장음표시 사용
251쪽
Maria virgo ut obediat Imperatori et Edicto, e Naaareth in Bethlesem, adverse licet anni sedere, venit , partus urget , & in Bethlehem virgo Chri lium cnititur , quem domi, seu Narareth, parere conitituerat. Secundo, Chri lius in hyenae , & sub obscurae noctis silentium nascitur, ut omnem mortales, qui vitiis & erroribuq impliciti per inextricabiles tenebrasiaindudum oberrabant, intelligerent Christum elle verum Melliam, qui humanorum penoriim , in quibuς retrix erat charitaς, glaciem ibi vere , flammas in his Divini amoris accendere, & tenebrarum caliginem, qua obdultus erat toluς, qua late patet, mundus , di ilipare debebat . Unde ait Isaias c. s. Populus , qui am-htitabat in tenetris, vidit lucem maguam, habitantibus in regione umbrae mortis Uxorta es eis . Ea ratione permoti Sacra Scripti Interpreteς ferme omnes, in eam
sententiam conspirant, ut Jelus Chrillus media nocte Prodierit in lucem , idque partim ex Ecclesiae traditione, quae idcirco eam noctis partem anniversariis precibus ae vigiliis celebrat iam a primis Ecclesiae Saeculis, ut ollendit Albintis Flaccus Cap. i. De Diianis Officiis, partim ex Vaticinio , quod legitur e. I 8. libri
Sapientiae : Coi quietum flent um continerent omnia, nox in suo cursu medium iter haberet, Omni tens fermo tuus, Domine, exiliens de Caelo a regalibus fed fus, durus debellator in mediam exterminii terram minit it. Quod de Divini Uerbi, facti hominis Nativitate didium plerique Sancti Patres interpretantur.
Scio , Josephum Scaligerum , Sethum Calvisium , Samuelem Basnaetium , &alios Novatores negare , Chrillum natum esse in hyeme , seu 23. mensis Decembris ; dicunt enim , hanc tempestatem aDriorem fuisse, quam ut Pastores sub dio, intempella nolite excubias in agris a re , & pecudes, quae caulis clausa' tum temporis latere solent, custodire possent. Constat autem ex Luc. cap. 2. Pastores, quando
natus eli Christus, in agris vigilasse & custodiisse vigilias noctis super gregem suum, ex quo inserunt praedicti Novatores: Christum vel mense Septembri, vel mense Aprili natum esse. verum, hane conjecturam futilem esse ex eo maxime patet, quod Judaea eli Regio temper alii linra, quae hyemis asperitatibus non est obnoxia .
Quapropter , si in Anglia, sicut tellantiit Casaubonus Exerc. 2. ad annum I.
Chri iii, S. Montactilius in lib. de Vita
Chri lii pag. 48. armenta toto anno in agro demoetare solent, & si in Dania, ut asserit Langius ex ea Regione ortu dus lib. a. de Annis Christi paret. 2. c. a. oves tota hyeme in agris degunt ἔ n mini sane mirum videri debet , quod in Judaea , Regione admodum tempe
r.lta , eadem vigeat consuetudo . Hi ne
etiam solvitur alia coniectura , qua nituntur illi Novatores , dum dicunt ,
Chri tum natum este eo tempore , quo
Census , indictus ab Imperatore Augulio, agi eommode potuit, & quo itidem
Judaei potuerunt ascendere in loca sibi aisgnata, quale non eli tempuς hybe nu in . Haec , inquam , conjectura ex his, quae mox diximus , abunde soluta manet. Nam cum Regio, quam incolebant Iudaei , fuerit temperata , facili
negotio potuerunt )ud ei, aut saltem absque ullo gravi incommodo, sub tempus
hybernum iter peragere , maxime cum
menses November & December in multis tractibuς Europoeis satis & amoeni sint & temperati. Praeterquam quod dici etiam posset, Iudaeam totam exiguis finibus suille circumscriptam , adeoque non longinquo itinere opus fuisse Iudaeis, ut Imperatoris obedirent mandato. Chri sitis ergo, iuxta perpetuam Ecelesae traditionem, natus est die 23. men sis Decembriς, non vero sub finem mensis Septembris, ut visum est Scaligero ,& Calvisio di nec mense Aprili, ut putat Nisiatus ; nee die sexta Januarii , scut censet S. Epiphanius haeresi 5 I. Videsis, si plura hae de re scire aveaς, Uaronium in Notis ad Martyrologium ad diem 23. Decembris, & in Apparatu ad Annales Eecl. n. rao. Petavium in Notis ad mox citatum Epiphanii locum, & lib. a. de doctrina Temp. cap. I. & seq. Baillium lib. 2. operis Histi quaeli. I. 2. & 3. Pagium in Apparatu chronologico num.
ia'. Schelpratum lib. I. de Antiq. Ecel. Montacutium in Apparatu ad orsine
252쪽
Diffinita; est inter Criti eos , an ad Iatera Christi in sceno iacentis duo revera procubuerunt animalia , bos scilicet& asinus Id negat Erasmus in Notis ad
Hymnum Prudentii de Natali Christi , tibi haee habet : A priscis Uque faeculis
manaiat ad nos pi iura, quae Iesu Praesepiaddit homem m asuum, quod tamen in δε-er i litteris squam aperie proditum es sed occasio sumpta videtur ex Isaia Prophetis qui dieir: Cognoυit bos pos Orem suum, asinus Praesepe Domini fui, populus aurem Israeι me non cogoreis , G populus meus non intellexit . Certe hue smel itPrudentius: hos euim asmus ulvis crediderunt , sed barbarae mures servientes daemoniis: eupiditatibus suis ,ae brutorum in m
rem umentes eredideruna Ctitus , quum y pultis Uraetitistis etiam hodieChrso rebellet. Hactenus Erasmus , cuius sententiae su scribunt Casaubonus Exerc. a. ad I. Annum Chrilli, Montrititius in lib. de Vita Christi pag. 28. & 29. 3c Samuel BU -gius tomo I. Annal. politico Ecclesiast. eap. II1. Sed hane praeposteram Novat rum , aliorumque id genus intem erantioris Critiea: hQminum dubitationem damnat eonstans ae perpetua Ecclesiae traditio , quam recte exponit Eminentisamus Annalium Parens Baronius ad annum I. Christi, ubi citat Sanctos P tres Hier,mum regorium Ninetismenum, Gregorium μssenum, Prudentium, & alios, qui atamant, bovem &asinum ad Prσ-lam Domini fuisse alligatos , verbaque Isaiae mox adducta, non ad sensum alle
oricum detorqueri debere , sed in senaitterati esse intestisenda . Ab hae igitur
perantiqua Ecclesiae traditione , communi S. S. Patrum interpretatione rob
inta, fideles desciscere non debent. Hactenus satis fit perque expendimus Nativitatis Christi circumstamias , nune operae pretium est ex illis probare adversus Judams , Christum esse verum
Prob. primo : Memas , Prophetarum oraculis praedictus, nasci debuit eo tem pore , quo, sedatis omnibus bellis, summa pax per totum orbem vigebat: atqui Christus Dominus natus est eo tempore , quo summa pax per totum orbem vigebat ; ergo ex ea eircumstantia Natiuitatis Christi certo evinci potest ipsum fuisse verum Messiam, Prophetarum ora- eulis praedictum . Maior patet ex bene multis Scripturiae sacrae loeis , in quibuapramittitur Messiae adventus . oriettiν in diebus ritis linit a m abesndantia pacis , Psalm. i. Misericordia er veritas obDi
Ps. 84. ma levabit gens contra gentem gladium . Isaiae cap. 2. Vocabitur nomen
eius Prmcem pacis , Isaiae cap. 9. Probatur igitur minor primo ex S. Iaaca , qui cap. a. sui Evangelii ait, exiisse Milium a C are Augusto , ut defriberetur univrefus orbis. Haec autem in cumenica d
scriptio fiuctus fuit , ae universalis i dicium pacis , nec enim imperari , aut executioni mandari potuisset , nisi totus Urbis sitisset in pace compositus . Deinde , idem Evangeli ita scribit Angelos immediate post Nativitatem Christi pacem suis eantibus per aera Glebrasse his verbis: Gloria in excelsis Deo , m tetrapax hominibus Tertio, in Fastis Sanctorum , seu in Martyrolostio Roman
die 23. Decembris Natali christi saera ,
legitur : Chri thim natum esse toto O bs in pace composio. Qu&rto, Christum natum esse , pace ubique florente , una est omnium S. S. Patrum & Scriptorum Ee-elesiasticorum sententia , Origenis lib. r.eontra Celsum, Eusebii lib. I. de Praep. Evang. eap. 3. Ambrosii Commenti in
Psal. 43. A Uini lib. I 8. de Civit. Dei
ea , ubi his. habet : Regnante ergo Herode .nJMdia, apud Romanos iam Reipublicae mutato satA , imperaute Caesare gruseo . oe per eum Orbe pacato natus
se Chriseis . Id ipsum legitur apud S.
Meronymum Comment. in Isaiam cap. a.
Veteres, inquit, revolvimus Hylorias, σμυeniemus usque ad iagesimum sitimum ι annum Caesaris A ini, cuius quadrages-
primo anno Chri tis narus es in Iudaea , ini toto orbe terrarum sui se discordiam ,
253쪽
sulas Namnes eontra vicinas gentes a
sis stidio praeliandi, ita ut eae orent, σerderentur. Orto autem Domino Salvatore,
quando sub Praeside Syriae Cyrino prima cli in orbe terra m 1esia descriptio , o Evau-
gelicae doctrinae pax Romano Imperio prem- rara, tune omnia sella cessaveriιut, O nequaquam per oppida oe vicos exercebantur
ad praelia, sed ad afrorum cultus: militibus tantum, legionibusque Romanis contra ha baras Natioues henandi stidio deletato,quau lo impletus es ille Anselorum conceurus : Gloria in excedis Deo, θ' in terra pax hominibus boni voluntatis . Halienus S. Hieroumus. Denique, Christus natus eii anno quadragesimo Imperii Augusti , seu anno Urbis R omae eonditae 7 v. sicut in superiori Distertatione ostensum est , atqui hoe anno totus Orbis in pace erat compostus , ergo Christus natus eii eo tempore, quo pax per totum Or- hem vi ebat . Prob. minor ex Suetonio ,
Uiltorico Romano , qui in vi: a Augusti
cap. 22. haec habet a Jauum Quirinum mel atqtie iterum a condita tabe memoriam Muresiam elai fum, in multo se tore remporis spatio , terra marique pace parta ,
rer elausit. Nonnulli Critici putant , in Suetonio non ter , sed tertio clausi , lenendum este , ita ut sensus sit , Jani Templum, quod ante Imperatoris Au usti aevum bis elausum fuerat , clauium fuisse tertio ab Augusto. Sed Barauius , Casaulonus, Linius, Norditus , Pagius , aliique ex Dione leEtionem Suetonii confirmant, ostenduntque, Imperatorem Augullum ter Iani sores clausis ala. Enim vero , Casius Dio lib. 3I. ad annum Urbis Romae eondit 723. scribit inter cetera , a Senatu stomano decreta ob victoriam Actiacam , maximae voluptati
Augusto fuisse , quod portς Iani ab inficta σώnt. Idem Dio lib. 37. ait: Imperatorem Augustum anno Urbis conditae 720. belli Cantabrici curis ae difficultatibus vexatum , in morbum incidisse, cum gereret Consulatum IX. Collega M. Iunio Blauo. B. arbaros tamen ,
C. Aistylii Legati opera , devicisse ;tumque Augustum sanitati restitutum , ac hellis ubique feliciter eonfectis , Jani Templum , quod propter bella Can-
tabricum , & Hermanicum fuerat reseratum , elausisse . Ceterum , quo annoe Imperator Augustus Jani seres tertio elauserit ὶ non convenit inter Scriptores , probabilius autem ipse existimo cum Antonio Bynaeo lib. t. de Natali Christic. Nori O , & Pagis locis mox laudatis , Jani fores ab Imperatore Augustio fuisse
tertio obseratas anno Imperii sui trigesimo nono, seu anno Urbis Romae conditae 7 8. Ab eo si quidem anno usque ad
annum Urbis Romae ennditae 7 2. nulla a quoquam Scriptore Romanorum bella produntur . Cum igitur Chr lius natus tuerit anno quadragesimo Imperii Augu-lli, seu anno Urbis Romae conditae 740. manifesto sequitur , Chri istum natum esse eo tempore, quo totus Orbis sub uno Prine im Augusto summa pace fruebatur. Non me later, Joannem Massonum, Pres-bvierum Anglicanum , in contrariam
delaendii se sententiam , eum ue n Uitatis studio abreptum , tota licet reclamante traditione, in libro, quem inseri sit : Iani Templum, Chrytonas ente res
ratrem, mordicus contendere, Iani Templum tempore Nativitatis Christi non illis clausum , nee subinde pacis in sinu quieviste Imperium Romanum . Sed quam infirmo tibicine nitatur novum illud A. hactenus inauditum nuperi illius haeretici systema , opportunius inter diluendas obiectioneS commonstrZbo. Hic tantum velim obiter advertat Lector, errasse Paulum Orestim lib. 6. cap. 22. Casauhonum , qui ipsum secutus ellin Notis ad cap. aa. Suetonii, eum scribunt : Christo nato Iani Templi portas ab Augusto fuisse tertio clausas ad eladem Varianam , quae accidit anno V bis Romae conditae 762. Consulibus Stilpicio Camerino , o Poppaeo Sabino , easque per duodecim ferme annos remansisse obserataς . Quod sane procul abella vero , & est purum Oro ii commentum , nam constat , anno. Urbis conditae 732. erupisse bellum Parthicum , ad Dod conficiendum imperator Augustus Caium Caesarem hoc anno destinavit . Immo varia bella , videlicet Germanicum , Dalmati eum , Pannonicum , Danicum , Illuricum &c. sequentibus a
254쪽
mis a Romanis gesta fuisse, late probant risus in Cenotaphiis Pisanis e. 8. NPasius in Apparatu Chronologico ad
Annales Baronii. Probatur secundo ex altera circumstantia Nativitatis Christi . Messias , iuxta Prophetarum vaticinia. in Bethlehemna ei debete Et tu Bethlehem Epimata pam Ius es in millibus Iuda, o te mihi egre-inetur, qui si dominatis in Uraei, inquit Mic Mas c. s. Atqui Christus natus est in Bethlehem, Judae viculo, qui ab Urbe Hieroselyma sexto milliario distat ,
idque constat ex locupletissimis testimoniis Matth. cap. 2. & Lucae e. a. deinde ex Tabulis censualibus Romanorum, ad quos olim provocarunt Iusinus in Apologia a. Tertulliantis in libris adversus Marcionem , & GUtis Chrysostomus . Tertio, oris es lib. I. contra Celsum ,
et tantur , ab ipsis Christianae Religionis hollibus offensam suisse Bethlehemi spei incam , in qua Jesum peperit Maria . Illuli re hie proferam Origenis tellim nium et Q reii autem, inquit , in Bet I
hem si gentius Iesus, se velit aliquis pos
Michaeae tes monitim , o pos Evangelii per Iesu disjulos conscriptam hisoriam, feri alias cenior, intelligat, in Bethlehem speluncam .semii, tibi ille sit natus, NOA utiqua, in locis percelebre es, vel anud eos, qui a fide sunt alieni , fama,
O' nomine circum eritir eadem o in Deian-ra Iesum quemdam, quem adcrem, o de mirentur , genitum esse . Denique, ipsi-met Judaei non negant Christum Beth. lehemi natum esse, sed id ultro agnostis R. David Ganet in germine Davidis, scutobservat Illustrissimus Episcopus Abrim censis Propos. 9. Demonii r. Evang. Nee valet si quis dicat , Christum in Scriptura Sacra saepius appellari Met raeum, &Galii laeum, eumque a Pilato ad Herodem, Galilaeae Tetrarcham, esse remissum, tanquam hominem Galilaeae ditionis, ae subinde Chrdium Nnareth , non Bethlehemi esse natum. Non valet , inquam , si quis illud opponat :nam , ut optime ait Sanctus Thomas 3. Pari. qu. zi. an. 7. ad a. Christus inlicriptura Noarsus appellatur , non ad
significandum locum, in quo natus est , sed quem parentes ejus incolebant , &in quo ipse luerat educatus . Porro locum, in quo quis educatus est , patriam vulgo dici solere, bene multis prophan rum Auctorum testimoniis evincit Illustrissimus Abrincensis Episcopus loco mox
Probatur tertio. Verus Messias, iuxta Prophetarum oracula, nasci debet ex Virgine, & eo tempore, quo a Juda, idest, a tota gente Iudaica Sceptrum est auferendum : atqui Christus natus est ex Virgine , ut in 1. Paragri primae Dii Ieri. oste dimus: natus est etiam eo tempore, quo a gente Iudaica ablatum est Sceptrum , ut abunde probatum manet ex his, quae in superiori Dissertatione diximuε ; ergo Christus est vetus Messias a Prophetis praedictus . Maior constat ex Maia c. 7. Ecce Virgo concipiet , oe par et Filium . Genem c. 49. Non auferetur Sc pirtim G Iuda, o Dkx de jemore eius, donec veniat qtii mittendus 6i. Probatur ultimo. Verus Messias, iuxta Judaeorum traditionem , debet Mundo apparere quatuor mille annis a Mundo condito praeteritis r legitur enim in mara ad Tractatum Sanhedriu: traditis domus Eliae: sex miIle annos durat Mumdus: ιis mille annis inanitas , σ vasLtas: bis mille annis Iee: denique his mi Lis annis dies C risi. Ex qua traditione, quae passim in Iudaeorum libris occurrit, liquiyo patet, Messiam, fatentibus ipsismet Judaeis , nasci debere expleto quarto Mundi millenario a ereatione Mundi: atqui Jesus Christus revera natus est expleto quarto Mundi millenario, iuxta calculum Codicis Hebraei, quem calculo X. Interpretum praeponendum esse in Dissertatione quinta late probavimus :emo Christus , juxta pervulgatam hane Iudaeorum traditionem venis est Messas. Haec autem opinio de ventum Messia post expletum quartum Mundi mii lenarium adeo Iudaeos circa tempora Nartivitatis Christi pervaserat , ut palam i temporis assererent, instare tempus, qu toti Orbi dominaremur . Rem narrano Scriptores Romani. Comelius Tacitas I. Historiarum , oraculum , quod ad se.
255쪽
trahebant Iudaei , interpretatur de Imperatoribus Vespasano , & Tito. Huribus , inquit , persuaso inreat , nempe
Iudaeis , antiquis Sacerdotum litinis contineri , eo ipse tempore fore ut is sesceret Orieus , prefectoue Juasa rerum poti- Nutur , quae ambages nisasianum , ae Titum praedixeriint. Idem vaticinium referunt Suetonius in Vespasiano , & JUeph, s lib. 7. de Bello Iudaico cap. 3I. Falluntur tamen praedim Scriptores, dum assentandi palpandique illidio ejusmodi vaticinium , quod iactabant Iudaei , ad
Vespasianos detorserunt , quibus tamen convenire non poterat . Nam Regnum
Messiae , quem Judaei id aetatis expecta. bant , & quem Prophetae priaedixerunt , toti O i salutare , ae sempiternum esse debebat : at Vespasianorum principatus , nee suerunt diuturni , nee toti Or-hi multum profuerunt : Fl iug quippe Vespasianus pater , annis tantum noUemina ruravit , Titus , eius filius, natorum major , tantum annis duobus. Domitianus vero , filiorum minor , imperavit quindecim annis, & in hoe ultimo, qui fuit scelestissimus , tota Vespasianorum domus extincta exaruit. Verum, quamvis illi Auctores haee oracula , quae se-lum Christum spectabant , de Vespasianis perperam sint interpretati , hoe tamen certo ex eorum testimoniis collisitur , Iudaeos expectasse Mestiam eo i se tempore , quo Christus in lucem prodiit. Hoc argumentum torquet Iudaeorum animos , & ut ab illo se se expediant , duo perquam absurda comminiscuntur . In primis dicunt , Meiliae adventum opter peccata populi fuisse retardatum. inde fatentur , se plane ignorare , quando nam venturus sit Messias ρ immo , imprecantur illis , qui calculo se, ducunt tempus venturi Messis . Legitur quippe in Talmude , dixisse Ioachanem , rumpautur ilia eorum , qui treminos captivitatis supputaui . At , in
nia haee Iudaeorum effugia facili negotio pricludi possunt . Nam primo , adventus Messi ς ex mera gratia & miseri-eordia divina profiuxit , ejusque primarius scopus suit peccatorum populi a
solutio, ae subinde nihil ex parte homianum adventum Messiae procrastinare potuit , maxime cum , iuxta Prophetarum oraculυ removendo , & destruendo eato esset destinatus , Falsum igitur est, Messiae adventum ob populi peccata filiose retardatum , ut dictitant Iudaei , eum potius divina bonitas sua in peceatores aceeleret beneficia , nunquam retardet , ubi praesertim definitum est tempus, qua Deus peculiare aliquod promisit beneficium . Deinde , smpenda est pervicacia Judaeorum , quorum alii , eum Rabhino Abarbanel Comment. in Danielem , valere iussa Scriptura Sacra, adventus Messiae tempus ex e stellatione syderum , seu ex coniunctione Satumi, & Jovis insedere piscium colligere se posse presumunt. Alii vero profitentur , se impraesentiarum omnino ignorare , quandonam venturus sit Messias Sed praeterquam- quod eorum ignorantia conclamatae , quam obstinatis animis defendunt , causae manifestum est argumentum , con- vineitur insuper eorum ignorantia luculentissimo vaticinio Danielis , qui spatio LXX. hebdomadum , nativitatis, vitae , & mortis Messiae tempus circumscripsit . Convincitur etiam ignorantia Iudaeo rum
ex Sybillinis oraculi et , non iis quidem quae nunc circumseruntur , & quae ficta, ac supposititia esse probant periti huius temporis Critici , sed ex his quae sunt genuina , & ante Christi ortum vulgata , quae mabnum Regem oriturum po tendunt , circa tempus , quo Christus Servator noster editus est , quaeque passim citantur a Sanctis Patribus , Laelamtis, Iusino, aliisque , qui adversus Gentiles pro defensione Chri uianae Religionis Apologias adornarunt. Haee si Iudaei aequis, uti par esset, animis expenderent, faeile admodum intelli- gerent, omnia Prophetarum oracula, quae compluribus saeculis ante Christi ortum fusi fuerunt, suum in Christo exitum so tita suisse . Sive enim Iudaei Christi oriaginem velint , sive requirant gentem , Tribum , familiam , matrem , patriam , nativitatis locum , tempus , doctrinam , vitam , miracula , resurrectionem , uno
verbo , quidquid de Christo credimus , id fliq
256쪽
id totum invenient longe antehae praedi-l lium , tota insuper Iudaea serro flamma ctum a saeris Prophetis, qui in his omni-l que vastata ac sanguine ludat eo eruentatabus praeluserunt laetis Evangelistis : quo est , templum pollutum , & solo aequa- fit ut non tam Prophetae quam Evanse- tum . Denique , ne quid deesset ad nia- Iillae sint nuneupandi. Venit Chrytus, in- lorum omnium eumulum . post illam
quit Saudius Aususinus 337. alias 3. t Urbis expugnatae sub Vespasono, & Thoad Volusianum, complemur in eius anti, i desolationem , iterum Urbs Hierusalemetita, ditiis , octis , passionibus, morte, re- l ab Adriano Imperatore destruitur , nova surreel oue, ascensione, omnia Arreconia Pr l Civuas Hieroselynritanis in ruderibus iussi metarum . Jam vero, si ad calamitates,.sii illius Imperatoris aedificatur , cui uetquibus tot abhine sareulis miserrime ve- ingressu prehibentur Iudaei . Quis ergo xantur Iudaei , tantisper mentem adver- non videt tot malorum agmina , qui qeerint e velint nolint , agnoscent , oihactenus vexantur Iudaei , evidentissima non ob aliam causam nune per univeretum esse argumenta divinae ultionis , quam Orbem esse dispersos , miseriis, & Gla-iiras comminatus est Christiis , dieen enitatibus opprestas, laribus, & Glo avitolίνω cap. 2I. Cum autem videritis et profligatos , Re bliea, & CKitate pro- eumdari ab exercitu Hierusalem, tMne fi-Pria privatos, sine Repe, sne Duce, si-itote qaia appropmquavit defuatio eius rne Templo, sine Saeriseio, sine Sacerdo-itunc saetem qui in Iudaea sint, fugiant te, nisi quia, ut ante dicebamus, Chri- ad n mites , o qui is medio eius , disium verum Mei Iam non agnoverunt , fedam , qui in Regionibus , mn m- ed in crueem egerunt. Nee enim Deus trent in eam, qti a dies ultionis hi sint,
ad miseri eordiam prepenses gentem illamini impleamur omnia qua scripta sunt . sibi olim tam oram , populum medite-INec eausari possunt Iudaei , te ob Ido- etiam , quem tot tantisque benefietis eu-llalatriae crimen si isse universali illa cla-mulavit , & singulari protectione digna-ide punitos ; non , inquam, id eausaritus est, pateretur tot Δhine lirculis rei-ipossunt Iudaei , eum certum sit , eos a lati itas exagitari, innumerisque se iten re adventus Christi , nunquam iacere poenis , nisi ille populus reus essetisuisse in Idololatriam prolapios , immonefandissunt post hominum memoria misic ab illa abhorruisse , ni , teste oris ne steteris , quo se polluit , dum Christum l l b. 4. eontra Celsum, in itate eorum
verum Messiam mfiteri , eiusque do- i nullus Pictor admitteretur, nullus Statua-ctrinain auscultare detrectavit . Cer- Hus, legibus torum hoc genMs arientibus, te , tot ealamitatibus iusto Dei iudicio ' ne qua oecoso praeberetur Mnunibus cras puniri Iudaeos, agnovit, paulo post mor- - , neve animi avocarentin de eultu adtem Christi, TitM Imperator hi obsidi, i nes humavas per huiusmiai Alecebras .
ne Hierusalem , & exeidio Templi . t Quod idem ex Philoue , Iudaeo , non Nam hie Imperator, teste Iosepho lib. obseure eolligitur , libm de Decalogo , de Bello Iudaico cap. r6. post expugnatos s& lib. de Legatione ad Caium , nec Iudaeos Civitatem serusalem ingrestus , t non ex JUeplo, itidem Iudaeo, lib. II.
eiusque munitiones , ac turrium cautes Antiq. Dd. cap. 8. Quid ad lim mu--titudinem , & magnitudinem miratus, tire possunt obstinati Judaei, ouibus post in haee verba erupit: Deo plane ad uia ι- universalem illam cladem nihil monu- te pusumimus, o Deus erat qui detraxitimentorum sererest ad seeemendas Thmis seis munimentis Iudeos, nam quae M. bus suas , nihilque spei relictum est e mi m manus , aut quae machiui ad iliait mendi templi sui, in quo, iuxta Moy Uintererit Z Idem etiam lasphus eap. s . sis Legem , religionem suam publice describit tragata iam calamitatum , quas exercere possint Tentavit quidem Impassi sunt Iudaei tetrapore obsdi nis Hie- perator Iulianus , Apostata , in odium qua durante , undecies centumaChristianorum Templum Hieroselymi- millia fame eonsumpta sunt , captivo-itanum dirutum instaurare, sed fiammis erum numerus nonaginta & septem mil- sundamentis erumpentibus , variisque
257쪽
id genus portentis , quae refert id actatis ethnicus Scrimor Marcellinias, ab inccepto opere detistere eoactus est . Idem testantur L Gυν si tomus oratione ῖ. contra Judaeos , S. Gregorius Naziaudenus Uratione 4. quae est 2. contra Judaeos , Soram mis lib. 3. Hist. Eccl. cap. 2I. &alii Scriptores Ecelesiasti et . Immo , id
totum multo ante predixerat Daniel ας. sua: Ρmphetiae, ubi ait , quod , polloecisum Christum veniet Populus , id-lest , Romanus , qui Civitatem Hierusa-llem & Sanctuarium ita dissipabit , ut fin Templo perpetua & usque ad fnem iΛIundi , absque ulla spe instaurationis ,
sutura sit abominatio desolationis r Et pili Heb. Lmritis sexaginta duas occidetur , CDisas , O nou erit eius populus , qui eum negaturus es . Et Cit itatevia Gn. lesuarium distipabit popidus cum Duce V
nem Belli satura desolutis . Confutirbir
nam suam Evangelicam , multis hebd
mada tina, in dimidio hebdo,odis δε- sciet ιι ita ερο ne istium , O erit in Templo abominatio desolationis , O usque
ad consummationem , o finem tres et hit u solatio ; Hoe est , Templum Hierosolymitanum, a Tito, & exercita Romano destructim ac solo a vatum , non amplius instaurabitur . Haec omnia , inquam , si obstinati Iudaei , s
motis tantisper preiudiciis , expendcro non gravarentur, Christum esse verum Messiam non minus clare cernerent ν
Tum Criticorum, quam Iudaeorum.
Λ Rauitur primo; Messias, iuxta Pro
phetarum oracula, eo tempore na
sciturus est , quo pax per totum Orbem vigebit : atqui Christius natus non est eo tempore , quo pax per totum orbem vigebat ergo vel Christus non fuit v res Messas, uel saltem pax, de qua loquuntur Prophetae, non debebat ei se temnena , ut vulgo creditur , sed spiritualis , quam Christus nascendo attulit hominibus , eos e captivitate diaboli asserendo in libertatem filiorum Dei . Probat. min. Christus , ut in sexta Dissertatione probatum est , natus est anno Urbis Romae conditae seu anno Imperii Augusti quadragesimo : atqui hoc anno .eomplura bella contra Parthos , Arm nos , Arabes , Germanosque a Romanis
gerebantur , ergo Christus nariis non est eo tempore, quo pax per totum orbem florebat , Prob. mim ex Velleio Paterculo, qui lib. a. c. I . haec scribis de Ti
berii Neronis ab Urbe Roma. discessu rMn e renartim Orbis digressum a cupia a Neronem Uinis. Nam Parthus desciscens a
Deietate Romana , adiecit Armenta m
num , Germania aversis domitoris fui ocHis rebellavit . Quibus verbis diserte innuit Velleius Paterculus, statim ae Tiaberius Nero Rhodum secessit, bella A quam Solis radii meridiana luce cer mentaeum , Parthicum , ae Germani-nuntur . At nune prae eaeeitate videre cum contra Romanos emi pisse . Porio ,
non possunt iuxta terribilem illam Moy- constat ex Dione lib. 1M idque fatentur sis comminationem , quae legitur Deu- risus , o Pasius , Tiberium Romater omii cap. 28. Percutiat te Dominus Rhodum secessi se anno Urbis Romae a me tia , ρο caecitate , ac furare mentir ,sconditae 8. Antisto Vetere , σ Latio I pa*es in meridie , sicut palpare soletlBalbo Consulibus . Bella igitur Arm e cur ια tenebris , se non iurgas viasiniacum , Parthicum , & Germanicum tuo, omnique tempore Glummiam fusei- exorta sint anno Urbis Romae conditaeneos, opprimaris visciuia, nec habeast 48. quae sbium post ortum C illi fue- qtui liberet te. runt composita ; nam ad Bellum Α, meniacum , & Parthicum mistus est jus anno Urbis Romae eonditae ria. t. & ad Bellum Germanicum missus est Tiberius anno Urbis Romae eonditae 75
. Cum itaque Christus natus sit , anno
258쪽
Uinis Rome eondita: 7 q. manifesto sequitur illum inter Bellorum motus , &armorum fragorem editum fuisse. Respoudeo , eum Cardinati Norisio ,
virilem anno Urbis Romae tonditae 732. Lucio Caesari ab Imperat. Augusto d. tam esse , addit : Cum Armeliιi Gfecisse ut , a Parthis imarenti r , ea de re ex verbis ei tali et Velleii Paterculi eollisi ' dolens , scilicet Imperi Augustus , qMid non posse Bella Armeniacum , Parthi- - , ambigebat, nec enim propter Ien cum , & Germanicum Levitisse, statim Militi tena bellum serere poterat , Tibe- Tiberius Roma Rhodum secessit , sicut j rius, ut dictum est, iam secesserat . Haec perperam visum est Ioanni Magono, Pres itaque secunda Armenorum rebellio lo-bytero Anglicano. Enim vero , Velleius eum dedit bellis Armeniaeo , Parthieo , Pater sis volens eo loci Tiberio proni l ad quae gerenda Templum Iani resere seo adulari, asserit quidem, illius a i ratum est . Errant ergo illi Auctores , sentiam tBarbaris addidisse animos , ut qui eutant , contra Armen' , Parthos,
Romanorum iugum excutere tentarentat eodem anno , quo Tiberius Roma Rhodum prosectus est , haee bella continuo erupisse , ne verbo quidem indicat Veli ejus Paterculus. Immo , hic Auctor lib. 2. e. Io scribit, bellum Germanicum esse ducit at inchoatum anno Urbis Ro-cermanoς bella movisse Romanos anno Urbis Romae conditae 748. cum potius ex prophanis Seriptoribus certis-lime constet , nulla bella ab anno V bis Romae eonditae 748. usque ad annum 732. a Romanis gesta iuisse , ex
quo Huitur . Chri mim Dominum .mae conditae 7 4. ait quippe mortuo Cato; cuius ortus eonsignatur anno uerbis Ro- Caesare anno urbis Romae conditae 737. mae eonditae 749. natum esse eo tempore , quo Iani Templum erat ocelu-
him , n universus Orbis altillima sub Imp. Augusto pace fruebatur.
Arguitur seeundo : Uaticinium Pro Tiberium v. Kal. Iul. fuisse ab Imp. Augusto adoptatum , & contatim in Cermaniam missum , Mi ante trienniam immensum exarserat bellum . Igitur , iuxta lVulteium Paterculiun, bellum Germani- phetae Michaeae de prodituro Duce e Be eum non filii inchoatum anno Urbis Re-l thleem applicari , nec convenire potetimae eondius 7 . sed anno 7 4. quod ve-l Jesu Nahareno; ergo ex eo Μichaeae varo spectat bellum Armeniacum, dico Ami tieinio probari nequit Christum esse ve-menos bis defecisse, seu rebellasse eontra i rem Messiam. Prob. antee. primo, quia Romanos . Primo quidem rebellarunt i in eo Μtehaeae vatieinio fit sermo de anno Urbis Romae eonditae 7 8. sicut Dio, apud Zoxinam refert, at Imperator Augustus , eiectis e Regno Armeniae filiis Tigranis, & Artavasde, seu, ut alii dicunt , Artabaeetano Rege Armenis imposito , hanc motam apud Armenos rebelli nem eodem anno compescuit, ac sedavit; quare non suis necesse propter exortam illam Armenorum sesitiunculam , quae
statim sopita , & compressa est , Iani
Templum aperire. Alterae autem Amenorum rebellici contigit anno Urbis Romae eonditae 732. quando nimirum Arta-- es, quem Augustus Armenis Regem imposuerat , ab altero T rane , cum Phraate Parthorum Rege sibi faederato
fuit e solio deiectus , A e Regno pulsus . Huius seeundae Armenorum rebellionis meminit Dis , apud Zoneram , quippe , qui , cum narrasset , togammee , qui Israelem liberaturus erat ab Assyriis , & filios Israel e captivitate Assyriaea ad patrium Glum reducturus rat Iesus Nazarenuet illud minime praestitit . Secunda , loquitur Prepheta de eo Duee , qui iaturus esset dominator in Israele : at constat , Iesum Nazarenum nou fuisse Judaeis dominatum ,
sed potius Iudaeos illi imperasse . Te tio , de illo agit Pmpheta, qui pascere debebat Israelem in serendirae Domini .m Dbonitato nominis Dei fui . Quod
sine ad Iesum Nazarenum pertinere non
potest, vel si ad ipsum potineat, uitur illum non tasse Deum , sed I
subditum. Respondeo neg. antem ad cujus probationem dico , liberationem ab Asse de qua in predicto Mictes vati
259쪽
in mystieo sensa esse accipiendam, adeo ut hie liberatio ab Assyriis significet vindicationem Eeelesiae ab omnibus hostibus suis, qui a Christo Domino expugnari, ac profligari debebant. Alioquin s de IDraelis liberatione e captivitate Assyriaca ibi sermo fieret, sequeretur hoe Miehatae
vaticinium nunquam iuisle impletum, tonstat enim ex Scriptura Saera , Israelem,sve decem Tribus nunquam reductas sui se e raptivitate Assyriaca, immo nec suisse reducendas, dicente Propheta Osee αI. Deum non additurum ultra misereri domi
Urael. Ad id vero quod subditur, Iesium Nazarenum non fuisse dominatum Iudaeis, sed potius versa vice Judaeos imperasse Christo; Dieo, Christum, qua homo est, dominium temporale non exercuisse , sed solum dominium spirituale , R intemum, quo Istaeli dominabatur , sed, qua Deus erat, utrumque dominium obtinuit se , quod nunc , velint nolint , experiuntur Iud i , qui ubique terrarum Christianiς sunt obnoxii, eisque serviunt. Ad tertium dico , Christum Dominum pavisse Israelem tu fortitudine Domini, in sublimitata nominis Dei fui, per suam scilicet doctrinam , miracula , & gloriam
passionis. Non est autem inconveniens, quod Cliristus secundum suam generationem temporalem, & sormam servi, quam assumpsit , Deo sit subditus , cum ipsemet Ioannis cap. 2o. Patrem aeternum
appellet Deum suum o Alcenda ad Parrem meum , ρο Patrem Deserum, Deum meum, o Deam vestrum . Hoc itaque Michaeae vaticinium in Christo fuit impletum , nee ad Zorobabellam , ut volunt Iudaei , pertinere misit, quia Zorobabel non in Iudaea, nedum tithleemi, natus est, sed in easeivitate Babylonio. Dux autem, de quo loquitur Michaear, nasci debebat intithleem. Seeundo, quia Zorobabeli convenire non potest haec pars vaticinii: Epessus eius ab initio, a diebus aternitatis . Denique, hoe Michaeae vaticinium non de Zorobabele, sed de Me sia esse intelligendum ultro fatentur Paraphrastes Ch ddaeus Ionathan , auctores Talmudis in libro Sanhedrin eap. ult. &in lib. de Paschate, Rabbi Salamo, &Rabbi Didia Lim i.
Arguitur ultimo : Multa sunt Pr phetarum oracula . quae in Messiae adventu adimpleri de i, &quae tamen in Nativitate Christi completa non fiterunt; ergo Christus non est verus Messat Prophetarum oraculis praedictus . Prob. anta primo, Messias proditurus est in novissimis diebus , Isaiae cap. a. hoc est , senescente iam Mundo r Christus autem iam multis abhinc saeculis natus est. Secundo, pridicit Isaias , quod ad Messiam confluent omnes gentes , id tamen in adventu Christi nullatenus impletum est. Tertio, quod in tabunt gladios suos iis vomeres, lanceas suas in Dices; quod non levabit gens contra ge
rem Aiadium , nec ex erebuntur ultra ad
praeliam e quod habitabit Iupus cum MuscY pardus eum haedo ore babit , leo σουἰs smul morabuntur e e. Tanta autem pax sive inter homine; sive inter bruta animantia necdum visa est . Denique , verus Melsas terreno Regno potiturus est, iuxta illud Psalm. a. Dabo tibi gentes haereditatem tuam , cy ssessionem
tuam terminos ternae t Christus autem
pauper in stabulo natus est , paupere iam Matrem habuit , & privatam vitam , ac ignobilem degere assectavit . Ergo multa Prophetarum oracula, quae in Messiae adventu adimpleri debent . non fuerunt completa in Nativitato
Respondeo ad haee singula Iudaeoru argumenta, & ad primum dico a Tempus Messite tribus de eausis appellari ab Isaia novissimum, & ultimum. Primo, quia in Melsia, scilicet in Christo, compleri debebant omnes veteris Legis fiagurae, ac Prophetiae, quae ad ipsum tanquam totius legis finem ecillimabant. S cundo, quia Messias, seu Christus , debebat esse ultimus Legislator, & Propheta, quem Moyses Deuter. c. I 8. genti I dateae post se a Deo datum iri pollieitus fuerat e Prophetam de gente tua , o de fratrψbus tuis sicut me, Iasitabit tibi Dominus Deus tuus o ipsum audies. Cusus oraculi veritatem in Christo Domino eluxisse, accurata, & luculenta comparatione
Mosem inter & Christum instituta , probat Eusebias lib. 3. de Demonitra
260쪽
tione in Evang. cap. 2. Denique , tem- esse Verum Messiam, Prophetarum Gracu- , Messiae dicitur novissimum, & ulti-l lis praedictum, non pauca Prophetarum va-mum, quia aetas, in qua Christus, verus ticinia de venturo Messia, quae ad litteram Messias , venit , est ultima , seu novissi- sumi debent, adsensum myificum, & alum a respectu quinque aliarum praeceden- legoricum detorquere solent, alia vero Protium. Scilicet prior Mundi aetas ab Ada- phetariam Oracula, quae mysticum in sen-mo ad diluvium finxit, altera a diluvio sum sit menda veniunt. mortiferam secutiusque ad Abral amum, tertia ab Abrahamo usque ad Davi dem, quarta a Davide usque ad captivitatem Babylonicam , quinta a captivitate Babylonica usque ad Cluillum, sexta tandem, quae nori sisima est, quamque Prophetae praenuncia- Rant, auspicatur a Christo, & ad finem seculorum perdurabit. Addo etiam , Christum , ut mox ostensum est, eo venisse tempore, quo Messias a Judaeis expectabatur, hoe est, iam expleto quarto Mundi millenario : congruo igitur tempore natus est Christus. Ad secundum di eo t His Prophetae
Isaiae verba : Fluent ad eum omnes Ren-res , in Christo fuisse impleta : Tum quia Christus natus, & mortuus est ad redimendum omne genus hominum, &ad universas totius orbis nationes a peccatis liberandas . Tum quia etiam Lex gratiae, seu Evangelii, ad omnes omnino gentes diffusa est, illiusque tuba, ministerio Apostolorum, qui universum Orbem peragrarunt , insonuit. Praeterea , dici potest, quod cxpius haec vox omnis in Scriptura Saera non surgulos, sed piu- rimos significat. Ad tertium, & quartum dico : IGιam
hiet expressionibuq usum ei se, ut denotaret altissimam illam pacem , quae toto Orbe , pacatis bellorum discordiis , s ubImperatore Augusto vigere debebat, quod, ut supra commonstravimus , Christo nascente contigit . Ea autem , quae Isaias de pace inter bruta animantia futura va- iticinatur , non ad litteram sumi debent , sed ad sensum quemdam mysti-
cum sunt potius trahenda , adeo ut stisensus , barbaraς gentes , quae morum lsaevitia ante Incarnationem , & ortum Christi belluas aequabant, vel severabant, Evangelii praedicatione in mansuetissimos 'renos esse eonvertendas. a in re maxime deploranda est obstinatio Iudaeorum, qui ne lateri eogantur, Jesum Christum i
litteram, praepostere accipiunt, ut necdum Prophetias omnes impletas obtendant.
Ad ultimum dico : Messiam non ca duco, & temporario Regno potiri debere, uti sibi perperam persuadent Iudaei, qui etiamnum expiatant venturum Mei-sam opibus, copiis , reliquisque mundanis praesidiis affluentem, sed potius Messae Regnum spirituale, & aeternum sere, atque in eo praesertim positum, quod Omnes dentes, & omnes linguae nomen ejus
venerentur, majestatem confiteantur, vi tutes imitentur, priceptis eius obtemperent , Divinitatem adorent , suamque omnes salutem ipsi reserant acceptam . C terum , Messiam pauperem futurum praedixerunt Prophetae r dicitur enim in persona Mestir Psal. 33. Ego autem meu
riuus fum, pauper; & Lachariae e. 9.I e paliper, o Ccendens fuer asinam, γ δερer pullum asin. e. Haec prophetarum de Messiς paupertate oracula , ut elud ant Iudit, asserunt duos Christos, seu Messias , in Sacri et Litteris esse promissos , unum videlicet , in quem conveniunt abiecta quique , & humilia de Christo in Sacris Libris prςdicta, alterum , cui splendida, & magnifica omnia de eodem nunciata tribuunt . Pri
rem nominant Messiam filium Iosephi , Miteriorem vocant Messiam filium Davidis . Deinde dicunt , Messiam , filium Iosephi , in certamine Gog , &Maset intersectum iri, sed tamen a mnr-
tuis excitandum per virtutem alterius
Messit filii Davidis, qui redimet Israel,
ejusque Regnum restituet , Sacerdotium Levitieum instaurabit, Salomoniς Tem plum . & Hierosolymam a fundamentis eriget , ac demum totam Gentem Iudaicam, per orbem dispersam & pr fiagam, relictis , spretis , atque armata manu debellati et Gentilibus, omnibus binnis locupletabit, ae ubique Maiam somnatamque reddet . Uerum , in hac, &