Clypeus Scoticæ theologiæ contra novos ejus impugnatores, authore p.f. Bartholomæo Durand Antipolensis ... In quinque tomos distributus. Tomus primus quintus Tomus primus continens tractatus de Deo uno & trino

발행: 1709년

분량: 773페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

171쪽

visionem Dei esse possibilem , & an ex Deo

naturaliter cognito Postit naturaliter demonstrari vi sio ejus 3 - . '' objicies r. Gonet. ex D. August. lib. II. de Trinitate cap. s.& 9. ubi loquens de vera beatitudine, ait: Hanc utrum capiat humana natu ra , quam tamen desiderabilem eonfitetur , non

parva quaestio est. Sed si sidεs absit nulla quaestis

est : humanis quit e aettimentasionibus haec invenire conantes, πιx pauci abundanti praedita genio , abundantes otio , doctrinisques illissimis eruditi, ad indagandam solius animae immortali

tatem pervenise potuerunt , quὰ tamen an 1mael

beatam vitam non invenerunt stabilem , id est veram : Quibus verbis imprimis satis aperte

declarat impossibilitatem perveniendi ad pe sectam cognitionem supernaturalis beatitudinis seli, Iumine naturae Deinde argute ; si enim possibilitas beatitudinis supernaturalis es set evidenter cognoscibilis ex principiis naturae, illam inique . dubio aliquis ex tot antiquis Philosophis praestanti ingenio praeditis suisset assequutus; sed ex Aug. beatitudinem supera

turdem prorsus ignorarunt: ergo signum est eam solo lumine naturae non esse cognostibilem.

Resp. n. August. loqui de beatitudine adedita, & de possibilitate qua intellectus pervenit ad illam , seu de modo quo intelle s creat videt Deum , non vero de beatitudine ., quat rius est possibilis ex se: unde revera de beatit dine in primo sensit, si fides absit, nulla est quaestio i quia sola fide certi sumus intellectum creatum videre Deum sicuti est , & in patria perstui beatitudine t at in secundo sensu solo lumine naturali, & seclusa fide, certi sumus Deum esse visibilem ex se et v. g. ratio natu ratis demonstrat possibilitateni Physice tactus substantiae solis ; tamen dum considerat dista tiam, quae est inter coelum & hominem, &

172쪽

debilitatem hominis, iudicat absolute sitides absit nullum hominem posse tangere sub- , stantiam solis ; & omnes Philosophi qui ignorant potentiam Dei, & discurrunt secundum virtutem quam homo habet, dicunt, quod est imponiubile, quod Petrus tangat subitantiam solis, quin tamen negent Possibilitarein tactus. substantiae solis . Ita similiter D. August. lo quebatur de beatitudine , quatenus est obj Mm actuale beatorum , & de modo quo ad - illam pervenerunt , de quibus f si fides absit nulla est: quaestio , cum sola lide certi simus heatos videre Deum; non vero de possibilitate Praecise sumpta : idcirco Philosophi qui non

cognoverunt talem modum, nec crediderunt

aliquem H itIam pervenisse , ex intuitu debilitatis humanae judicaverunt beatitudinem esse impossibilem secundum nos , & secundum possessionem actualem , non autem secum dum se . . Objicies a. ex D. Thoma, ex quo tale comficit argumentum : Intellectus humanus ex suo lumine naturali non potest pervenire ad cognitionem , nisi eorum quae per estectus sensibiles

cornosci possimi , & ex ipsis colligi; sia exestestibus sensibilibus non poteth colligi visio

beata: ergo , &c., Minor prob. Ex eiactibus Osibilibus non potest evidenter colligi, nisi illud, quod habet necessariam connexionem eum ipsis ; sed visio beata non habet necessariam connexionem cum sensibilibus: ergo, Sta Minor prob. Supernaturalia non habent ne cellariam connexionem cum eflectibus nat xae sed visio beata est supernaturalis: ergo is Major est certa , supernaturaliaenim in tantum dicuntur supernaturalia, in quantum eXcedunt totum ordinem naturae ; sed non transcenderent totum ordinem naturae, si haberent ne-eestariam connexionem cum enectibus naturae:

173쪽

, Resp. distinguendo majorem i Intellectus humanus in hoc statu in quo dependiet a sen-1ibus, non potest pervenire ad cognitionem ,-n si eorum, quae per effectus cognosci pollunt, -coacedo majorem: Intellectus in alio statu, in quo non dependet a sensibus, seu quatenus est pura potentia intellectualis, nego majorem. Unde concessa minori cum omnibus; probationibus, nego. consequemiam e intest Hus humanus in via non cognosrit Angelos naturaliter, nec ex propriis viribus , quia dependet a sensibus ; & cum Anseli nullam comnexionem habeant eum sensibilibus, sequitur quod non possunt in intellecta humano cognosci seclusa revelationet lat ini patria intes- lectus cognoscit naturalit ex Amelos, quia ibi non dependet a sensibus ita similiter, licet

antellectus creatux non cognoscat , quatenus

dependet a sensibus , litamen non implicat , quod quatenus est pura potentiae intellectu lis , cognoscat pombilitatem visionis. Dei quae nullam habet connexionem cum, sensibi

Objicies 3. Omnis demonstialitas, vel est aposteriori per effectum connexum cum causa vel a priori per causam continentem: effectum: at nullo ex his modis possibilit visionis beatae demonstrari potest : non quidem a posteriori , cumi visio beata nullum estectum .produc ad cum illa eonn um: nee a priori,ionis enim demonstratio a priori debet esse per

causam proxime continentem effectum: at causa proxima visionis non est intellectus nudesumptus, sed lumine gloriae perfusus, & com fortatus : unde intellectuς ut sic actuatus debet evidenter cognosci, ut a priori. demonstretur

possibilitas visionis beatae; sed hoc i-ssibile

est naturaliter: ergo possibilitas visionis beatae solo lumine naturae demonstrarὶ nequist. Conmiam. Visio beata non connectitur cum potenti

174쪽

naturali intellectus humani , sed solum cuin

potentia obedientialiat potentia obedienti lis , cum Deum ud authorem, supernaturalem, N. vires totius naturae transcendentem respiciac , lumine naturali evidenter cognosci non potest; alias viribus naturae cognosci P et potentia obedientialis naturae. humanae, ut terminatur

per subsistentiam Dei , subindeque possibilitas

incarnationis , quod Theologi negant ergo dcta, unde sequitur . .

Respondeo , possibilitatem visionis beatificae

demonstrari I. ' capacitate, & inclinatione intellectus , quariunt demonstrationes a priori: nam natures clumine cognoscimus , hominem habere natiirale desiderium videndi Deum, ut docet Gonet. art. S. I num qs. Ergo id, quod desiderat homo , 4eu visio Dei , demonstratur possibilis tamquam 4 priori 2. Demonstratur tamquam a Posteriori Per rationes allatas ,

Ad eonfirmationem dico, ad cognitionem Pos: sibilitatis yisionis beati secundum se suultae, non requiri connexionem inter ipsam & po

tentiam naturalem seu intellectum, quatenus

dependet a sensibus ; sed sussirit ,quod ipsamee

vilio contineatur intrae ubi edium adaequatum

intellectus. . . -

Objicies denique: Nequit demonstrari possibilitas finis , nisi pyssi e evidenrex sciri possibilutas mediorum , quia finis non est consequibilis . nisi per mediae: sed possibilitas mediorum ad claram Dei visionem conducentium, nimirum gratiae, fidei , &c. solo lumine naturali evidenter cognosci nequid ; cure enim, haec , sint si Pernaturalia , captum luminis naturalis transcendunt: ergo nec visionis beatificae possibi

*. negando. majorem di Verum quidem est , neminem posse ad finem pervenire, quin prius habeat media ad ipsum finem. conduc via; sed salsum est, quad , ut aliquiS co .

175쪽

as1 DE DEO UNO.gnoseat pssibilitatem finis, imo & finem ipsum,

Gebeat prius videre &eognoscere possibilitatem mediorum ; nam fini , ut fatetur Gonetus pluribus in locis cum omnibus Theologis , prius pst volitus , quia ordinate volens prius vult fiyem , quam media: ergo debet etiam esse Prius e nitus, quam media, cum volitio sequatur ordinem cognitionis.

Gualis sic appetitus hominis viatoris azclaram Dei visionemὰ . iIN homine duo sunt appetitus, innatus scilicet, & elicitus. Prior est propenfio quaedam maturalis, quam quaelibet res habet ex natura in id , quod est sui persectivum , ut v. g. Propensio illa , qua gravia tendunt ad c trum , vel materia prima ad sermam: posterior vero seu elicitus, est actus quo res sertur in bonum prius cognitaim. Ex quo inserendum est, appetitum innatum e8e in rebus independenter a cognitione. boni concupiti a elicitum vero Prins ponere illam. Appetitus elicitus est duplex, essicax stilicet, & inefficax t Evicax est ille qui includit sermalem applicationem medi Tum requisitorum ad consecutionem boni co cupiti ; Inessicax autem est ille, qui non includit hujusmodi applicationem , ut est desiderium aegroti , qui vult sanitatem , & recusat sumero remedia. His suppositis Dico I. Dari in homine secundum se considerato , seu fide & gratia destituto, appetitum innatum ad claram Dei visionem. Ita Scotus in

. dist. 49. quaest. IO. Prob. -aelibet creatura naturaliter appetit

176쪽

natura sua eum ipsa conjungibili ue ut patet de

materia prima, quae et*petitu innato appetit animam rationalem, aqua dignitate plurimilitaexceditur ergo homo secundum se considera. tus , naturaliter appetit conjungi eum optimo

hominis persectivo, & ex natura sua cum ipso conjungibili. Subsumo: sed hoc optimum nominis persectivum, & ex natura sua cum ipso conjungibile, est Deus: & consequenter homo habet appetitum innatum ad claram Dei visionem . Prob. subsumptum : Deus est opi mus , & nihil concipi potest , quod sit ipso me- .lius homini, quatenus empiritualis, nec quod dienius ipsum perficiat in ratione termini rdeinde Deus ex natura sua est conjungibilis eum intellectu creato per visionem beati Gam, alias non posset divinitiis uniri beatis , sicut

nequit divinitus comprehendi ; quia illud, quod

non convenit Deo ex natura sua , nequit de ipso in tempore dici: ergo Deus est hoc optimum ex natura sua coniungibile cum anima rationali per visionem beatificam Confirm. Nulla est creatura, quae non ta

naturaliter propensa in aliquod bonum ipsa melius, in quo valeat simpliciter perfici , &

adaequale satiari; ut experientia demonstrat de omnibus corporibus, & de rebus materi libus ergo homo, cum non sit deterioris com

ditionis, habet appetitum innatum ad aliquod ipso melius, in quo possit simplieiter hemei, di complete satiari ;, sed Qta visio Dei est iblud bonum homine melius, & in quo potest . simpliciter persei, & plene fatiari, uo ebat

Deinde nullum est ens naturale , melius homine, nec satiativum appetitus cordis hum . ni; hoc enim a suo Deo haberi potest: edigo homo, quatenus est spiritualis, haetex, - natura sua Propensionem ad elaxam Dei vi ,

sionem. -

177쪽

Dico a. Ex viribus naturae dari an homine appetitum elicitum saltem inesticacem adcl irain Dei visionem . Prob. Omnis appetitus qui tundatur in aliqua cognitione , est elicitus ;sed appetitus, quem homo habet ad beatitudin)m, fundatur in aliqua cognitione : ergo est elicitus. Majoxem concedit Gonet. Minor prob. Hoino cognoscit naturaliter possibilitatem visionis beatificae, ut probat quaestio praecedens: ergo i n illa cognitione sundatum appetitus . Confirm. Non implicat, quoiuhaereticus, in quo nullum datur principium supernaturale , eliciat actum inefficμem. ad claram Dei visionem , quam naturaliter cognoscit possibilem, vel saltem quam credit fide humana ; cum ad productionem desiderii eliciti siniciat, quod inue intellectu sit ahqua cognitio rei concupitae , ut nobis quotidie contingidi ; plura cnim desideramus voluntate ineffcaci , quae tamen non cognoscimus evidenter, nec certi sumus de eorum infallibilitate : ergo ex viribus naturiae datur in homine appetitux elicitus ad claram Dei visionem Objicies. I. Gonet. Appetitus innatus est pondus quoddam naturae ad bonum sibi con- naturaliter debitum ; atqui in homine. secun dum se considerato nullum datur pondus nat rete , sed dumtaxat potentia obedientialis ad claram Dei visionem, cum illa non sit connat raliter ei debita, sed superexcedens, & improportiqnata viribus ejus naturalibu& : ergo non datur in homine secundum se considerato , seu fide & gratia destituto, appetitus tinnatus ad

visionem beatificam .. .

Resp. negando minorem : Ratio. enim acti gnata non excludit appetitum innatum, quia D. August. lib. I. de praedest. SS. cap. q.

liabetur: Posse habere sidem , fui postio habere

charitatem, natur test homiatim ; at quod est naturae, est naturale: ergo homo habet potentiam

178쪽

naturalem ad supernaturalia, licet sint impr Portionata viribus naturae . Confirmo Si Deus annihil aret animam Petri v. g. Proculdubio cor Pus ejus semper appeteret eam naturaliter 1 l cet haec anima esset improportionata viribus naturae, &reunio hujus animae superexcederet vires totius naturae : ergo homo potest natur

liter appetere visionem Dei , quamvis haec visio sit supernaturalis, & superexcedens; & consequenter datux in homine secundum se considerato pondus naturae ad claram Dei visionem , ad quam naturaliter tenditis Objicies 2. Appetitus innatus est a Deo ut

authore naturae , & insundente formam natur: Iem ; sed appetitus visionis clarae Dei non potest esse ab authore naturae : ergo non potest dari appetitus innatus ad illam . Minor prob. I. Appetitus a .Deo ut authore naturae indμtus, s lum tendit in Deum ut finem naturalem ;nam ut communiter dicitur , juxta omirnen 'agentitim, est ordo finium s atqui Deus ut clare

visus non est finis naturalis, sed sueernaturalis: ergo appetitus visionis clarae Dei non potest

esse a Deo ut authore naturae , sed solum ut largitore gratiae & aliorum donorum supernaturalium. 2. Eadem minor suadetur : auti rnaturae non dat appetitum , quem non possit explere a sed Deus ut author naturae non potest explere,. aut quietare .appetitum visionis bearitifieae: ergo nec illum tribuere. Minor pared; Natura enim sive Potius auctor naturae nihil. facit frusba : faceret autem aliquid fiustra, si daret appetitum ad aliquido ad quotaton posset

perducere; unde Hristot-2- de Coelo textu 3. docet, quod :sit natura dedi1lut eceIis inclinationem ad motum progrestivum, dedisset etiam instriunmta afl talein motum . Minor etiam non est miniis evidens: tum quia visio beatim ea , cam sit omnino supernaturalis , est extra .haeram totius naturae, imo Sipsius authoris

179쪽

naturae conliderati Praecise ut talis , sic enim ad eflectus naturalas coarctatur: tum etiam quia ille non potest perducere ad aliquem finem , qui non potest dare media necessaria Ad acquisi-rionem ipsius: Deus autem , ut authornatur non potest tribuere media necestaria ad visionem heatam , cum illa sint entitative supernaturalia, nimirum gratia, fides, spes , & lumen gloriae. Resp. negando minorem, ad cujus primam. Probationem, nego majorem: author enim n turae tribuit homini appetitum tendendi in omne illud , cujus est absistute capax tam divinitus, quam n tur ster 3 secus autem author naturae tantum dedisset Leoni, V.g.in ordine ad supern

turesia: sed hoc est falsum, quia dedit aliquid

homini, quod non dedit Leom, nempe capacLtatem naturalem videndi divinam essentiam, ad quam vi landam elevatur Per lumin gloriae, ad quam Leo elevari non potest emo in homine datur aliqua inclinaria uaturalis ab auctore naturae illi indita ad sup ematur Miat quae non est india Leoni. Praetere, si appetitus a Deo ut authoxe natuxae iuditus solium tenderet in Deum ut finem naturalema. ut Vula Gonet.. intelle nullo modo esset causa Physica visionisbeatificae, quia est potentia ab authorae naturae indita bomioibus , & denegata brutis ; sed hoe est falsum, in infra expresse dicemus: ergo inte, lebus habet appetitum nat Memad visionem Dei . Adsecundamprobationem nego majorem: i sufficit enim , quod ille appetitus ab authorei naturae inditus possit. expleri vel adi ipse auth

re naturae, Mi authore gratiae , ut Patet ab exemplo 3 V. g. corpus organicum Physicumhes et a natura appetitum M. Vimam nati

nalem, & ex ultimis dispositioniblisnecessario appetit illam: tamen natura, & ultimae disposi-

twnesnequeunt eXPlere talem appetitum; eum

anima a solo Deo creetur,. & infundatur, inde radenter a mayrii et ergo non implicat, quod

. - homo

180쪽

homo habeat repetitum naturalem ad visionem beatifieani, lieet ab authore naturae expleri nota Possit, modo exferi possit ab auctore gratiae &hoc sufficit, ne talis atreetitus.sitfrustraneus a quia ut aliqua inclinatio sit fi ustranea , Nortex quod consecutio finis sit omnino impollibilis; unde ut appetitus innatus sit in homine ab au-iliore naturae, non requiritun , quod ipse a thor dexillh media ad visionem beatificam a sedi est y quod homo possit aliquo modo ea re cipere , sive ab authore naturae 3 sive ab authore. svatiae; sed homo est capax recipiendi statiam, ndem&alia mediar ergo habet appetitum ad Visionem vi qui potest explevi L Praeterea licet visio beatifica ut superuaturalis , tamen nuest extra sphaeram totius naturae supernaturai. tex elevatae s 'iis non posiet partialiter produci nec recipi in intellectu creato : sed utrumque est falsum: ergo non implicat, quod intellectus habeat naturalem appetitum ad illam .

De fletae ad visionem beatificam

ΡExacta disputatione de hoisibilitate νisionIs

beatificae x modo examnandasunt omnia aquae ad illam. concurrunt. in ratione objecti ;α postea examinabimus concurrentia in ratio,

ne mincipit; ideo siti γ

SEARCH

MENU NAVIGATION