장음표시 사용
101쪽
tionem, &denovo recipiat illud, ut contingit in creatis. Tandem dici potest, intellectum elle completum, & omnino actualem in sua linea, quin exprimat intellectionem productam, cum divinus intellectusta sic productivus. verbi divitat, quin compleatur Per verbum productum
xamquam per actualitatem - , . l
Qbji. 3. Vt intellectus divinus haberet ratio- neri Potentiae ex Parte rei conceptae , & non1blum ex mamo nostro concipiendi res divinas per similitudinem analogicam ad creatas , debe-oret esse fundamentum in Deo, ut illius intelle- lectus conciperetur per modum principii , &causae i uentis in divinam intellectionem ue sed non est tale iundamentum in Deo : ergo &c. Major constat ; de ratione enim p'tenuar. intellectivae. est, influere per moduni principii &cauta in actualem intellectionem. Minor a tem prob. In Deo non es: fundanientum , .ut
illius intellectioni aliqua imperfectio a hobis tribuatur; sed concipere intellectum divinum uecausam intellectionis, & hanc ut ab illo causatam, est c9nespere eam ut imperfectam 1 M- pendere enim & causari , maxima impersectici est: m Contan. Non minor impersectio' est, intellectionem. divinam tae ratione nostra ca fata ab intellectu, quam ratione nostra eum
4llo componi ; sed in Deo non est fundamentum, ut ratione nostra Dei intellectio cuni intellectu
componatur 3 alias Deus essed capax composi
ionis Μetaphysicae, quae actui Puro repugnat t
, . Resp. distinguendo majorem . Ut taberet rationem potentiae productivae & causativae, concedo majorem: operativae , de qua dictum est supra, nego majorem 3 nam potentia Physicὰ
productiva influit in actuni suum, qui ab ipsi
met potentia realiter distingustur; at potentia operativa non sic se habet , quia non producit
102쪽
sicut rationalitas est radix risibilitatis: undell- cet in Deo non sit land en , ut intellectus sit principium productivum intellectionis essentialis, eu tamen iundamhntum, ut sit princupium operativum, seu radix intellectionis, cum intellectio non emanet immediate ab eflentia, sed ab intellectu, ut ex dictis constar. Ad probationem concedo totum , cum arbumentum impugnet, intellectum esse causam intellectionis, quod nos non concedimus. Ad confirma' tionem, concedo etiam totum ' sumentum,' quia nos non intendimus, quod fiat compositio ex intellectu & intellectione, sicut nulla fit ex essentia δι attributis , licet attributa fluant abessentia, sicut intellectio ab intellectu. Obji. . Proprietates tam in Deo, quam ine eat is nullum principium agnoscunt praeteressentiam cujus sunt proprietates: sed intellectio est attributum divinar essentiae: ergo immediate fluit ab ipsi, sicque intellectus non est, potentia respectu intellectIonis. Respondeo distinguendo majorem. Proprietates nullum principium mediatum vel immediatum agnoscunt praeter ellentiam, concedo; immediatum, nego: nam intellectio non emanat immediate ab essentia , sed est operatio intellectus emanantis ab estentia ; ut suadet
D. Thomas in I. dist. 7. quaest. I. art. I. ad 2. ubi ait, Inter essentiamst reationem eadit virtus
media, scilicet intellectus , ut docet Scotus quodlib. I. g. tertia ratio sumisur. Ubi ait, Omnis actus intelligendi vel naturaliter praeexigis sitellectum eujus est, habentem proprium actuale esse intellectus, vel saliem eoexigiι . Ratio Doctoris est, quia Omnis aiatis est posterior, ideo
103쪽
An in disino intellectu Didietur ratio peciei habitus ξ
in Uo hie examinanda sunt, ut patet in titulod quaestionis ; at inter nos & Gonet. non est controversia nisi quoad secundum , Pro cujus notitia advertendum est, habitum tripliciter accipi posse. I. pro ultimo priaicamento. X. pro quialtate difficile mobilia subjecto. 3. a xem pro qualitate qua prompti efficimur ad exeundum in actum; in quo sensu habitus scie riarum accipitur. Dico. I. Salvari in Deo rationem specieii helligibilis. Prob. Ratio speciei intelligibilis nullam imperfectionem importat in Deo: erso est illi eoncedenda. Prob. antecedens. Ratio spe- ciei intelligibilis convenit essenti aedivinae respe- ctu intellectus beatorum , ut dicemus in tracta- . tu de visione Dei ergo non repugnat Deo. Deinde essentia divina per modum objecti de speciei intelligibilis movet intellectum : ergo datur in Deo ratio speciei intelligibilis. . Dico a. Rationem habitus esse in Deo. Ita Scotus in I. dist. 8. quaest. 2. g. ad quaest. in fine. Prob. I. ex Scoto citato, dicente: Intelligere Dei esse substantiam ejus , habitum . sentiam: ergo in Deo datur ratio habitus indi, stincta ab intellectu, sicut ratio potentiae. subsumo: sed datur ratio potentiae' in divino intel- lectu respectu intellectionis essentialis , ut probat quaestio praecedens: ergo datur etiam ratio
Prob. r. Scientia seu intellectus per modum habitus, resipectu divinae intellectionis absque ulla distinctione, est perfectio simpliciter uinis Plex: ergo eis admittenda in Deo. Prob. ante-
104쪽
cedens. In quocumque supposiW melior est ipsa, quam oppositum ejus, quia facilitas adactum est melior tarditate ; sed ratio habitus, idem est, ac facilitas qua intellectus promptus esseitur ad exeundum in actum: ergo ratio hambitus debet concedi Deo , nulla concessa distinctione inter intellectum & habitum . Tandem actus ab habitu proveniens est persectior, eluam actus non proveniens, ab habitu.eum ille sit isto securior, & objecto consormior: ergo ducendum est, divinum intellectum habere rationem habitus respectu intellectionis.. Resp. Gonet. distinguendo majorem. Habutus estentialiter importat in potentia facilitatem
ad actum , provenientem ab extrinseco , conce di t majorem: Provenientem ab intrinseco , negat m ajorem & consequentiam : acilitas enim
inquit in ab extrinseco proveniens , non est Pe sectio simpliciter simplex , eum praesupponat essentialiter in potentia quam perficit, aliquam impersectionem, nempe dissicultatem quam vincit, aut improportionem quam tollit; utcqnstat in potentia visiva , quae quia est de se s . cilis & proportionata ad videndum , nullo egee habitu ad eliciendam visionem . Unde salsiun. est, quod melius sit talem 'sacilitatem habere, quam non habere ; persectius enim est habere ab intrinseco lacilitatem ει proportionem adactum, quam ab extrinseco. Contra: salsium enim est, quod de ratione habitus a potentia indistincti ut importare inpotentia facilitatem ad actum, provenientem ab extrinseco , cum semper ab intrinseeo proveniat; v. g. intellectus Angelicus est promptior ει facilior ad actum, quam humanus; sed hujusmodi laeditas provenit ab intrinseca perfectione, & exmatura Angeli: ergo facilitas adactum non semper provenit ab extrinseco s& ideo est persectio simpliciter simplex : u de habitus considerari potest in duplici statu .
105쪽
a. prout distinguitur a potentia cui datur ad vin-eendas difficultates , rei ad tollendas improportionei' quas potentia habet circa objectum. Σ. proud ipsemet est potentia entitative , non quatenus potentiaeest, sed quatenus est activa, ae saeilis Dactum operativum . In revera habitus non est persectib simplicῖter sim- Plex, cum praesupponat in potentia quam perficit , aliquam impersectionem, nempe difficuleat 3; at in x. sensu est persectio tum quia sic habitus est indistinctus entitative:a potentiae; tum quia nullam imperfectionem tollit ab ipsa, sed significat tantiim persectionem puram, vel augmentum persectionis, ut patet in exemplo allato de intellectu Angelico : ergo ratio habitus in sensu explicato debet competere Deo, clim sit persectio nullam impersectionein
. Obji. i. Gonetus: Ratio habitus saeponit ratiodem potentiae , cum sit ejus determinatio, &cum quilibet habitus. ordinetur ad praestandam proportionem vi facilita em ad actum; atqui
satio potentiae non reperitur formaliter in intellectu divino, sed tantum eminenter z ergo nec ratio habitus 3
Resp distinguendo majorem. Ratio habitus
supponit rationem potentiae productivae aut receptivae actus, nego majorem; o rativae , concedo majorem. Similiter distinguo minorem:
Rati' potentiae productivae non reperitur foran aliter in divino intellinu, concedo minorem'; OPerativae, nego minorem, ut patet in quaesticine Praecedenti: unde nego consequistiana , de
ratione habitus in sensu explicato supra. oeia habitus, de quo nos loquimur, non est forina extrinseca distincta a potentia, seu ab intellectu, nec est propter desectum, vel imperfectionem fotentiae respectu Deilitatis obtinendae; sed est
ipsamet tacilitas potentiae...Obji. i. Habitus est actus medius inter po-
106쪽
tentiam & actum, ut docet D. Thomas: unde habentes habitum dormientibus comparantur: sed actus medius inter poten iam & actum imperfectionem potentialitatis importat, &actui puro repugnat: ergo dc ratio habitus . .. Resp. distinguendo majorem. Habitus acquisitus seu ex. repetitis actibus generatus mediat inter potentiam & actum, concedo majorem rHabitus ab ipsamet potentia indistinctus, non quateni' est potentia, sed quatenus est natur liter facilis ad actum , nego; majorem ; nec de isto intelligendus est D. Thomas. Ita concessa
minori, nego consequentiam , cum habitus non mediet inter potentiam & actum, ratione idem. titatis quam dicit cum potentia. Sicut v. g. de
ratione iseciei intelligibilis comparatae , & ab objecto distinctae, est mediare inter objectum
S potentiam, ut patet in creatis: tamen datur
in Deo ratio speciei intelligibilis, & imprest, ,
utdocet Gonet. quin laetec species mediet inter divinum intellectum & essentiam. Ita similites erit in Deo ratio habitus , quin mediet inter intellectum & intellectionem. Obj. ultimo. Habitus ex sua ratione formali supponit potentiam impersectam in linea potenti F: ergo non potest in Deo formaliter re-Periri. Antecedens prob. Habitus ex sua rati ne ordinatur ad praestandam potentiae virtutem, proportionem, 'el facilitatem ad actum: ergo supponit potentiam de se carentem Virtute . vel 'proportione cum actu , vel facilitate ad illum :
sed potentia carens virtute, proportione, a re
facilitate ad actum, est imperfecta: ergo habitus ex sua ratione formali supponit potentiam imperfectam. Resp. distinguendo antecedens . Habitus adveniens potentiae ab extrinseco supponit Poten tiam imperfectam , concedo antecedens ; Mabi tus ab intrinseco proveniens, seu habitus filmPrus Pro ipsamet facilitate naturali, quam habes
107쪽
ad alium, supponit potentiam. imperfectam, nego. Similiter distinguo probationem: Habitus in I. sensu ordinatur ad praestandam potentiae virtutem, &c. concedo. In a. sensu, seu sumptus pro ipsemet facilitate naturali indistincta a eotentia, nego antecedens & consequent. cum
habitus sic consideratus nullam supponat impe sectionem tollendam , sed sit ipsamet persectio quam potentia habet . Dices , Species intelligibilis in Deo est omnino superflua ; cum essentia divina sit praesens intellectui divino, sitque illi persectissime unita in esse intelligibili: ergo est rejicienda illa sip elei ratio, licet nullam involvat imperfectionem in suo conceptu sormali; quia quod est superfluum,non est admittendum. P ego antecedens.
ia ratio speciei intelligibilis non est quid di-
sinctum ab ipsa essentia; est ei connaturalis sicut ratio radicis, aut ratio objecti: ergo licet nullo alio indigeat, ut sit praesens intellectui divino , potest habere talem conceptum speciei intelligibilis absque ulla indigentia, aut si e fluitate; cum indigentia & superfluitas sint de te accidentaliter adveniente subjecto: omne enim intriniecum S proprium in re, est ipsi neces.
Inees, iteririn. Mimus speciei intelligibili, est determinare potentiam intellecti ram ad imtellectionem , ut docent Philosophi in libris de anima; sed intellectus divinus est ab intrinseco determinatus ad intellectionem divinae essentiae 3 alioquin esset indisterens , nec ab ipsa essentia primario specificaretur, quod est salsum: ergo ratio speciei intelligibilis est nulla& superflua in Deo. Distinguo majore Μunus
princip*e& primarium speciei intelligibilis est
determinare potentiam a1 intellectionem, nego majorem; Munus secundarium, concedo maj rem; & conc*sta minori, nego consequentiam: semper eam manet munus Primarium Syri .eipam
108쪽
cipale , quod est reddere objectuin praesens p . tentiae intellectivae: ergo ratio speciei intelligibilis in Deo non est superflua, sed competit ejus estentiar, sicut ratio Potentiae competit ejus intellectui.
Guodnam sit objectum formale ct primm
rium , tam motivum, terminat L. vum divini intellectas r , Duo, Objectum Armese motivum divini
intellectus esse solam divinam eiantiam, distinctam sotmesilex a xelationibus & auri butis. Prob. Illud est objectum Primarium &motivum divini intellectus, quod habet per se primario & immediate virtutem motiv in ejusdem ; sed edentia diviva ab attrIbutis distincta, sic se habet; ergo est objetuum motivum d ubni intellectus. Prob. minor: Intiaeetus -divionus est infinitus in omni linea cognitionis: ergo non potest primario foecundari . nec immo. diate moveri, nisi ab objecto infinito in onuulinea repraesentationis & cognoscibilitatis; ad- qui esse ia divina sola est infinita in linea cognostibilatatis; tum quia ipsa est, quae omnia repraesentat, &in quamus omnia videt; tum ruta attributa sunt jnfinita in proprio generer umi at, utjustitiain genere justitiae Rc. nec infestant essentiam, cum ipsa sit omnium a tributorum radix & origo r ergo essentia sola habet per se primario & immediate virtutem motivam divini intellectus . .
Conis. Nihil aliud statui potest pro objecto
motivo divini intellectus. Prob. antecedens: Si es et aliquod alia maxime attributa ab eisentia
vivina sorinaliter distincta , vel attribui iunci
109쪽
eum essentia . . Non primum, quia ellentia est prior attributis, Prioritate praestippositionis , cum sit eorum: fons & origo , S consequeliter - debet pri us inovere intellectum divinum, quain attributa : nec secundum, quia attributa non sunt de conceptu formali essentiae divinae , ut probabimus in disputatione sequenti: ergo cum eam aliquo inqdo supponant in lineat essentiae,& habentem omnimodam virtutem motivam,
impossibile est , quoin simul .cum ipsa , per se
primario, & 'immectate moveant 'Intellectum
Obii. I. Attributa ab essenti a divina se , liter clistincta foecundant divinurri intellectum, eumquomovent: ergo sunt objectum primario
motivum & terminatiVum. . Prob. antecedens:
Attributa sunt formaliter infinita S erg'habent virtutem movendi divinum intellectum. Prob.
consequentia. Ideo creaturae & divinae relati nes nequeunt movere divinum i tellectum , quia carent infinitate, ut colligitur ex ScMόs: ergo attributa quae gaudent infinitate,/ rhovent divinum intellectum. ' Resp. negando antecedens, & distinguendo
probationem ejus . Attributa sunt infinita in proprio genere 1 concedo ; in omni genere re-rraesentabilitatis, nego. Unde cum intellectus divinus sit infinitus in omni genere cognitionis, infinitum in genere particulari non potest ei sufficere.' Ad illud Scoti, dieo esse intelligendum de carentia infinitatis iis omni genere , qua
attributa carent ; non vero de carentia infinitae xis in genere particulari. 't .
t Obji. 2. Attributa primario terminant di i ninn infellectum: ergo sunt ejus objectum Primarium. Prob. antecedens . Attributa termi nan divinum i hielisctum, priusquno ereaturae; sed creaturae terminant eum secundarid ierm attributa terminant divinum intellectum
110쪽
Resp. distinguendo antecedens. Attributa ter minant divinuin intellectum primario, si com- Parentur cum creaturis , id est terminant divinum intellei ium priusquam creaturae conch-do :. Si coi arentur ad intellectum te inatum, id est sunt id quod primo terminat divinum intellectum, nego antecedens: Deus enim in primo signo videt essentiam divinam , in secundo tributa, & omnia quae divinae essentiae identificantur realiter , & in tertio signo creaturas: unde licet divinus: intellectus prius attingat a tributa ,: quam creaturas tamen non est inse-xendum attributa esse objectum absolute primarium , sed tantum secundum quid , scilicet
Objicies 3. Objectum motivum divini i tellectus debet esse supernaturale; alioquinens creatum nostet este obsectum ejus: sed essent a divina, an attributis & persenis praecisae, id est, Deus ut unus, est naturalis, cum naturalitercsignoscatur, nec possit invincibiliter ignotari t ergo sic non est objectum divini intellectus Privirium, sed simul cum attributis & per ssenis. Respondeo negando m orem: nam essentia divina est objectum divini intellectus sub conceptu essentiae & radicis attributorum infinitae in omni gςnere infinitatis , in. quo sensu est omni no supernaturalis , totiusque naturae intelligibilitatem excedens , quamvis Deus ut unus & ut prima causa nequeat invincibiliter ignorm i , seu quoad an sit: ergo ab attributis &rationibuVraecisa, est supernaturalis,de est simpliciter inlinita, climab ipsa fluant attributa &
Diees , Si essentia divina ab attributis iam liter distincta esset obiectum primarium divini intellectus, sequeretur, quod ipse divinus intellectus Posset videre essentiamnon visis attributi s quia objectum primarium potest attingi ,.qux