장음표시 사용
261쪽
m inibus etiam malis, sed etiam brutis animalibus, omhinde si e vitiosium t propterea quod hoc communi appetitu, quodammodo tacite fatemur est. adhuc aliquod aliud praastantius bonum:quam sit illud, quod ipsis adest etian, si, quodnam illud sit,i norent cui d reso A.' Platonie; rid alteru e
Gηλῆ' ηεῖ Platonici negant id continuo bonum esse, quod mala opponitur: quia interdum etiam malum malo opponitur: που -- ut in virtutum extremis, avaritia prodigalitati: atque hoc νης modo voluptatem posse opponi dolori, tanquam malum
uid ad h.ec Arogoteles 3ου iη Afistoteles eam refutat jῆ eis M. Si voluptas dol0', ri opponitur, ut malum malo: aeque est mala & fugienda sicut dolor. Sed Platonici voluptatem non ita sugiunt, ibηρ μ' cui dolorem. Ergo non videntur ita eam opponere dolo'ri, quemadmodum malum malo opponitu P.
Platonici hoc quartum argumentum retorquent con tra Eudoxum : & ex eo probant, voluptatem eam ipsera ob causam non posse dici summu in bonunt: quia accessio lne alterius boni, potest fieri optabilior. Nam i amum bonum dici id, quod nullius boni accessione potest fieri melius & magis expetendum. Euid ad haec Arisoteles 3 Aristoteles negat hanc definitionem imini bolii competere ei bono, quod hic inquiritur. Nam si sit in mum est, quod non potest accessione alterius boni heri melius &optabilius: igitur in rebus humanis nullum erit summu in bonum. Quia omne bonum humanum , potest alterius boni accessione fieri melius & magis expetendum.
262쪽
uibus arriamen/ιs Platoni, probare ςotabant Soluptatem nonposse Hri BONu M. Vatuor praecipue argumentis Platonici oppugnabant ύ alta voluptatem. Quoriis primum fuit tale. Omne bo--συν num est qualitas. Voluptas non est qualitas. Ergo Volu- ποιοτήιτυν Ptas non est BoN u M. ἐς ν: uiae resondes ad se argumentum e
Major propositio est falsa. Non enim omne bonum qualitas: Exempli gratia, D sus, Mens, Beatitudo. Medio critas. Actio virtutis, laut Bosu M, & tamen non iant qualitateS. Quφ est alterum argummium Zomne bonum est finitum. Voluptas non est definita: quoniam recipitinastis & minus. Ergo voluptas η'
non est BONuΜ. Vu/ae resondes ad hoc argumentum λPrimum, Nego minorem propositionem : neque enimvmnes voluptates recipiunt magis de minus: sed tantum Voluptates corporis . quae habent aliquid doloris adminium. Deinde nego probationem minoris: Ea omnia indefinita esse: quae recipiunt magis & minus. Nam etiam
actiones virtutum in concreto consideratae recipiunt magis & minus:&tamen non sunt propterea indefinitae. Ali enim aliis sunt fortiores justiores, & temperatiores &c. Item ianitas recipit magis & minus,tamen est definita. suod est ternum argumentum lomne quod revera bonum est , persectum est. Volii. τε pias non est perfecta quia est vel motus, vel generatio. ED ταγοηθὸν go Voluptaν non est B Num. Vibram
263쪽
ῆ ς' Nego minorem propositionem eju1que probationem λε' Voluptas enim neque motus est, neque generatio. Non ea lmotus: quia ei neque celeritas competit ratione actus ' fruitionis. Non est generatio: quoniam per generationem substantia aliqua nova generatur , ex corruptione prioris: Sed per voluptatem nulla substantia generatur
c e generationem 3λέγουσι Solutio. Voluptas non est ipsa repletio indigentis na-b Qta tutae: sed potius ipsam repletionem comitatur. Praeterea λυπυ D- non omnem voluptatem antecedit dolor, ex indigentia λιμ: ortus: cujuslinodi sum voluptates mentis: item quoruundam sensuum,ut visus, auditus & Odoraturi uodes quartum argumentum Z
-ἰς οτῖs Quod turpe est&probrosum, non potest dici Bo Nu M. αροφερον- Voluptas est talis. Ergo voluptas non potest dici Bo
πο Cuid ad hoc a umentum resondes Primum nego id, quod turpe esti& probiosium possisimpliciter iucundum dici: quoniam solum malis di insprobis hominibus te esse videtur. Deinde nego, de voluptatibus per se dici, quod sint turpes: sed tantum pCr ac
cidens:quatenus ex rebus & actionibus turpibus percipiri. tur. Praeterea, etiamsi aliquae voluptates sunt turpes, tamen sunt etiam multae honestae & bonae quae non possunc numero bonorum excludi. . a , . AVI ment. res taturEudoxie nis qN, -- e . Eo Ler in irμαλι, omnes seolusiis es esse bonos,
264쪽
argumentis ostendi potest. Nam si ea vera esset: sequeretur inde Prim lina,Nullum esse discrimen inter eam voluptatem,quam adsert adulator: & eam, quam adfert ami cus,& vir bonus: cum tamen illa sit turpis, haec vero honesta. Deinde sequeretur,vitam puerorum, quae delici js abundat, maxime esse expetendam. Tertio sequeretur,' quodvis turpe facinus committendum esse, si conjunctam habeat voluptatem. Denique sequeretur, voluptati S cau-l sa cuncta e . petenda de suscipienda esse. Atqui multa propter se expetimus, ct suscipimus, nulla voluptate impulsi: ut videre,audire, edere, bibere,laborare, peregrinari: & s. . miles actiones: quae licet interdum quoque habeant aliquam conjunctam voluptaIei . tamen non propter eam suscipiuntur.
Dixi ante seoluptatem non esse motum. aut gen
probari Vbd voluptas non sit motus,& per consequens neque χ' δὲ ὲm ,
generatiorid tribus argumentis Aristoteles hoc loco η πώA, mconfirmat. Primum est tale. Nullus motus, execpto mO- υι- φα-
tu circulari, quovis tempore est perfectus: quoniam requi--γε rit moram aliquam temporis,donec pervenint ad suum si- πέ' αν: nem. Voluptas autem quovis tempore ei perfecta: quia est simul & semel tota : neque opus habet accessione alte rius rei,ad sui perfectionem. Ergo voluptas non est motus. Quod es alterum argumentum λOmnis motus fit in parte aliqua temporis. Voluptas 'autem fit momento, quod non est tempus. Ergo volupta non est motus. UM τῆμη uod est tertium argumentum tMotus ex numero earum rerum, quarum partes pos- έ si παν-l sunt segregari & a se mutuo se ungi. Volupta. non cst tale τω, ιαῶτα quiddam . cujus partes pollini sejungi: sed qst totum im histi ;Paratibile . . Ergo voluptas nQn cit inQtus. ε
265쪽
Voluptas est perfectae operationis, subsequens signu
Quam seocas perfectam operar onem 'Quae proficiscitur a facultate optime deposita & agit. βλεως - πασης objecturi, aptime disposituro. Ex tali namque actione a. .- τὸ gens percipit apud animum sutura aliquam voluptatem: Mi Psον; quae signum est perlectae operationis. nurum act onum ψοί ras cocourperfectio 'κν. - πα- Actiones sunt 'triplices: vel enim sunt 'MeIM, o νγ - est, contemplationis rerum divinarum, coelestium, aeteεςiν narum & necessaria rima: vel sunt τῆς at οἱαψ ratiocina κλγη: tionis, fle deliberationis de rebus agendis: vel sunt τίνα id ηι ι i. i. e. sensuum, qui versantur circa singularia. Omnes
hae actioiles judicantur este perfectae , hoc quasi signo Quando agenti sunt jucundae. Sed quo pacto voluptas 'tacitur essesignum
perfodia operariouu 3 'nia: voluptas semper comitatur persectam Ope Io ι, ν. rati em, tanquam accidens quoddam inseparabile: vel uia. 44οου, vi Aristoteles inquit,ωe imo' et: πιλο . Qti' madioqdum sanae operationes sunt signum cinitatis, a qua pro oscuntur: ἡ ω , venustas corporis est indiciumν τῆς μημης, id est, florentis aetatis.
Quam Hu vosi fas est in actionibus t Ves. η' ὐ Tamdiu voluptas cst in actione, quoad facultas ancitis dc objectum circa quod actio versiatur, fuerint Optiis H, dii polita: quod sit vero defatigantur & languescant: necen ., ὴτὸ si te est Ctiam ipsam voluptatem imminui. Atque haec ejam causa est : cur nulla voluptas sit perpetua, sed Paultim evanescat.
266쪽
Quare ea, qua nasea sint,inis Ο ὐehementius d lectant, quampo gea tQuia in res novas animus manis intentus est: & facultas ενιαθ τε agendi est adhuc integra' quae postea paulatim fatigatur & infit remissior. ονταἔQuare non solam homines,sed ta omnia animauearantopere expetune seolupratem Quia omnia amant vitam, ac propteream quoque a φρεγεδ bmant Voluptatem : quae videtur vitam quasi perficere; της ηδονῆς quandoquidem etiam ipsa vita, est qhuedam actior unde . Rae ηοῦ Cic. lib. 1. denat. Deorum ait: Is qui nihil agit, esse omnino non videtur.
Sunt ne omnes seo ptates uniusmod. 3
MInime . sed plures sunt earum disserentiae uoue spe
O rhus argumentis progat oteles solus Areusserae interse d erre 3 Duobus praecipue t quorum unum sumitur ab earum proprio subjecto, cui insunt . alterum ab earum esse ista Pone Fr mum argumentum pSi persectae actiones, quibus inest & quas semper com ἱ-tatur aliqua voluptas, quam agens inde percepit, specie differunt: igitur etiam hae ipsae voluptates specie inter se sunt diversae. Sed antecedens est verum. Ergo. Assumptio declarari potcst exemplis, Nam operationes mentis, veluti sunt intelligere,ratiocinari, meditari & smiles, 'ecie disterunt ab operationibus sensuum: cuiusmodi sitne videre,audire, gustare & reliquorum sensuum : quae etiam ipsae inter se specie disterunt. Eodem modo operationes naturales specie disserunt ab operationibus artificialibueti
267쪽
sunt diversa,ut animal,lignHiri, lapis, arbor, Ic. Item ὀ imus, statua, pannus,gladius, olla, mens a & caetera sunt opelaea specie diversa.
am 3 Quorum effectus specie disserunt: ea ipsa quoque spi
λφε τη. v. cie disseri int. Sed voluptatum diversi sunt specie ess- φ ν η ctus. Ergo etiam ipsae voluptates specie differunt. Minc γνοῦ declaratio. Etenim quam actionem propria Voluptas lmovet, ac perficit: eandem aliena voluptas impedit, aquasi perdit.i Maesens eroo ζoluptatum H ὐ sonas hae loco noran vi
iquas ἀψisones habuimis p Voluptates commode distinguuntur secundum acti
σῶ, b r nes, quibus ita sunt cognatae, ut etiam videantur qui bie ,νrνοιῶ, da melle εργο M. Primum enim, quemadmodum acti ἔοι κώα: nes aliaesunt honestae, aliae turpes, aliae intermediae: ita ijam voluptates aliae sunt honestae & expetendae taliae tur; S fugiendae: aliae mediae naturae. Deinde, quemadredum operationes mentis puriores sunt , operationibsensuum iv corporis: & ipsorum quoque sensuum opetiones aliae aliis sunt puriores: secunduna sensuum puritem: ita etiam voluptates,quae istis operationibus sunt ignatae aliae aliis sunt puriores. Hinc existit haec divis quod voluptates aliae sunt purae & sincerae: quae nihil lbent admixtum turpitudinis, aut doloris: aliae autem i.pure & mixtae: quibus etiam inest aliqua vel turpitu, et molestia.
λὰρ γ Est etiam alia voluptatum divisio, desumta a dissei in ἐμάς, tia animalium: quorum cum sint diversae naturae & c, . tiones : etiam diversas sedi intur Ac percipiunt voluptaoo,. .. Ηinc ergo Voluptates aliae dicuntur humanae, quae ho--ὰι uio naturae conveniunt: aliae beluinae quae beluis coi nil
268쪽
niunt: quarum riusim tot sunt disserentiae, quod sunt earum species. Aliae enim aliis rebus delectantur: hinc dicitur leonina, equina asini ina, canina,lupina voluptas: qua leones equi,asini,canes, lupi delectantur: & sicae taeteris. Est etiam humanarum voluptatum maxima varietas: pro dive state temperamentorum aetatis, sexus, conditionis & aliarum circumstantiarum. Non enim eadem delectant senem, quae puerum,aut adolescentem: virum quae mulierem: Theologum quae militem, aut mercatorem sapientem & doctum, quae insipientem & idiotam: non denique eadem delectant virum bonum, quae virum malum & improbum tu ranta autem solutarem Ua etare, quaenam sunt vera oe his manae voluptares nominauri 3Verae& htuna nae voluptates eae solum sunt judicandae: quibus vir bonus delectatur: qua. nimir in percipit eX actionibus vi tutum.
Quia solius viri boni iudicium est verum & rectum: proficiscitur enim ex virtute: quae rerum & actionum humanarum verissima est mensura. Praeterea, quia actiones virtutum sunt solius hominis propriae: ideo etiam volupta tes,quae illis sunt cognatae proprie humanae dicuntur. Caeterae vero voluptates, quas ex aliis rebus, vel actionibus vir bonus percipit: veluti ex cibo, potii, ludo & similibus: ea sunt communes partim cum aliis hominibus: partim et-jam cum brutis animalibus.
CAPNΤ VI. Quid ad exirems m agri Aristoteles in his libru 3D Epetit quaedam de Beatitudine, quam ab initio dixi
269쪽
nem: unam ratione principit: quatenas movet ageni maut actionem aliquam suscipiat: alteram ratione exixen quatenus agensivam actionem ad eum dirigit&in eodem terminat. Eodem ne modo siccisura ιeantu em . ferate '
libro de felicitate tradita sui Non. Nam quae in primorunt pertinent ad felicitatem Practicam: quae cist ic dum externam & civilem vitam: & comparatus ac ibus virtutum moralium. Quae vero in hoc ioco zra tur: pertinent ad felicitatem Theoricani: quae est sedum mentem: ad consistit in contemplatione ieruInnarum & ccclestium Consi r ne beara udo hominis in si habitu, an secro in Atiqua operarione, seu actιone tBeatitudo non eri sonenda in sola habitu: sic
quando quidem nihil impedit , quo minus etiam tsint habitarint quo praediti COVocas er o Doratem hominis ιn ut 1 - . do crat,one λMaxime: ct quidem in operatione per sic expetendique seria. Guare in operar oneper se expetenda ξ .
Quia beatitudo est bonum αὐταρκει id est, sci Pintentum, atque perfectum : quod neque ad aliad reqnequc ullo alio bono extra se, ad sui majorem. comdationein indi Set. . ci
270쪽
uare in operat one ferari potii feDcitare m hominis ponis quam in operatione ludicrae quae rabnen viditur
νηδερ ι Ha,ere ροί eatu ZPrimum, quia vir bonus serias actiones praesert ludicri' ictionibus. Deinde, quia beatitudo est ultimi s ianis ie-im numanarum, cujus gratia omnes omnia susci primi Jeagunt: quod si eam poneremus in ludicra actione: s. queretur homines ludi C: joci glatia natos es e,&eorum caasa debere omnes labores & molestias suscinere& su linere:
triti. Em: irius.au hem est res serra, non ludicra: igitur etiaeatitudo non in ludicra actione uos meth Ad haec, quiae Nietzaomi bc nutri optimum p eli anti iiiiiiiiin: ideotiamet. prael. antiore alii0ne est collocanda. Certum au-rm est. ei. Onc, se ias piis alatiores csse ludicris actionius: quia tribuuntur prae stant ora homini, nempe viro b O- O, in tu ea tac pari: nominis,nimirum rationi. Deni-Γque, si dea trido cc mJ Jeret in actionibus ludicris: tum: rvorum , ita beata et ''t censenda: quia etiam in ipsiis la-wiabus inter se iudinu ct jocantur. Obllcctio At perentes, magnates, ἀψires, oesim/ses. μι se si o beari e ejudicantur majoremfere par-r- u res fra cunt m Iudas, oejocis: ν ιtur seiritu: δε horas hominis m ludicris actionι ου consistere Zi Solutio. De beatitudine hominis non est statuendum X agnatum & divitum opinione, aut factis : quia plexumqtae judicium habent corruptum & depravatos mo- ις , propter malam educationcm & sium mam vitae licentiam: qua voluptatibus corporis ita sese addixerunt & con tam maiunt: ut veras & sinceras animi voluptates nun-
uam degustatini: ac propterea de illis sincere judicarei possint.