장음표시 사용
81쪽
minum voluntate , quae cum sit libera, & mutabilis , & electiva, sequitur, quod unus rex non est gratus omnibus ; ut legitur de Christo, cui nonnulli dicebant: Tu es alii clamabant: dtolumus hune regnare stiper nos : sed Deus propter suam infinitatem potest universas creaturas regere & gubernare 3 aliunde non eligunt Deum , ut sit earum Deus: Ipse inimbi eis
mos, o non ipsi nos et ergo omnes creaturae non
exigunt plures. Deos. Ad illud de pastoribus dico , quod est tantum unus pastor si premus , cui caeteri subjiciuntur, & a quo ad pascendas.
oves deputantur .. Dices iterum ex Apost.. I. ad Corinth. R.
Sunt Dei muli, o Domini multi: ergo sunt plures diῖ.. Anteoedens. potest sic probari r plura hona sunt meli ora, quam unum bonum: ergo melius est, quod sint plures dii, quam unuS.
. Resp dist. antec.. Sunt Dei multi , nuncule live dc falsi , concedo i veri, nego; & sic est intelligendus. Aeost.. dicens ad Corinth. Si fiunxini dieani r dis, nobis. tamen unus Deus Pater ex morem μ. Ad probationem distinguo antec. Plura bona finita sunt meliora , quam unum honum, concedo antecedens. Infinita, neFo,
sui a deo ratione boni infiniti est sibi realiter
identificare omne bonum. Dices x Dantur plures. causae primae r ergo: dantur plures Dii . Probatur antecedens. Eadem numero causa non potest producere effectus contrarios: sed in rerum naturaedantur plures este Ius contrarii : ergo dantur plures cauta Primae. antecedens s. ad cujus Probati nem distinguo antecedens . Eadem numero
causa finita & uni voca non potest producere estectus contrarioς, concedo . Quia habet vim tutem limitatam & producit esse mi sibi, similem. Causa infinita, universalis & aequivoca, nego. Quia habet virtutem infinitam attinge
82쪽
tem a fine usque ad finem sortiter, &disponem tem omnia suaviter: idcirco non valet ea diversitate esse um arguere pluralitatem Deorum seu causarum ; cum Deus sit causa universalis
Objicies: si daretur Deus, nullum daretur malum, nulliunque taetens finitum & impe sectum , quia esset ens infinitum & infinite Persectum, totius mali & entis finiti destructi-Vum, cum contraria se expellant: sed dantur mala, entia finita & impersecta : ergo nullus datur DeuS. Respondeo neMndo majorem e nam licet Deus sit ens infinitum , & persectissimum , non destruit tamen malum, nec ens finirum, sicut unum contrarium destruit aliud. Quia Deus es' ens infinitum liberὰ , & voluntarie operativum , agit in quantum vult & judicat consentaneum sicque non destruit contrarium , puta ens fini tum, sicut unum contrarium naturale , & degenere qualitatis, destruit aliud: sed solum dum
vult S consentaneum judicat . .
Objicies iterum: si daretur Deus, esset a se , vel ab alio, cum non sit alius estendi modus: sed non est a se nec ab alio: ergo nullus datur
Deus. Prob. minor: non est ab alio, eum sit Prima causa , nec est a se, cum nequeat esse
Respondinegando Primam partem minoris.
Ad cujus probationem dico, quod esse a se duplieitet intelligi potest, positive scilicet & negative . In primo sensu nulla res potest esse a se , quia nequit esse causa sui ipsius , benequidem in secundo. Quia siceste a se , idem est, ac nullam habere caulam sui , seu dicere prorsus negationem Productionis , qualem dicit Deus qui est prima causa. Objihies denique, nullam dari potest ens s quod simul sit infinitum & singulare. Quia e infinitum est communicabile , & singulare est
83쪽
Tneommunicabile: ergo non datur Deus. Quia si daretur , esset essentialiter singularis i alias non esses unicus i*infinitus, nec persectili,
Respondeto negando antecedens. Quia fing laxitas non toflit communicabilitatem, nec deinter nat intensive persectiones entis , sed solum Pluralitatem ejusdementis: nam ens infinitum mn minus est hoc ens , quam enς finitum S mum numero , licet infinitὰ exeedat illud, in Persectione : ergo datur Deus. &ipse est unus
ignorari Isinorantiae est duplex vincibilis senἱeet ω invincibilis. Prior est illa , quae studio. & diligentia vinei Ssuperari potest 3. posterior vem est ilIa. quae nullb studio, vel diligentia vi ci potest: unde hic quaerimus , an possibile sit hominibus cognoscere Deum seclusa fide, sola diligentianaturali. . Dico, non posse dari. Inrorantiam,invincibis
iam & inculpabit de existentia Dei.
. Prob. Nullus rationis compos potest invinc, biliter ignorare id , quod: ratio, naturalis d monstrat: sed ratio naturalis demotarat ex, stentiam Dei: No.. Minox Prob. I. ratione Cognito naturaliter estecturi causa similiter c gnoscitur, revera non quoad quia sit , nisi xyxo, sed seinper quoad an . sit , sicuti ex exbsentia Filii insertur existentia Patris: sed tio demotarat creaturam esse effectum ab alu ua causa dependentem &. productum : ergo. ηδ m ratio naturalis demonstrat dari causata
84쪽
creat se independentem & unproductam , ut evitetur processira ha hifinitum , quem vetarratio naturalis. Subimo: sed illa causa prima& independens, a qua dependent omnes creat rae , nihil aliud est, quam Deus: ergo ex cognitione creaturarum, quae naturaliter habetun, naturaliter insertur existentia Dei , ut confirmant illud magnitudi speciei O ereaturae eognoscibiliter poterit areator hονum videri: Auctoritates Daugust- tract. 186. In Ioan. db
centis:. Haec suis verae divinitatis, ut creaturae rationalijam ratione utenti , non omnino, aepemA
Contam. Si quis homi num rationis compos , xatione navitati uota flet cognoscere Deum, sequeretur, quod aliquis homo poste Lignorare verum Deum, & de facto adorare Deum fietum, sine peccato ;sedhoc estialsum: ergo Deus non potest i incibiliter ignorari .. Prob. sequelae. Ignorantia invincibilis excusar a peccata : emo , si quis posset habere ignorantiam invincibilem de Deo, excusaretur ageccato , etiamsi Deu
. Obji. I., Posses ali quis nasci m silvis ab hominum contortio remotus & in lix usque ad usum rationis vivere, & post duos annos, anto quam videret ullum hominem vel Angelum, a quo Proponeretur Deus , mori: sed sic nulla esset ratio, ob quam in ipse pollet excitari scien, tia existentiae Dei: Ego tune Deus invincibili exiuisset isnoratus ab illo homine. Major est certa. non vero Prob. a Molina dicente , quod inmcola, Brasiliae nullum Deum agnoscebant, antes quam a Lusitanis edocerentur de existentia Dei,
Resp. negando minorem: nam tunc ille homo s. dato, quod ellet rationis compos , uvΩPPOno 1,haberet, unde comoscere Posset eX. stella
85쪽
stentiam Dei, nempe seipsum , & creaturas , quas evidenter cognosceret , quae ducunt incognitionem Dei : Invisib lia enim ejus a cνeat ramundi, per ea quae acta si ut ,εntellecta eιU .eiuntur: Ergo in illo homine ellet ratio excitans eum ad notitiam existentiae Dei , in diante lumine naturali. Ad probationem dico , quod ignorantia quam incolae Brasiliae habebant de existentia Dei, erat vincibilis &crassa, quam superassent , si diligentiam & studium adhibuissent ante Lusitanorum adventum apud ipsoS ...
Objicies L. Quae simi de fide , possunt ignorari invincibiliter ς sed Deum esse pertinet ad fidem , juxta illud ad Hebr. II.
Accedentem ad Deum , oportet credere : ergo .
Prob major: poslunt dari infideles negative: ergo quae sunt de fide, possisnt ignorari invincibiliter. Resp. distinguendo majorem. Quae simi de fide tantum , & per se, concedo majorem. Quae sunt de fide per accidens, nego . Similiter distinguo minorem: Deum existere pertinet ad fidem tantiim , id est ita ut non pertineat ad riuionem naturalem 1 sicut V. g. Deum esse trinum, Verbum esse incarnatum , nego minorem . Per accidens seu respectu illorum qui non habent evidentem notitiam de existentia Dei, & respectu intellectus nostri captivandi in obsequiuin fidei, concedo' minorem p Ad
illud Apostol. dico , quod debet intelligi de
Deo prout est author supernaturalis & rem nerator in i eodem ordine , non autem de Deo ut est author naturae , de quo agit quaestio : unde neganda est probatio maj tis de infidelibus uinpliciter & absolute negativis .
Objicies 3. Quod a nobis distat modo intanito, & infinite exuperat omnem sensum, P
ust invincibiliter ignorari; ςum illud quod sic
86쪽
se habet, nulla possit attingi humana ct ligem tia: sed Deus sic se habet, urconstat ex variis Sacrae Scripturae locis : ergo potest ignorari invincibiliter. Respondeo disti luendo majorem o Potest invincibiliter-ignorari quoad quid sit, concedo : quia ut aliquid sic cognostatur , oportet, quod sit notum intensive & essentialiter, seu quoad naturam,. & praedicata quid ditativa Quoad insit,. nego majorem ia sic cognoscitur cognitione abstracti Wa&deductivo, quae' habetur ex cognitione effectuum, ut monendylures Sancti Patres , & praesertim Augustinus
Ιib. Io. Confestia cap. 6. Plutus tui Domine sime
omne creaturarum decus: caelum o tremae surdis loquuntur laudes tuas et exclama inrunt voce ma
gna , 'se fecit nos O non ipsi nor: ergo licet Deus possin ignorari quoad quid sit , cum ab ipsis
nullum agnostainus eiactum uni vocum ; in
possibile tamen est , quod ignoretur invinc biliter quoad an sit seu an existat , sitque
CVin propri etates sequantur naturam rei cujus sunt: prius hic agendum est de natura divinae secundum se, & in ratione naturae
considerata, quam de attributis Oae ex illλ
87쪽
Per quid natura divina sub ratione naturae ct radicis attributorum formaliter constituatur. Notandum est I. Onuin posse conssita, &distingui ab alio multipliciter , I. Per genus, a. per disterentiam , 3. Per Proserietates, A. tandem Per modos: v. g. Petrus distinguitura lapide per ani alitatem , qua cinstituit animal, per rationalitatem, & P ex xisibilitatem,& distinguitur aDeo plusquam a lapide, nimi-τum per finitatem ue cum Deus non sit animal, nec discursivus, nec xisibilis, nec finitus ; &l, pis sit finitus, sicut Petrus: tamen cert Imum est, omnes Fraedictos gradus non concurrere adipecificum , & estentiale Minstitutiyum Petri, quoniam specifice constituitur per rationalit tem, qua constituitur in suo esse essentiali, &distinguitur a quocumque alio , quod non est
Nol. 2. Constitutivum Armse &specificatLvum alicujus rei, debere esse iIlud , quod illam distinguit universMiter a quocumque alio, quod non est ipsametres; nam licet Petrus VAE. Per animalitatem distinguatur a lapide, non est dicendum animalitatem este constitutivum specificum hominis , quiaper animalitatem Petrus non disti uitur a quocumque alio, quod non fest homo , cum per ipsam conveniad cum equo. Idem dico de eaeteris gradibus, qui in Petro re Periuntur. Sed dicendum est , quod formale , α specificum constitutivum hominis, est rationalitas, quia ipsa est, quae universaliter distinauit hominem ab omni eo, quod non est formaliter homo: nam per vivere distinguitur a lapidibus , & convenit cum Hantis, per senti e conveniScum
88쪽
eum animalibus, & distinguitur ab Angebs , StPex intelligere convenit cum. Angelis , & disti mi tura brutis; at per rationalitatem ab omni-hus distinguitur : idcirco Per ipsam specisiee, re essentialiter constituitur m esse hominis. Not. r. Quaestionem non procedere de aluquo constitutivo Dei , & distinctivo particulari ;sed de eὀnstitutivo & distinctivo Dei , prout est Deus, id est de constitutivo Dei , & distinctiso
ab omni eo , quod non est Deus; nam certum
est , quod Deus per vivere distinguitur a lapidibus , sed non distinguitur ab Anselis , & ideo
vivere non est formale constitutivum Dei , ut Deus est, seu proud non est creatura: ergo Deus
debet constitui soriniliter per id , per quod distinguit ab Ointu eo . quod non est Iuus sicut homo constituitur formaliter per id, per quod distinguitur ab onini eo, quod non est homo . Gonetus existimat naturam divinam conssilui ter ipsum intelligere actuale j &Sc tum constituisse naturam divinam per infinitatem , vel per cumulum omnium. Persectionum , quae sunt in Deo, quam sententiam ipse Go tus inisumat; sed errat, quia haec sententia non est Seoti , sed quorumdam. Scotistarum
- . . Dico , natinam divinam constitui se aliter per esse a se, & existere essentialiter , seu perasseitatem. Ita colligitur ex Scoto in I. dist. s. ex his ad quaest. Prob. I. Deus debet essentialiter &sormalititer constitui inesse Dei per id , per quod disti guttur ab omni eo, quod non est Deus. id est suod est creat a, sicut v. g. homo constituituris esse hominis per id, per quod distinguitur in omni eo , quod nem est homo; sed per esse a se,& essentialiter existere, seu per asseitatem dusi guttur ab omni eo , quod non est Deus: ergo Deus constituitur specifice, & differentialiter Petr taetratem. MMorest certa. Prob. Minor'
89쪽
omne id quod non est Deus , seu omnis ere, tura caret asseitate, &est contingenter existens, sicut omne id , quod non est homo, caret rationalitate, &Deus solus est ens a se, & essenti, liter existens : ergo id per quod Deus distinguitur ab omni eo , quod non est Deus, seu quod est creatura, est Uei . ProbL iterum eadem minor. Quod opponitur Deo in ratione constituti, est creatura, sicut quod opponitur rationali in ratione constituti , & membri dividentis genus, est irrationale: ergo Deus debet constitui in esse mi per oppositum illius, quo creatura est creatura , sicut homo constituitur per oppositum illius , quo brutum est irration, te: subsumo ; sed oppositum illius, quo creat ra est creatura, est Vestas; cum creatura sit . creatura pereste ab alio : ergo Deus constituitur essentialiter per asseitatem. Confirm. Forma'e, & essehtiale constitutivum alicuius rei, est id quod distinguit eam ab omni eo, quod non est ipsamet res , & quod exprimit naturam , &quidditatem ejus imme
constitutivum hominis non est animalitas, sed rationalitas . Tum quia animalitas non distinguit hominem ab omni eo, quod non est homo, cum in animalitate equus, & homo conveniant.Tum quia animalitas notes exprimit immediate naturam & quidditatem hominis,
sicut rationalitas. Sed astellas distinguit Deum ab omni eo , quod non est Deus , id est ab omni
creatura, ut argumentum probat, & exprimie
naturam 8c quidditatem ejus, ut probat illud Exod. 3. Ego sum quisum, est misis me ad
Resp. Gonet. asseitatem constituere Deum, quatenus habet rationem gradus generici, &transcendentis , non autem specifici disterenti liter, &stri: e Contra. Meltas non est gradus senericus,
90쪽
nec transcendens , sed specificus & differenti,
lis: ergo, &c. Prob- antec. Gradus genericus,& transcenden&, dabet sestem anasogice convenire cum alio: nam gradus genericus debet este communi , 8cratio convenientiar, ut patet de gradibus genericis in homine repertis, nimirum de gradibus , corporis, πιvent/s, sentientis, animad/s, qui sunt rationes convenientiae; sed per gradum asseitatis nullatenus creatura con-Venit cum Deo, cum omnis creatura sit ab alio .
Rec Deus convenit cum creatura, cum sit omnino a se: ergo assehas non est gradus genericus in Deo ,. sed disterenti sis , & seecificus. Deinde si esset gradus genericus, maxime quia iuxta nostrum modum concipiendi praecedit odios gradus , nempe infinitaris , inteliactionis, Deum a creaturis distinguentes; sed haec ratio est nulla, quia praedicti gradus disti,guunt Deum de secundario, sicut risibilitas distinguit hominem.
- Ρrob. 2.. Quaero , an gradus asellatis praecedat in Deo illas gradus quos in ipso concipimus, tamquam eorum sons & origo, vel non Si primum: ergo asseitas est essentiae Dei, quia essentia rei est id a quo fluunt omnes proprietates, & persectiones estentiales. Si seeundum sequitur,. quod Deus non est a se, nec esse tialiter existens , praecise quia est Deus , sed propte aliud , sicut v. g- homo non est animal , quia est homo ; sed hoc Deo repugnat: ergo & illud unde sequitur. Probatur minor: repugnat concipere ens a se . & eilentialiter existens, quin concipiatur Deus: sed hoc sequeretur, si asseitas esset gradus genericus. Prob. minor: ideo aliquis potest conciperα vivens , v. g. Aulii Ancipiathoininem, quia vivens in homine est gradus . genericus , α quiae homo non est homo, quia est viven : ergo si asseitas ellet gradus genericus in Deo, sicut vivens