장음표시 사용
321쪽
horis, a Deo intuitiise videntur , quamvis in
Euaeres : Quid sint creaturae possibiles, &a quo habeant esse Res iaCreaturas possibiles nullum habere esse formalem ante cognitionem Dei, ac proinde habere esse a divino intelis Iectu . Ita Scotus in L. dist. 3. g. Aitre dico , ubi ait: Tamen per ipsam omn3potentiam subir tione , qua est omnipotentia, non habet objectam quod sit primo possibile , sed per Arellectrim diis vinum prosicentem inprimo a stanti illud in est. ntelligibildi; er in illectus non est formatiare potentia activa , qua D/us dicituν formaliteri omnipotens , tune res producta ab intellecturi,
aio inesse tali , sic itererimini bili , in rimo. 1 stanti naturae habει seipsa osse possibile , infecundo instanti naturae , quia seipsa formauter non ν xnar sibi esse, O seipsa formaliter νερα nar sibi
habere .sse neeessarium exso ere. Idem ruadet D. August. lib. s. de Genes. adi litterim , cap. I 8. dicens : Erant ereata. me in Dei mentia , non e vi
penita in natura sui, id est , ipsorum , qui nondum orant, sed in sua prissentia, quia illos ita novit,aesi esεnt . Igitur totum esse possibilium est ab mtellectu divino . . ε - iΗis sustrsatur ratio : Creaturae possibiles non habent eta a scipsis r ergo habent illud a. Divino intellectu . Consequentia Pater , quia quod n m est a se, nec a creatura, uisippono de esse possibili , debet esse a Deo peri intellectum , vel voluntatem non per' voluntatem , quia quod est ab ea est; futurum , vel existens. Pr batur igitur antecedens: esse quod possibilia habent, est esse cognitum , &intelligibile tantum cum non sit volitum, nec existens, i aut realea sed esse cogi itum est ab intellectu cognoscente aergo esto possibilium est a divino intellectu . . Minor est certa , major probatur : Ρossibilia sunt, quia a Deo intelliguntur,& cognoscun viri non e coiiversor nam si posssibilia cogno.
322쪽
sterentiu a Deo, quia sunt , sequeretur, quod cilesit realiae, cinn ellent independenter a quo cumque inleslectu ; sed hoc est falsuui, ultra dit Scotus in a.dith 36. Siaeintra ista , ubi ait :Creatio es productro de nrhris , . sed si lapis , v-gr. prahabuix osse verum reale , igiιmr quando pro cituria, esistenre non produeatur de nihilo . Ergo esse postibile est tantum elle cognitum , quod Scotus in I. dist. 13. q. I. g.aliter ροnBur, & alibi vocat diminutum , quod nou est reale simplieiter , ut jam dictum est , nec rationis , seu fictum, sed rationis quatenus tale enses illud, quod 'his et tantum esse objective in intellectu . Die et : In illo signo priori, in quo divinus imrellectus attingit divinam ellentiam possibilia non sunt impossibilia , quia non obstante intellectus faecunditate repugnarent esse: ergo sunt postibilia, antequam cogia ascantur, sicque non
habent este a divino inisectu , eda seipsis . In illo signo non esie possibilia, nec impossibilia, quia in illo signo non debetur ipsis
esse , nec negatio , aut. repugnantia. Mus dein rsicut homo in. primario conceptu non potest dici risibilis, nee non risibilis. . Dices 2. Sequeretur, quod omnia, quae a Deo cognoscuntur, producerentur inesse possiabili diminuto: sed hoc est falsum uenam Deus cognoscit seipsum , quin se in tali esse prod eat r ergo'. Probatur major et efiectus4ubtione producti debet Poni, dum poni et caesas ergo omne, quod divinus intellectus attingit , debet esse possib ile . P ego sequelam: quia ut divina cognitio det. esse possibile , nullum est: praesupponi debet, alioquin daret tantum' esse cogniti realiter existentis . Instabis : cognitio Dei est speculativa , quae non producit 1 m-jectum simpliciter, sed solum in denominatione extrinseca cogniti : ergo &c. stantiam , quia scientia speculativa. Producit
iuum objectum in este eoenito Mntelligit in
323쪽
li, licet non producat illud.in est e entitativo, Streali: unde cum possibilia non habemt istud es se, sed tantum illud , sunt ab intellect divino . Diees Totum esse sormale , & distinetivumereaturae possibilis, consistis in non repugnat tia ad exinendum: sed illa non repugnantia non est a divino intellectu 3 alias sequeretur, quod nihil esset impossibile , nullique essent termiani contradictionem includentes , cum De
cognoscat omnes terminos, eisque sic tribueret non repugnantiam: ergopossibilia non habent esse a divino intellectu, sed a seipsis , cum a. seipsis habeant non repugnantiam , & in nori repugnantia eonsistat eorum tae Respondeo distinguendo maiorem totum esse sormale, & distinctivum completum, Sadaequatὰ sunῬtiam ', scilicet quatenus dicit ordinem ad omnipotentiam , a qua possintPrin duci, & poni imaMalitate, conlistit in non re-pivinantia ad existendum, concedo Principia . sive sumptum, scilicet quatentis Praescinditura quocunque Oxdine ad exictentiam actu em nego : δc concesta minori , nego conseque tiam: nam non repugnantia, seu aptitudo, aut possibilitas respiciens actualitatem resultat ex esse cogmto , Priaprius est cognitum , seu dia minutum , respiciens omnipotentiam a.
idcirco postibilia sunt possibilia a divino intellectu, α non repugnantia, quia possibilia
An ct quomodo Deus non entia, mala, simgularia in ita cognostat
Duo G Deum cognoscere non entias quIacontinentur in potentia intellectus creati,
324쪽
in quo habent esse objectivum; Deus enim ne dum attingit intellectum humanum , sed etiam omnia , quae ab ipso attinguntur , ut1uadet Psal.
39. Dominus scis cogitationes hc-ιnMmxq-niam vanae sunι : ergo Deus nedum cognoscit me
tes hominum , sed etiam earum objecta , quae interdum sunt chymetae, seu entia rationis , &
Dico x. A Deo cognosci omnia mala Mi vae, Poenaes & clupae, non pex bonitatem i, creatam immediate, sed per bonitatem creatam'ppositam: Deus enim scit monstra , antequam fiant, ut suadet Scriptura SM3.8. Ergo cognoscit m la naturae: Infernus O perditio coram Do inquit Scriptura Pro . Is . Ergo cognosciti a Poenae. Signasti quasi in sacculo delicta mea, ait Iob. I . Ergocognoscit mala culpae. Deindri malam non potest cognosci in bono, & per bonum, cui opponitur directe ; quia malum non habet speciem propriam, cum sit privatio boni: sed malum creatum opponitur bonitati creatae: ergo oportet, quia per ipsam bonitatem cre
Dico 3. Deum cognoscere singularia etiam materialia: n est creator singululum , gube nator& provisore ergo cogn*eit singilatia , ciun Provisentia, & gubernium supponant coignitionem intellectus . Deinde, pexsebius est cognoscere singularia, etiam terialia, quam non cognoscere : exso cognitio singularium etiam materialium debet reperiri in Deo. Diees cum D. Hieronymor Absurdum est ad
boe Dei deducere majesarem , Muciar per momenta, singula , quω nascan3Μν eulices , quori . moriantur, quae cimicum , pulleum ,-m earum sis in 30ramuloitudo , quanti pisces in aqua natem , qui de minoribus majorum praedae eedere debeant e
circ. Ergo non est admittenda in Deo notitia rerum omnium in Particulari, Praesertim mat Vrialium α
325쪽
. . Nam D. Hier rauismon negat absoluta Druin habete notitiam, &-curam de animalibuς, quorum mentionem facit; sed soluin negat Liama habere tantam curam, quantam habes de An iis , & hominibus;
quia loquitur x comparative . . uti patet' ex his vectis; quae praecedilhae et ion' stu'frim adι latores Dia, ut dum potentiam ejus ad ima detrahimus , i i os ipsos inseriri psimn , eaisdem varianahilium, quam rratioἡabilium , providentiam esse
- Dico Deum cognoscere i nita . Tum q'uia Deus habet scientiam infimini υTum quiatomprehendit omnipqtentlans, eujus sunt numero infiniti : ergo inem festinfinita gut suadet D. Auges imis lib.' 14. de civitate Dei, cap. I 8. dicens itaqne numetri,
Dises. Si intellectus divinus cognoscereti tantia, posset illa Producereo cum Gina volui tas, quae est causa ferum, non sit minoi is viri
eis quim inrellectust : hoe lest falsum ιquia divina omnipotentiae remaneret exhausta rergo&illud, unde sequitur ω Vego 1 quelam. , litat voluntas non sit minoris vimitis es Ratio disparitatis est , quia oreaturae stibiles non sunt ita possibiles, ut simul existere, & produci
possint quoniam sunt rexi successivae, quarum Partes nequeunt esse; simul ; vinde cum esten, tialiter repugnet successivum sumi produci, . &esse , ut Patet de motu, i&-n re, implicat etiam, quod creaturae Possibiles, quae sunt Symcategorematice infinitae , simul producantur ; Mnon implicat, quod res , successivae, simul via deantur, & cognoscantur : certum enim est, quod Deus cognoscit omnes cogitationes hominum, quae sunt successivae. t : TR
326쪽
De causalitate Divina Scientia respe-
EXplicaris.his,quae pertinend ad erastentiam si& persectionem divinae scientiae , expli- eanda sunt ea, quae ad ejus esticaciam, & eatis
An scientia Dei sit caAsa remm V nonium airectiva , Iea etiam esseω
Duo 1 scientiam in Deo non esse causarer
rerum etaetivmnia sed voluntatem . Ita Scotus in I. dist.. 37. quem' sed uuntur omneRScotistae. Prob. I. Deus producit estectivecrea,
turas, ea minutia ', Oa operatur. Ful extra k.
sed oPeratur voluntate : ergo ipsaeeffective prD- ducit creaturas . Μajor est certa , quia poten dia- operativa ad extra, non distere ab eflectiva A causativa rer um. Q HOb.. minor D Clemente Alexandrino oratione adversus gen
tes: Sol inquit ) voluntare ille operatur ejus solum velis factum esse consoquitur : Ergo
Deus operatur volumate Praeterea Deus ope ratur omnia ea Ponentia, x qua eonservat omnia quia conservatio est eontinuatae produ- qi sed conservat imiruta voluntree . Tuin quia suadetur ex illo Sap. I r. quomodo aliquia rem ni rex L omine ; nisi tu voluisses 'Tum quia ab-
327쪽
yari, nolente divina voluntate , quam divino intellectu nesciente : ergo Deus conservat omnia voIuntate sua. Confir. Deus operatur , & efficit creaturasonani potentia sua : sed omnipotentia est onianino indistincta a voluntate : ergo &c. Prob. minor ex D. Leone serm.1. de Nat. dicente .
Deus , cadus natura bonitas , cujus voluntaspotemria est. Et ex D. Aug. cap. 29. de meditationibus , dicente cujus voluntas opus , cujus velle
motuniste fecasti . Ergo voluntas est se aliter omnipotentia. Deinde,Deus producit quidquid vult, teste Psalmista , & producit praecise , quia vult, non quia scit : potest enim actu scire , quin producat 3 sed non potest actu velle aliquid , quin producat, vel conservet illud: ergo voluntas Dei est omnipotentia, & virtus, qua
Prob. a. Nulla datur in rebus suturitio, nullaque res ponitur in existentia independenter a divina voluntate, ut docent omnes: ergo divina voluntas est caula i tactiva verum . Prob. consequentiar Ut re&producantur, d pendenta divina Moluntate, veletamquam a causa estect, va , vel tamquam a causa dirigente potentiam creati am , vel tamquam a causa imperante potentiae causativae, vel tamquam a causa m vente potentiam causativam ; sed dependent akoluntate tamquam a causa etactiva: ergo . prob. minor. I. Non dependent ab ipsa tamquam a causa dirigente. Tum quia est potentia caeca, quae potius petit dirigi, quim dirigere. Tum quia apud Gonet. Scientia est eausa directiva: ergo creaturae, ut fiant , non depe
dent a voluntate tamquam a causa dirigente . a. Non dependent a voluntate tamquam a causa imperante: Tum quia, ex Goneto, solius intellectus est imperare : Tum quia apud ipsum a res creantur per actum imperii ;
328쪽
Iosum est actus intellectus : ergo creaturae non clipendent a voluntate tamquam ab imperante . 3. Non dependent tamquam a causa moventemtellectum : Tum quiri, ut voluntas moveat intellectum ad productionem creatin arum , oportet, quod res prius manifestentur volu
tati per ipsum intellectum t ergo impossibile est', quod voluntas applicet intellemim ad
Productionem creaturarum: quia si produeerentur per intellectum, ellent, antequam mant-sestarentur voluntati. Tum quia intellectus est Potentia naturaliter agens : ergo non potest moveri a potentia libera, seu voluntate ; ideoque creaturae dependent a voluntate divina tamquam a causa essectiva, vel nullo modo depe
dent ab ipsa. e r' Confix. Voluntas est causa essectiva alleuius res: ergo est causa omnium . Nam non est ratio, Propter quam sit de una re , & non de omnibus . Prob. antecedens. D. Thom. q. 2.art. 2. apud Gonet. ar. 2. g. I. Amor Dei est imfundens, O ereans voluntatem .n rebus. Sed amor est actus voluntatis : ergo voluntas est causaetactiva alterius rei. . Deus producit creaturas per actum Imperii, ut fatetur Gonet. sed imperium est
'ctus voluntatis: ergo . Prob. minor. I. ImPerium pertinet ad potentiam supremam e sed volunt A est suprema, ut probat Christus, dicens Patri: ' On mea , sed tua volnntas fiat: ergo . 2. Imperium, & obedientia ad eamdem potentiam pertinent: sed obedientia est actus volun- . tatis: ergo & impe ium. 3. Imperium, vel mandatum in Seriptura,nihil aliud est, quὰm expres
sio voluntatis illius, qui imperat: ergo actust imperium,Hebet esse actusvoluntatis. Obj. I. Gonet. ex Sacra Scriptura Prover.3. Dominus sapiemia fundavit terram , stabilivitearios prudentia. Sed hae e verba, saeere,fundares
realem effcientiam signifieant: erso scientia Dei
329쪽
causalis non potest)elle vera , nisi detur aliqua scientia in Deo , quae sit causa este tua re,
Resp. ad authoritatem Scripturae, negando consequentiam ; quia verba tantum indicant
Deum secisse , fundasse, & stabisisse omnia,
sapientia concomitante regulante, &discemnente, non autem faciente , seu creante emciem
ter ; hoc enim ad voluntatem si ectat : ad D. Aug. dico esse intelligendum de esse possibili
creaturae, quod revera est, quia Deus novit , cum possibilia habeant esse a divino intellectu ;non vero de esse futuro, veLex stentiali, quod est a di vina voluntate . Objicit etiam num. Io. rationem quam vocat fundamentalem, nempe creaturas produci per actum imperii , qui cum in domina Τhomissarum, stactus intellectus , concludit creaturas produci a divino intellactu , sed quia constat ex ultimo argumento , iiDPe rium esse actum voluntatis ratio Goneti non est hic ponenda M. - . Obj. i. Sicut se habent ars ,-scientia artificis ad res artificiatas, sic se habet sc entia Dei ad creaturas ; . atqui ars est causa rerum artesin, rum esectiva. : ergo &Jcientia Dei. . Resp. negando minorem ; quia in artifice creato, ars quae est habitus, non concurrit essective ad opus; sed tantiim directive, & exem-Plariter, cum eflectio operis ad potentiam executivam spectet. Unde dum Arist. dicit, artem osse habitum, operativum , loquitur de arte, prout est principium completum operis , &includit cognitionem rei faciendae , & potentiam executivam ; non vero prout est purus
330쪽
ct sactiva rerum , scientia Dei penderet a rebo' creatis , & ab illis mentitraretur tamquam ad veritatem & certit ii m : sed hoc repugnae persectioni divinae scientiae: crgo illa est practi
Resp. negando majorem , quia scientia non dependet ab objecto iucund/xio , & more ter Aminativo , nec ab ipso mensurgiur ; sed tyntum a primario : ergo licὰt scientia Dei supponat creaturas factast intcquam illas videat, tamen non dependet, nec mensuratur ab ipsis , cum sit objectum secundarium, & mere terminativum is Ratio sundamentalis est, quia si per impossibile cre turdi impossibiles essent , scientia Dei semper existeret ratione essentiar, quae es objectum primarium, & specificativum ejus:
ergo non dependet, nec mensiaratur a creaturis existentibus, quamVisipponat eas. Obj. ultimo .: Omnia quae habent convenien- iam ad invicem , ita comparantur , ut vel unum sit causa alterius , vel ambo ex una causia causentur : in omni autem scientia reperitur
convenienti plurium, puta assimilatio scientis ad scitum: unde oportet, quod vel scientia sit causa sciti , vel scitum sit causa identiae , vel
utrumque ab unae causa causetur ;. non potest
autem diei, quod rea scitae a Deo, sint. causa scientiae in uo ,, cum ris temporasse i&scientia Deil fit aetema, temporale autem non potest este causa aeterni . Similiter non potest diei, quod utrumque ab una causa causetur , qui ain Deo nihil potest esse causatum, cum se sit quidqvid habet: undo relinquitur, quod. scientia ejus sit causa rerum. . . l. Reis. Unum posses esse causam glterius dupli citer icilicet este ive,seu intrinsece constituun- m, & extrinsece, seu terini native . Vnde omnia, quae habent convenienti ad invicem , unumnon debet esse causa alterius ellectiva Isusticit enim, quod sit eausa extrinsς ca,& ter μ'