장음표시 사용
111쪽
attingatur secundarium a sed hoc est salsum, , cum 'cognitio Dei sit infinita : ergo essentia, sola non est objectuin primarium divini intel-- lectus. Nego sequelam, quia cognitio Dei, cum . infinita & comprehensiva sit, non potest esse quin attingat & comprehendat omnes divinas persectiones, simulque earum radicem , non timuitate objecti primarii& motivi, sed simultate termini attingibilis a potentia infinita in omni genere cognitionis , seu in signo in quo petunt cognosci ; unde cum attributa & rei tiones non sint in signo essentiae, cum ab ipsa fluant, sequitur, quod licet videantur a divino intellectu, dum essentia videtur, non videntur tamen in signo essentiae, nec primario, ut d cet Scotus in I. dist. 3. quaest. 3. g. contra istam opinionem; ubi ait, Essentia divina ideo est primum objectum divini intellectus , quia ipsa sola
movet divinum intellectum , ct ad e noscendum' omnia alia cognoscibilia ab ipso intellasti:&quolib. I s. g. secundiuiartieulo dico , alae Sed ibi sola essentia divina immediate attingitur ;quia ipsa solaprimo movet , O per consequens ad Ielsam att/ngendam.
De Attributis divinis in Communi.
R Ntequam ad attributa in particulari deve- ιλ niamus , hic prius examinanda sunt ea quae de attributis in communi dici solent apud TheologoS s
112쪽
- Guid O quotvlex sit Attribatum Z
Duo r. Attributum sic rected iri, Ratis
absoluta neeessaris , O formaliter in Deo existensper modum pr-νieratis , univoceque crea. Ituris eonveniens. Explicatur desinitio. Dicitur xatio, ut conveniat cum divinis relationibus. Dicitur absoluta, ut ab eisdem distinguatur. Dicitur formaliter & necessario existens in. Deo , ut distinguatur a denominationibus e trinsecis, quales sunt denominatio creatoris, denominatio justificatoris , Provisoris , &c. quae ex creaturis Proveniunt 1 quibus minime competit ratio attributa. Nertur per modum proprietatis , ut distinguatur a ratione constitutiva naturae divinae. Tandem dicitur, creaturis uni- voce conveniens, ut distinguatura persectionibus modalibus, quales sunt infinitas, immen- stas, incomprehensibilitas, M. quae seli Deo conveniunt, & ab ipso removenti persectiones quae simi in nobis. Dieo 2. Attributa esse formaliter & actuali- . ten plura. Haec conclusio est contra Gonetum ; at cum veritas ejus dependeat ex dicendis in quaestione sequenti de distinctione formali, non est hic expresse impugnandus. Prob. Nulla persectio est admittenda In Deo, quae creaturis intellectualibus non conveniat, ut patet ex definitione tr ea ; vel quae ab ipso Deo aliquem desectum in m is subsistentem non elonget, ut I. g. immensitas, infinitas, &incomprehensibilitμ, quae creaturis intellectu libus non conveniunt: emo in Deo tot me attributa, quot sunt in nobis persectiones &desectus ; atqui in nobis numerus persectionum & desectuum non est infinitus , quia in creatura quae est finita , nihil infinitum
113쪽
elle potest : ergo attributa Dei sunt numero finitas Objicies I. Deus est ens formaliter infinitum : ergo persestiones ejus sunt infinitae. Resp. concessis antecedente, distinguendo consequentiam: Persectiqnes fluat infinitae intentive , id est quaelibet persectio Dei est in se,&formaliter infinita , concedo consequent. Extensive, id est,' multitudo persectionum Dei est infinita, nego consemientiam: nam numerus divinarum personarum non est infinitus , alias essent Plusquam tres personae in Deo, quod est haereticum : ergo licet attributa sint in. Deo , t men non requiritur , quod sint infinita quoad
ruimerum, sed sufficit, quod sint infinita quoad
Obji. r. Solus Deus cognoscitsita attributa , ut dicunt SS. Patres: ergo attributa Dei sunt numero infinita, &persectiones ejus sunt innu- 'merabiles. - Resp. distinguendo antecedens: Solus Deus cognoscit sua attributa, quoad quid sint, concedo, quoal quot sint, nego antecedens, Scconsequentiam: dupliciter enim cognosci pos sunt attributa. I. Comprehensive , seu talia qualia sunt cognoscibilia: unde cum solus Deus sit infinitus , solus est qui cognoscit attributa .comprehensive . 2. Apprehensive seu, quot sunt: v. s. beati apprehendunt in Deo tres personas, quas tamen non comprehendunt, nec cognoscunt tales, quales sunt 3 cum nemo cognoscat Alium , nisi Pater. Hic posterior co- gnescendii m'dus, convenit creaturis& praecipue beatis I aliqquin non viderent Deum sicuti, est: &se intestisendi sunt Patres'. . l . i
114쪽
An attributa divina , tam ab essentia Dei, quam inter se, formaliter ex na- . - tμra rei distinguantur r
SUppono tanquam certum ex fide , divina a tributa non distingui realiter abessentia divina, nec inter se, ut definitum est in Concilio Rhemensi contra Gilbertum Porretanum . Gonetita docet, attributa distingui ab estentia distinctione rati mis: . nos vero distinctione sor- mali ex natura rei, quae est illa quae interceditanter conceptus obj vos, quorum unus comprehenditur & definitur, quin comprehendatur& definiatur Wius, quales sunt v. g. rationalitas ει risibilitas in homine, quae aectu & a parte rei sunt duae sermalitates diverse , quae non - possint separari; nec una est causa productiva alterius, nec sunt in diversis subjectis disco
Dico , divina attributa distingui ab essentia divina, & inter se, distinctione formali leu ex
natura rei. Ita Scotus, &eius Discipuli. . Prob. I. Qupe sunt formaliter &actu alicujus per modum proprietatis, passionis, aut qualitatis, non sunt actu nec sormaliter ex natura rei, illud seu subjectum cujus sunt; v. g. risibilitas sub conceptu risibilitatis non est formaliter ex natura reis nec actu sparte rei, , sed proprietas hominis; nec objicitur intellectui nostro, ut homo , sed tantum ut proprietas, quam homo habe sed divina attributas tactu, & a par te Tei proprietates Dei s: ergo non sunt actu, nec formaliter ex natura rei essentia divina, cujus sunt proprietates , & eonsequenter abietasormaliter distinguuntur. Major est certa. Alias enim Proprietates rei estent ipsamet res, & re ellent .
115쪽
essent proprietates , qualitas esset subjectum
serinaliter , & subjectum qualitas , quod im
plicat. Probatur minor. I. Divus Augustinus16. de Τrinit. cap.6. sic loquitur: Si dicam, aeter nus, sapient, j' ius , bonus, spiritus, horum omnium no vissimum quod 'invisu detur significare substantia', caetera vero hujus substantiae quaesisates . 2. Misericordia est proprietas, ut probant haec verba Ecclesiis orantis pro defunctis: Dεus eui
proprium est misereri:,In Sacra Scriptura& in sanctis Patribus attributa dicutitur persectiones Dei, &nunquam, Deus I solum enthi dicitur misericordia Dei , n6n autem , misericordia ergo attributa sunt persectiones Dei, &Proprietates quas Deus habeto . Prob. 2. Attributa sunt actu, S ex nariu arei extra conceptum formalem, & propriiunestentiae divinae: ergo ab ipsa formaliter ex natura rei distinguuntur. Consequehs est certum, quia unum diuinguitur ab alio, eo modo quo est extra illud. Prob. antecedens. Eslentia divi- . na est actualis origo. attributorunt , & radix
omnium persectionum: ergo attributa sunt e tra sermalem conceptum ellentiae. Antecedens est certum. Prob atur c sequens. I. Conceptus
sermalis, & Proprius essentiae, est illo, per quem divina essentia constituitur, & distinguitur ab omni eo, quod non est Deus sed ea 'quae fluunt ab essentia divina tanquam. a radice , non constituunt eam ini ratione naturae, & radicis , nec distinguunt eam ab omni eo, quod non est Deus : ergo sent extra formalem, Se Proprium conceptum essentiae. 2. Quod est de conceptu formali f& proprio alicujus, eodem
modo communicatur , quo communicatur illud; ut patet de anima rationali, quae dum cor- . Porieommumcatur , vegetare, vivere & --. tire communicantur eidem corpori, quia veg tare., vivere dc sentire sunt de conceptu so
.mali & proprio iminiar : sed attributa non
116쪽
communicantur eo modo, nec in eodem ligno 'cum essentia divina, quia attributa communia
caniux divinis personis ratione essentiae, Aqua fluunt, re cujus sunt proprietates s & essentia communicatur primo & immediate, attributa vero secundario &media , cum Patex non 'sit Deus, quia justus; sed justus, quia Deus: ergo attributa non fiant actu de serinali conceptu
.. Unum attributum non est de formali co ceptu alterius: ergo attributa distinguuntur actu&formaliter inter se. Prob. antecedens. I. Stunum attributum esset de formali conceptu alterius, una relatio Per natis esset de conceptu
formali alterius, cum ipsis in eodem supposito compossibilis; sed hoc est salsum: ergo Millud'unde sequitur. Major est certa, quia nulla potest esse ratio ama Thoanistas de unq , quae non sit de alio. Minor Probatur. Paternitas non
est de se ali & ero exio conceptu spirationis activae, quia esset ini posito , in quo est spirati' activa eum impossibile si aliquid esse in alio sine suo conceptu se ali; sed hoc est
falsum, cum Paternitas non , sit in Filio , in quo est spiratio activa: ergo una relatio non est de conceptu sormali alterius. a. Deus est actu & a parte rei bonus, ideoque bonitate actuali. ; sed non est actu & a parte rei bonus mi ricordia, qua est actu & a parte rei misericors : ergo bonitra non includit in suo conceptu formali misericqrdiam, nec misericordia bonitatem. Ρ ob. min. Denominationes Aversae non possunt ab una & eadem proprietate provenire ; sed denominatio boni, & denominatio misericordis sunt diversae actu, & a Parte rei: ergo proprietates a quibus ProV
niunt , sunt actu, de s parte rei distinctae in
Prob. Volunta, divina non est actu, nec formaliter ex natura rei intellectus divinus et
117쪽
ergo formaliter ex natura rei distinguuntur Intellectus & voluntas in Deo is Prob. antecedens is Gonet. tom. 2. trael. 6. disp. 2. art. 3. g. q. n. 89.
admittit in Deo duas processiones reales independenter ab intellectu nostro, quarum principia sunt intellectus & voluntas , ut modifi- ' cantu relationibus,paternitatis scilicet & spirationis activae r ergo intellectus & voluntas, actu& ex natura rei distinguuntur.Prob.consequens. Spiratio activi a parte rei & actu non modificat intellectum , sed voluntatem ;, & paternitas non modificat actu voluntatem, sed intellectum, ut fatetur Gonet. ergo intellectusmodificandus, seu antecedenter ad paternitatem, non est actu& sormaliter voluntas, citi repugnat modificari per paternitatem ; nec voluntas est sermaliter intellectus, cui repugnat modificari perspirationsin activam. Prob. consequens. Intellectus prius intelligitur ut modificandus per Paternitatem , quam per ipsam modificatus, quia illa relatio paternitatis necessario praesup-. ponit Liquo modo intellectum: ergo si intellectus paternitate modificatus est ex se, & in ratione principii distinctus ab aliquo, oportet quod sit actu distinctus a voluntate, quam spiratio activa modificat, & ab spiratione activa quae non modificat ipsum .intellectum , sed voluntatem . . . 'Confirm. Verbum divinum est terminus per intellectum pateriaitate modi fieatum productus , ut ait Gonet. & non est actu terminus per voluntatem spiratione activa modificatam productus , alias esset spiritus S. sieut est Filius: ergo divinus intellectus ex natura sua , & actua parte rei est distinctus a voluntate, cui actu &sormaliter repugnat producere Verbum, & modificari paternitate. . Conhrm. iterum. In Deo intellectus & voluntas sunt aequat es, si considerentur secundum rationem entis increati , ut docet Gonet. hic. g. 3.
118쪽
6.3. n.3I. ergo actu & ser iter distinguuntur . Prob. consequens. Actualis aequalitas non potest essenis inter ea , quorum unum' non est
actu se aliter aliud, eum prorsus impossibilest, aliquid esse aequale sibi : ergo cum volun tas si actu aequilis intellectui propter infinita, rem inratione voluntatis , debet ab ipso intellectu distingui actu& a parte rei.
Prob. . Filiatio non est formaliter ex natura rei spiratio activa r ergo hae duae relationes distinguuntur formaliter . Prob. antecedens. Si filiatioesset formalit ex & eκ natura rei spiratio activa , sequerelux , quod actu & a parte. rei spiratio passiva tan Aset opposta filiationi, ει cum ipsa incompossibilis, quam spirationi actis vae: Ied hoc est falsum ut fatetur Gonet. intractatu de Trinitate: ergo filiatio &spiratio activa sermaliter ex natura rei distinguuntur. Prob. major. Si filiatio& spiratio activa est fit Omnino una & eadem formalitas penitus indistincta a parte rei, quae actu & a parte rei comveniunt filiationi, convenirent spirationi acti- ut est evidens: ergo etiam quae actu opponuntur, es sunt ex se incompossibilia cum spiratione activa, essent etiam incompossibilia cuni filiatione. . . .i confirm. I. Filiatio, 'ut est entitas relativa est actu distincta realiter a paternitate: sed spi-'xatio activa non est actu distincta realiter a paternitate , ' imo nia formaliter, ut ait Gonet. intractam de Trinitate: ergo spiratio activa non
est actu & formaliter filiatio. Σο Spiratio activa non est delformali conceptu fit ii, est actu & forinaliter ratio eonstitistiva ssi , ut ait Goneta ergo filiatio & ipiratio activa non
sunt omnino una& eadem formalitas. a. SPiratio activa est tota in Patre realiter distincto a Filio, & filiatio est tota in Filio, & nullate'nus in Patro: ergo spiratio activa & filiatio sunt actu & a parte rei duae formalitates , qua
119쪽
rum una non est actu altera in aliquo sensu a
Prob. ultimo. Ea de quibus vere praedicam tur contradictoria, distinguuntur in re & a parte rei ; sed de essetitia & divinis attributis vere praedicantur c miradictoria ; est,illa enim communicatur Filio a Patre realiter distincto a natura divina non generat, intellectus generat, volumias non generat, sed spirat: ergo essentia & paternitas , intellectus & voluntas in re & ex nat ra rei distinguuntur. Resp. Goneta multipliciter. r. Hoc idem
fuisse iundamentum Gilberti ad ponendam distinctionem realem inter essentiam divinam S relationes: sed hallueinatur. Gilbertus enim, ut dicemus infra in objectionibus , alio medio
Resp. z. distinguendo majorem . Ea de quibus praedicantur contradictoria,distinguuntur itire, formaliter aut virtualiter, conc it. Fo
maliter semper, negat. Cum inquit distinctio virtualis aequivaleat distinctioni formali, potest praestare totum id, quod facit realis . vel formalis distinctio: sicut lux solis, quia est color virtualiter, totum praestat, quod facit calor formalis: cum ergo distinctio realis vel formalis in persectionibus creatis sussiciat , ut contradictoria de illis enuncientur, distinctio virtualis aut eminentialis in divinis attributis eritetiam sussiciens ad verificanda de illis praedicata comtradictoria. Contra. Debent distingui formaliter: ergo salsa responso. Prob. antecedens. I rinatio formalis , dc actualis non potest enuntiari nisi de
actuali & sormali ; salsum est enim dicere , Sol
est formaliter calidus, quia calor non est sor- maliter in Sole ; sed, estentia communicatur, est assirmatio formalis & actualis, quia formaliter&actualiter communicatur ; elientia non communica r , est negatio sermalis & actualis :
120쪽
ergo divina essentia in re debet esse distincta ab aliqua formalitate, nimirum paternitate, quae actu& formaliter non et communicata filio. Confirm. Si uis diceret, Sol es h actu & sorm liter calidus, salsum diceret cum Sol sit virtu liter calidus tantum, & non contineat actu calorem: sed qui dicit, essentia divina formaliter& actu eommunicatur filio , dicit verum: & qui dicit, essentia divina non communicatur a filio, dicit falsum: ergo essentia divina est a communicata , & datur aliud, quod non est
actu communicatum , nempe Paternitas,de qua est verum dicere, quod non communicatur actu, sicut est verum dicere do essentia , quod communicatur actu : ergo essentia communicata
filio non est actu paternitas , quae filio repugnat . Tandem distinctio virtualis non reli quit identitate simplici a parte rei alietatem re alietatem, nec subjecti praedicandi objectiauam diversitatem , cum non reperiatur inter extrema actu distincta ; nec est divisiva actualiter: erFo non sufficit ad verificanda praedicata contradictoria. Resp. 3. Concessa majori, negando minorem. Praedicata enim sinquit) in argumento adducta, non sunt vere & proprie contradictoria , quia non enunciantur de eodem secundum eamdein rationem spectato , sed sumpto diversa ratione, & prout in reipsa multis aequivalent. Seninsus enim huius propositionis: Intello setis drvi
mus Psnerat, Voluntas , hic est r
eadem entitas simplex a parte rei, prout aequuvalet virtuti creatae intelligendi, generat filium ,& prout aequi*alet facultati volendi , spirat
Spiritum Sanctum. . Contra. Haec propositio, Inteueesus dis nussirierat, est vera a parte rei, nec dici potest do essentia divina ut fatetur Gonet.i contra Durand. dc ista, Intolloctus di stinus minFrn rar v