장음표시 사용
141쪽
. Confirm. Si quis Peteret, cur Angelus non est ubique praesens in sententia Goneti respondendum esset, quia non operatur ubique : sed responsio non probat substantiam spiritualem esse in loco per operati'nem: ergo responsio est salua, &Aiselus non est ubique, quia non est immensis. Prob. minor: Interrogans posset iterum petere , cur Angelus non operatur ubique , ,
sicut us proculdubio respondendum est in sententia L neti , quia non est ubique, sicut
Deus; nam interroganti , cur Petrus ut ration,
lis, re*ondendum est , quia est honio, & homo , quia rationalis: sed haec Tesponsio non valet, quia positimus respohdere interroganti, Angelum non operari ubique, sicut Deus, quia non est immensus, sicut Deus, & dicere, quod non est immensus, sicut Deus , quna non est Deus, sed est Angelus: ergo immensitas est x, tio formalis divinar ubiquitatis. Obji. I. Gonetus: Dicitur Psal.a 348. Dοίιο aspiritu tuo, o crust a facie tua fetiam s Si ascendc- in Cretam, tu illic ei: si de cendero in infernum ades. Quibus verbis Propheta praesentiam Dei
in omnibus rebus aperte declara ejusque rationem reddens, addit: Etenim illuc manus tua δε-
ducet me, O tenebit me dextera tua Permani m
autem & dexteram Dei , ejus operatio freque ter in Scriptura significatur: ergo in Scriptura, praesentia mi in omnibus rebus eX ejus operatione colligitur. Similis consequentia habetur Act. 17. nam Apost. disputans cum Athen. dixit:. 230n longe ab unoquoque nostrum, in ipso
enim vivimus, movemur Ursumus. Sunt aliae authoritates Saciae Scripturae & sanctorum P trum , quas hic non adduco , clim sint similes istis quas posui . Resp. Authoritates adductas & adducendas
asserere Deum esse , ubi operatur , non autem esse prς sentem in rebus,quia operatur,tamquam ex causa sermali: nam qui vellet probare Pe
142쪽
rium esse Massiliae , optime argueret, dicendo, Petruspudet Mal*νAE : ergo est Massiliae . Tamen studium non est ratio sormalis , qua probatur Petrum esse Massiliae , sed tantum signum &causa materialis. Similiter arguebant Prophetae& Aeostolus, ut probarem Deum es e in Coelo& in inferno , & non esse longe ab unoquoque nostrum ; in ipso enim vivimus, movemur &sumus : ergo non longὰ est ab unoquoque nostrum: sicut pereus non est longe a Massilia , si Massiliae studeat. ObjK2. Agens, quod operiitur m omnἱbus rebus per virtutem non diffiisam a se, sed sibi internam, sibique identificatam, debet esse immediate & secundum suamsubstantiam praesens in omnibus rebus , atqui Deus oῆeratur In omnibus tali modo : ,eFo immediate & per suam substantiam est praefres in omnibus rebus. Major suppon itur ex 7. Physicorum , ubi dieitur quod movens & motum debent esse simul, cum hac tamen disterentia, quod agens per Virtutem a se distusam, non debet immediate & secundum suam substantiam esse praesens subjecto, in quod agit, sed mediate tantum & ratione virtutis quam medio aliquo supposito in illud transimit tit; ut constat in sole , qui tum agat per vi tutem a se distulam, non est substantialiter praesens in visceribus terrae, quando aurum Producit ; agens vero per virtutem sibi internam, & as e non distulam, debet necessario fieri Draesens immediate , & secundum suam substantiam subjecto, in quod agit, & passum sappositaliter contingere; ut Patet in igne, qui liceνper calorem a se dissutium agat in subjectum distans, Per calorem tamen sibi intraneum non agit nisi in subjectum, quod immediate tangit. Minor vero Prob. Deus in omnibus rebus per se primo producit & conservat esse , quod est id, quod est magis infinum euilibet rei , ut quod Pro iundius omnibus inest, cum sit sermale resipectu
143쪽
omnium quae in re sunt; atqui illud non potest lyr se primo attingere per aliquam virtutem ali diffiisam, sed tum per sibi realiter identificatam: ergo. Deus in omnibus rebus operatur
per virtutem sibi identificatam. Major constat, R ideo non est probanda. : Minor vero Prob. Virtus, quae attingit esse, in quantum huiusmodi , debet e e creativa & productiva totiuS e tis creabilis, ac proinde infinita, ut docetur in Metaphysica; sed omnis virtus a Deo dissus a, finita est , utpote a Deo causata, &in aliquo stabiecto recepta: ergo Deus non potest per se
Primo causare, S conservare esse in singulis rebus per aliquam virtutem a se distusam, ted si tum per virtutem sibi internam. Resp. r. Argumentum non esse ad propo tum , cum Probet Deum non polle agere in distans , de quo illic specialiter non procedit quaestio: non autem praesentiam Dei in rebus colligi ex ejus operatione, tamquam ex causa formali, ut consideranti patebit. Deinde licet verum esti , Deum non posse agere in distans , ut probat argumentum; tamen praesentia Dei in rebus ex operatione minime colligenda es et tamquam ex causa formali, sicut non colligitur ex cognitione v. g. qua attingit & respicit in distans. Resp. tamen 2. distinguendo majorem rSi illa virtus per quam agens operatur, non sit virtus superior rei seu subjecti, nec virtus agentis liniversalis, concedo majorem: Si sit virtus superior & virtus agentis universalis, nego In jorem: S concella minori cum probationibus, nego consequent. Nam v. g. ut homo sublevet
alium hominem lapsum manu propria , de-het elle immediate & secundum substantiam praesens homini lapso, & tangere illum, quia illa virtus hominis sublevantis non est virtus superior , nec virtus agentis universalis : at Cliristus sublevavit paraliticum verbo, non brachio; dixit enim Paralitico, Surge ambulasti sta
144쪽
& statim surrexit Paraliticus : cujus miraculi nulla est ratio , nisi quia vi reus Christi erat vi tus superior& virtus agentis universalis, quod Potest agere per virtutem sibi identificatam , quin iniurediate & secimdum substantiam siepraesens in oninibus rebus. Ratio hujus rei est, quia agens virtute universali, quale est Deus , agit per suum velle efficax;& cum possit vellesndistans per virtutem sibi identificatam , non vero.a te distulam , potest etiam operari in distans per virtutem sibi identificat : nam Deus non est secundum substantiam in nihilo , tamen per suum velle efficax seu imperio suo absoluto educit omnia, & in illo operari potest,
O . 3. Sicut res corporea non est in loco per suam substantiam immediate,seu per contactum quantitatis dimensivae; ita res incorporea, &Praesertim Deus in alio non est per suam substantiam immediate , sed per contactum suae virtutis : quod a D. Gregorio homil. 8. in EZech. declaratur: ergo per talem applicationem, seu actionem , Deus est praesens & existens in rebus. Confirm. I. Deus dicitur esse in cre turis , quatinia realiter contingit eas; sed esse tia divina immediate ratione sui, praescindendo
ab operatione, non habet realem contactum cum omnibus creaturis, quia nec conjungitur illis contactu quantitativo, neque ut forma rergo est in illis solum ratione operationis tramseuntis . Addit, quod Deus est in creaturis , sicut ens per essentiam, in entibus per particia pationem ; sed hoc modo non est actum illis,
nisi quatenus sunt ra Deo causatae media opera- tione transeunte: ergo haec operatio est ratio i
iis existentiae, &praesentiae Dei in rebus. Confita amplius: Deus non existit sermaliter &actu in rebus, nisi secundum quod saeie illas a se d
Pendere 3 Deus enim non comparatur actu ad creaturas, nec actu illas connotat, nisi secum H Durand Tom. I. F dum
145쪽
dum quod terminat dependentiam illarum a serergo cum ultima ratio , Per quam Dous facie creaturas adtii a se dependere in essendo vel in operando , sit actio virtualiter transiens , per quam illas producit, aut conservat in tae, vel illas movet & applicat ad operandum; illa quoque erit ratio, per quam formaliter & actu existit in Tobus. Resp. Ad argumentum negando paritatem, quia quantitas ex natura sua est occupativa loci , Neratio autem non ; ut constat ex dictis rergo I stantia incorporea, quae caret quantit te , debet esse in loco per seipsam . De e sal- suin est, quantitatem esse formalem rationem locandi simpliciter subsantiam comoream, sed tantum circumscriptive, quia subvantia den data a quantitate potest existere in loco, cum habeat partes em tWivas , ut docet Seotus. Adauthoritatem divi Gregorii dico probare Deum
non esse in loco , eo modo quo 1ubstantia corporea est mJoco, nempe tum dimensionibus,& circumscriptive; non ero rationem forma
Iem & intrinsetam qua Deus est in loco, cum hoc spectet ad Theologos. Ad Pr mam confidimationem distinguo majorem: Deus dieitureste in creaturis,quatenusreaster eontingit silahita ut contactus. sit signum, veletatio posterior probans,quod Deus est in illis, concedo majorem ; ita ut sit causa formalis, nego majorem: Deus enim est in omnibus creaturis per 'am substantiam, qua Neratur in illis; ucut ignis est in domq v. g. quia comburit domi r unde
concessa minori, nego consese nam operati
est causaessiciens terminum etalis praesentiae, Sciam deficiente termino deficiat presentia, sicut deficiente termino tollitur relatio, sequitur quod praecisa operatione Deus non est praesens loco; tamen haec operatio non est causa se malis A sed tantilan causa remota essiciens vel Conditio, ut v. g. approximatio stupae est eausa
146쪽
praesentiae ignis ad stupam. Ad additum, nego minorem de causa sormali. Ad secundam confirm. distinguo antecedens : Deus non existitsormaliter & actu in rebus, nisi quatenus iacit illas a se dependere , ut producens & creans, vel conIervaris, concedo ; simpliciter ut sitbsta tia existens suppositaliter , nsor nam id secundum quod facit ereaturas a se dependere, est omnipotentia, qua ipsemet Deus fit omnipotens S Producens, non vero existetis In hoe & alio
loco, & ubique; quia hujusmodi ubiquit fit
Per immensitatem, cujus munus est reddere
Deum praesentem omnibus rebus existentibus, sicut munus omnipotentiae est reddere Deum Producentem omnes res creatas 3 quia Deus omnipotentia creat εc immensitate praesenti Flizat: unde nego conseq. cum riseratio non
sit ultima ratio, qua Deus est existens & pret sens, sed tantum quaest producens; nec uir lio clua creatura est formaliter praesens , sed tantum qua est existens & formaliter a Deo dependensa nee Deus sit comparandus creaturae productae, ut est in loco exissens & praesens εs creatura consideratur, quatenus dependet a Deo in essendo , sed ut producens & rerum
omnium creator: v. g. artifex habet duos respeetiis ad opus suum, quorum unus est respectus causae ad effectum, & alter est respectu Iraese tiae unius vel ad aliam: Primus soli artisci cominpetit , secundus vero omnibus rebus quibusta ectus est praesens; primus tolligitur ex oporatione , non vero secundus; alias solus arti sex esset praesens operi, sed ex quantitate rerum VProximatarum: ergo causa formalis praese
tiae Dei est substantia immensa ; & eausa se malis respectu Dei producentis ad creaturam
. Obji.' Nulla denominatio potest in te
re Deo advenire, nisi ex reali mutatione crva rurarum, cum nova denominatio realis dre-F a Uat
147쪽
niat ratione alicritas novae realitatis; sed Deus non immutat intrinsece creaturam , nisi ratione operationis virtualiter granseuntis , per quam aliquid in ea producit: ergo non denominatur praesens & existens in rebus, nisi ratione talis operationis. Resp. distinguendo minorem: Deus non im
mutat inremsece .creaturam, nisi ratione oper tionis, causaliter remote &imediate , concedo , se aliter nego: nam si Deus non Produceret creaturam, revera ipsa creatura nullo modo mutaxetur; idcirco operatio Dei. est causa emeiens omnium mutationum : sed facta mut
tione in creatura de non esse ad esse per oper tionem Dei, sequitur mutatio de cnim Praesens ad .esset pnaesens; iniim Tesulam irelatio praesentialitatis Dei ad creaturam , qui quidem respectus,non provenit immediate ex operati ne, sed ex substantiaDei. . Obji. s. Eodem modo proportionaliter Ohilosophandum est de praesentia Dei generaliquam habet in 'nibus robus, ac de specialiqua praesens est injustis per gratiam , &c. sed praesentia specialis Dei in anima justi in inteli Au beati,& in Christi humanitate, tundatur inhoe, quod speciali modo distincto a communi
perficiat.creaturas insundendo eis gratiam &charitatem: ergo similiter praesentia generalis Dei in omnibus rebus fieri debet ratione alicujus operationis perficientis creaturam, S producentis, aut conservantis in ea existentiam , vel eammoventis& applicantis ad operandum.
Resp. concessa maiori quam Faventinus &Nastrius negant distinguo minorem: Praese
tia specialis Dei in anima justi consistit in hoe
quod eerficiat creaturas insundedo eis gratiam , aut uniendo, tamquam in causa effciente, comcedo minorem ue tamquam in causa Armati, nego minorem tinfusio enim & unio sunt eausar
essitentes specialis praesentiae Dei in justis 1
148쪽
hon vero causae formales praesentialitatis, quia causa specialis praesentiae in justis est gratia, & in beatis est unio, quae sunt effectus divinar op rationis , t S causa formalis specialis praesentiae Dei r ergo operatio non est causa sermalis prinsentiae Dei in justis & beatis.. Objicies 6. Deus magis est in locis, ut . illa continens, quam ut illis contentus ut docent Dionysius cap. dira de divinis nominibus ', P. Augustinus & Gregorius Magnus homil. 17.
Sed Deus non continet loca, nec ea portat &ssustinet, nisi per suam operationem virtualiter ra euntem, qua res producit, vel conservat inesse, juxta illud.Apostoli ad Hebr. T. Portans 3mnia verbo virtvrs uae: ergo Deus non est in locis , nisi ratione suae operationis, virtualiter transeuntis. Resp. distinguendo majorem: Deus ut ere, or & causa rerum magis est in locis ut illa tontinens P quam ut illis contentus, concedon orem ; Deus ut coexistens praesentialiter lo- is , nego majorem a & similiter distinguo minoem : Deus non continet loca, nisi per main perationem, quatenuvloeae sunt estectus Dei reatoris , concedo minorem continet loca ex suam operationem ,quatenus sunt Deo prinentia , nego minorem ει conseq. Duplicitex nim considerasipossint lo , nimirum ut sunt tactus divinar operationis , & ut sunt terminus iraesentiae Dei . In N sensu , Deus ea portaterbo virtutivsuae , ut ait Apostol. & ut intatuant praecitati Patres; at in a. sensit, Deus eazustinet immensitate sua , cum si non esset im-rensus, non esset ubique , sicuti non consere et omnia , si non estet omnipotens. Obji. . Deum existere in rebus creatis con otat actualem existentiain. ipsarum creatur iam ue sed Deus ratione si estentiae pro ise non icit ordinem ad existentiam c eaturarum minimivina esseptia secundum I. sit absoluta ab
149쪽
omni creaturarum respectu: ergo illa non est
ratio formalis , qua Deus est Praesens & existens
Resp. distinguendo minorem: Deus ratione suae essentiae non dicit formaliter ordinem actua- Iem ad existentiam creaturarum, concedo minorem ; non dicit ordinem iundamentalem , nec radkalem , nego minorem et aliud enim
est immensitas, εc aliud ubiquitas, ut dictum est: quoniam actualis praesentia est respectus rationis Dei ad loca , quem Deus non habered si locus non esset; & immensitas est ratio sor- malis ubiquitatis , sicut divina omnipotentia est ratio sermalis divinae operationia 3 &consequenter divina essentia dicit ordinem land
mentalem ad loca , licet sit absoluta , sicut dicie ordinem ad omnia possibilia. Objicies 8 In rebus, corporalibus: distinguitur id quod est in loco, & ratio ess di in loco: nam substantia rei corporeae est in loco , &xatici estines in loco est eius dimensio : exposimiliter in rebux spiritualIdus haec duo disti guenda sunt scilicet substantia divina , vel Angelica , quae est in loco i re ratio Per quam
existit in loco. . , Resp. neganda consequentiam , quia rex
corporales sunt in loco diri iter & Per commensurationem, quod fieri nequit, nisi per quamitatem ab ipsis distinctiin , quia sola quantitas potest dividi & mersurari L at rex irituales sunt in loco definitive , & modo indivistati: ergo non implicat, quod ipsaemet substantiae spirituales sint in loco , & simul
ratio sundamentalis essendi in loco .. . ' Objicies ultimo: Deus ab aeterno est imme ius de infinitus , - tamen ab aeterno non est in creaturis : ergo immensitas non est ratio
actu existendi in rebus , sed intum est ratio formalis, per quam potest illis existere, supposito, quia illas producat. Addit , quod Deua
150쪽
non competit illi formaliter ratione immensitatis praecise , sed quia diversimode cyrium Iitur ipsis creaturis. Pex ordinem ad diserses stellus quos in illis casiae: emo ratio per tuam Deus actu existit in rebus , non est ipsami nsitas praecise & nude sumpta , sed ueipplicata & conjuncta per operationem virtu iter transeuntem : sicut licet divina omnipo-entia secundum se sit productiva creaturarum, ion est tamen ratio illas producendi actu , iisi ut applicata per liberum decretum Voluinatis divina . Resp. distinguo antecedens quoad secundum nembrum : Ab aeterno non est in creaturia
ictualiter , & quoad efficaciam , concedo tiptitudinaliter, seu in actu primo. , . & quoadufficientiam, nego antecedens S consequem iam; nam Deus ab aetemo est inimensus , &non est actu in loco , quia esse actu in loco .rs respectus rationis qui non eotest esse, niliarius sit locus terminans divinam oper solem transeuntem; quae quidem operatio traniens non est ratio formalis locandi Deum sed est ipsemet immensitas , quae locat Deum undamentaliter . & quoad sussicientiam, in xctu Primo ; quia si per imp bile . non esset
inmensus, non esset in . omnibus rebus sicῆt peraretur in omnibus ; cam possit operari inlistans. Ad a tum dico, quod Deus est
ersimode in diversis creaturis diversitate Per inente ad modum , quo Deus se gerit in cre uris , non vero pertinente ad praesentialit
em : Deus enim non est in justis , sicut in iratis ; cum sit in illismi pater de sponsus, &n his, ut praemium S corona; sed quantum id praesentialitatem & coexistentiam , aut i listantiam , est aesualiter in omnitara creaturis sion enim plus distat a lapide, quam ab honine: erso immensitas est fundamentalis r