De re metallica libri XII. Quibus officia, instrumenta, machinae, ac omnia denisque ad metallicam spectantia, non modo luculentissimè describuntur, sed & per effigies, suis locis insertas, adiunctis Latinis, Germanicisque appellationibus ita ab oculo

발행: 1556년

분량: 591페이지

출처: archive.org

분류: 화학

431쪽

RE NET A l CASed panes quatuor numero in unius fornacis laminis tollocentur, eis spsubqciantur lateres serrei. Quod si suerint panes cossati, uel ex aere residuo, uel ex spinis,uel ex cadmi js,uel ex recremetis, de quibus partim supra stris

Psi parum paulo post scriba,quinq; numero,quod tam magni et graues no

432쪽

sn t simul in eis laminis collocemur, nec eis subriciantur lateres. Verumne panis alius in altu, aut ultimus in mum, qui teritu muru longii ab iniuria ignis tuetur, incidat, carbones longi digitos sex interponantur mediis locis vacuis ite longi Sc magni. Deinde parietibus appositis, & repagulo obis

dito semis carbonibus paruis copleatur: tu tot carbones,quot capit alveus

bracteis lianeis edtextus, iniiciantur in catinu:& superiniiciatur prunae:paulo post carbones ardentes batillo sublati in oes sortiacis partes disperoaturiit carbones,qui in ea sunt,aequaliter accendant. Qui uero remans crucin catino,in 3ciantur in soc ut etia ipse calefiat: quod ni factu fuerit sita ianu quo stillant panes soci frigore congelans no defluit in catinu. Incipiunt aut post quarta horae parie stillare stanno: qd, qua n6 coeunt laminae, defluit in se,cu: carbonibus longis cobustis,si panes inclinant ad muru conto uncinato erigantur: sin ad repagulu carbonibus sustulciantur. Si praeterea panis alia quis magis quam caeteri subsidet,ad illu carbones addatur,ad hos no adda, tur. Arpentu quide uni cu plumbo destillat: nam utrun. citius qua aes lia quem spinas quae non effluu sed residet in soco, crebrius conto uncinato Dersare oportet, ut etia ipsae stillent stanno mox in catinu defluente: etentii, id quod in eis remanet, rursus excoquendu est in primis sornacibus: qd in catinu defluit, statim cu reliquo in secudas fornaces insertur, &plumbu ab argento separatur.Contus aut uncinatus manubriu ferreu habeat longii pedes duos: in quo ligneu inclusium sit longum pedes quatuor. Stannu,quoaemuxit in catinu, secretor cochleari aeneo emundat in octo catillos aereos, latos palmos duos& digitos tres: quibus prius aqua lutosa illinatur ut eo Aacilius ex eversis stannei panes excidant: veru si eu catilli propterea deficiu quod stannu nimis celeriter defluit in catinu, tunc in ipsos aqua infundat, ut panes refrigerati citius ex eis Elabantur: utcp mox rursus iisdem catillis uti possit: nisi enim talis necessitas urgeat secretorem, catillis vacuis aqua lut iam illinat.Cochleare aut prorsus eius est simile, cuius usus est in es tundet dis metallis, quae in primis sornacibus colliquefacta sunt. Sed cu omnes ait num e Beo defluxerit in catinu,& in catillos aereos effusium fuerit, tunc priis mo spinae rutro trahantur e taco in carinum:desnde ex catino in selum turn batillo coniiciantur in cisium: quo auellae coaceruenturato recoquantur.

Rustii ured fit longum palmos duos & totidem digitos, latu palmos duos& digitu cum eius posteriore parte coniundiu sit manubriu serreu Ionstsi pedes tres: In quod inclusum sit ligneum totidem pedes longum . postquastannum ab aere suerit secretum panes residuos appellamus fathiscentes qusic excocti sint ut exueti esse uidean tur. Hi spatha sub ipsos acta subleuetue& forcipe prehensi coniiciantur in cisum, at aduehantur ad fornacem, iaqua torretur. Spatha quidem assimilis sit eius,qua cadmiae, quae ad parietes primarum sortia cum adhaeserunt, decuti Alent: sorceps uero longus pedes duos & dimidiu Eadem spatha stiriae decutiantur e Iaminis ex quibus peradent: eadem serrei lateres e panibus sathiscentibus,ad quos adhaeret. Secreator autem opus diurnum perfecit,cum a Panibus maioribus quater quateranis,si minoribus quater quinis stannum secreuit:sin a pluribus,extraordinariae operae precium ipsi seorsim persolvatut

434쪽

Atin argenti quidem, siue plumbi cum argento permis ri, quod stannum appellamus, ab aere secemendi haec ratio est Sinianum uero in secundas sornaces insertur, in quibus plumbu ab argento separatur: de qua ratione, udeam proximo libro pluribus uerbis exposui,unum illud dicam. Apud nos abhinc aliquot annos stanni tantummodo quatuor & quadraginta centus pondia SI aeris unum simul in secundis sornacibus fuerunt cocta, nunc stanni sex & quadraginta arris unum & dimidium coquuntur: alibi uero stanni plerun* centum &ui tinti aeris sex: quo modo spumae argenti centu ponadia plus minus centu& decem molybdaenae triginta conflantur. Omnibus autem his modis argentum,quod inest in aere iniecto cum reliquo aroento Permiscetur ipsum aes, aeque ac plumbum, partim in argenti spumam, parotina in molybdaenam mutatur. Stannum, quod non liquescit, e marginem catinum conto uncinato trahatur. At munus torrcndi,in quatuor operas distribu tum quatuor perficiatur diebus. Primo, ut etiam caeteris tribus,magister mane hora quarta ordiatur,& una cum ministro stirias e panibus se. miscentibus decutiat S hos aduehat ad fornacem illas avectas spinis super iniiciat. Malleus uero longus sit palmos tres & totidem digitos, acuta eius pars lata palmum,teres crassa digitos tres, manubrium ligneum longu quatuor pedes. . omnes A. Mallem B.

Deinde

435쪽

DE RE METALLI A

Deinde maoister puluerem terrenum coniiciatan vasculum, R eum curii aqua affusa permisceat:qua totum sornacis iacu perfundat ei in digiti crassitudine puluerem carbonum inspergat. Quod si sacere neglexerit,aes in ur, sinsidens ad laminas aereas adhaeret e quibus dissiculter decutitumaut adlla, teres, si focus eis stratus sueri qui aere ex eis decusso iacile franguntur. Seacundo die idem magister lateres ordinibus decem disponat: quo modo duodecim fiunt uiae. Primi autem duo laterum ordines sint inter primum soris nacis foramen quod est ad dextram,& secundum tres inter secundus & teratium foramen:rursus tres inter tertiu Sc quartum:duo inter quartu & quinotum. Lateres istiusmodi sint longi pedem & palmum, lati palmos duos Scdigitum crassi palmum & digitos duos. septe in latere crasso ex ordine cololocentum sint enim septuaginta numero. Mox tribus cuius ordinis prioribus lateribus imponat panes fallit sectes,& tot carbones magnos in eos coossciat ut ad altitudine digitorum quinc Turgant:dcinde similiter panes sathiscentes super alios lateres statuat,eiso carbones superiniiciat hoc modo septuaointa panum centum pondia in iaco fornacis collocantur. Si uero diria dia tot ponderum pars,aut paulo maior fuerit torrenda, i* ordini lateres quatuor susciunt: attamen qui panes fathiscentes ex aere residuo conflatos, torrent,hi centum pondia nonaginta uel centum simul in sornace collocant.Priore fornacis parte locus relinquatur supremis panibus ex catino,ita

quo aes perficitur, excptis: quos sustinere panes sathiscetes satius est quain laminas serrcas. Etenim si panes illi calore liquefasti stillauerint aere, id cum spinis in primas fornaces referri potest: serrum liquatum his in rebus nullo nobis est usui. Panibus istiusmodi ante panes lathiscentcs collocatis, torreo factor repagulum ferreum includat in muri interioribus foraminibus, quae a soco sursu in uersus sunt ad palmos tres, & digitos duos: quorum finistrulongius penetrat in murum, ut repagulii in ipsum immitti & retrahi possit: id teres sit longum pedes octo, cratum digitos duos. Ad dextrum latus

habeat ansam item serream, quae a dextro capite absit pede eius pars cauas lata palmum alta digitos duos ipsa crassa digitum. Repagulum aut obostat ne panes fathiscentibus oppositi,una cum eis decidant: id cum munus torrendi fuerit persectium, torrefactor conto uncinato, in ipsius an se in suo se,ut postea dicam extrahat. Sed ut ca,quae dixi,quae in dicturus sum,intela ligi possint etiam de hac sornace, qualis esse debeat , praecipere oportet. Aquarto muro longo absit pedes nouem, Sc totidem a muro qui est intersea eundum & quartum murum transuersum: c5stet ex parietibus fornicibus, camino interiore muro,iaco. Parietes duo sint a lateribus, longi pedes una decim palmos tres, digitos duos. Alti, qua sustinent caminum, pedes octo& palmum: qua prior fornix est,tantum odo pedes septem: crassi pedes duisos,palmos tres,digitos duos: conficiantur ex saxis uel lateribus: distent illis ter se pedibus octo,& palmo, atq; duobus digitis. rnices quo in duo sint: ctenim spacium etiam postremum inter parietes statim a selo fornicatu fit. ut raminum sustinere possit. Eius sernicis sundamentum sit in parietibus: pars caua inserius eandem longitudinem habeat qua spacium, quod est in .

ter parietes, habet: suprema parte sit alta pedes quin* & palmum, ac duo sdigitos.

436쪽

digitos.In huius semicis parie caua: existat murus ex lateribus calce cogi ustinatis factus:qui sursum uersus a solo pedem & palmos tres habeat quinq; foramina spiritalia, alta palmos duos & digitum, lata palmum & digitum:

quorum primum sit ad dextrum murum interiorem, ultimum ad sinistrum, reliqua tria in medio eorum spacio: quinetiam ea soramina per murum interiorem qui est ad fornicem, penetrent. In eiusmodi foramina lateres diuit diati imponantur,ut fornax niihia aura non inspiretur: & eximatitur interdiu ut is qui panes aereos fathiscentes torrefacit, in uias, quas uocant, inspicere

possit,& contemplari,an recte torreatur. At prior semix a posteriore distet pedibus tribus:& palmis duobus. euius pars caua aeque longa sit, ac postearioris fornicis: sed lata pedes sex. Ipse sornix eandem habeat altitudine, qua ibidem habent parietes. Fornicibus autem & parietibus caminus, ex laterisbus calce cogi utinatis factus superstruatur,altus pedes sex & triginta is per tectum penetret. Murus uero interior ad posteriorem fornicem & utrunq; parietem appositus,ex quibus extat ad pedem altus sit pedes tres, & totide palm os crassus item palmos tres: ex lateribus luto conglutinatis confectus undiq; luto crasso illi natur, adeo ut id ipsi superius illitum clementer assuris gat ad altitudinem pedis. Murus hic quidam quasi clupeus est aliorum inuarorum: eos enim tuetur ab ignis calore muros labefactante. qui no iacile reis

fici possitnccum iste leui opera reparari possit. Focus uero fiat ex luto,& togatur uel laminis aeness,quales sunt fornaci,in qua argentum ab aere secernitur,sed quae particulis eminentibus careanti uel lateribus,si domini in tabuisias aeneas impensam facere noluerint. Horum latior pars ponatur decliuis:

quo modo secus posteriore parte tam altus sit, ut usin ad quin* soramina spiritalia pertingat:priore tam humilis, ut posterior prioris semicis pars caua sit, alta pedes quatuor,&palimos tres, ac totiderii digitos, prior pedes quinq; palmos tres,& totidem digitos. Quinetiam secus extra sornace ad pedes sex tectus sit lateribus. Prope hanc fornacem ad quartum muru lonagum est lacus longus pedes tredecim et palmum,latus pedes qua tuo altus pedem & palmos tres. asseribus undicu munitus ne terra in cum incidat: in quem altera parte per fistulas aqua innuit, altera eandem, si turbo fuerit existractus,terra sorbet. In huius lacus aquam coiiciuntur panes aerei, a quibus

argetum & plumbum sunt separata:prioris sornicis pars prior partim clauis di solet sore ferrea inserius lata sex pedes & duos digitos,superius aliquanatum rotundata,altissima parte, quae media est,alta pedes tres & palmos duo os . Composita uero est ex serreis bacillis & bracteis, ad ea filis item sereris

xis.Bacilla numero sunt septem,tria transuersa,quatuor statuta quorum

quod latum est duos digitos, crassum semidigitum: sed infimum transuersum longum est pedes sex, dc duos palmos medium eandena habet longitudinem, supremu incuruatum media parte altius est,atch sic longius atris duis obus. Statutorum aliud ab alio distat pedibus duobus: quorum utrunq; extremum altu est pedes duos & totidem palmos media uero, alta pedes tres& palmos duos, ex supremo transuerso curuato extant, & foramina habet, in quae inclusi sunt unci catellarum longarum duos pedes quarum supremia elli inclusi in unum aliquem annellum tertiae catellae:quae extensa tigilli

437쪽

42α DE RE NE TALLic Acan ut aliquantum excisum complestitur,& ei circumuoluitur, rii usu deis misci uncus uni alicui ipsius annello inicetus haeret. Tigillum autem lon, ouna pedes undecim,latum palmum & digitos duos,crasium palmum claso ferreum axem in proxima trabe infixum uoluitur. Posteriore parte secretim habet clauum: qui longus palmos tres,& digitum per tigillum,qua subit sub trabem penetrat: & ex ipsa extat altera parte palmu R digitos duos, altera dioitos tres, qua perforatus cst, ut armelius in eo infixus, ipsi obitet. ne ex tigillo excidat: nam ca pars uix crassa est digitum,cum altera teres crassior iit dioito. Is clauus cum soris demittitur sub trabem subit,ec facit ut ibi retenta pmrsus n5 decidat. Idem obstat,nc ferrea lamina quadrangula quae ante ipsum complectitiar tigillum,& cui inicinus est annulus longi unci, de capite decidat. Catenae autem serreae,longae pedes sex, infimus annulus inis clusus est in annulo fibulae utrinq; in dextrum fornacis parietem avitae, replumbo in foramina insit , sirinatae. Vnctis uero superius ex annulo penadens in uno aliquo annulo,cum foris attollitur, includi solet: cum demitti,tur,& ex eo eximi,& in supremum imponi.

Parietes A. Fornix prior B..pernix pofiterior c. Hunu

in mus parte caua D. HAria interior E. Foramina F.

Poris ferrea M. Becilla tran aersa N. Bacilla statuta o.

Tertio

438쪽

Tertio die magister aggrediatur opus principale perficere. Primo tot carbones. 4t capit alueus,in folii, quod est ante socii, cossciat, & prunis, ad eos bdditis,accendat: Candentes carbonibus n panes iniectis batillo ferreo suN x perim

439쪽

Cum autem panes Athiscentes fuerint torrefacti,magister forem do, litodixi modo subleuet: repagulum qiioch conto uncinato , in eius ansa inclu Hso ex dextri muri foramine trahat in foramen sinistri atw inde retractum reo ponati tum contis uncinatis ipse & magister ex trahant panes fa thiseentibu et ioppositoqunox de lateribus detrahat panes sathiscentes . diis aut qui tsi altus palmos duos,latus totidem digitos, crassus unum: eius manubrium ferreum sit longum pedes duos, ligneum undecim. Sunt etiam ipsis r.istri hi dentes,quibus torrefacti panes extracti trahantur ad latus sinistrum ut se cipe prehendi possiat: eorum dentes cuspidati existant alti palmos ducis sati totidem digitos,crasi; unum. Eoruti de manubrq pat s serrea fit longa pesdem lignea pedes nouem. Panes torrefactos. magistro Sc ministri; e so eo exemptos alii forcipibus prehendentes in lacum quadrangulum, aqua sere plenum inissciat. qui forceps longus sat pedes duos & palmos tres. Eius ina, nubrium utrui in teres & digito crassius, posteriore parte ad latus xxoa exstet palmum S digitos duos: utracp chela priore parte lata sit sesquidigitum& acuta, posteriore crassa digitum, deinde paulatim tenuior. Hae cidira coeo Diit pars caua sit, lata palmos duos & totidem digitos. Panes autem torrefieti qui stillant aere statim in lacum inissciendi non sunt: quod dissiliant & tonitru instar sonitum reddant: tidem panes rursus ex lacu, duobus asseribus transuersis, in quibus stent operam, superiniectis ipsi, sorcipibus mox exis mantur quanto enim citius ex eo fuerint exempti, tanto sicilius ex ipsis aes, quod cinereum colorem contraxit,decutitur.Postremo magister spatha lx, teres adhuc caletes de foco parumper levet: ea longa sit palmum & digitos duos inserius acuta & lata palmum & digitum superius palmum: qua mainnubrium uersus fiat teres: cuius pars ferrea sit, longa pedes duos, lignea seoptem & semissem.

tria: i

440쪽

Quarto die magister primo extrahat spinas,quae inuqs subsederunt: hae

magis diuites sunt argenti quam quae consediae sunt,cum stannii ab aere sea cerneretur.Etenim panes torrefacti stillant aere pauco, sed reliquo stanno sere toto,ex quo spinae costant: certe quiderii aeris torrcsacti centupondio ae Oenti tantumodo semucia remanere debeat, interdum drachmae tres rem nec Deinde torretastor de lateribus metalla, quae ad eos adhaerent, malleo decutiat,ut recoquatur. Alia uero lateres sub pila subiectos cotundant & latient:aes & plumbu sic cita collecta recoquatur: magister, cum has res aues stas in suis locis reposuerit,opus diurnu perfecit. At ministri panes torrefictos proximo die ex lacu exemptos truncis quernis impositos primo malo eis teretibus percutiant,ut aes cinereu de ipsis decidat: deinde eorunde partia foramina,in quibus ide aes inest,malleis cuspidatis excavet. Malles tereates Iongi sint palmos tres & digitu: quom altera pars sit teres,& lata ac cras. si duos digitos:altera quae acuta sit lata digitos duos & dimidiu. Mallei uero cuspidati,cum eande habeant longitudine,quam teretes,altera parte sint cuspidati altera acuti. Sed cuspis ex quadrangula superiore parte paulatim

fiat tenuior.Haec aut est natura aeris,ut, cu torretur,colore cinercu cotrahau quia uero tale aes in se continet argentum recoquatur in primis sornacibus. Lacia A. Asber B. FOreeps c. Panes rure iniex lacu ex tradu D. TnowM L. Hallem teres P. Halleas c tuam G.

Deri

SEARCH

MENU NAVIGATION