장음표시 사용
391쪽
voluntas transgrediens legem retineat bonitatem nataturalem simul cum malitia moraliis cui eam retineat intellectus,& memoria, quan vis vitiis obnubilentur, de subiaceant, ut Augustinus supponit lib. iue .de mmrate,cap. 8. Siquidem voluntas inter hominis natu. xalia recensetur, sicut alia, quae Δomini insunt Secundum est, an idem sit motus , seu affectus , quo homo afficitur in bonum, in malum, quando iuxta illud
Apostoli Rom. . Non quod τοιο istud ago te quod
nolo, illud facι o. voluntas simul tangitur affectu ineLucaei boni, de mali; si quidem utrunque velis natura. leis inseparabile homini est. In prima quaestione distinguenda est voluntas in
actu primo, quae est potentia , a voluntate in actu se cundo, quae est affectus deliberatus potentiae. Voluntatem, quae est potentia, omnes Theologi tuentur retinere cum malitia morali bonitatem naturalem: quia malitia moralis ipsi aduenit contingenter,in bonitas naturalis ei semper identificata est; cum talis potentix semper ad naturalem hominis constitutis ne pertineat. At de affectu voluntatis dissenso Theologorum est. Nam , qui aiunt malitiam moralem consistere in priuatione , admittunt, eum affectum secundum esse positiuum continere bonitatem naturalem, & physicam, cum ideὸ negant secundum esse positiuum inesse malitiam, quia secundum illud esse bonus est. Quibus si obiicias, non posse ex bonitate naturali assectus voluntatis resultare malitiam, seu priuationem rectitud ni moralem, sicut non resultat ex bonitate actus intellectus , memoriae. Respondetur, discrimen erariater affectus voluntatis, d actus aliarum potentiarum. Nam actus voluntatis ex se mouet, irouocae
392쪽
voluntatem ad existentiam, dc consecutionem obiecti; accideb cum v biectum malum est , affectus illius est malus tactus ver , intellectus , dc nemoriae ex se non habent mandare executioni obiectum is ideo Potest malum cognosci, quin actus eognitionis sit malus. Quanquam in actus possitiat esse mali, cum subiaceant imperio voluntatis abutentis illis. At ve-xti, qui malitiam formalem adaequat positivam sentiunt, negant, affectum malum esse naturaliterio num: quia eum assectum volunt non referri inter hominis naturalia,sed potius contra na uralia, cum D . iuxta, sed contra naturam rationalem sit.
In secunda quaestione volunt plerique , motum ineficacem in bonum esse distinctum a motu voluntatis in malum. Primo, quia assectus voluntatis in bonum conuenit arbitrio ex ptima,& naturali constitutione naturae: quare is affectus dicitur ab Ambrosiolom. An cap. 7 ad Roman cap. I 8. homini naturalis,&ab Augustino tum. 3. deside ad Petrum, cap. LI. hominem creatiam fuisse bonum,& rectum, hoc est, appetentem bonum in ab Hieronymo in cap. i. Ez chie-ιis , scintillam rationis, quae etiam in Caan extincta non est, semper velle bonum, de odisse malum. At vero affectus in malum conuenit arbitrio ex corruptio 'ne naturi per peccatum. Ergo hi affectus distincti sunt. Secundo, quia assectus in malum inclinat in peccatum absente gratia illud efficaciter operatur. Affectus veth in bonum inclinat in opus bonum, auxiliante gratia illud efiicaciter operatur. At eidem affectui non possunt conuenire inclinationes.
operationes contrariae. Ergo i assectus diuersi sunt. Nihilomines non desunt, qui utrumque munus ei-
393쪽
stem affect ni inefficaci adscribant. Quod argutant ex o, quod voluntas simul, inseparabiliter velit esse ii inefficaci bonum,& malum,ideoque simo bona, mala naturaliter sit.
nuaest. I. An peccatum in priuatione consistat De quo relati dist. 4. q. 3. iaest. II. An idem affectus. possit esse bonus Ma-Ins7Hic S.Th. q. a.art. a. Salas .aarata. . Oct. I r.
Quaest. III. An idem affectus possit esse simul amor boni, Modium mali De quo nullum vidi disi lentem ex pro sesso Ad rem tamen disputatione 4,snum est. Quaest. I V. An omne peccatum praecedat aliquis reor conscientiae practicae, aut speculativae Hicintiq. . Alij relati dist. 24.q. 6.
394쪽
2. cap. i. q. 3. Ant.Perezcert. IO.sbolast.an. 23. Cot-duba lib. . . Th. Sanche lib. I Decal.c. I. Quaest. VI. An ex conscientia errante troponente trunque contradictorium esse peccatum, voluntas necessitetur ad peccandum Interprete q.praeced. relati
Quaest. VII. An possit ratio errare, proponendo amandum malum in odio prosequendum bonum 3 Hic S.Th. q. s. art. i. Bonau in liti dub. 2. art. a. q. a. Aigidius q. 2.arr. 3. Richard art. 3. q. 2. Durand. q. s. Gabr.qua'. I. art. 3. AureOl. art. 2. VaZqueZ I. a.dis'. ia 2 cap. a. Val. i. a. di p. 6. q. c. p. I. AZor lib. I. cap. I 3. q. r.Th. Sanchezib.I. Dcculog. cap. 6. π.3 3. Tann. I. a d. 4. . . n. S las Ι . . tract. 38. in t 7 Corduba lib. 2. φ .conclus i. Conrad. de contract. quast ioci Caiet. Medina, Zuniel, Curiel, Malij i. d. q. 76. arto 2. Quaest VIII. An voluntas sit libera circa bonnm in communi libertate contrarietatis,aut contradictionis Hic S.Th. q. .art. I.
Q st. IX. An possit assectus esse malus, quin eius obiectum directum , aut indirectum sit malum mi e
395쪽
De Angelis,&hominibus, DISTINCTIO XI
da D sine omnes actu pensari debeant, mi sim. liciter ni, vel mali cantur'
DVi praemittenda. Primb,per actus hic intelligi
actiones externas, quae sunt obiecta affectuum internorum Secundδ, bonitatem, malit jam,derinaiisse stur, non eis naturalem, thysicam; sed mora-em,& remunerabilem, a qua actiones morales abso ipsi e si simpli ter dicuntur bonae, vel malae. Iam duo suae uiarur Alterum, an ex intentjone, isne actio Ps. ςxterna sint molariter bonae, vel malie Alterum,
an seorsim ab intentione in fine extrinseco , seipsit naipsdiate bonae, vel malae sint,an indifferentes Sunt pnim, qui velint, seipsis immediate nihil bonitatis,ant igitu ferre; sed omnes fieri posse bonas ex inten' ione bona, omnes malas ex intemione mala. Alij xro sentiunt, aliquas seipscessentialiter adebesse natas, , nulla intentione possint fieri bonat; alias seipsis essentialiter adeδὰμ bonas, ut nulla intentione possint fieri malae talias vero ex se indifferemes esse, t ex intentione bona fiant bonae, is mala inten- rione malae. Alis denique admittunt, aliquas quideae
stipsis esse malas,inni possint fieri bonae negant er xlla esse seipsis bonas , quin possint fieri
a Prima concluso tractiones externae sumunt monitatem moralem ex intentione bona, malitiam
mala. Prim ex illo Ambrosi lib. i. Ossi c.cap. o.
396쪽
u fectus tuus Operi tuo nomen imponit. Hoc est, ex affς-iau dignoscitur, an opus sit bonum, vel malum cie cundo ex illo Augustini praefat, in Psalm. 31. Bonurn opus intentio facit Non alae attenda , quid homosa clat,sed quid, cum faciat,attendat Daque ex fine boni in operis arguenda est.Textib ex illo Matthaei . 1 potes Arbor bonafractus malos facere,nequiarbor mala fruitus bonos facere. Vbi nomine arboris intelligunt Ecclesiae Patres affectum internum, cuius fructus sunt actiones externae bonae quidem,si affectus fuerit boanus;malae verb, si malus.
Secunda concluso Nulla est actio exterior seipsa immediate seorsum ab actu interno adeo bona, ut non possit fieri mala Sic Augustinus tomo . lib.
contra mendacium, cap. 7. ibi: Ea opera hominum, si eausas habuerint bonas,vel malas, nunc isnt Ona,nunc
mala, qua non sunt per se ipsa peccata Ergo quaecun- quae opera, quae peccata non sunt, possunt fieri mala ex causa, se intentione mala. Probatur ab Augustino ibidem: quia nullum est opus externum aded bonum. quod non possit referri in finem malum, ut reficere esurientem in finem gloria vanae. At opus relatnmin finem malum non est bonum; sed malum, ut constate superiori conclusione. Tertia conclusio Aliquae sunt actiones externae ipsis aded malae, utinllo affectu interno queant fieri bonae. Ita Augustinus supra. Nam aliqua fiunt opera externa, quae seipsis immediate in directe sunt peccata,& prohibita lage Dei, ut furis,m Edacia, blasphemiae,.similia. Qitis autem dicat, peccata posse fieri insta,& moraliter bona DConfirmat Augustinus lon
397쪽
poliunt. Neque enim licet furari diuitibus, ut erog, mus pauperibus;falsa testimonia proferre, ut tueamur innocentem;vera testamenta supprimere,& ficta supponere, ut haeredibus caueatur pericula delinquendi: si enim haec& similia licerent, peruerti posset impune iuste omnis recta institutio reipublicae. Ergo aliqua sunt, quae nullo fine honestari pollunt. Adde, merito ab aliquibus dubitari, an ea opera possint fieri ex causa bona. Nam affectus internus eorum bonus non est,cum obiectnm habeat prohibitum malum; neque finis est bonus, cum eius consequutio per media turpia bona esse repugnet. Nulla igitur potest esse causa illorum, quae sit bona Unde propter duo ea opera ex causa bona honestari repugnat Ptum quia esto ea detur bona, sufficit malitia intrinseca ipsorum, ut bona non sint tum, quia absolute talis causa tale bona repugnat
Quaest. I. An bonitas fle malitia sint disserentia
Quaest. II. An actui externo conueniat bonitas, aut malitia sermalis distincta in superaddita interno' Hic S. Thomas artic. Bonaventuris fratc. a. Richard artis r quast. . artic. a. y U. I
398쪽
Agidius q. I. ari et Gregor. q. i. Alii relati, st. s.' aest.III.An actioni externae conueniat meritum distinctum a merito actus interni Hic Bonau art. 2. q. 3. Brules. q. 6. Alij relati di t. s. . Qu*st. IV. An intentio finis boni sit mala ex mala
Quaest. V. An eadem actio possit esse simul bona, mala ZHic S.Th.art. . Durri. 34 Alij relati dist. praced. q st.2. Quaest. I. An sint actus naturales indifferentes in
Quaest. VII. An sint actus supernaturales indisse rentes secnndόm speciem me quo rari. Nos fusyd. 6'.de fustem. Suar. r. a.de act.hum. d. 9fect. a. Salas I.
Quaest. V III. An actus supernaturales adeδ sint boni, ut vitiari nequeant ex fine malo De quo relati
399쪽
An omnis intentio, vel actι eorum, qui caren
ΡRim propositio: Iuxta aliquorum sententiam ore nes actus morales, tam interni, quam externi iri 6-delium, peccata sunt extrinsece,non intrinsece Prior pars probatur irimbex illo Apostol.i . omne, quod non est ex fide peccatum est. Nam infidelium actus fide non sunt. Secunddex Augustino lib. sent.Prosperi io6. Omnis insidelium sit/,peccarinis est.Tertio, quia omnis actus relatus in malum finem malus est. At omnis actus interior.& exterior infidelium in malum finem relatus est, aut in gloriam vanam, aut in commoda temporalia , aut in genere Numen vanum , quod adorant. Si autem eis obiicias, Augnstinum testari lib. 2.Confusca .44.aliqua opera fieri bona, quamuis non benes atque ita plura ab infidelibus fieri bona, quamuis non bene,ut vestire nudos, seruare iustitiam, similia. Respondent,ea opera dici bona ex genere, ε materia ipsorum .non vero ex specie,& circunstantiis, quibus fiunt. Posterior verbiars superioris propositionis probatur. Nam plures sent assectus interni. externi infidelium , qui si fierent ex directione fi dei, intentione charitatis, essent boni. Ergo, quod mali sint, non est eis intrinsecum, sed extrinse
Secunda propositi, Iuxta aliorum sententiam plura opera fiunt ab infidelibus absolute bona. Nam infideles
400쪽
i usi teles eliciunt plura opera virtutum moralium duincti pietate, honestate , seu aequitate naturali rationis vi subuenire egeno,in ius suum unicuique tribuere. Hoc autem sussicit, ut ea absolute bona sint. Neque obstat ea ab Augustino negari bona Limo anfit mari mala quia ex fide Mn fiunt. Quoniam negantur bona baenitate meritori , uuae aeternae , quae proculdubio operibus inesse non potest absque fide, es charitate. At preteter eam bonitatem potest eis bonitas moralis ex obiecto competere. Item; dicuntur mala a malitia subiecti quod ea agit non a malitia operum, quae subiectum deturpet. Tertia propositio: omne peccatum voluntarium, liberum e a. Ita Augustinus tom. 1 b.de vera resi-gione, eap. 1 .rom. 6 tibiae duabin animabus. IOAb.i. Retrant. 8. I 6 sib. 2. cap. 3. Nam Peccatum committi non potest nisi a volente, qui potest illud cauere, si velit. Quod autem a volente sic fit, voluntarium, .liberum est. Explicaturri peccatum aut naturae integrae est elicitum ait imis parentibus aut naturae lapsae post eorum peccatum Elicitum a primis parentibus omnino voluntarium fuit, clim in eis non eliat, quod tolleret voluntarium Elicitum verbii natura laesa , . Et omnino voluntarium non sit, quia ignorantia δε concupiscentia minui voluntarium Iamen absolute voluntarium,in liberum est quia opus, quod agitur, ablolute praetermitti potuit. Igitur nullum est peccatum , quod non sit volunta-xium ac liberum.
Quarta propositio : Non solum actus externus, sed etiam affectus internus voluntarius est. Sic Augustinus Abro . deuibero arbitrio , cap. in lib. D