장음표시 사용
271쪽
LIBER o C T Α π v si ,3 3 Sed redeo ad machinas. Quida solent id genus quatuor uno in loco co struere: duas scilicet in superiore eius parte,& totidem in inseriore: quo modo necesse est riuum deductum altius defluere in superiores rotas, quod araxes uersent,quorum dentes grauiora pila attollunt. Machinarum enim susperiorii pila sere duplo longiora quam inferiorum pila esse oportet:& qui, dem propterea, quod omnes capsae in eadem planicie collocentur: qua de eausia etiam ea pila dentes habent sub parte superiore, no ut inferiora supra inferiorem. Aquas autem ex duabus superioribus rotis defluentes duo caunales lati excipiunt, ex quibus praecipitant in duas inferiores rotas.Quia uero istiusmodi machinarum omnium pila sere contigua sunt ne capita serrea se conteram,qua in eis includutu paululum resecantur. Vbi uero propteruallis angustias tot machinae construi non possunt,monte duobus in locis, quorum alter altero sit altior cauato et aequato duae machina quas unu domicilium in se continet, lent confici: aquam ex superiore rota defluentem item canalis latus excipit: ex quo similiter praecipitat in inseriorem. Venim eapsae non in una planicie locatur,sed utracp in suae machinae propria: quos circa duobus operains,qui uenam in capsas iniiciant opus est. At cum nuto ius riuus, qui ex altiore loco praecipitet in superiorem rotae partem deduci potest, deducitur qui inseriorem uerset: esus aquae multae in unum locis, ad ipsas continendas aptum, colliguntur: ex quo soribus subleuatis emittunstur in rotam,quae in canali uersatur. Istiusmodi autem rotae pinnae altiores sunt,& supinae sursum uersus extant: alterius uero humiliores, & pronae deorsum uersus vergunt. Prima mebina A. Eisupiu B. Eiusdem cassa c. secinda macbina D. Emspa. E. Eiusdem capsa riτretis mani ira G. Eius pila H. Eiusdem capsia Linaria m. ina x. zias riti L. Em iam cassa Μ.
272쪽
DE RE META IcA Quinetiam in Iuliis& Rheticis Alpibus, ac in Carpato monte nunc ausri,uel etiam argenti uena subiecta pilis, interdum amplius uiginti ex ordine colloca
273쪽
in quibusdam praeterea Marauiae Iocia auri uena,quae ex Iapidibus liqueat a scentibus
collocatis, uda tunditur in longa capsa cui duae sunt laminae foraminu pleanar, per quae uena cominuta simul cuni aqua defluit in subiectum canalem transuersum: ex quo duobus canaliculis desertur in capita arearu linteis existensis coiectarum: utrunq; ex crasso & lato assere, qui attolli 5c erigi potest, 3c ad quem utrinq; eminentes tabellae sunt assxae,constat: in eo aliere mulista sunt caua catillis in quoru singulis singula ova mollia uel sorbilia Iocanis tur & magnitudine aequalia & figura similia. quibus cauis deo uni uersus
breues sunt recessus auri uel argenti ramenta recipientes: quibus cum caua fere plena si ierint asser in alterum latus erigitur, ut ramenta excidant in alueum grandem:caua etiam aquis assia sis eluuntur. Separatim aute haec ramen ta lauantur in alueo separatim ea quae in linteis resederunt: alveus ille laeuis& altus duos digitos transuersos figura serὸ nauicular similis est: nempe priore parte latus, posteriore angustus: in cuius medio canaliculus est transuersus: in quo auri uel argenti ramenta pura subsidunt, arenae quod leuiores;
ex eo excidunt. Pila A. Capsa B. Leminae foraminum plenae c. Canalis transiuerctus D. Pres cauis plem E. Canaliculi P. Alaeus in quem rament incidunt G. Areae linteis contectae Η. Atara naviculae fere similis l. Deus areis subiem Ε:
274쪽
scentibus cum quibus aurum permistum est, constat, subiecta pilis uda tunditur: cominuta per canaliculu emuit in lacu, ibi rutro ligneo agitatur, auriminutae particulae, quae in supremo lacu resident, in aluco nigro lauantur. Hactenus de machinis,quae uenas udas tund ut pilis praeserratis dixi: nunc lauadi rationes quorundametalloruuenis quodam odo proprias exponaorsus ab auro: uenae certe in qui b. illius metalli particulae insunt, & arenae tiuoru uel fluuiori in qui b. eius de ramenta,lauantur in areis aut in alueis: arenae praeterea in lacu :sed non uno modo lauatur in arcis: na hae auri particiis las tici rameta aut transmittunt aut retinet: at* transmi it ut quide, si habu es rint foramina retinent si eis caruerint: veru uel ipsa area habct foramina uel capsa in eius locu substituta: si ipsa auri particulas uel ramenta transmittit in lacii: si capsa, in canalem longu, de quibus duabus lauandi rationi b. primodica. ea coficitur ex duobus asseribus inter se coagmentatis, longa pedes duodecim,lata tres foramin per quae eruu penetret, plena. Ne uero uena uel arena cui auru est immisitu, e lateribus excidat, ad ea tabellae eminentes
assigntur. Haec area super duo scabella imponitur: quo ii prius iccirco est altius posteriore, ut glareae et lapilli ex ipsa deuolui possint. Lotor aut in areae capv t quod altius est, uena uel arena coisscit, & canaliculo recluso aquas in ea immittit mox rutro ligneo ipsam agitat: quomodo glareae & lapilli per aream deuoluuntur in humum: auri particulae uel rameta simul cum arctis per foramina in lacu areae subiectu decidui: quae collecta in alueo lauantur.
Meae eaput A. Area B. Foramina C. Tabellae D. Stabella ri
275쪽
Capsa uero, cui sui adii est ex Iamina seraminu plena, supremo canali, qui admodu longus est,sed mediocriter latus,superimponitur. In hanc capsum auri materia lauanda coincitur, & aqua multa immittitur: glcbis etia, si uena lauatur batillo ferreo discussis idqd tenue est ex capsae iando decidit in caunalem,quod crassum in eo remanet: id ipsum rutro ex eius parte sere media alterius lateris patente extrahitur. Quia uero aqua multa necessario in capsa immittitur ne delapsa in canale aliqua auri rameta rapiat, is dece,uci, si dimidio longior fuerit,quindecim tabellis, quaru antecedes quaeq; sequente altior est, ex ordine in ipsum impositis dis inguitur, & capsulae sut eo qd capsa
transmittit replendae: sed quamprimu repletae silerint et aqua pura deflucre coeperit, canaliculus per que eade aqua in capiam influit, occluditur & ipsa alio derivatur: mox infima tabella ex canali eximitur S id cid subsedit cum reliqua aqua deflues excipitur aluco: deinceps alia at* alia tabella extracta, quod separasim alueo excipitur: quodU ctia separatim in alueo lauatur, re puru iniciturinam auri particulae ues ramcta maiuscula in superiori b. O, Psulis minutula in inserioribus residet. Alveus aut ille humilis est& laeuis. quippe oleo uel alia re pingui imbutus ut ad cu auri minutula ramenta non adhaerescanimi ger, nempe fuligine inseditis,ut auru magis sub aspectum cadat utrin* iiiserius in medio paulatim excisus,ut manibus prehcdi et firme teneri atq; agitari possi: qua ratione auri particulae uel ramenta posteriore
Iocu occupant: clim si aluei posterior pars altera manu cocutiatur, ut cocu tisolet in priore c5cedant hoc sane modo Maraui in primis auri uenas lauat.
Canalis A. Cassa B. Eiusdem inuersae funda C. Eiusdem pars patens D. Rutru ferreum E. Tabellae P. Canali lus G. Alaeus quo excipitur id quod sub edit i . A lueus niger in quo lauetur I
276쪽
Alii in quorum numero sunt Lusitani, lateribus areae itidem longae circiter pedes sex latae sesquipedem assigunt eminentes tabellas, sed supinae plures transuersas,digitum transuersum inter se distantes. Lotor autem uel eius uxor,aquam in areae caput immittit: arenam,in qua auri ramenta insiliat, in
ide iniicitidestuente rutro ligneo, transuersum locat in tabestis,agitat: id,
At auri ramenta retinet areae uel tegumentis nudae, uel ted is nudae, in earum cauis residen ut tedi e tegumentis adhaerescui. Caua fiunt uar is modis:aut enim filis ferreis uel tabellis transuersis ad aream affixis, aut non peonetrantibus soraminibus,uel rotundis in ipsa eiusue capite cavatis,uel quasdranstulis uel transuersis.Tegutur ured areae pellibus aut pannis aut ces tibus:quas singulas ordine persequar.Ad asseris longi pedes sex,lati unum& quadrantem latera lotor item assigit eminentes tabellas, ne armatin qua auri ramenta insunt de eis delabatur: Deinde multa fila serrea, digitu tranis uersum inter se distatia,decussat, & qua comittuntur inera supino clauis Lerreis assistiti tu caput altius secitan hoc arenas lauandas concit, & ansas, quas area ad caput habet, manibus prehendens eam aliquoties in flumine ues uo ducit Sc reducit: quo modo lapilli & glareae per aream deuoluuntur,arenae, cu auri ranactis mistae in eius cauis,quae inter fila sunt remanet: quas exiscussas & in unu locu collectas in alueo lauat. at sic auri ramenta iacit pura. ure A. Tabellae 3. Titiserrea c. Ansae D.
277쪽
a squod in cauis quae sunt inter tabellas,subsidet ligneo bacillo cuspidato saeis pius eruit: quo modo auri ramenta in eis residentiarenas & alias res inutiles aqua rapit in uas areae subiectivin. ipsa uero ramenta minuto batillo ligneo eiicit in lignea lancem, ad pedem & quadrantem latam: eam cp in riuo cura sum uersus ducendo & reducendo auri ramenta facit pura: etenim arenarii reliquiae ex lance Muunt, ramenta in medio eius cauo simili catillo residet: quida utuntur lance concharum instar striata, sed qua parte aquae estuunt, plana: ueruntamen ea planicies, qua striges in ipsam exonerant, angustior est: latior qua defluit aqua.
Caput areae A., Tabella transiuersae P. Rutrum ligneum c. Baediuin siridanm D. Lanx E. DM metio callum F. Mostriata G.
Sed caua rotunda simul eum canaliculis in ipso areae corpore inciduntur, uel eidem inuruntur: id copositum ex tribus asseribus longis pedes decem, latum est ad pedes quatuor: eius tame infimum per quod aqua etanditur. angustius est. Haec area, similiter habens tabellas ad latera astixas, plena est istiusmodi cauis rotudis 3c canaliculis ad ea pertinetibus: 8c quide duobus ad unu ut aqua cu arenis mista, per sit periore canaliculii in causi influat per inferiore, postquam arenae parti in subsederint, rursus ex ipse essiuat aquae
area duob. scabellis in riuo uel flumine, aut in eorta ripa locatis imponiturar A quorum
278쪽
quorum item prius est altius posteriore, ut glareae & lapilli per area deuolis ui poli ni. Lotor autem arenas in eius caput iniicit batillo. & canali re tu
aquam immittit quae rameta cum paucis arenis desert in caua, glareas uero dc lapillos cum caeteris arenis in uas areae subiccstu: illa quamprimu caua res serta si ierin excutit,& in alueo lauat: has iterum a P iterum in hac arca
Areue caput A. B. in imum areae C. Calla D. Canaliculi E. se bella F. Batillum G. Vassubiectum H. GMIs I.
Quidam in area item ex tribus asseribus composita & longa pedes octo plures canaliculos transuersos & palmo inter se distantes incidunt: quom superior pars devexa est ut auri ramenta cum lotor arenas batillo ligneo gita i in eos illabi possint: inserior redia, ut eadem ex eis elabi non possint: qui canaliculi quamprimum ramentorum cum axenulis instora plenisu rint area a scabellis ablata in caput, quod hic non aliud quam suprema asses rum, ex quibus area constat, pars est, in uertitur: quo modo ramenta retro sum lapsa in alterum uas incidui: nam in alterum lapilli & glareae per aream deuoluuntur:aliqui in uasorum locum alueos amplos arcae supponunt. Ramenta autem impura, ut caeteri,in alveo paruo lauanti Canaliculi
279쪽
Verum Toringi rotunda caua, quibus digiti transiuersi latitudo & altitudo est simul cum canaliculis ex aliis ad alia pertinentibus in areae capite incidunt: ipsam uero aream contegunt linteis: arena lauanda in caput conricio tur 8c rutro ligneo agitatur: quo modo leuia auri ramenta aqua rapit in linistra grauia in cauis resident, quibus cum plena fuerint caput ablatum in uas inuerti tur & ramenta collecta in alueo lauantur. Aliqui utuntur area hais bente quadrangula caua, quibus deo sum uersus breues sunt recessus auri ramenta recipientes. Aliis est area composita ex asseribus asperis propter minutula resegmina ad eos adhuc adhaerestentia:quae areae sunt loco teguis mentorum,quibus nuda est. Ad ea cum arena lauatur auri ramenta non minus adhaerent quam uel ad lintea, uel ad pelles uel ad pannos, uel ad cespiistes Lotor autem aream sursum uersus scopis uertit: qui postquam tantam arenam lauit quantam lauare uoluit,aquam copiosiorem,quae ramenta eluat in aream remittit, ea in uas areae subiectum colligit, atΦ in alueo lauat. Vt autem Toringi aream contegunt linteis, ita nonnulli pellibus taurinis uel equinis. Hi arenam auri non expertem rutro ligneo sursum uersus agio tant: qua ratione id, quod leue est, una cum aqua defluit,auri ramenta intee
pilos resident: pelles deinde lauantur in uase: postremd ramenta collecita in
280쪽
161 DE RE NE TAL Lica Area linteis contecta x. Eius ea ci ciuis eo canalicidis plemιm B. Id ablatum lauιtis in vase C. Area babens ealla pia ὀrangula D. Areaail cuius asperes miniaa resedimina adhaerescunt E. scopae F. Pelles tawrinae G. Non ligneum Η.