Clypeus Scoticæ theologiæ contra novos ejus impugnatores, authore p.f. Bartholomæo Durand Antipolensis ... In quinque tomos distributus. Tomus primus quintus Tomus primus continens tractatus de Deo uno & trino

발행: 1709년

분량: 773페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

381쪽

quin decretum fuisset otiosum: sed hoc ineon. veniens est evitandum: ergo nullum decretum est admittendum a . . Resp. negando minorem: Deus enim cognoscit Tyriorum conversionem suturam, in decreto conditionato . Ad Prob. nego majorem rQuia ut decretum sit otiosum, oporte quod sit extra propositum, vel sudd nequeat haiare estectum supposita condit ne, dum decretum est conditionatum, scut istud. Unde licet decre- tw,in quo Reuscognoscebat conversionem Tyriorum, fiterit sine etactu tamen non fuit oti Mn , quia conditio, a qua deeendebat pFnite tia, non fuit posita, ut constat in Evangelio, & ut mobatursupra ex responsione ad instantiam. Obj.2. Non potest dari in Deo decretum sine futuro ; sed conversio Τyriorum non erat s tura: ergo de ipsa nullum datur decretum in Deo. Major est certa. Prob.mInor: Futurum

est illud, quod infallibiliter erit; sed laxio-

rum conversio nunquam eris : ergo non est

i Resp. disinguendo minorem: Conversio ΤΡriorum non erat futura absolute, concedo; conditionate, nego. Ad probationem , distinsuo malorem : Futurum absolutum , insallibiliter erit, concedo majorem ; Futurum conditio-i natum, nego. Ruia deeendet a conditione, qua

posita infallibiliter evenit; ut patet ex illo Math.

supra.

. Instabis: Ergo stamie illo decreto condition is, conversio Tyriorum remanet possibilis , non autem sutura . . Resp. negando instantiam ': Quia per decretum conditionatum illa Tyriorum conversio remanet sutura conditionatὰ , cum possibilia per deeretum conditionatum fiant sutura conditionata, sicut per decretum absolutam fiunt sutura ab luta . - Obj. 3. Sunt in rerum natura tria objecta di-' versa: ergo sunt admittendae in Deo tres sciem

- - . tia',

382쪽

DE DEO UNO.

tiae , Icilicet simplicis intelligentiae , visionis,& scientia media . Prob. antecedens : Possibilia cognoscuntur a Deo per scientiam di- 'ersam ascientia suturorum, quia distinguuntura suturis; sed futura conditionata distinguuntur ab absolutis , sicut sutura absoluta a rebus pos sibilibus: ergo sutura conditionata debent e gnosci per scientiam distinctam a cognitione su- turorum abselutorum, sicut sutura abselutac gnoscuntur per scientiam distinctam a cognitione possibilium-Resp. distinguendo antecedens: Sunt tria objecta diversa adaequate, &essentialiter, seu spe- citice distincta, nego antecedens: Inadaequille , mcomplete, & partialiter distincta, eoncedo antecedens,& nego consequentiam. Ad probarionem , nego minorem : Quia possibili seu necessaria, & sutura distinguuntur adaequatὰ, &complete, ratione diversorum statuum , ide que attinguntur per diversas scientias: at sutura ab luta, & futura eqnditionata,non distinguuntur a quate, nec essentialiter, quia sunt in e dem statu, & in eadem linea, nimirum liberorum, & contingentium, ut patet silpra : ergo Postunt cognosci per eamdem scientiam . ObI. . Sublata scientia media tollitur libertas creatu ergo est admittenda in Deo scientiandia. Idib.antecedens: Libertas creata conrstitit in eosse agere, & non agere positis omnibus requisitis ad agendum: sed posito decreto Dei sine praeyia scientia eslectus sub conditione surri, non est in potestate creaturae talem est

cium agere,. vel non agere, cum deberet agereeκ vi decreti: ergo creatura non est libera posito decreto.

Resp.negando antecedens r Ad probationem r nego minorem : Quia decretum illud non est antecedens, sed concomitans,ut docet institus; time cum P antecedat libertatem, non Potest

ossicere ipsi I 'nain ut aliquid omeiat libertati ,

ia . .. 1

383쪽

3 o D E DEO UNO.

Oportet, quod eam in actu primo impellar adapendum, vel removeat illam ab actione: ergo cum decretum in nostra sententia non sit pr. vium, nec impellens 'sed concomitans , non piaest officere libertati. . Instabis : Voluntas divina est prior volum

tale creata , ut August. lib. de correp. &gratia cap. 14. Deus magis habet in potestate sua . voluistates hominum, quam ipsi fuas : Eringo decretum nequit esse concomitans , sed

antecedens .

Res p. distinguerulo antecedens: Divina vo .luntas est prior voluntate creata , prioritate a quo,concedo; prioritate' quo,seu causalitatis , nego antecedens. Deus dicitur prius velle,quam Creatura, Prioritatea, quia vult a se ipse independenter a creatura; sia non vult prius prioritate in quo , id est, non vult, antequam

creatura velit, quoniam ex hoe sequeretur dein uesio libertatishumanae, cruri voluntas creata

cogeretur velle aliquid Prius 'olitum. Ad Aug. dico, quod debet intelligi etiam de prioritate a

quo , vel de voluntate hominum secundum enialitatem physicam, & comparative ad supremum impe tum Dei ; non vero de prioritate, i

o , nec comparat e ad concursum quem Deus praestat creaturis

gratia cπ.8. dicente: Virum hoc in otestare non habuis an eον-.maia futura neservit nempe

nihil horum nisi perversissime , . est insanissime die

rur: At hic loquendi modus indieat talia sutura conditionata non esse a Deo cognita in aliquo decreto antecedente, quia ante huiusmodi d creta non habuisset amplius in sua potestate illa mala impedire. Deinde Μatth.I I. Si in Trro, er Sydone factaefuissenς virtutes, quae factaesumtis vobis Hyaenitentiam egissent: Ergo Deus. cognoscit aliqua sutura ante decretum, ideoque

per scientiam mediam. Ress.

384쪽

DEO UNO. 343

Res, D. Aug. loqui de suturis ab lutis, ut interpretatur Mastrius , & ut patet exemplo de decreto. creandi mundum , quo semel posito mesi amplius in proxima Dei potestate

noleneis creaνe mundum , non Vero de decretis

conditionatis , quae non Pendent a sola voluminte, sed etiam a conditionibus. Ad, aut rit tem Μatth. & aliorum, dico ., quod probant Deum habere scitiatiam certam talium futurorum; sed non probant Deum habere illam ante decretum, imo potius Probant OPPositum , ut

-: Probandum tandem est , conclusionem no- stram esse Mimente doctoris, quidquid dicanen milli Scotus, in I. dist.38. siuamvis sinpra , ait, Omnis cognitio praecedens actum voluntatis est mere naturalis a sed scientia naturalis: ess

seientia simplicis intelligentiae Y ergo scientia Praecedens decretum , est scientia naturalis seu simplicis intelligentiae a & dist. 39. Contra

rMiones cognoscendi, 'ait , uuidquid naturaliter proedis actum 'olumalis, est me e naturale e &

paulo post subdit, Disseremia Ua possibilium non

futurorum, afurreris , non sensi peractum πο-luntatις dirinae: sed futura conditionata distim ruunrur a possibilibus non laturis s alioquin non esset ipsis assignanda scientia media ab adve sariis: ergo ex Scoto fuluxadimi uunm, a non suturis per actum divinae voluntatis, scilicet d cretum , &consequenter nullum est futurum quod non supponat decretum in Deoia Nec valet objicere, 'Scotum in a.dist.37. DAdsolutionem, asserere Deum decrevisse dare actat voluntatis creatae rectitudinem , si voluntas creata quem

cumque actum elicitum recte ageret ex 'parte

sui: quibus verbis Coestus nostex affirmat Scotum admisisse inmo scientiam futurorum ante decretum sed non used Cavelli interpretam iis , quia ibi Scotus loquitur de decreto uni Versali, quatenus est provisox comnium , Vulp

385쪽

erinnes homines salvos fieri , quo decrevit eo

currere cum voluntate. ereata ad omnes actus

elieiendos, si ipsa velit a quo decreto generali nihil fit determinate, & in particulari suturum ἔnec lavet lcientiae mediae , cum non supponat cognitionem aficujus estectus suturi in partic iari praecedenter ad decretum , quam scientia media supponit. ' . Doctoris subtilis authoritati favet ratio He logica: nam Deus est causa Prima omnium rct rem nedum existentium , sed etiam earum quae infiisibiliter existent in tempore , quam aus certo, Se infallibiliter tendunt ad existe tiam : 'ergo non est adnuitenda in eo scientia media . Probat consequentia; scientia media, si sit in Deo , attingit futurum aliquod, quod Deus non decrevit , eum haec sit ante decremtum ., & consequenter, quod subterfugit Dei causalitatem : sed hoc est salsum; quia, quod erit, seu est futurum, exit, quia Deus sic voluit r ergo non datur in Deo scientia attingens futurum ante decretum, id est, ante Dei ea salitatem , ne sit aliquid destinatum ad ex flendum absque determinatione voluntatis di

vinae.

Diees di SI Deus non cognosceret sutura condistionata antecedenter ad decretum divinae voluntatis , essent in Deo tot decret, quot sunt combinationes a Deo cognitae, cum sint futurae: sed hoc est improbabile ,. quia plura decreta essent inutilla , cum maior pars combinati num nullum finean habeat: ergo plura cognOscuntur a Deo, de quibus nullum est decretum. minorem , quia combinationes quae nobiSChimericae videntur , ad aliquem finem nobis ignotum deservire possunt directe, vel indirecte Iri,abis: Calvinus suit damnatus, quia asserebat. Deum cognoscere in suo decreto futura condi tionata, ut constat ex lib. 3. Insiit. cap. 13 7. ubi habet , Decretum quidem horrιbile

386쪽

DEO UNO. 3M

fateor, is triari tamen nemo potest, qum praeses vep nt Drau, quem exitum esset sebaturus homos ante

quam ipsum conderit, ideo praesciνeris, quia deeereto suo id ordinareris; Ita Alarcon,& alii scien- . .' eiae medii defensores . Reis. Calvinum filive . damnatum,quia docebat libertatem prorsus tol

li per decretuna , & ex ipse omnia fieri necessa- .

rio , & nihil contingenter evenire , ut colligi , tur ex lib. 2. instit. cap. 3. f. s. Ita obser- ώvat Bescarius Episcopus Μetensis opusc.contra 'Calvinum.

Dices Demum : Deus cognoscit sua decreta sutura absque ullo decreto decemente hujusmo e . di decreta futura , quia est prius natura volutivus , quam voliturus ., & prius habet posse velle , quam Velle actualitera ac Protiine in

illo priori signo praeeo noscit decreta sua ut u

ponenda in ligno posteriori: nam si Deus, in. . Uerno produxisset Angelum verant ni Vἀε - - diligentem Deum, ut supponit Suareae 1 Po tuisset Deus , in signo in quo conciperetur Amgelus existens virtualiter, prisisquam concipere tur operans i cognoscere amorem Angeli futu. rum : sic etiam in signo Priori, in . quo Deus concipit se secundum 'suam essentiam , conci- 'pit se prius Vositivum , , quam voliturum, ideo .

que cognoscit sita decreta ut sutura : ergo gnoscit etiam antecedenter ad decretum volitior . .

nes hominum quae ab aliqua conditione. Pe dent: sed haec scientia est media: ergo- ιResp. negando antecedens; nam in divinis Pater prius concipitur productivus , quampr

ducens , tamen mius non cognoscitur ut futuin 'rus; & ideo quamvis Deus sit prius natura V sitivus , quam volituras , non sequitur Deum cognoscere sua decreta ut sutura . Ratio est , quia ut aliquid in uno signo intelligatur dete minate suturum, debet intelligi jam in eo signis habere esse determinatun i. ad suturitioncm t quae quidem determinatio non potest haberi P iiiii

387쪽

nisi per causam aliquam determinativam talis

futuritionis e sed in illo signo priori, in quo

Deus intelligitur volitivus , nulla concipitur causa determinativa ; enim est voluntas divina ut actu volens, quae non est in primo 1 gno, in quo concipitur urvolitiva : ergo Deus non cognoscit sua decreta ut sutura . Ad pari- eatem , dico, quod est neganda, quia Deus pos set determinare Angelum ad amorem in eodem signo, in quo concepisset illum virtualiter exi- sentem, & consequenter. amor illo cognoscemur post decres .

Instabis: 'Ut aliquid sit vere suturum, sincit , quod abstrahatur ab esse, quod postea habebid: sed in illo primo signo, in quo pex divinum decretum concipitur mundum esse, est ici tali ab stractione: ergo cognoscitur a Deo ut futurum . majorem , nam requiritur causa ut fiat futurum, seu 4 qua habeat esse, quae causa dest divina voluntas ut actu volens, sicque antecedenter, seu prout concipitur ut volitiIa , nullum datur suturum. Instabis: In illo prioti signo , hae propositiones : Deus deum bratu ad pr

dueendum m dum: Deus non determinabitun ad

νndueenduis mundum , sunt contradictoriae , α ama est vera : ergo est nota a De' , priu*uam voliuntas concipiatur ut actu volens , &est vere satura , cum Deus creaveris mundum: Nego. antiam , quia in illo signo priori, propotationes illae non sunt de suturo, sed de possibili gum tune trulla sit determinata ad eae per dixi,

nam voluntatem.

388쪽

DISPUTATIO VI.

D. Ideis Divinis. V Isis, scientia Dei secundu m se sumpra, omnibus objectis,ad quae se extendit , & omni bus quae ad ipsius quidditatem pertinent, modo Texaminandum est, an in Deo sit idea, & in quo consistat 3

QUI AESTIO UNICA

ct quid sint. Idea in mente DL

vina existentes DUoprius supponenda sunt tam tuam certas Primum est , dari in mente divina ideas

seu exemplaria ereaturarum, ut colligunt SS. Patres ex sacra Scriptura, Dan. I. 2uod factumost, in ipso vita erat. Hic semo est de liueis divinis , ut patet ex commentariis in eumdem lo-εum D.Augustriecundum est , ideam sic definiri:. Est ratio aeterna in mente divina , secundum quam aliquid est formabile exsta tamquam secur a m pro γ ram rationem ejus. Ais suppositisinimcustas est , an ideae divinae creaturarum sint ip- tamet creatutio ut menti divinae objectae, vel

estentia D. ut geri: vices speciei , vel tabilia prout est serma. obj ecta divino intellectui ,& cognita ab ipso ut imitabilis a creaturis 3 Dico, Ideas divinas esse ipsas ereaturas , ut menti divinae objectas, δε prout habent quoddam esse diminutum extra Deum , per actum divit iintellectus ab aetemo productum: Ita Seotus iri Iaeis .3.s.quaest.unica ,st. Ad ista, quem sequut tur sere omnes Scotistae. - ε

389쪽

Trob. Idea alicujus rei debet esse illud cujus

Praedicata rePeriuntur in re, dum est e vinata

Τum quia idea est illa forma, quam aspiciens artifex operatur , ut docet Gonet. Tum quia est serma quam artifex imitatur, & ad instar cujus res emcitur: sed praedicata quae de facto sunt in re, dum est prUucta , non sunt in ellenti a D. - est imitstilis a creatura sed in ipsametre divinae menti objecta: ergo ipsemet est idea in mente divina. Major est certa Prob. min': Omnia praedicata quae de facto reperiuntur in lapide , v. g. non pollimi verificari deessentia ut est imitabilis, nec ut est repraesentativa, quia esset realis similitudo univoca inter essentiam, divinam de lapidem: sest nulla est similitudo univoca: ergo essentia, & hu is h hent praedicata divexta, & mesequenter lapis mon fuit estormatus ad instat, & ad similitusinem essentiae D. bene vero ad instar illius esse

diminuti objecti divino intellectui, quod lapis

ab aeterno habet . . Confir. Ut agens cog stat rationabiliter

non defecisse ab idea , ad instar cujus agit, &- producit OP suum , oporter, 'uod videat, an

omnia Praedis'ta quae videt iis idea seu in Pr totypo, seu in' re producta: Et fatetur se hqnreAemisse, nec se dum ideam quae est in sua mente , produxisse erectum, dum reperit aliqDd praedicatum in idea quod non discedinit in opere 1 ergo idea. iα mente divina exiassens, debeteste id, in quo relucent omni a Pre dicata quae reperiuntur in re ideata: sed omnia praedicata quae sunt in re post productionem ,

reperiuntur in esto objecto divinae menti, quod ipsainet creatura habet ab aeterno a divino imtellectu , alias non cognosceretur idem, quod in re producendum est 3 quod est falsum. Deinde , nihil est in creatura prodit i quod non eo gnoscatur a Deo in illo .esse diminuto, quod

creatura habet ab aetereo: Prob.

390쪽

Prob. a. De persectione artificis est , esse cair sam operis, nedum secundum constructionem aut fabricatibnena, sed etiani secundum ideam: & exemplar : nam operatius qui agit juxta ideam, & exemplar ab alio artifice etarmatum est imperfectus ut patet in pictoribus qui opera aliorum imitantur: sed si ideae non essene Utamet creaturae ut menti divinae objectae , &Prout habent quoddam esse diminutum extra Deum, Deus non esset causa creaturae secundum constructionem , dcidensit ergo esset' artifex impersectus. - Prob. minor: Divinus intellectus non est causa essenti ut est imitabilis a crea turis, cum sit imitabilis rinone infinitatis suae a sed est eausa illius esse diminuti, quod creaturae habent extra Deum , & quod pex actum divini intellectus ab aeterno productum est , ut est evidens: ergo oportet, quod illud esse creat

rae, quod divinae menti objicitur , sit idea in

mente divina existens.

Confir. Res factibiles coxrespondent rebus cognitis, & arti sex, quando eas eficit, intendit Ponere eas in actu tales, quales vidit eas in esse cognito : at si artifex non esset causa rei cognitae , seu ideae, cui res facta correspondet , a sequeretur, qudddum eam emceret, non intenderet Ponere in actu, ut vidit eam in esse cognito, sed ut vidit alius artifex qui est causa ideae: sed sic agere, summa imperiectio est :ergo perfectus artifex debet esse causa ideae , de consequenter, 'cum divinus intellectus sit causa illius estoe diminuti creaturarum, & quod ipsi res factibriis correspondeat, oportet, quod ipsae- metres cognitae sint ideae in mente divina exu

Obj. r. Gonetus: Dionysius dicit , Ideas in mente Dei existentes esse substantificas , existentium

praedeterminat vas. , rerum omniam effectrices .

SEARCH

MENU NAVIGATION