장음표시 사용
131쪽
1og DE DEO UNO. prema & independens est in persona Regis
unius regni, quam in Rege majoris partis mundi; sed quia est minus extensa, ideo Rex ille est extensive minor: sed posita omnium creaturarum existentia , plura dependent a Deo , plura per ipsum subsistunt, & plura ejus imperio subjiciuntur: ergo Deus cum creaturis est quid vivus & persectius, quam Deus solus. Confirm. Gonet. disp. antecedenti art. g.3. infert, attributa esse aequalia in gratione entis, &iaaequalia explicite, quatenua unum majorem exprimit persectionem , in 'aliud : ergo unum attributum est alio extrasive persectius& majus. Subsimo; sed si nulla esset creatura , nullum ellet discrimμ , nullaque inaequalitas inter divinas persectiones, ut ex ipso Goneto Patet: ergo Deus est quid majus de persectius
extensive cum creaturis , quam Deus solus . Τandem, mundi gubernium, creaturarum Pro
videntia , δέ animarum sanctificatio sunt actus Persecti , qui proculdubio arFuunt , imo Stribuunt Deo aliquam persectionem extrins cam , seu apud homines a quam non haberet, si
Objicies 1. Gonet. Ex Seriptura & sanctis Patribus, Isa. 4o. tota creaturarum universitas cum Deo collata dicitur quasi stilla situlae, &i omnes gentes, quasi non sint, sic esse coxam eo,& quasi nihilum & inane reputari ; sed ex accestione nihili , elie non crescit sed potius decrescit: ergo ex accessione creaturarum non augetur divina persectio. Resp. Scripturam & SS. Patres non Ioqui in sensu sorinali & entitativo , cam universitaS cI eaturarum non sit purum nihil , sed in
sensu comparativo ; cum tota universitas cre turarum comparata Deo sit quid minus , quam. gutta aquae comparata Oceano , ut infertur ex illo Psal. 38. Si fiant;a mea tanquam nιhilum an e te : Unde cum. universitas ergaturarum
132쪽
intitative & formaliter non sit purum nihil , auget divinas persectiones , non intensive, quia ipsae sunt infinitae ; sed extensife: item Oceanus extensive crescit adventitiis aquis, ει decrescit etiain extentive perpetua aquarum subinterlabentium iuga. Obii. a. Bonum creatum se habet ad incre tum, sicut punctum ad lineam; sed punctum, cum sit indivitibile, additum lineae, non facit majus: ergo nec creaturae additae Deo. Resp. negando minorem in sensu extrinseco de extensivo . Nam punctum est quid Positivum , ut docent Philosophi nostri &extra entitatem & naturam lineae: ergo addis tum lineae, cum ipsa iacit majus extensive , sicut ens abstractum additum persectionibus, a quibus abstrahitur, facit majus extensive: nam
Angelus v. g. est quid persectius, quam solumens abstractum , quidquid dicat Gonet. quia ubi sinat plures Persectiones , ibi est. majus
Objiciess. Infinitum, ex additione alicujus finiti, non potest fieri majus; sed Deus est infunitus, & creaturae istant hiatae: ergo creaturae simul cum Deo non iaciunt aliquid majus . x. Deus est ens per essentiam; creaturae entia per participationem : unde ut participatio alicujus rei non ponit in numero cum recujus est participatios ita nec creaturae in rae tione persectionis ponunt in numero cum Deo ,
ejusque perfectionibus. 3. Quando aliquid adtiditur alteri eiusdem rationis, tunc fit aliquid majus , ut si linea addatur lineae ae cietexum si addatur aliquid diverta rationis , non fit majus, aut persectius, ut si lineae addantux multa punctas sed perfectio creata est diversae rationis & ordinis inserioris ad persectionem divinam: ergo creaturae simul eum Deo non faciunt siquid majus & persectius , quam Dςu
133쪽
Resp. distinguendo majorem: Infinitum' ex additione alicujus finiti non potest fieri majus intensve, id est , infinitum non fit entitative &intrinsece majus per finitum , concedo majorem; non potest fieri majus extensive, id est ex infinito & finito non habetur majus , nego;
nam quod ex se est persectum , dum additur persectissimo , non desinit esse persectum ; &coinquenter dum comprehenditur cum perfectissimo, extra cujus naturam est, habetur majus &persectius. Sic respondendum est ad secundum Mente per essentiam, & ad tertium de persectione diversae rationis;certum est enim, quod hujusinodi persectiones non augent i tensive ens per essentiam, sed augent extensive, id est, ex ipsis &Deo habetur quid majus exte sive, quam ex Deo selo. Objicies denique : Sicut tempus additum
aeternitati non auget, nec extendit durationem
ipsius, quia omnes durationes illi inferiores, in ea eminentissimo modo conti niux ; ita Deus & creaturae non sunt aliquid persectius etiam extensive, quam solus Deus; quia similiter tota persectio creaturarum, etiam nume-xic in Deo persi stime continetur. Confirm.
Mundus silpra divinam persectionem nihil aliud
addit praeter dependentiam, limitationem, &impersectionem; sed ex additione dependentiae , & imperfectionis nequit augeri , vel extendi divina persectio : erFo creaturae additae Deo non pollunt facere aliquid majus & persectius
etiam extensive proprie. Resp. negando paritatem; quia aeternitas imcludit sormaliter & actu tempus praeiens s &ideo cum tempus praesens sit de integritate aeternitatis, non potest eam extensive perficere; Deus vero non continet actu & formaliter Creaturas: ergo Deus cum ipsis est quid majus di Persectius extensive . Ad confirmationem,
distinsuo minorem; nemit augeri vel extendi
134쪽
DE DEO UNO. II rdivina persectio intentae , concedo minorem a
De bonitate ct infinitate Dei c
bonum. Prob. omnis persectio simplicite simplex est Deo concedenda: tum quia Deus ethens omnino a se α necessarium : tum quia est fons totius persectionis 3 1 ed summae bonitas essentiesis eii persectio simpliciter simplex: in lius enim est habere bonitatem, quam quoscumque incompossibile cum ipsa: ergo bonitast est persectio Deo concedenda. Me veritas iasacra Scriptura suadetur. I. Psalm.riente te manum tuam,omnia imHebun x bonitate Sancti Patres eamdem veritatem publicant;nam Leo Papa ait: Deus e*Ms natura bonitas opus
misericordia: Ergo Deus est essentialiter & sum
Dico L. Deum esse simpliciter infinitum .. Prob. Illud est simpliciter infinitum tuo:in nullo sensu nequit dari majus ; sed nequid dariens maius Deo, clim de naturaDei sit esse enspersectissimum& praestantissimum ergo Deus est ens sinisticiter infinitum. Confirm. Si Deus non esset simpliciter infinitus , esset finitus ; cum de ratione entis ab Iuli, & quanti quantitate virtutis , sit habere finitatem. vel inhnitatem x sed non est finitus, quia de ratione entis. finiti& limitati est x habere causam suae limicationis rergo Deus est simpliciter & sermaliteri finitus Haec veritas demonstratur in Sacra Scriptura , nam Psalm. I 4. habetur: Magnitudinis ejus non est sinis: Baruch.3. Magnus non habet finem , excelsus ct immensus: Ergo Deus est
135쪽
Infinitus. Et Damast. lib. I. de fide orthodoxa est, Infinitus est Deus atque 3ncomprehensib/lis , hoe unum de ipse stercip potest , quod nimirum ipse: infinitus sit . Sunt aliae auctoritates quas
Confirmo utramque conclusionem. Deus est sua bonitate melior, atque dignior creaturis. Tum quia colligitur ex illo Psal. 38. Substantia mea ramquam nihilum ante te , & ex illo Tertu-diani lib. I. contra Marcionem, ubi ait: Deus de sola bonitate eensendus . Tum quia suadetur ratione: nam Deus creavit omnia , haecque sunt valde bona, Genes. a. Ergo necesse est, eorum causam,nempeDeum,esse meliorem, utpote b
nuin bonitate absoluta & per essentiam. Quia creatura est bona per participationem, & secundum quid. Insuper, Deus est appetibilis & ultimus finis noster , ut constat ex variis Sacrae Scripturae locis: ergo est bonus & infinitus ;dixit enim Moysi, Exod. 3. Veni , ostendam ibi omne bonum , sicque bonum infinitum . Tamdem Deus habet potentiam seu virtutem infinitam, ut probat rerum omnium creatio 3 quae,
cum ex nihilo sit, virtutem infinitam exigit in causa creante : ergo Deus est infinitus , quῖa operari sequitur esse .
De Immenssitate Dei. SUppono tanquam de fide, Deum esse lin-
mensum, & ubique praesentem ; iinde haec veritas non est hic expresse probanda, ut citius agitetur e troversa , quae est inter nos &Gonet. scilicet , an praesentia Dei in rebus formaliter & recte colligatur ex operatione
in rebus , ita ut valeat dicere , Deus est in
136쪽
loco, quia operatur, sicut valet dicere, Petrus . est risibilis, quia est rationalis. Sententia Goneri
est ammirativa, nosti a vero negativa.. Not. I mensitatem non esse ubiquitatem
seu presentiam : immensitas enim est perfe-ectio ab luta Dei , quae esset in Deo, etiamsi nulla res existeret an rerum natura ; ubiquitas vero est respectus Dei ad loca, quem Deus non his ret,si nullus esset locus replendus. Hic non suaerimus, an operatio sit ratio sormalis divinae
- imnaensitatis, ut patet ex notabili ; sed an sit ratio formalis ubiquitatis , seu praesentiae Dei
in xebus Nol. 2. Deum este ubique praesentem tripli--citer, I. Per substantiam, ut v. g. Rex est pret sens throno , in. quo sedet , ut testatur illud Terem. 23. terram ego impleo. 2. Per potentiam, ut V. g. Rex est in toto regno, cum ubique operetur. 3. Tandem Per praesentiam, ut
Rex est praesens loco, in quo est, ut colligitur ex illo Psalm. 13. quὸ ibo aspiritu tuo, e quὸ SI acie
tua fugiam .e e. Nol. 3. Praesentiam secundum substantiam &essentiam, non includi sermaliter & intrinsece in praesentia Per potentiam & operationem , sicut superius includitur in inseriori ; nec praesentiam rei spieitualis secundum essentiam, in praesentia ejusdem per operationem: quia ex operatione mediata, vel immediata, optime &necessario inferretur praesentia agentis ad pallium secundum substantiam, sicut ex inserioribus necessario insertur superius ; quod est omnino sal
Dico, ex Dei operatione non posse probari efficaciter, tamquam per rationem formalem , ejus praesentiam in omnibus rebus. Prob. I. Deus potest esse praesens in aliqirare, quin in illa operetur , & potest operari in aliqua re, quin sit illi praesens per substantiam: ergo operatio non est ratio formalis, perquam
137쪽
Deus est actu praesens & eXistens ita rebus . Ccnsequentia est certa, quia impossibile est quod uiblata cauta formali essectus formalis
ponatur. Prob. igitur antecedensi quoad primum membrum. Ideo Deus est in Petro v. g. quia circa ipsum OPeratur actione conservativa ,
ut fatentur Thomistae; at quaero Q Deus possit cellare ab illa operatione.& committere Angelis omnimodam curam de Petro 3 Si primum ; ergo Deus esset Praesens Petro , quin operaretui circa ipsum : Si secundum 1 ergo Deus non esset liber, vel virtus conservativa Petri non potest a Deo conserri Angelis : sed utrumque est salsum : ergo Deus potest ellepraesens Petro, quem Angelus totaliter & immediare conservaret . Prob. minor quoad primum ; omne agens liberum potest cetare ab operatione ; sed Deus ad extra est agens liberum : ergo potest cessare ab actione conservativa Petri. Prob. quoad secundum. I. In semientia plurium recentiorum Thomistarum Deus potest conserre Angelis virtutem creativam immediate: ergo a fortiori conscitvativam rei creatae. 2. Si virtus conservativa Petri non
posses conferrῖ gelis , maxime quia est infinita: sed haee ratio est nullae . Tum quia Petrus exissens non distat infinite ab Angelo, ut liquido constat. Tum quia Angelus potest divinitus
destruere existentiaui Petri : eso potest divinitus conservare ipsum, & consequenter Deus esset in Petro per substantiam, quin operaretur Prob. principale antecedens quoad secundum
membrum. Operatio Dei est volitiq Dei , ut insta probabimus in tractatu de scientia Dei contra Goneta sed volitio potest esse de aliquare distanti a volente: ergo Deus i cujus OP ari est velle, potest agere in aliquo distanti, quin sit substantialiter in illo, cum possit velle rem diastantem . Deinde creatura potest producere
aliquid, ubi non est substantialiter Praesens, ut
138쪽
DE DEO UNO. Os patet de sole , qui est substantialiter in coedo, &
in visceribus terrete operatur, & de succino remotas &dissitas paleΡ alliciente: ergo mulio m agis Deus, qui en infinitς acti 'itatis & virtutis, Poterit agere iis aliqua re , quin sit in illa substantialiter Praesens . ResP. Gonet.. repugnare,. quod Deus Prcyu-
cat vesconservet esse in rebus nisi intime illi assistat & illabatur. Et num. m. respondet ad secundum membrum principalis antecedentis, Deum non posse agere in distans, licet de sacto sol agat in visceribus terrae, ubi non est substa calixex Praesens. Contra primum sic insurgo: Dum Deus creat
aliquid ex nihilo deducit illud , illique dat
esse ; at esse communicato & re existente in ultima actualitate , Deus eam conservat, quindet et ilexum esse, nec augmentum existentiae; sed tantum Per suum velle efficax, quo Deus. impedit causas contraxias, existentiae rei destructivas, vel. per suspensionem sui concursiis cum causa destructiva; ut eatet in fornace, ubi Pueri non tuerunt destructi ex suspensione divini concursius cinnigne comburente: sed dista
tia non est causa, formalis divinae volitionis, aliti: Deus esset deterioris conditionis, . quam homo:. ergo non repugnat,. quod Deus conse
vel per suum velle essicax, esse in rebus, quin sit illi; substantialiter ω intime praesens . Minor est cata ; Deus enim potest velle distans . Prob. maior: Consinatio non terminatur ad rem producendam alias qui conservaret, crearet & pro duceret rem secundum esse; sed terminatur ad productam, prout est conservan , seu a destructione liberanda: ergo Deus conservat omnia, nihil addendo rebus existentiale , sed tantam per suum velle essicax, &impediendo causisS contrarias. Contra secundum sic insumgo : Non Poste agere in distans, imperfectio est: orgo Deu. Poteu uere in distans , si t sol Prob
139쪽
Prob. antecedens: Non posse agere in distans Provenit ex eo, quod agens nequit superare sphaeretim suae activitatis, quae est incapax alti
gere rem distantem, V. g. OculuS meus non P
test discernere rem dissitam quam alius attingit, quia visio mea est minus Persecta: ergo si Deus non possit agere in distans, & Sol possit agere hoc est, quia Deus nequit vincere spatium in dians, nec superare sphaeram activitatis suae: sed
hoc est falsum, cum Deus sit infinitae activitatis: ergo Deus potest agere in distans . . Prob. 2. Nullum posterius potest esse causa lsormalis prioris, cum causa semper sit prior estectu; . sed operatio est Posterior: ergo non potest esse causa formalis, perquam Deus sit lpraesens & existens in rebus . Prob. minor r. de natura & ratione OP erationis esti, supponere esse, quia operari sequitur esse: ergo oper tio est posterior, & sequitur ad praescntiam & existentiam Dei in rebus. Confir. ex Goneto
silpra citato: Deus non potest operari in distans, id est , non potest operari in aliqua re , quin in ipsa existat, Sc sit ipsi Praesens r ergo operatio sequitur ad praesentiam & existentiam Dei
ResiP. Gonet. negando majorem, & disti guendo probatio ita minoris: Operari sequitur esse in ordine ellendi , concedit ; in ordine
locandi , i*gia: Imo inquit potius in isto
ordine insibstantiis spiritualibus, esse in loco
sequitur ad operationem. - . Contra. .DeuS non potest agere in distans , ut concedit Gonet. quin secundum esse sit substantialiter praesens ; quia non distare, idem est, ac esse praesens , cssin praesentia sit re*e- . ictus rationis resultans ex duobus non distantiabus: ergo actio seu operari sequitur , & sun- ponit substantiam secunddm esse praesentiali- tatis, & in ordine locandi. Prob. consequentia:
Deus non potesti operari aliquid in hoc loco ,
140쪽
quin si in ipso substantialiter ; &ex vi divinae'
operationis nihil habetur , nisi res de novo Producta in eodem loco: ergo illa operatio est causa efficiens rei de novo productae , & non Potest esse causa formalis nisi denominationis agentis, alias haberet duos effectus sorinales specifice diverses, nempe denominandi agens &locandi; quod implicat: ergo operatio non est ratio formalis locandi, sed tantum denomina di Deum Ventem, & consequenter operari quitur esse in ordine locandi. Confirm. Supponamus , quod Deus non creasset in isto loco il- . Iam rem, quam creasse supposuimus, nullam actionem transeuntem habuisset , sed esset in loco , sicut modo est revera , sine respectu praesestialitatis, quam modo habet ad illam rem: ergo operatio non est ratio formalis locandi Deum , sed tantiim causa effciens vel conditionalis pra sentialitatis. Haec responsio Goneti ex dicendis
Contra argumenta, amplius rejicietur.' Prob. 3. Illud est ratio formalis divinae ubia quitatis, quo non intellecto Deus nequit co cipi ubique praesens: sed non intellecta immemsitate,& intellecta operatione, Deus nequit concipi ubique praesens , sed tantilm in uno loco
determinato: ergo operatio non est ratio sese malis, perquam colliginus Deum esse ubique Praesenteiri; bene vero immensitas. Major est certa: Prob. min. ideo Deus, &non Angelus,
est hic & ubique , quia est sine mensura, seu
iminensius, & Angelus non est immensus : at non-hic & ubique , quia est omnipotens, quoniam omnipotentia est causa, qtia secit&operatus est hic & ubique t unde inferimus ex omnipote tia tanquam ex causa formali D eum esse creatorem rerum, quae sunt hic &ubique , non autem Deum esse praesentem hic& ubique : orgo non intellecta immensitate Deus neqNit concipi ubique praesens licet omnipotentia concipiatur.