Joannis Clerici Opera philosophica in quatuor volumina digesta Pneumatologia cui subjecta est Thomae Stanlei Philosophia orientalis operum philosophicorum tomus 2

231쪽

EI 6 PMitioso PHIAE ORIENT.. Ad terram quod autinet, Diodorus Siculus , testatur Chaldaeos fovisse peculiares opiniones,& dixisse eam esse σκαφοειδῆ καὶ κοιλο insa scapha, concavam. Addit etiam multa argumenta Θανὰ, Cum de hac , tum de reliqua V niversitate rerum ab iisdem adlata . . melius praeterea addit sublunarem regionem aliquando ab illis vocari ' Α .

ca Lib. II. p. 83.

CAPUT XVII. De Moterialibus Daemonibus. DAEMONUM, ut diximus, Chaldaei duo st

tuebant genera bonos &malos bonos lucem; malos tenebras vocabant.

Priores sunt iidem, quos Hostanes a dicebat esse ministros , nuncios veri Dei, e seque venerationi adfuere: posteriores vero quos terrenoI, T Ros, humanitatis inimicos prodidit. De prioribus jam egimus; posteriores melius, in Dialogo operatione Daemonum, multis descripsit, ex ore bὶ Marci cujusdam in Mesopotamia degentis, qui cum Chaldaeorum ritibus addictus fuisset, & eorum doctrina imbutus, Christianismum amplexus erat. Quod narrat, Cum ex re ipsa, tum ex hominis patria, satis liquet Chaldaicam esse Traditionem. - Hi Daemones sunt variorum generum, cumaa eorum formas, tum ad corpora quod adtio net; di tanto numero, uti & aer supra nos po- situs uiist, FH c, rivi IMurm Maleuti

232쪽

, , situs & circumambiens iis refertus sit. Iisdem ,, terrae ac maria, & abditissimi sinus, occultissi- , , maque spelaea scatent se Sex sunt eorum praecipua genera. b) Pri--mum Vocabatur Leburium, i hoc est, διι υριν igneum. Hoc autem per aerem, qui supra uoso est, Volitat; nam ex spatio quod circa Lunam se est, quasi lacro, ut profana, Omnia Daemonia expulsa sunt. Secundum est, quod per nobis, contiguum aerem Vagatur, sdque a multis pro- , , prie Aereum Vocatur Tertium, terrestre

se Quartum, aqueum & marinum : Quintum, is subterraneum: Sextum, lucifugum & ter- Qibile.

se Ceterum omnia Daemonum genera Dei odiose flagrant, atque hominibus adversantur; sunt istamen alia aliis pejora. Nam aqueum , &is subterraneum, atque lucifugum malo gauden otia, &perniciosa prae aliis sunt. Siquidem haecis non illusionibus & phantasmatibus animos se laedunt, sed instar efferatissimarum belluarum se irruentia in hominum perniciem properant. ,, Aqueum quidem navigantes suffocat. Sub- erraneum autem S lucifugum , viscerum, si sinatur, penetralibus se se insinuat,& in quosnis cumque homines inciderit, eos occupat, sus. se focat, comitatique morbo & phrenesi exagi-Mat. Daemones Vero aerei & terrestres arte sementes hominum subeunt& fallunt, atque ad , , absonos quosvis adfectus & illegitimos impel- lunt. se Hode

t Viri Indicem, in hac Doce.

') Lego . --ν, vide Indicem in hac voce.

233쪽

,, Haec autem operantur, non quod nobis im-

, , perent L sed quod suggerant. Phantastici enimis nostrum spiritum subeuntes , quippe spiritus

&ipsi; nescio quos adfectuum voluptatum que sermones insusurrant; non quod Vocesse aerem ferientes & sonoras emittant , sed su- , , surros quosdam , quibus verba sua submitri tunt. Neque fieri non posse, ut sine voce lori quantur, Videbitur, si reputemus ei, qui lo- sequitur, si sit eminus, clatiore vociferationeri opus esse ; qui cominus , eum in audientis, , aures Vocem insusurrare. Quod 1i animae quori que spiritum subire posset, nullo ei susurro fu- Murum opus; sed sermonem quemlibet, taci- ista quadam via, sine ullo strepitu, ad exci- ientem perventurum ; quod animis etiam egreisis e corporibus, qui inter se citra stre- , , pitum colloquuntur , inesse aiunt. Eodemn prorsus modo, ipsi quoque Daemones nobiseri cum clam confabulantur, ita ut ne Iemiam diri quidem undenam bellum nobis ingruat. Ne se est, secundum Chaldaeos, quod in per hac reri quidquam dubitemus, si quod in aere acciditis animadvertamus. Quemadmodum enim, so- is te lucente, aer varios colores & formas sumit, se atque in Corpora eorum capacia transmittit, , , ut in speculis videre est : sic eriam daemonia is colores, & quascuinque voluerint formas suis mentia eaS in animalem spiritum nostrum tra-

jiciunt. Eo pacto, multa nobis negotia fa- se cessunt, dum consilia nobis suggerunt. VO- se luptatu in memoriam refricant, & adfectuum idola, tam vigilantibus quam dormientibus, , ,eXcitant. Imo etiam membra ventri subjecta

234쪽

Lib. I. DE CHALDAEI s. Sect. I. a Is,, titillationibus demulcent, atque in vesanos &is illegitimos amores succendunt, potissimum si

is calores humidos nobis a natura insitos coope- Matores habeant. se Reliqua Daemoniorum genera nullam artem, , norunt, neque fallere sciunt; sunt tamen mo-

, , testa, si excipiantur, & instar Charonei spiis ritus laedunt. Quemadmodum enim ille fer-our corrumpere quidquid admotum fuerit, sive sit quadrupes, sive homo, sive volucris: eo se dem prorsus modo terribilia haec Daemonia grari vibus damnis eos adficiunt, in quoscumque tan- , , dem inciderint; quippe quae corporibus & ani, is mis noceant, habitiisque naturales evertant, s numquam etiam igne, aqua , & praecipitiose non solum homines, verum etiam animaliari nonnulla perimant. o In animalia autem impetum faciunt i non quiari ea ullo odio ' prosequuntur, aut eis nocereri volunt, sed quia mirum in modum animali ca- lore capiuntur. Nam cum in profundissimis χ- Cis Versentur, quae admodum frigida & siccari sunt,fit ut multum sibi frigoris inde contrahant; se quo quidem contracti atque adflicti, humidum, ,& animalem calorem adpetunt; quo ut potiano tur, in bruta insiliunt, & in balnea, si con , is caVaque loca penetrant. Ignis enim & solis calo- , , rem, quia urit& elisiccat, aversantur; anima- is lium vero, quippe moderatum & humidum, , , libenter amplexantur, maxime hominum, in is quos infusi, dici non potest quantum tumultum

235쪽

aro PMILoso PNIAE ORIENT. e citent. Poris, nimirum, quibus spiritus aniri males inhaerent, oppletis, spirituque, Ob corpori rum quibus praediti sunt crassitiem, Velut in an- gustias redacto&compressio; hinc fit ut corpori ra concutiantur, eorramque praecipue faculta- D tes male adficiantur, motusque obtusiores fiantri& hebetioreS.

si Quod si Daemon irruens ex subterraneorum se genere sit, hominem insessiam concutit & dis. D torquet, atque per eum loquitur, spiritu pari tientis utens, non secus atque proprio quo , , dam instrumento. Si quis autem eorum, qui se Lucifugi dicuntur, Clam irrepserit, . remissiΟ-M nem membrorum inducit, vocem reprimit,

& eum quem invasit mortuo similem re . ,, Hoc enim senus , quippe daemonum eX tremmum, magiS terrenum est, summeque Disi- um & siccum, & quemcumque invaserit, D Omnem ejus animalem facultatem hebetat & Obtundit. Quia vero rationis expers est, &is omni intellectuali contemplatione destitutum, se imaginationeque rationis experte agitur , ut is animalium efferatissima; increpationem mini- D me timet, eaque de causa merito mutum & suro dum appellatur. Nec fieri potest, uteorum, qui ab eo correpti sunt, ullus alio modo libe- etur, quam divina potentia, quae oratione &isjejunio adest. se Medicos niti nobis persuadere ejusmodi adfe- sectioneS non a Daemonibus profluere, sed potius se ab humoribus, articulis, & spiritibus male ad fectis, adeoque posse curari pharmacis &diaeritis, non autem incantationibus & expiationiri bus; Medicos, inquam, niti hoc nobis per

236쪽

ri suadere mirum non est, quoniam praeter ea quae se sensu percipiuntur nihil norunt, sed in sola cor- ,, pora inclinati sunt. Morbi quidem plurimi a ma- ,, te adfectis humoribus merito oriri censentur; si Enthusiasmos vero, insanias, & catochas, qui us qui correptus est nihil quidquam agere po- test, neque sermone, neque phantasia, neque ,, sensu, sed ab alio quodam agitatur, eaque lo- quitur quae ibnorat, futurramque quidpiam i se terdum praedicit, qua ratione motus materiae vises tiatos dicamus pse Ceterum c nullum Daemoniorum genus

omasculum aut foemineum ma natura est, nam erusmodi adfectiones compositorum sunt coris porum. Atqui Daemonia simplicia sunt corpo- , , ra, quae cum ductilia sint, & facile inflectantur, si eo fit ut omni figurae suscipiendae apta sint.., Quemadmodum enim nubes videre est, nunc se hominum, nunc ursorum, nunc etiam draco- num, Vel quorumlibet aliorum figuram reseis rentes; ita & daemoniaca corpora. Jam verti . is nebulae, ab eXternis ventis impulsae, varias fi- guras exprimunt. At Daemones, pro animiis sui arbitrio, in quaecumque voluerint corpora se transeunt; ut copiose ex Marci sermone, osten-

sedit melius. . Sed d omnes Daemones ejusdem potesta-

setis & voluntatis non sunt participes; nequeo parum discriminis hac in re est inter eos. Suntis enim qui ratione carent, ut inter animalia composita, morisque obnoxia. In his homo,

sequi facultate intelligente praeditus est , ideo se generaliorem imaginandi vim habet, quae ad

237쪽

Σ12 PHI Loso PHIAE ORIENT.

ri omnia ferme sensilia extenditur. Equis autem bobus & ceteris id genus arctior est imagi- , , nandi vis, quippe quae ad eorum tantum non ulla eXtendatur, quae imaginatione compre- enduntur; & cognoscit dumtaxat pecudes, is quae secum pascuntur, praesepe, & posse

i Culices denique muscae & vermes eamdem

se habent arctam, nec bene COhaerentem. HΟ-orum enim singula nec foramen norunt, ex

is quo egressia sunt, nec locum ad quem ten- dunt, qu6ve divertendum sit; sed unica illiso est alimenti imaginatio. Eodem prorsus mo-- do, sunt Daemonum varia genera. Alii ιμπυ- seu seneri, alii aerei; varia imaginatione sunt praediti, quamcumque tandem in rerum speciem Vim ima3inativam extendant. Sub- se terranei vero & Lucifugi diverse se habent, , , quapropter haud pluribus formis utuntur; se quippe qui non habent plura phantasmatum tigenera, neque corpore agili &versatili praedi-riti nant. Aquei vero & terrestres, inter me- moratOS medii, non possunt quidem plures, , induere formas , sed in iis quibus gaudent, perseverant. Quotquot enim humidis in lo- is vivunt, mollioreque victu utuntur, in aves se illi & foeminas se transformant. Inde fit ut, , eos Graeci Naiadas . Nereidas, & DIadas ge-M nere Reminino adpellent. Quotquot autem in ,, locis aridis, seu tesquis inhospitis versantur iis eis subarida quoque sunt corpora cujusmodiis o-κελεις cruribus asininis ) aiunt esse. Hi in se Viros se transformant, & nonnumquam etiam is canibus & leonibus adsimilantur , & ceteris

238쪽

Lib. I. DE CHALDAEI s. Se I. II.

id genus animantibus, quibus sunt mores mas- , , euli. se Daemones porro possunt percuti & ictu , , inflicto dolere, quamvis compositi non sint, is neque enim compositorum proprius est sensus. In hominibus non os , neque nervus id estis quod sentit, sed spiritus iis insitus. Proinde

is quantumVis prematur nerVUS aut refrigeretur,

si aut aliud hujusmodi patiatur, dolor ex spiri, tus in spiritum immissione oboritur. Nec enim se fieri potest ut compositum corpus per se do- eat, sed quia spiritus particeps est; quando- , quidem in frusta dissectum , seu mortuum,

sensu prorsus caret. Ita & Daemon, cum to-otus sit spiritus, natura sua sensus in omnibus membriS particeps, per se videt & audit, &,, adfectionibus ex tactu orientibus obnoxius dis. se sectus dolet, solidorum corporum instar. Hac , , tantum ab his ratione differt, quod cum ce- is tera quae dissecantur vix, vel nullo potius mo-- do, denuo coalescant: daemonium contra diseri sectum statim coit, & redintegratur: quem se admodum particulae aeris vel aquae, solidi cu- ,,j uspiam cor poris interiectu divisae, rursus Coa lescunt. Tametsi autem verbo citius spiritus coalescit, tamen eo momento dolet, quo dis-

is sectio fit. Atque haec, de Theologia & P0 sca Chaldaeo

239쪽

CApuae XVII. . De Astrologia, reliqui sique rizinandi artibus, S primo quidem de sellis βxis N ei ra

ncis , earumque praesignificatione. 'SEcuNDA pars Chaldaicae doctrinae sita erat in divinandi artibus, quarum praecipua fuit Astrologia. Haec, quae ab ii S primum inventa traditur, praecipua eorum in se traxit studia; cujus rei rationem Ptolemaeus e1 ipsa Arte petit, quod, nimirum, essent sub Virgine es Mercurio. Verum plausibilior a a) Cicerone adfertur, propter planitiem , magnitudinemque regionum quas incolebant , coelum ex omni parte puteus atque apertum, in quo trajectiones, motusque stellarum facile observari poterant. Constat autem duabus tartibuS, quarum una est Meteorologice, quae versatur Circa motum stellarum: altera lotele atice, quae ad divinationem pertinet. Prima nota erat Veteribus Graecis communi Astrologiae & Auronomiae nomine; donec secunda Graeciae illata, distinctionis causa, priorem proprie Aseronomiam, posteriorem strologiam dixere. Iosephus Maliger, vir summus, ut Graecam eruditionem eXtollat, Constanter adfirmat b Chaldaeos ἔλοσχερη tantum, non etiam ἀκρὶς η riuronomiae notitiam habuisse , cs

Graecos nihil paene a Chaldaeis didicisse; clim Ariasoteles ingenue fateatur ab AEgyptiis & Babyloniis

aὶ De divin. Lib. I. e. I. tb In Pras ad Manil.

240쪽

Lib. I. DE CHALDAEIs Sect. II. 22s

plurimas observationes, circa singulas stellas Graecos habuisse. Attamen mu itum aberant Chaliadaei sine dubio ab ea persectione Artis, ad quam Graeci Astronomiam ab Oriente acceptam postea perduxere; nam Diodorus Siculus, c) de soli defectionibas , infirmissimas ab iis adlatas fuisserationes, easdemque non ausos praedicere, memoriae prodidit. . Verum-ἀποτιλισμα,κης non mod6 se inventores , sed summos etiam magistros jactabant; usque adeo ut quicumque eam artem profitebantur , cujusvis essent regionis, vocarentur, ut supra ostendimus, Chaldaei. In primis autem ab eis ponitur Q το συμπαιεῖν τοι ἐπίνειοι τοῖς ουρανιοις θmphathiam esse inter terrestria , coelesia . us ex illorum insuxibus hie

Aerrenorum hominum mens , sententia talis, Unoquoque die, qualem vult Pupiter esse. Astronomi actioncs nostras & Vitam pendere ex stellis, cum erraticis, tum fixis, humanumque genus multiplici earum cursu regi putabant: Chaldaei dicunt, ait idem Scriptor, septem stellas, planetas habere rationem causarum agentium in unumquodque eorum, quae in vita accidunt ; aluvare autem partes Zodiaci. Existimabant eas esse causas boni & mali, prout hora natali dispositae erant, atque eX contemplatio- Tom. II. L ne