장음표시 사용
241쪽
AIij utuntur cribro, cuius uas ligneum duobus serreis circulis cingitur 'sundum,non aliter ac capsae,serreis filis instar retis contexi lucid imponunt duobus asserculis sic astixis ad stipitem, in terra defixu, ut alter alteri trans, uersus superpositus sit. Quanquam quidam stipitem terrae no infigunt, sed eum super solum statuetes us* dum eius,quod cribrum transmisit, aceruus fiat:cui illam infigunt: in hoc cribrum operarius glareas, lapillos, sabulum. arenas tumulo eruta batillo ferreo iniicit: & eius ansas manibus tenens, iapsum agitando succutit: ut eo motu per fundum arena,sabulum,lapilli inia nutae glareae decidant. Alii non uturpant cribrum,sed capsam patentem: cuius fundum item filis ferreis contextu est eam in tigillo transuerso, in duo obus lienis statutis incluso,locatam ducunt & reducunt.
242쪽
Alii utuntur cribro, i uas aeneum est, utrino habens ansam aenea quaadrangulam per quas ansas pertica penetrati cuius alterum caput,quod ex altera ansa eminet ad dodrantem, cum operarius in funiculu de trabe suspenosum imposuerit, perticam saepius,& quidem uicissim, a se abstrahit, & ad se retrahit quo motu per cribri landum res minutae decidui: sed ut perticae caput in funem facile imponi possit, ipse inserius bacillo longo duos palmos didueiturietenim duplicatus descendi quod u trunt eius caput ad trabem sit religatum. Attamen pars funiculi post bacillum dependet longa semipeisdem. Quin etiam magna capsa in hac re est usitata: ius fundum uel ex Aleare soraminum pleno conficitur, uel si is serreis, ut cicterarum capsarum contexitur:ex medris asseribus, qui ad eius latera sunt, semicirculus serreus exatat: ad quem funiculus, ex ligno uel trabe suspensus, alligatur, ut capsa trahi&in omnes partes inclinari posmuri utiliam duo sunt manubria,cisin manubriis non dissimilia: quae duo operarii presendentes capsam, ultro citrocptractam et retractam aetitant: hae Germani qui in Carpato monte habitant, potissimum utunturii itis autem tribus capsis 5c duobus cribris minutae res a maiusculis iccirco discernuntur, ut earum quae transmissae simul lauandae sunt aequales fiant portionesmam landum tam capsarum quam cribrorum foramina habet,quae glareas nucis auellanae magnitudine non transmittituta fundo remanentes metallici siccas, si metallo no carent, sub pila subiiciuu
243쪽
sed glareae maiusculae a minutis non discernuntur his modis, priusquam uiri uel adolescen tes ab ess,& lapillis Sc fabulo & arenis. 8c terris in tumulo e dina egesto sitis saxorum fragmenta rastris quin dentibus separarint.
Neu lae uero,quod metallu est in Carpato, tumulos e sedinis, dum aroris uenae, quae sunt in iugis & cacuminibus montiu cauarentur, egestos osperarius alter discemit, alter terras,arenas,sabulum lapillos glarcas, at* etiam uenas pauperiores, ne impensae in non tritam & interdum sere praecipi,
tem uiam, at* longam & difficilem uecturam faciendae sint, cisio aduehit:& idipsum inuertens eas in capsam longam patentem, & tabellis transuerans distentam,& ad rupem praecipitem affixam iniicit: quae pedum sere centum & quinquaginta altitudine delabuntur in capsam breuem, cuius funa dum ex aerea lamina crassa & foraminum plena constat: ea capsa habet duo manubria,quibus attrahitur & retruditur: superius etia duos arcus ex baculis colurnis factios,quib. uncus ferreus fianis ex arboris ramo uel trabe,quae ex ligno statuto emine uspensi iniicitur: hanc capsam discretor aliquoties attrahit ad arborem uel tignum ualide appellit: quo modo res minutae per esua
244쪽
percius Gramina penetrantes altera eapsa longa decidunt in alteram bre Dem euius iandu taramina habet angustiora: ouam secudus discretor item ad arborem uel tignum ualide appelli interum P minutiores tertia capsa exsceptae delabuntur in tertiam capiam breuem, cuius landu angustissima libbet foramina quam capsam teritus discretorisimiliter ad arborem uel tignuualide appellit ac tertiores minutulae per seramina incidui in abacu. Dum autem operarius cisio aduehit aliam tumuli partem discemedam quis inisterea discretor unco ex arcubus extra sto suam capsam aufert, eam in inverstens, areas uel sabulum,quod in eius lando remansit eoaceruat. Minutus Ias uero res,in abacum delapsas primus loto nam totide sun t quot discreatores,deuemt,et cribro, ius iaramina sunt angustiora quam tertiae capta breuis foramina, exceptas lauat in vase,aquis sere pleno. Quod cum Lerit eo quod cribrum transimisturesertu,turbinem extrahit,ut aqua espuat mox
id quod in uase resedit batillo conficit in abacum secudilotoris: qui ipsum lauat in cribro eui angustiora sunt taramina:quod etiam tunc in uas decidit idem eximit & in tertia lotoris abacum iniicit: qui id ipium Iavat in cribro, eui angustissima sunt foramina. Aris autem ramenta, quae in ultimo uase resederunt exempta excoquuntur: id uod quod qui sin totor radio abstulit, in area linteis extensis tontecta lauatur. Quin etiam Aldebergi, quod plumbi elidi di metallum est in montibus Rohemiae finitimis, discretores talibus capsis breuibus ex trabe suspensis ututuriquae tamen paulo ampliores sunt.& priore parte patent: qua glareae, quas non transhuserunt, earum ad lignu pulsu statim excuti possunt.
Prima eapsa brevis c. Eius minιbria D. Eruidem arcus E. Punis F. Trabs C. Tignum Η. Secunda cassa longa u
rrimum P. secvndra abacus Q , Secundum cribrum R. Secundum stas S. Tertim abacus T. Tertiam cribrin V.
245쪽
At si uena metalli diues suerit,terrae,arenae,sabulum glareae saxoru, o te isto excisoru rutro ues rastro e tumulo erutae,& batillo in cribrumpIu uesin cor
246쪽
a DE Re METALLI cain corbem consectae lauantur in uase aquarum sere pleno. brum plerunt latum est cubitum altum senti pedem: eius iandum tantula habet soramina ut per ea glareae eruo non maiores decidant. Filis uero ferreis recti et transeuersis quae ubi se contingunt clauicular ferreae complectuntur, contextum circulo serreo, duobus bacillis transuersis item serreis innititur: reliquam cribri partem e tabulis in uasis figuram formatam, duo circuli serrei cingunueruntamen nonnulli id ipsum columis aut quernis circulis uinciunt: sed tunc tribus. Habet autem utrinq3 ansam quas materiam metallicam lauatuorus manibus tenet: in hoc cribrum adolet cens res lauandas coniicit: mulier ipsum uicissim ad dextram & sinistram uersans succutit: quo modo terras, arenas,glareas minores transmittit: maiores in eo remanent: quae eiectar &coaceruatae sub iciuntur pilis.Limus uero cum arenis, sabulo, glareis aqua
exantiata ex uase batillo serreo elicitur: S in canali, de quo paulo post discam,lauatur. Cribris A. Ei is e B. vas c. Finitam eribri flis ferreis eontextin D. Circulas E. Bacilla F. circidi G. Moer uersat cribrum Η. Adolescens ei uppeditat materientia ni m I. Vir batilloniateria piam cribrum transmisit,ex vase elicit. K.
247쪽
pedem alta: cui duae sunt ansae, quibus prehensam agitant & succu titit in uase uel parua lacuna aquis serὸ plena: quod ex ea in uas uel lacuna dccidit exaemptum lauant in lance: quae posteriore parte altior est priore humilior &plana: ex qua, cum ansis, quas item duas babet, Prehensain agitant in aqua, .i quod leue est, effluit: quod graue & metallicum in eius iando residetiGrbis A. EB. Lam c. Eius politerior pars D. Dusdem pars prior E. Da demanis F.
At auri uena malleis contusa uel pilis c5minuta at* etiam plumbi candidi molitur in farinam. Prima mola, quam aquarum impetus circumagit, sic se habet: axis ad circinum rotundatur, aut angulatus emcitur: cuius codaces senes uersantur in dimidiatis catillis serreis qui in tignis inclusi sun t: is uero axis impellitur rota cuius pinnas, ad seontem aflixas, percutit fluminis lino petus. in eodem axe inclusum est tympanum dentatum. cuius dentes in latet re fixi sunt: hi impellunt alterum tympanum quod ex sesis materiae durassiomae constat. Hoc autem tympanum est circum axem ferreum habentem in imo codacem, qui in tigni cuiusdam catillo serreo uersatur: in summo iubascudem serream quae molam continet, ita* cum alterius tympani dentes alterius fusos impellut molae fit circinatio: cui machina impendes per infim- i. v dibuluni
248쪽
dibulum suppeditat uenam: quae in farina molita ex lignea bractea rotundata essunditur in canalem,& ex eo in ossicinae solum delapsa accumulatur: inde auecta reseruatur ad loturam: quoniam uero haec moicdi ratio postulat, ut mola modo attollatur, modo demittatur,duae trabes, quae trudibus ais tolli & demitti possunt tignum, in cuius catillo ferreo axis serui codo ueris satur,sustinent. Axis A. Rota B. DNam timatin c. D ιη- paea exsi'
constat D. Axιs ferreus v. Hol. F. Infundibulam G. Lignea b Elea rotundata H. Canalis I.
Molae praeterea tres sunt in auri uenis,in primis uero lapidibus liquescestibus eius metalli non expertibus molendis usitatae:quas omnes non aquaarum impetus,sed hominum uires, eis duas etiam iumentorum,circvagunt. Prima uersatilis a proxime descripta tantummodo disteri rota: quae clausauersatur ab hominibus ipsam calcantibus, aut ab introductis equis, uel asianis uel etiam robustis capris: quorum iumentorum oculi linteis illigantur. Secunda tam trusatilis quam ue satilis a superioribus duabus disteri altero axe statuto, qui ei pro strato est. Axis ille ad inserius caput habet uel orbe, quem operarii duo tabellas eius pedibus retro trudentes circvagunt, quan
249쪽
. LIBER oc TAVUM. 23tquam non raro unus eum Iastiorem sustinet uel ex eo extat temo que equus aut asinus, unde asinaria dicita circumagit. Axis autem circumaci tympanudentatum, quod est ad seperius eius caput, uersat id, quod ex iasis constat re una cum eo molam.Tertia uersatilis estinam non trusa manibus, sed ciracumacta uersatur: inter quam & caeteras magnum est discrimen:etenim inaterior lapis molaris superius sermana habet,ut molam,quae uersatur circum terreum axiculum continere possit. Is in media molaris forma inclusus per molam penetrat. Operarius autem serreum uectiem statutum, qui est ad suis periorem lapidem molarem, qui proprie mola dicitur, manu prehendes circumagit mola media est perforatae in quod soramen uena coniecta delabiis tur in inferiorem lapidem molarem ibiss molitur in farinam:quae sensim ex eius foramine decidit: dc uariis modis,quos postea exponam, lauatur , priouiquam cum argento uiuo permisceatur.
prima moti A. Rota aer is uersam B. Semia mola C. Orbis axis statuti D. Eliu tγmpanin dentat in E. Tertia mola F. inferioris laputis molaris forma G. Enaiam auculas statutus Η. Eiusdemforamen I. Iverioris laridis in ristinctu T. Lasiemfora a L.
250쪽
Attamen quidam fabricantur machinam, quae una auri uenam uno eosdem tempore luda molat, lauando purget, cum argeto uiuo permisceat aurum