장음표시 사용
91쪽
se & essentialiter existens , quin coneiperet
Confirm.Ille gradus est disterentialIs & speeifice constitutivus rei, qui est immediatior generi
per quod ultimo res convenit cum aliis, ut patet de rationalitate, quae est proxiinio animali , per quod homo convenit ultimo cum
aliis rebus a sed asseitas sie se habet in Deo: ergo est gradus disterentialis,& specificus. Prob. minor: gradus generici, quos in Deo concipiamus , & per quos nobiscum convenit , sunt. gradus entis, substantiae, spiritus, & viventis ;sed ad istos gradus immediate sequitur asseitas; nam Deus non est a sei quia est ens, nec quia est substantia, nec quia est spiritus , sed quia est Deus; alioquin omne ens &c. esset a se, sic uti homo non eu rationalis, quia est ens, quia est substantia &e. sed quia est homo: ergo asseitasse habet in Deo, sicut rationalitas in homine, quod verum esse , sic evinco. Rationalitas est graduq propinquior ultimo generi in homine. Quia priateatur primus de omnibus qui sunt in homine: verum est enim dicere, homo estens, si1bstantia, spiritus & vivens , rationalis priusquam dicere , est ens&c. risibilis: sedas, ieitas prius praedicatur de gradibus genericis qui sunt in Deo: verum est enim dicere, Deus est substantia &e . a se, priusquam dicere, est e infinitum, intelligibile, immensum,&c. ergoastellas se habet in Deo, sicut rationalitas in
Prob. 3. Deus constituitur essentialiter per id, per quod est actus purissimus , & ens Metaphylice necellarium : sed Deus talis est per alleitatem: ergo asseitas est essentiala , & specificum constitutivum naturae divi. . Pru
minor: si Deus non esset ens a se , haberet alia
quid potes litatis. quia nisi esset a se , esset ab alio, & quod est ab alio secundum se imium , suit aliquando tu potentia , vel si non esiet
92쪽
ast, supponeret in aliquo signo priori aliquoslPrincipium sui esse , ut patet in Verbo diuturio : ergo asicitas eu ratio serinalis, propter
quam Deus est actus purissimus , A actus
Pr ultjmo. Intelligere actuale non est se male constitutivum naturae divinae : ergo estasseitas. Consequens est certum , ciun internos non detur aliud medium. Prob. antecedens. Illud non est formale constitutivumn turaedivinae , quod non est radix intellectus &voluntatis Dei; sed intelligere actuale non P hest esse radix intelle s 8c voluntatis: ergo Sc. Prob. minor: de ratione radicis est , antecedere S praesiipponi ad ea quae fluunt ; sed intelligere actuale sub formali conceptu ultimae actu litatis completae eer se subsidentis nihil ante- cedit, cum sit ultima actualitas: ergo intellia gere actuale non est radix intellectus & volun
Obji. r. Gonet. Esse a se , seu ratIo entis increati & per estatim , invenitur in omni attributo & persona divina , & in omni eq quod divinum est ; sicut ratio entis creati&per participationem, includitur in omni eo
quod creatum est: ergo non potest iste comceptus entis , seu per esientiam , discernere in Deo id quod est naturae , ab eo
ruod est attributum , sed solum id quod estivinum in genere , ab eo quod est creatum. Clim. ergo secundum Philosophos idem se constitutivum & distinctivum rei, evidens est, quod este per se non potest constituere naturam divinam stricte sumptam , sed solum improprie & large sumptam. Confirmata a gumentum hoc exemplo: Sicut homo dupliciter considerarI potest ; r. quatenus est enscreatum , & sub hac ratione constituitur per rationem entis ab alio & participati ; m maliter quatenus est homo & quaedam spe clas
93쪽
eies animalis, &sub hac ratione non constituis tur per rationem entis ab alio; sed per ration litatem, perquam distinguitur ab aliis anima- libus, & quae est radix proprietatum humanae naturae r ita similiter natura divina duobus modis considerari pqtest; a. quatenus est ens increatum a creaturis distinctum , & sub hac ratione concedimus illam κonstitui per rationem fentis a se s 2. formaliter, quatenus est natura& radix divinorum attributorum, & se dici- mus illam constitui per rationem entis a se , cum talis ratio sit transcendens di communis
Resp. dist. antec. Asellas inveni ur in omni attributo, sumpto realiter & identice, concedo anteced. silmpto se aliter, seu ut est attributum emanans a natura divina, nego: omnia siquidem attributa sunt unum & idem realbter cum essentia, scque omne quod divinum est, realiter sumptum, est a se , ut attributa considerata formaliter, seu prout suunt ab e L sentia, non includunt formaliter rationem entis a se, clim secundum eorum proprium esse sint ab essentia,a qua sermaliter distinguuntur: unde nego consequentiam, ciuia ratio entis a se di- lscernit in Deo id quod est natura, ab eo quod i est attributum rei persona: alioquin attributa lnon essent ab essentia . Ad confirmationem, dico quod Paritas non quadrat , ut evidenter Patet lex dictis supra. Deinde ratio entis a se non se habet in Deo, sicut ens creatum, & ab alio, se habet in homine , quia ratio entis creati s S i Participati, est ratio generica, & ratio entis a lse, est seecifica in Deo , ut patet ex dictis sin spra; idcirco ut paritas quadret, Deus compa randus est cum creatura, ut creatura est Praecise; & erit evidens, Deum & creaturam con venire in ratione entis, sicut homo & leo comveniunt in ratione animalis , & distingui per rationem essendi a se , & essendi ab alio , - sicut
94쪽
sicut homo & brutum per rationalitatem Scirrationalitatem. ' .
Orii. 1. Per esse a se , intelligitur non esse ab alio tamquam a causa, vel tamquam a Primcipio: neutrum dici potest : ergo esse a se divinam naturam non constituit. Minor Prob. quantum ad primam partem: quia non esse ab alio tamquam a causa, convenit non lumnaturae divinae, sed etiam attributis; cum in Deo nihil pqssit esse causatum: ac proinde non esse ab alio in hoc sensu, non potest esse constitutivum naturae divinae , & distinctivum illius axelationibus. Et prob. etiam quantum ad secundam Partem: quia si non esse ab alio tamquam a Iu incipio,inet ratioconstitutiva naturae divinae, illa rion conveniret Filio, nec Spiritui S.
clim Filius habeat esse a Patre, & Spiritus a Patre & Filio. esse a se , intelligi non esse ab
alio simpliciter & ab lute, seu tamquam a ca sa & tamquam a principio secundum proprium conceptum sermalem; & sic asseitas convenit naturae divinae dumtaxat, & eam so aliter ac speeifice constituit: omnia siquidem attributa secundum esse proprium & sormale sunt ab eusentia tamquam a principio emanationis , &ideo carent in proprio esse formali , asseitate qua natura divina constituitur. Filiui divinus secundum naturam quam habet a Patre & qua est Deus, seu natura quae est in Filio & in Spiritu S. non est causata , nec producta ab alio, nec inclu/ie in suo conccptu formali rationementis ab alio; alioquin essenim Deo tres natu-xae , quod est haereticum; ideoque natura coninvenit Filio & Spiritui Sphum suo constitutivosormali, nimirum asseitate; licet Filius secundum suum proprium esse personale & distinctivum sit productus a Patre. ' Obji. 3. Natura divina constitui debet Pergradum Persectissimum ex tribus qui admi
95쪽
oenim naturarimi constitutivi, scilicet esse , v - .
vere, & intelligere ; sed gradus intellectivus est . omnium persectissimus , cum per illum conta
tuantur persectiorescveaturae universi: emoporalem gradum natura divina constituitur .
Confirmat. Homo dicitur ad imaginem Dei. Meuis, ex eo quod participat intellectuasitatem divinam; & Uerbum dicitur simile in natura Patri, ejusque Filius, quia proceditier viarn intellectus: ergo natura divina constituitur per gradum intellectivum. Proponi Gonet. hic galia argumenta, quibus probat courea alimina Thomistas naturam divinam constitui per in telligere actualissimum/;. sed non adduco ea. ,
Quia habent eandem virtutem Acastudi, ut com eranti Patebit ' - - 'axesp. distinguendo majorem . Natura alvinaeonstitui debet per gradum persectissimum .in ratione principii constituentis & essesidi, con-
ceta majorem: . in ratione Principi i Oderativi nego. maiorem Similiter distinguomi renui Gradus intellatavus est omnium persectilliinu , in ratione principii Oinativi. ν concedo minorem; in ratione principii constitutivi S etiendi, nego minonem & cons uentiam,quia. lineae e di re operandi sunt diveris : . ergo ut m tura constituatur: in linea eslondi, nonuigie
persectissi uirum Madm in linea operandi .: V. g. Persectissima hominis .operatio est dilem ,
tamen specificatinum esse hominis non consti tuitur sormaliter per dirigere. Ad confirmatio
nem , dico I. quod si argumentum esset verum , sequererin . voluntatem S attributa esse
serinale constitutivum naturaed inae, qui ab mo Participat voluntatem divinam, sicut intellectualitatem, alioquin non esset factus ad imaginem Dei; & Verbum recipit a Patre vo, 'luntatem divinam & omnia attributa , alior quin non esset similis , nee imago Patris aeterni. Dico a. quod antecedens est verum. s: &
96쪽
consequentia falsa, quia licet Verbum divinum Procedat a Patre per viam intelleolus; tamen non accipit a Patre primario per se & Imm diate gradum intellectivum , sed tantum meis diate, seu ratione naturae per asseitatem constitutae, quae sola Perse& immediate communia eatur Filio a Patre. . Objicies 4. Gradus constitutivus essentiae non debet esse. aliquis modus habendae aut obtine dae entitatis; aliqua enim duo non distinguuntur specifice aut quasi specifice, nec constituuntur in tali specie entis ex sola diversitate habendi suam emitatem ; quis enim diceret Abelem essentialitex ab Adamo distingui, quia ab eo suam entitatem & naturam accepit Sed Meitas dicit tantum modum habendi emitatem a se, & non ab alio: ergo non est principium essentiae constitutivum & distinctivum . Ita noster Hassen. Respondeo negando minorem: nam esse a se non eu proprie modus, ita ut supponat naturam & essentiam rei, vel causam efficientem ejusdem; sed formale constitutivum entis divini , quod cum sit causa caeterorum entium , est divinum, quia est a se; alia autem entia sunt creata, quia sunt ab alio. Nec valet exemplum de Adamo , quia in ab alio, sicut Abel, cum non sit a se; sicque Adam & Abel non disti guuntur essentialiter per modum habendi entitatem , licet Adam habuerit entitatem per creationem, & Abel per generationem; sed solum accidentaliter in modo habendi entitatem , non vero in natura habita . Deinde prima divisioentis estinens a se, & in ens ab alio; sed haec divisio non est per modos , ut docent Plures Metaphysici, sed per disterentias transcende tales: ergo Meitas non est modus habendi entiatatem, sed disterentia aut conceptus formalis
constituendi entitatem,sicut rationalitas etaon ceptuS formalis. constituens animal hominem: z, Durand Tom. I. D ens
97쪽
ens e nim, praecisa alleitate, habet suum conceptuin, sicut animal praecisa rationalitate.
An dei r in Deo potentia intellectiva, ab intellectione distincta λ
I Otandum est , magnum esse discrimen In λ I ter intellectum creatum & divinum: ille enim respectu intellectionis tripliciter sumi po
test. I. ut productivuS . a. ut recepti S. 3. tan
dem ut operativus u quia intellectus seecunJ tus praesentia objecti producit intellectionem , deinde recipit eam , tandem ipsa mediante operatur vitalitor: iste vero non sic se habet, cuin non producat intellectionem 4 ut fiat intelligens, nec eam recipiat , quoniam semper habet illam sibi realiter identificatam; sed est tantum operativus vitaliter mediante ipsa intellectione improducta. Hoc notato,difficultas est, an illa intellectio sit actus siccundus, a potentia intellectiva seu intellectu distinctus 3 Dico, dari in Deo potentiam intellectivam resipectu divinae intellectionis essentialis, ab ea formaliter distinctam. Prob. Intellectiq divina non emanat immediate ab essentia divina: ergo intellectus divinus est potentia intellectiva respectu divinae intellectionis essentialis . Consequentia est certa. Prob. antecedens . Illud a quo immediate em nat essentialis intellectio , debet esse intellectivum in suo conceptu formali. Tum quia intellectio est operatio intellectivi, clun intellectivi dumtaxat sit , actu sibi proprio intelligere. Tum uia intellectio non potest denominare imme-jate intelligens, nisi pAncipium a quo immediate fiuit: nam si Deus poneret intellectionen, iu
98쪽
in lapide, certum est, quod lapis non intelligeret, nec denominaretur intelligens , ut ait Poncius ; quia lapis non est intellectivus, nec ab ipse ein anare potest intellectio : & consequenter evidens est, intellectionem non posse. immediate emanare, nisi qeo quod est intellectivum, & ab ipsa denominari immediate intelligens: subsumo, sed essentia divina in suo
conceptu sordiali non est intellectiva: ergo ab ipsa non potest immediate emanare intellectio esseratisi ς. Prob. subsumptum . Gonetus in materia de Trinitate, disP,2. t. a. s. 2. Pra tentot naturam divinam .ab intalectu produ-,eiiuq Verbi ergo natura in suo eonceptu sor mali non est intellamva . Praeterea solius intel
latavi est intelliigere obiectum; sed essentia di vina non intelligit, imo est objectum divini intellectuse ergo non est intellectiva, sed intellecta & cognita; & consequenter c tum est, quod intellectio non emanat immediate ab essentia divina; sed ab intellectu cujus est actus. Prob. iterum. Divina intellectio essentialis est formaliter ex natura rei distincta ab intellectu, '& ab ipso emanat immediate veluti ab actu: ergo ipsa intellectio estactus secundus respecta divini intellectus . Prob. antecedens quoad Primum membrum. Intellectio non potest concipi ut substantia intellectiva , sed tantum ut acutalis cognitio , seu intellectio, cum sit operatio , ut patet ex dictis supra: neque intellectus potest concipi, ut actualis intellectio, seu cognitio; sed tantum ut substantia Intellectiva, ut probat exemplum allatum de lapide : ergo intellectio est formaliter distincta ab intellectu . Prob. principale antecedens quoad secundum membrum. Intellectio divina est operatio se maliter distincta ab intellectu, ut probat aliud membrum hujus principalis antecedentis; nEcemanat immediate ab essentia, ut probat Primum argumentum quaestionis: ergo non Potest
99쪽
emanare nisi ab intellactu. Praeterea nulla est imperfectio in intellectione, etiamsi emanet ab intellectu, quia potentia operativa, qualis est i tellectus divinus respmu intellectionis essenti iis, nullam importat imperse*onem , cum impersectio consistat in productione, & in receptione formae, non vero in operatione mediante forma, ut patet in creatis: ergo ratio Potentiae intellectivae debet admitti in Deo resilectu divinae intellectioniS. ' .i Obji. r. Gonet. Intellectio essentialis in Deo non distinguitur virtualiter ab ejus intellectur go non potest admitti in Deo potentia intelia lectiva, virtualiter ab intellectione essentiali diastincta. Antecedens prob.Easelum distinguunt virtualiter in Deo ., quae aequivalent pluribus rationibus distinctis in creaturis ex genere suo,&ad 1versas line pertinentibus , id est dive fa objecta sormalia xespicientibus; sed intellectus & intellectio in rebus exeatis no distinguuntur ex genere suo , nec ad diversas lineas peritanent, cum idem objectum formale respiciant ;sed tantum disterunt ex limitatione S potenti litate creaturae , quae non est tantae persectionis& puritatis , ut possit sibi realiter identiscaroesuam ultimam actualitatem: ergo inteli us & intellectio essentialis non distinguuntur in Deo
virtualiter. δResip. negando tecedens , ut ex dictis comsat. Ad cujus probationem, concessa majorinem minorem : nam intellectus ex genere suo in creatis est intellectivus,operatirus &substantialis, cum non distinguatur realiter ab anima , ut communiter docent Scotistae; ideoque peditinet ad lineam intellectivorum, operativorum,& substantialium. Intellectio autem quae est ejus ' operatio, non est intellectiva, nec operativa,
nec substantialis. Deinde intellectio non est id quod resbicit objectum, sed id quo intellectus attingit illud : ergo in creatis intellectus & i
100쪽
tellectio distinguuntur ex genere suo, & pertunent ad diversas lineas , nee 'disterunt tantiim ex limitatione & potentialitate creaturae, sed ab intrinseco & ex natura rei. Non est fundamentum in Deo, ut illius intellectus potentialis concipiatur ; sed principium proximum virtuale intellectionis ut Potentiale concipitur: .ergo non est filia mentum in Deo , ut illius intellectus concipi tur ut principium virtuale proximum inte, te ctionis. Minor prob. Principium virtuale proximum intellectionis concipitur ut determin bile pex intellectionem , & per illam perfectiabile , tamquam per actualitatem a sed determinabile per actum, & per illum persectibile, potentiale est, vel ut potentiale intelligitur: ergo Pri ipium virtuale proximum intellectio
nis concipitur. Resp. distinsuendo inuorem . NulIum est fundamentum in Deo, ut iIlius intellectus tentialis concipiatur per modum productionis, vel receptionis, concedo: per modum pote tiae operatiyη , Vel emanationiS , nego maj rem . Similiter distinguo minorem 1 Principium virtuale Intellectionis divinar ut potentiale concipitur, i per modum Potentiae operativae, concedo : Productivae, vel receptivae actus, majorem in se tu diitinctionis : nam divinus intellectus non determinatur, nec Perficitur per intellectionem tamquam per actualitate1ns cum ex genere suo sit potentia Μetaphysice completa, & nullo modo cometenda per actum intellectionis , quia potentia operativa non completur, ne perficitur per actum. Tum quia identificatur is realiter eum δctu, & de ratione determinati-
, , & completivi est distingui re
liter a Iubjecto . Τum quia nullum prius completur Per Posterius , nee per ipsium actuatur,