장음표시 사용
311쪽
quentia. Attributum est ratio absoluta existens in Deo, & uni voce conveniens creaturis: ergo id quod est in Deo conveniens creaturis , non
debet esse essentia Dei , ' quia haec convenit seli Deo: ergo debet esse attributum:Subini sed scientia quae est in Deo, eonvenit creatu is intellectualibus:ergo scientia Dei est attributum
4llius . ecolli es, scientiam Des esse unicum, & Indis,
ibile attributum. in se , & multiplicatum et tione diversarum terminationum. I. Enim diis 'viditur in scientiam speculativam,dc practicam' . Prior est illa qua Deus cognoscit res, nullam existentiam eis tribuendo. Posterior est illa qua respicit rct, quas producit , vel conservat. i. In necessariam , & liberam : prior est illa qua cognostit res ante decretum divinae voluntatis eposterior vero est illa qua cognoscit res post decretum. 3.. Inscientiam simplieis intellige tiar, & visionis, Prior est illa qua cognoscit essentias rerum , 8t necessaria, seu possibilia , posterior est illa qua cognoscit rerum existe tias , Praeterita, &sutura . Tandem divisio est in scientiam approbationis , & . improba tionis . Prior est ipsaniet scientia uisionis seu
existentium , suatenus versatur circabona,&estilla, qua viait Deus euncta quae fecerat, o Man valde bona e posterior est eadem scientia
visionis , quaten versatur circa mala, & pe cata, &est illa qua Deus myrobat malos , ut habeour Lucae I 3. Discedite a me operarat iniqui
Idem habetur ex illo. Habaeue I. vers 13.
Mundi sunt oculi tui, ne videas maL-,'respicere ad in quitarem non poteris: quia ly ne videas, juxta communem expositionem, idem signifieae ac ne apeνοbes . Unde eum approbatio sit achiis voluntatis supponens cognitionem , vel actum
intellectus, sequitur, quod scientia Dei alti git malum ; alioquin mala opera non essent a Deo
312쪽
Deo puniendaeemo scientia Dei,quamvis sec-dum se, &entitative sit sermaliter unus, &i divisibilis actus , si consideretur teminative , &quatenus diversa objecta respicit, & ad illa te minatur, potest dici multiplex.
CVm possibilitas xvirum, suturitionem ea rum Praecedat; prius de scientia simplicis intelligentiae , seu possibilium, agendum est , quam de scientia futurorum. Ideo sit
An Dcus cognoscat creaturas possibiles in sua essentia tamqηam in causa
Duo notanda sunt ex Doctore in I. d.2. m. 7. I. Creaturas possibiles habere duplex esse , Logicum scilicet, &Physicum. Prius, est non repugnantia ad existendum: Posterius , est eadem non repugnantia, prout dicit respectum ad omnipotentiam, a qualeossibilia poni possunt in existentia. a. Esse Logicum haberi a
divino intellectu. Dissicum non procedit de possibilibus secundum . esse Physicum , camistud sit sorinalimine ipsum esse cauta , seu
313쪽
eontinente eas in esse rei , an vero tamquam in objecto primario, & medio prius cognito Dico, Deum non cognoscere creaturas in suaestentia tamquam in causa , sed tamquam in objecto primario , Se medio prius cognito se Ita Scotus in I. d. 8. q. q. quem sequuntur sere onmes Scotistae. . . Prob. Ut in alio aliquid cognoscatur tam . quam in causa, oportet, quod ita ipso com tmeatur saltem virtualiter secundum suum esse proprium; impossibile enimest cognoscere rosas in ficu, quia in ipsis nullatenus continentur: sed possibilia non continentur secundum esse Proprium in essentia D. ergo possibiliae non pollunt cognosci a Deo in essentia D.tamquam in causis Major est certa: Prob. minor ; Deus non Pr ducit , nedum ad intra, sed etiam ad extra, peressentiam suam immediate, sed per intellectum di voluntatem , ut docent omnes Theologi
ergo creaturae possibiles non continentur virtua'.
liter in essentia D. tamquam in causa. Cons quentia est certa , quia res continentur in his a quibus producuntur i sed creaturae possibiles non producuntur ab essentia, cum habeant esse
logicum de quo loquimur ) a divino intel lectu, extra quem sunt ό licet secundum esse Phy icum in omnipotentia divina includantur
Prob.2. Si Deus cognosceret creaturas Posm. biles in essentia sua tamquam in causa , m ianae quia continentur in ipsa secundum suum. Proprium esse ; vel quia ad essentiam δι omniin. Potentiam reseruntur , ut fatetur Gonet. sed. utrumque falsum est : ergo δce. Prob. minor
quoad primum: Possibilia secundum proprium esse logicum , seu non repugnantiam , sunt producta a, divino intellectu , ut sepe dictum suit; &sunt extia ipsum intellectum, clim se cundum else disterentiale distinguantur a suturis , & actualibus : ergo non continentur ita
314쪽
estentia D. tamquam in caesa productiva. Prob. uoad secundum : Respectus quem possibilia dicunt ad omnipotentiam , & quo ad ellentiam divinam . reseruntur , est vationis ; cum possibilia, in quibus fundatur, non sint realia ; est etiam realiter distinctus a creatura Logice pos sibili; alioquin creatura possibilis, esset pura F latio gationis . Deinde, hic respectus rationis reddit cieaturam possibilein, dependentem ab omnipotentiasecundiun esse Physicum, & existentiale ; non vero secundum esse Logicum quia sic creaturae possibiles cognoscuntur, &habent esse independenter ab omnipotentia, seu voluntate ; tum quia habent este ab intellectu ;tum quia Deus non est omnis ciens, quia oi nipotens , sed potius econtra: ergo res ctus quem postibilia dicunt ad onmipotentiam , non potest ea includere in essentia divina tamquam
Conlita Terra iv. g. quae est in matuti figuli
dicit dissectum ad voluntatem figuli , a quo
potest fieri vas in honorem , aut in contum liam: ,at dIe respectus non includit non repugnantiam terrae , seu vasis possibilitatem in voluntate figuli, sicuireflectus includitur in causa productivae ipsius tmia si terra non posset ex se fieri vas, & ad hoc repugnaret, sicut aqua g. non posset fieri vas , ilicet fisulus absolute
vellet dicere, quod illa postibilitas
seu non repugnantia. vasis cognoscitur in vo
Iuntate. figuli aedm si possit fieri vas, hoe non
Proveniae exi voluntate Duli', imo figulus h bet voluntatem. faciendi vas in honorem , quia terra potest fieri vas . Ita similiter licet creavita possibilis dicat respectum ad omnipotentiam ;tamen ille tespectus non includit possibilia 1ecundiim eorum esse proprium in essentia D. nec Per talem respectum in ipsemet estentia
tamquam in causa coFnoscuntur; nec sunt P*sibilia, quia ab omnipotentia poni potiunt u
315쪽
existentia , imo produci possunt, quia non repugnant, & sunt possibilia Prob. secunda pars, licet evidenter ex dictἱa deduci possit . Ut Deus cognoscat creaturas possibiles, necessario exoptat objectum motu vum, & specificativum divini intellectus: sed non potest moveri, nisi ab essentia D.ergo omtet, quddin ipsa Deus omnia cognoscat, noni tamquam in causa ut di ctum est , sed tamquam in objecto primario , & medio prilis
cognito .Qbj. I. 'Gonetus ex D. dio s. cap. 7. de divinis nominibus, ubi habet haec verba: a rem easquae nonIunx ex iis qua sunt dissens,n eis rivina mens, sed ex se, O .n se per causam rexum mnium eunitionem detentiam, essentiamque antissipatam, ante eo vehensam habet, non quod per Jeriem sinsula eonsideret sed quod uno eause com leau Omma sciat: & paucis inte*ositis addit; Se Usam ergo cognoseens divina sapientia , novi omnia . Ex hae, authoritate & ex aliis similibus desumptis ex D. Thoma, & ex D. Augustino. , quas resext , concludit , possibilia cognosci inessentia D. tamquam in causa. . rResp. Dupliciter unum posse dici eausam auterius, scilicet in esie rei , & in esse cognosci bilis. Dum continet emitatem rei, V. g. ficus continet in hyeme fiuctus suos. 2. Dum non continet entitatem rei, seM tantum cognoscibilitatem ejus , ut v. g. .ecies quae continet obiectiun, vel speculum, quod continet rePraesenqetabili non secundam entitatem , ut est evidens; sed secundum eorum cognoscibilitatem et Unde dum sancti Patres dicunt, Deum cognoscere omnia in essentia sua tamquam in causa , non debent intelligi de cautacontinente rem secun diimentitatem, sed tantum secundum com stibilitatem . Obba. Non potest aliqua causa comprehen
di , nisi in ea cognoscantur estinus in illa com
316쪽
tenti: sed Deus est causa continens eminenter creaturas , di se ipsum comprehendens: eugo in se , ut incausa, omnes creaturas cognosciz .
Major prob. Tunc aliqua causa comprehendi tur , quando cognoscitur adaeqμate , & omnim o quo cognoscibilis est: sed non potest eo gnosti adaequate, & omni modo quo cogisese bilis est , nisi in illa cognoscantur este et quos virtualiter in se continet: ergo non Potest cognosci comprehensive , nisi in illa eo-gnoscantur essectus,quos continet. Minor.Prob. Causa continens eminenter L aut virtualiter: quos eflectus, potest attingi ut ratio cognitio . nis illotum: ergo nisi sic cognoscatur, non ς gnoscitur adaequate , & omni modo quo cingnostibiIis est . - Resp. distinguendo minorem: Deuxest ea sa continens creaturas possibiles secundiun e
xum esse Physicum, quod idem est ac ipsemet omnipotentia , concedo m inorem: Secundum earumaste proprium & disterentiale, quod idem est ac non repugnantia ad existendum , nego minorem a habent enim hujusinodi esse a div no intellectu , ut dixi eum Doctore, vel a se ipsis, ut dicunt pluma : ergo non Posiunt cou-tinexi in Deo secundum esse possibila logicum , de quo est quaestio . Unde probationes adductae,
solutae manent ex hac responsione , cum to
quantur de possibilibus secundita esie Phyta
cum duntaxa . . Obj. 3. Eo modo unum in alio eomose, tur, quo in illo continetur: sed creaturae coiistinentur in esientia D. tamquam in causa : ergo Se. Conis. Esientia D. continet creatura. continentia repraesentativa, eum illas manifestet& repraesentet divino intellectuit sed talis viseontinentia rePraesentativa non potest aliunde ei competere , quamqx eo, quddemi nentialiter eas continet , ut illaxum causa zαrso creaturae cόgnoscuntur in essentia D tau
317쪽
quam in causa. Minor prob. Continentia r Praesentativa unius o Ati in alio,, vel provenit xatione similitudinis , vel ratione depeiaentiae , vel ratione continentiae virtualis : sed Deo, uoneonvenit hujusmodi ratio: ergo illa solum te-
Praesentat repraesentatione iundata in continen tia eminentiali, qua continet creaturas ut causa QConfir. amplius. Quia creaturae quae repraesentant Deum rationaependentiae, non Postunt ducere in illius cognitionem. nis, cognitae ut estectus: sed Deus repraesentat creaturas ratione continentia' eminentialis illarum per modum causa' :- ergo nec proprio , nec creato inteulectui potest illas repraesentare , nisi cognitus ut
Resp. . negando minorem argumenti : Ad eth jus I. confirmationem, nego minorem, & di, i inguo majorem illius probationis: Continentia repraesentativa unius objecti finiti in alio finito , provenit ratione similitudinis, &c. concedo 3 unius. objecti finiti in alio objecto infinito nego majorem Nam essentia D. quae est infinita in omni genere , includit omnem perfectionem tam in ellendo, . quam in rePraesenta do ; & ideo cum ut habeat perfectiones cre aurarunt, non requiratur , quod ipsas contineat
in elle entis sed Rifficit, quod contineat in esse perfectionis, 3 eminenter L ita similiter , ut erarePIaesentet, non requiritur, quod eas virtualis ter contineat inesse rei , sed sufficit in ratione e noscibilita is , ut patet de species &specu-
-. Ad 2. contam. nego minorem de comi nentia rei secundum enthatem, cum De lepraesentet ereaturas ratione continentiae si
eundum cognoscibilitatem , ut dictum eststprao' Obj. q. Deo, utpotdisinite perfecto, attes- hui' debet modus cognoscendi creaturas om nium persectissimus : sed modus eas cogno frendi εn sua- ellentia tamquam in tausa nobil-'
318쪽
persectior, quam modus illas cognoscem di immediate in seipsis , & s undum propriam illarum cognoscibilitatem, & vesitatem quam vocant objectivam e ergo inus in sua essed- .ca tamquam in cauti creaturas Possibiles co
gnoIcit. Resp. argumentum non pugnare contra nos , cum probet VDeum non cognoscere creaturas
polubiles in seipsis, &quaestio quaerat, an cognoscat eas in essentia tamquam in causa, veItamquam in objecto primario , medio prius cognito. Tamen concedo totum argumentum , dc fateor , modum cognoscendi creaturas inessentia tamquam in cavia esse nobiliorem moudo illas cognoscendi in seipsis: se Inego modum cognωscetini in eflentia tamquam in causa , esse Periectiorem modo cognoscendi in eadem est e
tia tamquam in objecto primario , & medio
. Obj. ultimo. Cognitio quam Deus habet de ereaturis, cum sit persectistina, non luna habet rationem scientiae, sed eritin sapientiae: at sapientia 6' cognitio reruni in causa, & per causam altissimam: ergo cum Deus sit prima, sinyrema , Restissima omnium causarum, in ipsis, &in sua esstiitia, tamquam in causa , --nes creaturas cognoscit. . -- R P., distinguendo minorem: sapientia est cognitio'roum in causa, eo modo quo ant iocausa, concedo; alio modo, nego. Igitur op itet, quod Deus cognoscat creaturas possibiles in
essentia: sua tamquam in objecto primario de medio prius cognito, vel tamquam in ca sa repraesentativa , curia in ipsa non continean,
319쪽
in Deo rater modum regnoscendi creaturas postibiles in sentia sua, detur aL su quo sitas in seipsu immediate cognoscat jeu induendenter ab essentia Dι vina exivi visa cogntra EDIeo non dari in Deo cofinitionem creatum . rarum possibilium in seipsis immediate ,
seu independenter ab essentia D.. prius vita &cognita persectius enim est cognoscere cream turas in Prima. Veritate increata , quam illas C noscere ratione veritatis, quam habent ius ipsis, ut suadet Augustinus lib. . de Genesi dicens : co nitia erea ra in seipsa deeoloratior st, quam in De - νὼ eognoscitur: tanto enim paxfectisis res cognostismo, quanto parfecturi medio atting-x r e Fo Deus non potest ridere
creaturas possibiles in seipsis ii setate iaeui dependenter ab e ca mutus visa re cognitae. Prob. consequentia: Deo attribui debet modus cognoscendi omnium persectissimus; sed modusaeas cognoscendi in sua essenti est persem Mam modus illas cognoscendi immefate ita vipsis : ergo Deiu eog - ζpossibiliain essen . tia sua.. Praeterφa , ut aliquid immediate eo gnoscatur in seipse , & iucundum propriam cognoscibilitatem quam habet , oportet, quod Pex se primario moveat Potentiam. cognosciti, vam sed nulla creatura possibilis potest pense ,& immediat movexe di,inum intellectum qui est infinitus , ideoque a selo infinito moveri test: ergo nulla est creatura possibilis, quae v leat a Deo cognosci immediate in seipsa.
Dises, Deus cognoscit creaturas eo modo quo
cognoscibiles sunt ; sed sunt cognoscibiles im: ergo Deus eqsinoscit eas immediate in
320쪽
seipsis . Prob. minor: Omne ens est In seipso cognoscibile , cum cognoscibilitas sit proprieta, entis : sed quaelibet creatura possibilis estens: ergo&c. Resp. nefiando minorem : Ad cujus probationem, disti uo majorem et Omne e est in seipsis cognoscibile a potentia, cujus estnbjectum motivum , vel in cuius objeeismo
tivo continetur , concedo majorem I a Potentia, in cujus obiecto motivo non continetur , nego majorem: Idcirco , cum creatuxae possibiles nocis objectum motivm divini intellectus , non debent cognosci ab ipsis in seipiis immediate ,
sed tantum ab intellectu creato, quem immemdiale movere possunt . Dices iterum: Si Deus cognosceret creaturas
possibiles in essentia sua , tamquam in objecto
Prius cognito x non cognosceret eas secundum
esse specificativum , & formale , quod habent imgopria natura ; sed tantum secundum esse exi...entialer 1 ed hoc est salsum r ergo cognoscideas. in seipsis. Resp. nefando majorem: Nam licta cognostatera Heli tia sua, tamen cognoscit earum. formale , specificativum, quod es sentian repraesentat intellectua , quamvis non
contineat illud in elle rei ; sed Φ cominet illud in essecognoscibilitatis .aem.': Divinus intellectus eo ii scit possibilia cognitione intuitiva , ea cogniotio abstractiva sit impersectae, &repugnetDeo emo cognoscuntur a Deo in seipsis. motive rusula cognitio intuitiva debxt terminari ad rem hi seipsi, ει abstractiva ad rem ini alio . Resp.
Regando consequentiam anam ad hoc, ut aliqua.
cognitio sit intuitiva, non est necesse, quod res cognoscatur in seipsa mmediate x & indepe denter ab alio ; sed sufficit, quod seratur ita existentiam, quam res habebunt vel saltem habere possitnt in aliqua temporia lictrentia,nt advertit Μastrius ; sicque cum possibilia possint