. Sic animi natura nequit sine corpore oriri, Sola neque a nervis, & sanguine longiter esse. V. His
530쪽
LIBER QUARTUS. sos V. His omnibus breviter occurram, ne in infinitum evadat disputatio , animam esse corporis formam, Coque ut instrumento uti; ac magni re ferre quali in corpore locata sit. Mul-
ta enim, ut ait Cicero,e corpore exi tunt, quae acuant mentem, multa
quae obtundant. Nihil igitur mirum si animus in corpote gigni, adolescere, dc senescere videatur: non quod animi, sit bstantia incrementa, & decrementa subeat, sed functiones aut paucas, aut nullas exerit sine organis corporeis, eo quo diximus modo: quae organa sensim crescunt , & exsolvuntur. Hinc pulchre Aristoteles : si senex oculum juvenis reciperet, non secus ac ipse juvenis cerneret. Unde& senectus , inquit, non ex eo est , quod quidquam passa sit anima: sed quod simile aliquid atque in ebrie tate , morbisque eveniat : ipsaque intelligendi, contemplandi functio propter aliquid aliud interius nimirum phantasiae organum) cor
ruptum marcescat: cum ipsum interim cujus est , nempe animus) pasisionis expers maneat. Quare in te