장음표시 사용
161쪽
ctum sit, si se υenierit sola, siυe cum fru-disinihil enim commune habent frudacum 1 urisdictione - Neque hae in re audiendus est Iosephus de Rosa inprae. Iud stud. Iect. 2. , qui vulgarem opinio-II CAP. XVI. 355 Rege, vid. Hothona. devmb. 1 des , ju stiriam non ficorix , runca Comes, cr Missus in ipsa causa sedem x, de suo Uiυant, quousque justitiam faciat . Quibus verbis illud significa. ri censeo, ut si vastallus, sive seudata.
nem confirmans, addit, ea de causam rius . cui ex speciali Regis concessio antiquitus in Regno jurisdictionem tantum civilem Barones obsinuisse , quia illa etiam sine speciali cinacessione annexa erat studis, &per proprios Iudices, nempe Bajulos exercebatur, cum e diverso . criminalis, quae spectabat ad Iustitiarios Provinciarum , censebatur ab iis remota . Nams hoc verum esset, sequeretur, no-sra aetate, dum jurisdictio. & civilis, & criminalis conceditur uniuscuiusque loci proprio judici S per
consi quens ei cohaeret, concesso seudo, eam quoque concessam intelligi debere et quod falsum est, nam juris. dictio separatim datur. Quapropter hac in re, ne longis dissertationibus Scdubiis conjecturis involvamur, dicen dum est, quemadmodum ipsorum seudotum assignatione ς cujuslibet juri L dictionis, a Principum voluntate divertam, variamque formam accepisse. Etenim , qui primi lauda statuerunt in Italia Reges Longobardi. quibusdam Supremis Ducibus non tantum jurisdictionem dedere, sed veluti partem quandam summi imperii, ut Prae ceteris legimus de celebri Duc, ne jurisdictio in proprio fetido competit, fuerit negligens in illius admi ianistratione, tunc Comes , in cujus Comitatu illud laudum continetur , & Missus a Rege, ut in Iudices inquirat, permaneant in illo loco, impensis ipsius vastalli, donec causa teris minetur . Hic quidem non exprimitur nec civilis, nec criminalis causa, sed peneraliter justitiam facere; quod uti αque . de utraque accipi potest; nam nihil est impedimento, quominus di Camus, eam legem generalem fuisse pro omni laudatario. sve civilem, sive criminalem jurisdictionem habente,prout diversimode concessum fuisset Dudum. In Reuno nostro idem obtinuisse ve-eti simillimum est ,' nam conssit. ea quae ad spe inle desciis, unde communiter nostri deducunt, temporibus Friderici II. jurisdictionem criminalem Baismnibus Non competi istes probat tantum . non debere eos usurpare, quae speciali concessione non fuerunt exis
pressa. Etenim, ut solent qui ausi ritatem suam ultra limites Draescriptos protrὸhere student, ea aetate majores Fei datarii, N praesertim Praelati Ec- tu Beneventano, Spoletano - Tau- . clesarum possidentes lauda Regalia ,riens . At quinusdam laudatariis sm. uidem jurisdictionem tantum, Mui-3usdam vero nullam assignarunt. Nam ais minim est asserere , jurisdictionem: ub Longobardis non competi i ste Baronibus , quandoquidem, praeter innumera argumenta, contrarium adparet ex lib. 2. legum Longobard. Lb. 2. in
sua cavetur, ut s Vassus Regis sci. licet qui laudum immediate tenet a non semel sbi assumebant quae propria erant Justitiarii uni uicujusque
Provinciae . quod merito prohibere voluit ea lege Imperator. Eodem peristinet east. 83. Caroli I. Andegaventis, ouo prohibet 4 Comites, Barones. ac Feiadatarios, quos generaliter Rex adispellat Terrerios , quia Terras possiis debant in laudum; aliquem capere de persona, privatum carceIem facere,. V a toro Diuitiam by G
162쪽
2s6 COMMENT DE IURE REGNI NEAP.
tormenta inferre &c. Quod sane deno- X. Inter ea, quae jure publico ditat , Regem voluisse intelligere de ligenter statuta sunt nihil magis ser iis seudatariis, qui cum nullam omni- vandum est, quam jurisdictionis exer mo iurisdictionem accepissent in seu- cendae officium legum regulis in eum , superiora injuste sbi usurpabant. cludere , non arbitrio privatorum Nam si eam legem de imperio tan- permittere . Hinc pro certo habe tum mero actipimus, abiurda erit 'dum est, ex quo primum iurisdictio interpetratio; quoniam capere ali- dari coepit in laudum, noluisse Re- quem de persona, privatum carce- ges aut ,subditis pnae judicium afferre, rem habere , pertinet etiam ad aut Hudatarios a legum sanctionibus eos , qui civilem tantum iurisdictio- liberare; eum & ipsi Principes, licet Mem habent. Concludendum igitur civilibus legibus soluti, glorientur ta- est , laudatarios eam tantummodo men legibus vivere, vid.*.uis. Insit. iurisdictionem olim exercuisse in Re- mod. quib.testim infirm. Et propterea gno, quam Principes iis conferebant nunquam mihi persuaserim, potui LNominatim. Sc expresse. Et quod no- se olim Barones in Regno per se stri post Amictum generaliter asserunt ipsos judicare in causis vassallorum ἐδlsonsum primum Aragonensem ut communiter credunt nostri , ex coepisse criminalem jurisdictionem auctoritate Andreae de Isernia in Baronibus concedere, monumentis cap. 1. quid iit inυesit., quod vide Historicorum non convenit; quando. tur confirmare de fimict. in const. quidem & Regem Robertum eandem de quaestionib.; nam hi Doctores sta-Monnullis Baronibus concessisse refert tuunt tantum, laudatarios esse iudi- Lb. 6. his. Angelus de Constantio. ces ordinarios vastallorum. Quod Quod credendum est, & fecisse se- utique intelligi potest , eos haberequentes Reges, qui belli necessitate ordinariam jurisdictionem : ceterum ducti, non solum lauda, sed& rega. exestitium iurisdictionis, committentias, ut aerarii consulerent inopiae , dum esse hominibus pernis in ju- vendiderunt . Et quo pretium cresce. dicando. Quod aliquando Barones aret, singulos gradus iurisdictionis ex- eum conarentur pervertere sibi Irimere ruerunt 'istiti. Hinc genera- asserere iuris dicendi munus, non mis definitio prag. 8. de Baronibus , ne legum, & subditorum praejudicio: quae consona est legibus seudalibus , ideo p enter inductum fuit , ut a Tic se habet: Probibemus etiam B Regiis Tribunalibus id eis prohibe ---, re alios utiles Dominos e ut retur prout nostris temporibus ob
non exerceant merum , aut mixtam servatur, vid. de Franchis decis. 33I ,-perium, aliamve jurisdictionem , ' & Rovit. in pret. a. π 3 n. 14. de ut exerceri mandent, nisi quatenus suspition b. osse. Iurisdictio igiturris virline suorum privilesiorum, vel Baronibus concessa in eo tantum regitima perescriptione liserae scie= versatur, ut idoneos iudices eligant ἐνα qui Deus fecerint, usurpatae ju- horumque munus iisdem legibus in-τ dictiovis eos erimen incurrere. Quae eluditur, quibus reliquorum judican equidem danitio pugnat cum superio. tium. Imo arctiori vinculo contineri Doctorum assertione, qua statuunt, tur, nam etsi Regiis Iudicibus ali oncesso Castro intelligi concessιm quando, vel ubi in jure expressum urisdictionem ei cohaerentem. est vel ubi adest speciale Regis re-- str
163쪽
scriptum, concedatur quaedam iudicii solemnia praetermittere; in Baronalibus tamen aliter sele habet: nam suprema Principis auctoritas , quae pro b ino publico solet quandoque obligationes legum dissolvere , utique non pertinent ad Barones ς quibus ordinaria tantum , & consueta facultaς concessa est in usu jurisdictionis . Facessant ergo quorundam Pragmaticorum, iuri publico pugnantes voces , quibus asserere non merentur, Raroues vere Reges esse in suis Terris, ut loquitur Capi blancus in pret. 8. de Baron. p. I. n. 68.3quo nescio an quidquam absurdius
statui , imo & pronunciari possit. Quinimmo, licet privilegia, & concessiones amplissimae laudorum, jurisdictionisque occurrant; semper ta men suis limitibus includendae sunt, ne quid eminens Principis austari tas, & communis salus subditorum detrimenti capiat. Unde prudenti LII. CAP. XIII. Is 7 si me Olim in Sacro Consilio hoc
axioma propugnatum, coufirmatum,
que fuit: l nunquum in cone sis venieri imperii fuυore alicujus Baronis , censeri ea concessa , quae Regi reservantur in recoquitionem directi dominii , vid. de Franctiis decisa s. Sed quoniam verissima haec
publici, privatique juris principia,
Doetarum salia interpetrationeq e Uertere studuerunt, unde paulatim Baro
natis jurisdictio legitimos ficies transgressa , ipsis legibus vim attulit ;praesertim iis, quae magis necessa riae censentur, nempe ad crimidum animadversionem comparatae : ideo
res ipsa expostulat, ut hic dispicia. mus quid Iudicibus, praesertim Ba.
ronalibus permissum sit circa pCenarum commutationes, quas vulgo dicunt compositiones, & transactiones,
quid ipsis Baronibus in criminum indulgentia , sive in gratia vastalli qconcedenda, ut est Ermula Forensium.
De Commutatione poenarum: vulgo de Transactionibus, o Compostionibus delicitorum. ' ΗNOs tantum in causis civilibus,
sed etiam in criminalibus permittunt Rom.mae leges litigantibus per transactiones a lite discedere. Verum inter utrasque non leve discrimen est; siquidem in cludibus , utpote in quibus, praeter privarum commodum , nihil aliud consideratur, fere semper partium consensus in transgendo comprobatur jure ; at
in criminalibus, quoniam publice interest, facinoroso accusari , & puniri , facultas transigendi angustissi. mis finibus circumscribitur . Qua de re extat celebris constitutio Impe. ratoris Diocletiani in I. transigere 18. Cod. de tranfisc/ionibus in hanc sententiam: De publicis sve capitalibus eriminibus excepto adulterio sanguinis paenam ingerentibus, licet
transigere, vel pacisci ; de aliis publicis criminibus, idest Ianguinis
paeuam non ingerentibus, non licet
transigere sime pericuIs paeuo faL . Capitalia delicta, quorum permittitur in hac constitutione transactio, intelliguntur ea , ex quibus mortis naturalis poena infertur , ut recte ibi explicat Donellus. Et quamvis in usu juris criimen capitale dicat ut
164쪽
is3 . COMMENT. DE IURE REGNI NEAR
illud , cujus poena est mors. aut feta sententia . Sc communi Doctorum vittis, aut exilium . quia his modis eximitur caput, sive homo de Civitate lis 2. I. D. de public. di .: tamen hic tantum de morte signifi. cationem esse, clare pater; quaredoquidem exprimuntur crimina, quae ingerunt poenam sanguinis. Ouam specialem lignificationem capit aliis poenae exprimit l. 4. D. de poenis. Idque apertius demonstrat I. I. D. de bonis eorum qui ante sent. sibi mori. circ. , ubi refert Ulpianus, Imperialibus decretis salutum, non tam cere reo, si adversarium corruperit, quoties capitali crimine detinetur , hoc est quod poenam mortis continet s & rationem addit illis uexbis: Nam ignoscendi m censuerunt et , qui sanguinem suum qualiterquoliter redemtum voluit. Et haec eadem ratio est superioris constitutionis Dio. cletiani , nam i ulgent reis leges , dum pro morte evitanda . pacta ineunt, dum Mon est in ceteris cmmi nibus , quorum levior est animadversu: & propterea si in iis fiat
transactio, statuit in pos rema parte constitutio . transgentes incidere in Senatusconsultum Turpillianum . qDotenentur , qui ab accusatione monlegitime recedunt d. r. c. ad senatu cons. Turpili. Cur autem 4n spe cie superiore adulterium excipitur , eam reddit rationem Gyphanius , quia in tali Crimine qui habet ius accusam di, ut est Pater . vel 'Maritu , transigendo , presumtionem inducit lenocinii . Quod utique tur iudinem continet, & propterea imprinbatur. Quaerunt autem Interpretra, an in casu quo permittitur transactio,
ea iam in ira , adhuc liceat Iudici prosequi judicium , & ad rei con.
demnationem devenire. Negat G Phanius in commentario . Sed ejus
consensu S usu ipso judicandi rejicitur et siquid m an sublicis, & gravioribus delictis interest Reipublicae
a facinorosis poenas exigere , ne ce terorum crescat audacia . Neque obstat accusatoris transactio : nam ut mittamus argumenta , generalis definitio Iuliani adhibenda est ex I. ita
contra rationem disputandi pro uri. litnte remmuni recepta esse , innumeromtibus rebus probari potest. Accusator quidem remittendo , transgendo , juri suo poterit derogare pat mihil qui diniam facere in piarju- dic um Reipublicie, vid. Glossam , &Bariolum in De. 2. D. ad Sency use. Dilan. Et quamvis Farinacius prax.rrimis. lib. I. τit. I . quaestion. q. censeat , ex partis remissione , sive transactione poenam ordinariam ,
hoc est a jure statutam, non posse Iudicem infligere , sed debere eum extraordinaria uti :tamen illius opinio
148. Huc pertinet pragmatica Regismostri edita die XV mensis Juuii 1738. ubi qn i 3 cavetur, in homicidio remissonem partis nihil omnino operari, a densit, ea non obsante, debeat Judex 'legitimam poenam imponere, reumque condemnare eodem
odo , ac si nulla intervenisset remisso. II Ouas modo exposuimus transmones , in Foro non solent sic adpellari , sed remissiones a nam Praxmatici dum dicunt transactiones criminum , intelli eunt commutatim nes poenarum factas per Iudices ;easque etiam compositiones adpellant. Et hoc sensu in volumine Pragmaisticarum extat titulus de Composntionibus. Quod sane ab usu latini Disiligod by Coral
165쪽
P A R T. I. LIB. H. C A P. XIV. . I 59
sermonis , Se Romanarum lagunt mae in praestati mea pecu n me . sed abhorret, in quibus compositio ac- tantum compensationem veluIi quancipitur aliquando pro conventione dam durioris sententiae, ex criminis inita inter accusatorem , R reum circu instantiis, cum infamia , quae ob super proposito crimine coram Iudi- id remittitur. Ceternar credendum ce, quod idem ferme est, ac tran- est , Romanos Prudentes ita poenis Mere. Vid. t. o. ibique qlos D. ad criminum statuendis , e legant issima SQ Turpillianum . Sed nunquam Ciceronis verba in Prael. urb. sem invenieS componere pro commutare per praesetulisse: Lex est , poena e
Poenam arbitrio Iudicis ia Hinc amr- Quid bbe ad eum , qui jus dicit Z Iumaveri u libenter . Ioannem Calvi- poenit ferendis nullae funt partes num in lexico Iurid. vel inconside- Iudicis. At sequiori aetate, si ve quod rate ab inepto aliquo Scrlatore tran- nimia legum asperitas displiceret in
scripsisse , s ut solent nore semel qui judicando ; sive quod7Iudices sibi
lexica, di vocabularia conficiunt in persuaderent plus licere, quam quod quod apponit ver . com 'ositio . ad iure permissum esset; sive denique hunc modum z Composito est eos. quod ip met dubiae probationes id
vensio quaedam per reum cum P - viderentur exieerer inductum est, u
sede ficta , ex eausa lite pendente, in Foro transactione L permitterentur, de dubio criminis statu , de δε en hoe est commutationeS poenarum .do Fis o certamsummam, ad effectum Scio inter viros doctos nod de futile ,
Turpitc quia vero aut, de defens. Supremos Magi stratus , aut prie via rivi c. m. de trauGAZ.ti vel potius licentia Principis . Sed communiter dicendum est , temetum, dum haec contrarium obtinet ἰ im inseriore, scriberet, eum bibi illa; nam in cita. Iudices facilius eas solent adhibere iatis legibus nihil omnino ad propo- Quod ubi passim , & pro arbitrios tum faciens reperitur, ut facile idi conceditur, divites paratam Occasi genti Patet . Uerbum autem tran- nem habent , undet leges eludant . Dictio, respectu Iudicis,. legitur in Prudenter nos monςt Amonius Mat-jure Romano, set raro admodum, thaeus de cri . tis. δε iussur. c. a. ut in t- ordine is D Ἀ-d muni ista- pecuniarias poenas non semper tuto sim, ubi docet Papinianu . duriori imponi ad continendum unumquem sententia damnatos a Iudice insa. que in ossicio et 3c exemplum desumes non fieri , licet crimen sit eius. mit a Gellio lib. co. c. I. de Lucio modi , unde irroeatur infamia : & Neratio, homine egregie improbo, rationem hanta reddi tr durioribus atque immanis vecordiae, qui Romae Nim poenis assectos, ignominiam, deambulando,habebat pro desectamen. - rLς tra .icto me lio , podea libe. tri os hominis liberi manus suae pal- rari. Clarius hoc ipsum exprimitur m a verberare: Sc cum I a. rab. legra, Ut P. in I. quid emo 33. 'ae- . pro invaria statuta esset poena-vigin- No gruvior D. de his qui not. infam. liquinque serti ; statim jubebat sex. In his speciebus non denotat tran. vo. qui dedita opera eum sequeb/timo commutationem poenie legit t. t cum crumena adiutra Pleua . in
166쪽
x iii juriam pata poena pecuniaria numerarςtur . Quo deinceps factum fuit, ut talis injuriae poena antiqua
III. Introducto jam transactionum, sive compositionum usu , nostrae leges ei sese accommodarunt: sed certum modum praescripserunt. Primum omnium advertendum hic est . aliquando leges 'Lmni compositionem adpellare solutionem poenae pecuniariae . expressirn jure impositae , ut inconstit. .peritatem , ubi Fridericus II. , asperitatem veterum legum leniendo, mandat, compodi posse cum Curia, ad solvendam duplicatam poenam pecunJariam , impositam contra portantes armati eum qui arma contra aliquem extraxit, sed non ossendit . Verum haec improprie dicitur compositio . Occurrit etiam componendi, & transigendi verbum in aliisenstitutionibus ejusdem Imperatoris,
1 illud refertur ad accusatorem. &reum, non ad Iudicem ut in constit. tuiquam tit. de transact..in qua permit-Ait Imp.,postquam citatae partes compa. ruerunt coram Justitiario,conventiones,& transactiones inire , sed tantum in injuriis non atrocibus. At contrarium si aluit in constit. post citationem, nempe, ut permittantur compositiones inter partes post citatio. nem , lite nondum an criminali judiario contestata , nec aliqua partium eomparente dummodo aliquid eo nomine non solvatur inconsulta Curia. Uerum haec forensis usus abrogavit . nam & de quocimque delicto in qualibet parte iudicii admittuntur remissiones, nec amplius Curiae requiritur licentia circa praestationem pecuniae. Commutationeς poenarum, sive comipolitiones respectu Iudicis , primus videtur confirmasse Rex Robertic in
plicabimus in cap. seq. At in Ritἰ-bus M. C. cum generaliter compositiones permittantur , cert e ibidem regulae statuuntur , ut in rit. 272. , in quo prohibetur compositionem adis mitti , nisi ex conseu tu partis, cuius interest, sive parte non contenta , concordata , ut ait ritus . Id ipsum
confirmatur in ritu sequenti; sed additur , id observandum , sive criminale judicium institutum sit ex simplici de nunciatione , sive ex accusatione, sive ex ossicio. Quod summa ratione statutum est , nam ubi poena legitima liberandus est reus , pecuniae summam aliquam Curiae solvendo, esset sane iniquum , si id permitteretur absque contensu ejus, cuius interest , vid. prag. T. de comps.sitionibus . Quibus autem competat hoc jus remittendi, & quae requirantur ad solemnem remissionem pervgendam , dicemus cum de judicio criminali tractandum erit . Additur praeterea in ritu, compositionem fieri debere praesentibus Iudicibus, Actoorum Magistro, & rario ipsus C, riae . qui in pret. 9. 3. q. de ossici Magist. Iustit. designatur Perceptor
proventuum, & Magister Camerae . Imo cavetur, nec Regentem M. C.,
nec Iudices, aut Praesides Provincia rum , Auditoresque posse pecuniam ex compositione provenientem apud se detinere , sed Perceptori omnino tradendam esse , a quo liber confici debet , ibique annotari pecuniarum
quantitates ex compositionibus cit. prum. T. Vid. pragm. 6. 2I. de in . Iussit. Requiritur praeterea, dum ad compositiones admittuntur ret,interventus Advocati Fiscalis, uid. prag. a. q. l I. de o sic. Iud. o pret. Io. β. s. eod. tit. Pecunia, quae exeompositione redigitur , pertinet ad
Fiscunt Principis . Excipitur tantum casus Disitiam by Cooste
167쪽
easus expressiis in pret. 13. q. 38. de osse. his quae eis e . In locis Baronalibus pertinet ad Barones: in locis demantalibus, in quibus adsunt Regii Gubernatores , usus fert , ut cedat lucro ipsorum Gubernatorum et fortassis in totum salarii, quod nullum accipiunt a Principe . prout habent tum Iudices Magnae Curiae ,
tum Auditori s Provinciarum , tum qui in ceteris Tribunalibus ab eo statuuntur . Ne autem sub pra textu comis positionis , rei eximantur a poena ,& ne fraus fiat legibus . cavetur in prag. 8. de compssit. , ut si elapsi sint dies quindecim postquam reus ad compositionem suit admissus S pecunia non iit soluta,com positio habeatur pro in se. cta unde poena legitima erit subeunda. IV. Compositio , dum est pix nae commutatio , ut diximus, sequitur , locum ei non esse, nis ubi considerit, de delicto , & per consequens ubi poena legitima est imponenda . Quo sane respexit ritus 276. M. C., dum statuit, non admittendam cImpositionem , nisi demum probato d licto per testes, vel per confessionem rei accusati . vel denuntiati , aut exoscio inquisti . Verum cum soleant aliquando probationes criminum deficere , vel dubiae esse , atque ince tae ; ideo Pragmatici distinctionem secere inter compositionem , & transactionem , vide sis Caravit. in com. ad 1t. ris nam compositio erit , ubi constitit jam de delicto , & tantum sequi debet condemnatio : at ubi nondum omnes consecti sunt actus iudiciales, & plena probatio haberi non potest tunc quasi de re dubia, &Iite incerta , transactio initur inter Iudicem . S inquisitum. Haec distinctio, etsi juris auctoritate destituatur,& fortassis ratione, si ad exactissimum examen redigitur , improbanda non
B. II. C A P. XIV. I isterit. quoties fraudes amoventur , dccavillationes: nam solent, praesertim inferiores Iudices, & locorum singularium Gubernatores , statim ab initio, vix dum incoepta informatione, etsi plenae probationes non defice. rent, ad transactiones reog admittere. alii e diverso , ut compositionibu gutantur . student adigere inquisitum
de crimine nondum probato , ut sponte confiteatur , se reVera reu; ues e. sed Iudicis benignitati fortunam
suam committere, a quo demum sit composito. Hanc pessimam juris cavillandi methodum , quam in foro appellant cautelam, primus adinvenit Paris de Puteo in tract. fyndicatus , vers compositio . ne Iudices in syndicatu tenerentur, compolitiones adis mittendo , nondum probato delicto. Sed abusum experientia ipsa monstravit ; unde ea de re sic scribit Caravita, loci cit. Cautelam tamen ponitidem Plarit ibid. ut Ucialis ad mi. tandum ista , faciat quod inquisitus confiteatur se eulpabilem , ct petasto a mitti ad tolerabilem composito. Nem. suam cautelam saepe practicisne ostioleὲ Baronum excoriantes Jubditos , re coelum , O terram r faciunt quod ad hoe ut inquisius nouvaleat de compostione co veri, confiteatur crimen , dicendo je culpabilem, ac remittat se gratiis Curiae .
Ex hoc uno exemplo , s quanquam adduci possent innumera in luce ipsa clarius adparet, solidioris juris prudentiae ignorantiam peperisse quidquid mali, & incommodi in caulis agendis, criminibus puniendis , & generaliter in universa judicandi facultate , quotidie experimur . Et , quod dolendum magis est, res eo paulatim pervenit . ut nec remedia , nec vitia pati possumus . Hinc quotidie novae leges promulgantur. Sed pro iis elu
168쪽
16, COMMENT. DE IURE REGNI NEAR
dendis non desunt novae fraudes. Et atii metales dicti Re ni , e ineun- ne a proposito recedamus. iuvat hic que gradus , seu aueseritatis fuerim aliud exemplum apponere ex i pia , nec possint componere delicta , nee
epia de agimus , transactionum , 3c corporales paenas in pecuniarias cons- compositionum materia . mutare , ub- veniret imponenda pamV. Roberti Regis temporibus abu- na mortis naturalis , vel mutitati
tebantur , credo , Iudices facultate nis membri , absque expressa consiLeomponendi in delictis ς unde Rex talione , volun atσ , consensu , crille prudentissimuς , 8c iustitiae cultor ordine Regis , vel nostro , sub poena religiosissimux , censuit quamcumque priυatisnis incit G' quod solis
cedasonem remouendam abusux , & compostio , seu commutatio , eontra Propterea flatuit in cap- nrquis asi ., huju6Nodi Remae pragmaticae sanctio. neminem admitti debere ad compo- mis tenorem facts , nulla sit , nuLstionem , quot lex personaliter foret Iiu que in acta' , vel valoris . Haec plectendus . Sed quoniam generalix eadem posterioribus legibus confirm admodum , & per consequens rigida ta fuere , prout in prag. I. de com- nimis videbatur ea lex; ideo ad con- posit. & in prag. 6, ao. de incisultationem Iustitiariorum placuit in Iustiti generaliter decernitur , poenax cap. seq. eam hac ratione moderari , corporales commutari non poste in ut admittatur compositio , quoties pecuniarias . Hae constitutiones, etsi persona siqua non malae conditionis, generales fuerint , A per consequento famae quemquam ostenderit , ves ad cujuscunque generis Tribunalia , Percusserit , nec Dibale vulnus intu. Magiit ratus , & Iudices pertinentes ; erit ; ex σῆnsione , NA percus tamen Regentes qui olim erant Col-μne hujusmodi offensi ς seu percus, lateralis Consilii , quique stat tu die-
mors , aut membri mutuatio nou D- bus sese conserebant ad Magnam Ca. quatur . Sequitur deinde Rex : In riam pro visitatione , de qua supra , personis aurem malae conditionis , o prout nostris temporibus solent Re- famae primam ordinationem nostram galis Camerae Consiliarii ; existima. praecipimus tenaciter obserGari Hoc bant se iis non comprehendi , tan- est quod statuerat in constitutione an. quam majori facultate praeditos . Et recedenti . Sed quoniam diuturnitas propterea Philippus IV. Rex Hispa- temporis legum desuetudines inducere niarum , ne deinceps ea permitteren- solet , nominatim ubi de pecunia tur , mandavit in Pragm. Φ. s. Conquirenda agitur ; propterea Rex de o . Secretarii ; sed ut Regentes Ferdinandus I. necessarium duxit . in visitatione , leges jam latas circa nova , & clariori lege lacultatem compositiones observarent . Et recte, componendi explicare . Extat constit. nam visitatio , ut alibi diximus , ad in pragm. 9. 1. de offici Magistri levamen eorum , qui diuturni carce- Iussit. , cujus Verba , quoniam con- ris squalIore detinentur , & ad benirinent universum jus , quod hac de gnitatem quandam adhibendam introre etiam hodie obtinet, libenter huc ducta est , non ad vincula dissolven- transcripsi : Stamimus , o manae da earum legum . quae publicam dimus, quod Regem Iudices m C. V., sciplinam , & facinorosiorum animad-Gubernatores Provinciarum , Capita- versiones respiciunt.
ne ι Civitatum , o Terrarum , O VI. Superioribus legibus jam latis, coepit
169쪽
ccepit in foro excogitari fraus : nam eum d stinctio jam obtinuisset inter compositionem , δέ transactionem , qui callidi erant legum interpretes Pragmatici , asserebant , illas accipiendas esse de compositione, non de transactione : ad eout ubi delictum plene ellat probatum , & ejusmodi ,
unde poena corporalis non proveniret , aiebant compostionem tantumhdmitti posse : Contra , cum probatio nondum confisteret licet delictum esset tale , ex quo reus mereretur corporalem poenam , trant actionem non prohiberi cum pragmaticae de ea non loquantur . Hanc utique interpretationem veri Iurisconsulti non admisissent , utpote captiosam , & legum menti adversantem tamen Forentes probariant: unde maximum proveniebat incommodum ob criminum impunitatem et siquidem eve niebat quotidie, ut dedita opera printationes omitterentur, unde dici posset , non liquere de inquistione: eo.
que modo legitima censebatur trari.
factio , etiam de crimine enormissimo . Quod cum experientia ipsa
omnino non serendum ostendisset necessarium omnino fuit novam legem rogare , ejus fraudis amovendae gratia , quae est pragmarica 3. de conr-
post. eaque cautum fuit, ut leges, quibus mandatur , compositiones admittendas non esse in delictis , in quibus pCena corporalis veniret imponenda , accipiendae deinceps snt etiam de transactionibus. Ex hoc exemplo manifestissimum est . ut jam
monuimus, i mrnensam molem novarum legum aliquando ex veterum ignorantia, ut plurimum ex malitia,& pravo usu provenire. VlI. Cum autem possit accidere ,
ut etiam in criminibus prohibitis , ex justa di legitima causa admitten-
da sit sive compolitio, sive transactio:& e diverso cum nequeant Iudices adversus leges quidquam decernere 'ideo statutum olim fuit a Carolo V. in pragm. a. de compost. , ut lice
rei Proregi, ejusque Collaterati Conastio , si ita visum esset expedire, pC
nam mortis naturalis , vel mutilationis membri commutare in poenam triremium usque ad sinem vitae de
linquentis . Verum postea idem Cad us V. ad petitionem Civitatis &Regni , ut legitur in voI. I. privi
leg. pog. acn eam constitutionem abro.
gavit . placuitque liberam facultatem Proregi concedere circa Commutationeς poenarum λ ita tamen , ut
aequitatis , & benignitatis legitima
regulae observarentur , nihil perrisit. tendo adversus publicam utilitatem ;unde prudenter sic ait Imperator :Et in commutatione paeuarum proe
dat uxta qualitatem diui Iorum , σpersonarum , eum mens sVae Majesa. ἐς si . habita ratione ejus quod'ι sitias publico Regni bono convenit , uti semper elementia cum probis sub .diti, dicti Regni . Nostris temporibus haee omnia ad Principis voluntatem pertinent , cui universa sub.
ditorum salus commissa est . Licet autem Magistratibus quibuscumque ,3c inferioribus iudicibus, ubi res ipsa,& facti circumstantiae expostulare viis debuntur , consulere Principem , ut in casu prohibito permittatur c mispostio , sue transactio ; quae tunc legitima erit , cum illius accesserit consensus , didi. prne. I. O pragm. d. Qua in re assentiri non possum iis , quae proponit Franciscus Maradeus in on. ad sing. ς s. fi p. ix. pret. q. , nempe tum in Magna Curia , tum in Regiis Audientiis usu obtinuisse , ut etiam in casibus prohibitis aliquando admittantur transa.
170쪽
164 COMMENT. DE JURE REGNI NEAP.
ctiones , & deinde certior Princeps vid. l. 8. φ. re Ia. D. ad Senatusc. reddatur , pro ejus consensu , sue Turpili. ) publicam criminum aboli-
licentia obtinenda: etenim primo ta- tionem concedunt, sive indulgentiam, Iis usus adversatur manifestis verbis o poenae gratiam faciunx , ut ait Leit. pragm. I. ιν q. , ubi expresse uti. C. de generali abolit. , permit- mandatur , non admittendam trans, tere , ut intra certum tempus prOctionem , nisi antea Princeps consu. curent sibi rei partium remissiones . Iatur , ad hoc , ut ille informatus de Uerum hoc eminentis auctolitatis est,
qualitate delicti, o personarum s sunt non ordinariae jurisdictionis . Verba eis. prag. I. decernere possit. VIII. Sed fingamus, Iudicem jam
utrum permittenda st transactio , an sententiam pronunciasse, reumque ad secus . Unde dum contra fit , prius poenam legitimam condemnasse , po- violatur lex , & postmodum petitur teritne deinde eam commutare , live enia . Deinde , dum praepropere , compositionem admittere Z Negandum S praemature Iudices ad transacti, utique est , nam Iudex postquam sennem deveniunt , non levem suspi- tentiam tulit , ossicio functus est, ut Cionem praebent gratiae , vel avari- ait e eganter Ulpianus in L Iudentiae . Ad haec , quando suis decretis se. D. de re judic. eaque C mmu-jam admiserunt transactionem , mo- nis nostroruin sententia est post glosidis Omnibus curabunt , ut ea confir- in I. ordine I s. D. ad municiρ , vid. metur . unde in relatione ad Prim t. a. in se. D. de paeuis , Asstic . in
ei pem supebunt omnia congerere , conssit. ussurariorum που - γ. , Cata quae sacere poterunt ad licentiam im- vit. in cit. rit. 272. Hurar. IO. H nc
Petrandam ; sicque Advocati partes rediissime provisum est in pragm. φlibi assument , quod adversatur om- dis compostri , ne a Curirs interioricio jus dicentis . Abusus quoque est, biis , nominatim Baronalibus , con- dc per consequens non permittendus, demnati jam rei , admittantur per dum ante partis remissionem admi, Magnam Curiam ad compositiones , titur trantactio , nam nihil omnino inconsulto Principe ; nam reformare facere potest Iudex , nisi illa praece. tantum potest , aut rescindere tu pedat . Et quamvis in rit. 27 . dicatur, rior Iudex , quoties ad eum appel- Magnam Curiam componere , sis o latum est, sententiam in serioris , non jure portis , tamen , ut reste monet autem pro arbitrio eam immutare , Caravita in cona. , id corrigitur per dum transiit jam in rem judicatam. ritum sequentem , ubi decernitur', Denique cum graviorum criminum Ili si obtenta prius remissione , cona. compositiones prohibeantur , ut jam Positionem non fieri . Excipitur tan- diximus , nominatim nostris legibustum casus, ubi vix sperari potest ad- exeipitur receptatio proscriptorum , futurum eum, cui competit remissio, s .e bonnitorum . Abusus quondam Iunc enim admittitur composito cum irrepserat , ut pro tali crimine , et si cautione de stando iuri, quandocum- peculiare illud esset quorundam ci-que pars supervenerit, ut tradit idem vium , Universitates in certa pecu
Caravita in lir. 2 a. circ. m. Solent niae quantitate componerentur a Re
tantum Principes , quoties vel ob giis Officialibus ; quod tanquam ini. item insignem , vel publicam gra- quum merito prohibuit Rex RobertulatiOaem, vel rem prospere gestam tui in cap. ad injusta a l. At ex