장음표시 사용
61쪽
Variandi ratio per Omplificationem. EX Auxesi, hoc est, amplificatione, variatur oratio , cum amplificandae rei gratia verbum atrocius subjicimus loco proprii , ut cum occisum dicimus, qui sit caesus, latronem, qui sit improbus soccidisse, cui res acerbior acciderit , Exanimatum, dolore affectum 3 enectum , cruciatum , mutum a
qui nihil responderiis revixisse , qui spem receperit 3 oblitum injuriae, qui ignovit. Huc pertinent Nappellationes illae exaggerantes, de quibus ante non nillil memini . cum carnificem appellamus homminem immitem, sacrilegum , sceleratum, veneficum, malum. Praeterea illae, sceluS , monstrum, pestis, labes. Postremo dc hae, Atreus pro crudeli: Sardanapalus, pro effoeminato. De quibus suo loco copiosius. C A P. XXVIII. Variandi ratio per 'perbolen .
V Ari xx Hyperbole, quam quidam superlatio
nem nominavit. Hoc menaacio, ut inquit Seneca, pervenimus ad verum s plus enim dicit Hyperbole. quam res habet, attamen quod verum est, ex salso intelligitur, ut, hic vel saxa, sua loquacitare possit rumpere 3 coedum digito attingere, OCyor Euror Et, fulminis ocyoralis ι Sublimi seriam vertice sydera. C A P. XXIX. Variandi ratio per με α πν, id est, per diminutionem. Diversus variandi modus per μεέωαν, hoc est, per diminutionem 3 veluti quoties attigisse dicimus eum , qui pulsaviti laesisse , qui vulneravit. Interdum diminutio sapit hyperbolen , ut, vix ossibus haerent , brevior pygmaeoi minus habet
62쪽
C A P. XXX. Variandi rati er compositionem. Ariatur oratio nonnihil & ex Compositione Ea sua est in his ferme figuris, Asyntheto, Polysyntheto 3 Ueni, vidi vici. Maro,
ue semctenmque canam, cressamque Thare. Syeteugmeno 3 id fit quoties ad unum verbum 'Iures 1ententiae responderat. Fit autem trifariam taut cum pimponitur, aut cum sequitur, aut cum nterponitur, ut deflorescit forma , vel morbo, vel aetate
rei cIt. Hic subjicitur. Aut, aetate forma deflore Iit m 'r'O Hic in medio intercedit. Item M. Tuli. vicit pudorem libido , timorem audacia rationem amentia. Contra : Neque enim is es Catilina, ut te aut pudor unquam a turpitudine, aut Inetus a periculo, aut ratio a furore revocari r Nonnunquam & per iterationem repetitur non conjun
cant Nihil ne te nocturnum praesidium palatii nihil urbis vigiliae, nihil timor populi, nihil concursus bonorum omnium, nihil hic magnificentissimu senatus habendi locus nihil horum ora vultusque moverunt' Simile huic meriti Vicit pudorem tib do
vicit timorem audacia, vicit rationem amentia suοῦ per μιμυμ υ: Facit timorem an dacia, rationem superavit amentia, libido pudorem expugnavit Experiamur rguur , quot rationibus eadem sententia possit per has figuras variari. Contemnit deos con- 'temtiit homanes 3 deos contemnit, homines contemniis com temnit & deos & homines 3 & deos
nunes. Ad hunc locum pertinent & illa e inediae , Π .aa rigo iis patientio iv lucri, quam gloriae cupienti Ol. cnmorem habeo neminem: dc neminem habeo
63쪽
heochariorem. Quanquam haec non ita multum afferunt momenti, adjuvant tamen. Et, quibus de causis et ob eam rem 3 eam ob rem et ob causam tam parvulam: tam parvulam ob Causamr Ueniam ad te, quando ita vult Pater F uuando ita vult pater, veniam. Ejusdem rationis est, Cum ex oratione sim plici, duplicem facimus 3 aut, contra e ut Omnia
tua mihi debes: quicquid habes , id omne mihi debes. C A P. XXXI. Variandi ratio per συν ταξιν, id est, constructionem. EX ordine, sive constructione item, nonnulla
sermonis varietas existit, id quod superius attigimus. Nam pleneque dictiones sunt quae non respuunt diversam constructionem et ut multum pudorem .& multum pudoris: scripsit mihi, & scripsit ad me: diversum, seu alienum huic, & diveriarum, seu alienum ab hoc: idem huic, & idem cum hoc: jactat majores suos, jactat se de suis majoribus e de te somniavi, te somniavi, de te ridet, te ridete tota nocte potavit, totam noctem potavit: Romanorum summus, summus inter Romanos e servitus morte durior . servitus durior quam mors: damnatus est de repetundis, damnatus est repetundarum : natus gloriae, natus ad gloriam et tuae partessent, tuarum est partium. C A P. X XXII.
Variandr ratio per Murationem Figura variis modis.
V Ariatur oratio,quoties alio,atque alio affectu, ac velut habitu profertur, quam interim figurae mutationem licebit appellare, ut: non est miserum mori: dc, usque adeone mori miserum cst nihil est te vanius, an quicquam te vanius HiC per
interrogationem variata est figura: non magna laudem assecutus es, egregiam vero laudem es assecu
tuo non ista curat populus. id populus curat scilicet.
64쪽
LIBER PRIMus. AsHic per ironiam commutata est sermonis facies rvehementer amat pecuniam Dii boni, quam amat pecuniam i per admirationem versus est orationis Color et tum Deos Contemnit, tum homines haud scio magis ne Deos contemnat, an homines. Hic per dubitationem commutata est orationis forma: NihiI mihi charius, aut antiquius fama; dispeream, si quid mihi charius fama. Hic per ad jurationem V riatus est sermo. Ista nunquam Cogitavi, dii meliora , quam ut ista cogitarim. Hic per abominationem Commutatus est color. Est vir insigni vanitatero singularem hominis vanitatem l Hic per excia..mationem. Non modo virgines aliquot constupravit I verum etiam vestalem incestu pollu Ite virgines complures stupravit, ut interim de vestali miscestu po tuta sileam. Hic per occupationem variamtus est sermo. Cum& genere sis obscurissimo , rere nulla, nullis literis, nulla forma, nullo ingenio.
quid est cur te adeo jactes quid habes, cur tam 1is insolens naialium splendorem l atqui genere es obscurissimo : opes ξ at vel Iro ipso pauperior es. Eruditionem Z sed bonas literas nec attigisti unquam. Formam 3 at ipso Thersite deformior es. Ingenium p at istud profecto nactus es stupidissimum. Quid igitur ista tua jactantia est, nisi mera
insaniat Hic per subjectionem variatus est orationis habitus. Neque vero solum per Omnes figuras , verum etiam per locos prope omnes Variari potest oratio. CCterum quoniam haec magis videntur ad rerum copiam pertinere, secundo commentario de his diligentius disseremus. Hactenus formas ferme omnes paucis indicavimus, quibus, manente sententia, commutatur oratio. IC A P. XXXIII.
NUnc quo res fiat dilucidior , experiundi gra
tia , sententiam unam , atque ala eram Propo namus, conemurque quoad fieri poterit eandem veluti Proteum, in omnem speciem vertere τ
65쪽
so DE COPIA UERB. non quod omnis variandi ratio in unam quampiam arationem possit incidere, sed quot incident, tot utemur, Sumaturque illud excmpli loco I
TU IE LITERIE ME. MAGNOPERE DELECTARUNT.
Tuae, non admittit Synonymiam e tuae amplitudianis, tuae celsitudinis, tuae majestatis, Periphrasis est. Si nomen proprium ponas, puta , Fausti, Heterosis est,&partiri es personae. Fausti literae r Sic, Faustinae literae. Heterosis substantivi in Epitheton. , L I T E R AE Epistola. literae, tabellae, Synonymia est. Literulae , epistolium. tabellulae, Heterosis. Scheclae. scripta, Synecdoche: Quod ad me scripsisti. . Peri
. Animum meumr,pect us meum, meos oculos, vel Periphrasis, vel Synecdochei: nos, pro me, En llage numeri: Erasmum, Heterosis est personae.
vaiae, vehementer, nimium, mire, mirifice,magnifice &z. Synonymia est e magnopere, summopere, supra modum, praeter modum, unice, Auxesis est : Haud mediocriter, non parum, non Vulgariter, per contraria,& negationem: dici non potest quantopere, increditate dictu ; verbis consequi nequeam , atque id genus alia, hyperbolen sapiunt. DELECTA RUNT; -
- oblectarunt, recrearunt, exhilararunt,Synonymia est Nisi quod in exhilararunt . metaphora Uidetur
66쪽
I. I B E R. . P R I Μ v.f. si detur esse et voluptatem attulerunta voluptati λθ-riam, Iucundae fuerunt,dc similia,Periphrasin tabent Volumate perfuderunt ι. mellitissilinae fuerunt di consimilia. translaticia sunt. Non injucunciae me
Tunt, non insuaves s . a Contrariorum permutatione.
ob his R' 'ς rum commode ostendi non possum. Nun Sigitur experiamur. Tuae me literae delectarunt mi umidi I 'fixera: maiorem in modum ancide lectarunt litterae. HactenuS praeter com Dosironem nihIl ferme mutatum est. Tuis literis sum magnopere deleriatus. Delecratus sum majorem in modum tuis literis. Hic genus verbi duntaxat esso mutatum. Epistola tua me vehementer exhialamir tua quidem epistolai sum vehementer exhiaratus: inmitem non mediocriter defecemiavi humanatatiS tuae 1 Climissum norari, hi, in ' xvis 'u' ea amantissimis lite S tuis incredibilem cepi voluptatem : Hyperbole
mirificam laetitiam concepta Summum gaudium tua scripta mihi apportarunte Τuis e scriptis sumin mim mihi gaudium allatum est; ex. Excelsiuitiae tuae titeris magnam hausimus voluptatem e Ethie rela
'fera 'bi Piisque facile annotade. Eae Fausti mei literrs plurimum hausi voluptati. tui, gcriptis haud vulgaris mihi voluptas accessit Eni
stola tua sum unice delectatus 3 L Fausidis litori
mirificum quoddam oblectamentum percepis tum luem sane Quam des arunt animum
ruri me mulae pereuderunt Hie Meis
typhora est. Tuis ex lueris nova quadam delectatim ne sum perfusus e incredibili laetitia tua me serinta delibutum red diderunt: Et hic metaphora Ha uis
lectio tuarum literarum singulari volup rate delinivit mentem meam : admodum delectabilis mihi uatuit eputola: eximia quadam laetitia tuae me li-C a ICTAE
67쪽
terae affecerant: tuis ex liter is singulari sum affectus laetitia: maximae voluptati mihi tua fuit epistolae summo oblectamento mihi tua scripta fuerunte incredibili gaudio mihi tua fuit epistolae nimis quam
iucunda nobis tua fuit epistolae vix credas quantopere in tuis scriptis acquiescam. Ita M. Tullius frequenter utitur acquiescere, pro oblectari, Sum . mae iucunditatis nonis tua fuit epistoIa: suavissimae mihi tuae fuerunt literat: tuis ex literis singularis mihi profecta est laetitia r i tuae literas fecerunt urprorsus exili rem gaudio i tuis acceptis literis I titia gestiebam: ubi mihi tuae sunt redditae literae. laetitia sum expletus : lectis tuis amantissimis Iiteris , nova quadam laetitia eorreptus sume acceptis tuis literis .iincredibilis voluptas cepit
animum meum e inusitata laetitia me tua demulsit epistolae quod ad me scripseris, id mihi tam iucundum fuit . quam quod jucundissimum: quod
ad me tuas dederis literas . id vehementer fuit gratum: quod me tuis dignatus estiteris, eo nihil mihi potuit accidere gratius: Tuae literulae oppido gaudibundum effecerunt, tuis literulis oppido quam laetabundus sum effectust quod me tuis li teris certiorem reddidisti, fuit id mihi non gramm. modo, verum etiam jucundum e cum tua ad me
Perferretur epistola, vidisses me gaudii magnitudine gestientem: quod me saltem epistola silutaris. id profecto volupe fuit: literis tuis nihil inerri potuit optatius: epistola tua ad nos venit vehementer expectatat literis tuis nihil asserri potuit desideratius. In his tribus Metalepsis est, aut certe Synecdoche. Nam jucunda solent ac idere, quae magnopere desideramus. Non possunt non esse iucundissimae Erasmo Faustinae literae, non injucunda mihi tua fuit epistolae neutiquam insuaves mihi tuae venerunt literae: haudquaquam ingrata mihi tua scripta acciderunt: tam mihi dulcis tua suit epistola, quam ea quae sunt dulcissimae literas tuas muIta Cum voluptate perlegit epistolam tuam non sine
summa voluptate recepi: qui mihi tuas reddidit Iiteras,ls mihi gaudiorum cumulum detulii:dictu mirum,quam me tua ceperit epistola: schedaequaS abs
68쪽
LIBER PRIMUS. te missas accepi, nova quadam gaucliorum luce Pectus meum serenarunt e literae tuae quicquid in animo moerori erat, id omne protinus excusserunt m Iram animo persensi voluptatem, cum tua nobis redderetur epistola r tuis ex literis voluptas insolita animo in Cessit meo: tuas I item fuerunt in Caussa, ut affatim gauderem, tuis literis effectum est, ut totus exultarim gaudio e dici vix queat, quantum minI laetitiae tuis ex Iiteris obortum sit: vix possim 1ermone Consequi, quantum gaudiorum ex tua mihi natum sit epistola: dictu mirum est, quantum voluptatum nobis ex tuis affulserit literis
Deum immortalem l quam ingens gaudium nobis et ua provenit epistola ρ Papae , quantas laetitiae Caussas nobis tua: literat stippeditarunt 3 Dii boni, quantam Vam gaudiorum tua mihi scripta subministrarunt emasol em laetitiam tuae mihi tabellae attuleru ut quam 'λ - re Possim: urimum voluptacis nobis tuus
tabellarius apportavit: vix credas quantum aCer viam laetitiae literae tuae in animum invexerunt me
um: verbis eloqui nequeam, quantis gaudiis metua oneravit epistola. Cur autem sic verear loqui cum Terentius dixerit multis commoditatihus oneratum cliemst Tuae me Iiterae gaudiis onustum reddiderer tuis litetis valde sum gavisus et tuis literis
unice sum laetatus: tua scripta nobis uberrimam laetitiae Copiam offuderunt e limissima mihi tuas uit epistolar tuis literis sactum est, ut prorsus frontem exporrexerim et visis tuis literis, protenus animi mei non tem explicuit inter leg cndum ea quae acl me Icripsisti, mira quaedam voluptas animo Obrepsit meo 3 fimul atque tuas inspexissem liter is nova quaedam saudiorum vis mentem occupavi meam: in spectis tuis literIs, incredibilis quidam pectus subit meum: acceptis h manmunis literis tuis , immensa quaedam laetitia me totum obsedit : emoriar. si quicquam unquam accidit jucundius tuis literis e dispeream, fi lutat In VIta suavius obtigit tuis literis: ita me Musub ne ament, ut nihil antehac accidit tuis literis gratias . Cave credas rem ullam obiici 1 fortuna
69쪽
14 DE COP i A VERB. posse iucundiorem, quam thae sunt Iiterae: quam
ipse charirs es animo me b , tam juvant tuae litem et Papael quantum gaudiorum tua mihi excitavit epiri stola ' quantum risus, quantum plausus, quantum
tripudiorum tuae nobis attulerunt literae Z elegantissimas tuas literas legens, insolita quadam linitia
tangebar: calamus tuus gaudiis me extaturavit multam voluptatem mihi tria praebuit e spistola : . totum me gaudiis imbuit tua tam clegans epistola omnes pectoris mei sinus volsiptaro te fer fit ilia tam amabilis epistola: rara quadam Voluptate me tuae resperserim: literae r idae quidem epistola it ova liquan dam animo meo voluptatem adspersit. Tuis literis nulla res unquam accidit mihi festivior : nilii Iunquam v Icli tui et literis lubentius i haud est quicquam , quod gaudentiore acceperim animo, quam
proxim a s Fausti mei literas: quo mhCred fassiuxime gaudio , cum tinuar animum luis in literis agnoscς- rem p cum tabcllatins tuam mihi traderet epistolam. statim animus mihi 'laetitia ineffabili pr6rire coepit:
quid ego tibi nunc referam , quae voluptas accepti Stuis literis animum Eraimi tui titillarit 3 animus gaudio velut exundabaz , cum tua mihi redderetur Epistola r ut lubuias tuam accepi epistolam I postea quam tuum epistolium ad me de laetum est , animus nimirum mihi gaudio Lilerbuit: vix eram apud me Prae gaudio, citin tuas acciperem literas i literarum
tuarum lepos pr. cipua quadam voluptate remoratus est animum meum s non pollues non vehementer gaudere, quoties tua scit pia ad nos advolant mel merum mihi tuae suerunt literae a quicquid die- rarum abs te proficis i: ur . id mihi saCca io ac me l. efuere videtur opiparis lire rarum tuarum epulis
1 una lati l gi mo refec us, tua i crap a sunt nil hi qua Vis ambrosia sua lora; schedulae mei Fausti ni Ii incre vel mentis Sicu is lautiores ue nulla volu ras, nullae sunt deli elae , quas cum tuis literis conici reve im ; nausei fi n t omnia prae tui S literis , in re r. legendum ainanti tana; li eras tuas. Era inri pectus gaudio subsultaba : chartae .l gitis tu s exaratae, Hac quant S eram , gaudiis exple Gnt merae deliciae
70쪽
LIBER PRIMUS. ys Cordi meo sunt, quicquid scriptorum abs te reddi tur: nihil nisi gaudium tua spirat epistolat festum diem attulit is, qui tuas attulit literas: triumphum adduxit, qui tuum adduxit epistolium: nullum ego
nectar tuis scriptis anteposuerim et an ego ullum mel Atticum cum tuis amantissimis literis contulerim Z faccarum non est saccarum , si cum literis tuis Componature nulli mortalium tam sapit potus quam
mihi literae tuae sapiunt: quod sitienti vinum, hoc mihi tuae sunt literae: quod apibus Cytisum, quod salignae frondes capellis , quod urso mel , hoc mihi tuae sunt literae t epistola tuae celsitudinis mihi fuit quovis melle mellitiore ubi recepissem tantopere expectatas tuas literas, dixisses Erasmum plane gaudiis ebrium. Ut redditae sunt abs te litem, statim vidisses nos nimia quadam laetitia quasi temulentostquam unice te diligo, tam unice tuis epistolis dei ltor: ni l nisi merum delicium tua mihi scripta vi
dentur e non tam palato blandiuntur ullae cupediae, quam animum. meum tuae litterae deliniunt: nullae lautitiae suavius titillant palatum . quam tua scripta mentem titillant. est, plauctra υο luptatum, attulit, qui tuas reddidit literas: voluptatum apportavit tabellio tuus tuis ad me redditis literis: gaudiorum Θαλαωαν adduxit is, quis chedias pertulit tuast mihi plane tuae literae fuerunt quod Persis, Διος , id es, Iovis cerebrum, quemadmodum a junt Graeci. In his porro si qua videbuntur ejusmodi, ut in oratione soluta vix toleia
rancla putemur, memineris hanc exercitationem ad Carminis quoque compositionem accommodari,
Age jam ad eundem modum in altera quapiam sententia variandi sacultatem experiamur et Eaque deliga ur , natura non admodum foecunda . neque ad vari er a cm idonea, quo magis an pareaz, quantum possit haec commutandi ratio , si usu atque exercita tione confirmetur. Hanc igitur sentenciasn suma-